Zeg eens @@@

Foto: CIDimport

Oud symboolDamsma’s nieuwsgierigheid was gewekt en hij begon driftig te Googlen. “Op internet vond ik een schat aan informatie – niet alleen over de geschiedenis van de typemachine, maar ook over het apenstaartje. Zo werd het @-teken – ook wel amfoor, ad-teken of ‘per adres’ genoemd – als afkorting gebruikt voor amphora (Grieks voor kruik) en gold het als maateenheid.In het Italiaanse Toscane zou @ al rond 1200 zijn gebruikt door bankiers en wisselkantoren. Daar zou het een samenvoeging zijn van de letters a en c, als afkorting voor de uitdrukking ‘al cambio (di)’, wat ‘tegen de wisselkoers (van)’ betekent. Later werd het gebruikt voor rekeningen.Voorbeeld : 7 stuks @ j 2 = j 14,–. Op schrift werd het voor het eerst aangetroffen in economische documenten van Venetiaanse kooplieden. Het oudste document waarin het apenstaartje is gebruikt, dateert van 1536. In de betekenis van ‘tegen de prijs van’ verscheen het in de negentiende eeuw op de schrijfmachines.”Van Aapstert tot ZavinácHet @-teken is wereldwijd bekend maar veelal wel onder een andere benaming. In het Engels wordt het ‘at symbol’ genoemd, ‘at sign’ of gewoon ‘at’. De Afrikanen kennen het als aapstert, de Duitsers als Klammeraffe. Opvallend is dat het in veel andere talen niets met een aap van doen heeft, maar wel met een ander dier. Zo kennen de Denen het als grishale (varkensstaart) of snabela (slurf), zien de Finnen er een kattenstaart in (kissanhäntä), hebben de Russen het over hond (sobaka), is het voor de Italianen een slakkenhuisje (chiocciola) en vinden de Tsjechen de overeenkomst het grootst met rolmops (zavinác).Van het oude Venetië naar de digitale snelweg“In 1971 verscheen het allereerste e-mailbericht met het bekende staartje. Het kwam van de Amerikaanse ingenieur Ray Tomlinson. Hij werkte aan het Arpanet-project, dat later uitgroeide tot het huidige internet. Het @-teken moest de scheiding aangeven tussen een persoonsnaam en de naam van een organisatie. Tomlinson vond de @ daar heel geschikt voor: het teken stond namelijk op de meeste Amerikaanse toetsenborden van typemachines, maar vervulde geen functie meer.”Het is wel duidelijk dat het @ veel meer historisch belang heeft dan menigeen dacht. “Niet alleen in het mini-museum van Ryk van Dijk wordt het @-teken op de oude schrijfmachines in de watten gelegd. Sinds 2010 maakt het zelfs deel uit van de design-collectie van het wereldberoemde Museum of Modern Art (MoMA) in New York”, aldus Damsma.@ op zolderSchrijfmachine-museum Sjoch van Ryk van Dijk is gevestigd aan de Nieuwe Straatweg 73, 9061 CN te Gytsjerk (10 km ten oosten van Leeuwarden). Het privé-museum is op afspraak te bezichtigen. Meer informatie:members.casema.nl/andrevandijk.Dit artikel komt uit Computer Idee nummer 2, jaargang 2011