Gedurende de 10 jaar dat Spotify in Nederland actief is, heeft de Zweedse dienst met heel wat concurrentie te maken gehad. Toch kregen grootmachten als Apple, Amazon en Google de Scandinavische pioniers er vooralsnog niet onder. Sterker nog, Spotify was vorig jaar de eerste muziekdienst die de magische grens van honderd miljoen betalende gebruikers passeerde. Volgens de laatste kwartaalcijfers zijn dat er inmiddels zelfs 138 miljoen! Ondanks de grote populariteit zijn er ook kritische geluiden. Hoe zit het bijvoorbeeld met de audiokwaliteit? We testen naast Spotify negen andere online muziekdiensten en vertellen je bij welke partij je als luisteraar momenteel het beste af bent.

Tegenwoordig kun je als muziekliefhebber bijna niet meer om een betaald streamingabonnement heen. Veel albums van de huidige generatie artiesten verschijnen namelijk niet eens meer op een fysieke geluidsdrager. Verder kunnen moderne smart-tv’s, draadloze luidsprekers, soundbars, receivers en netwerkspelers prima overweg met de weergave van online muziek. Voor individuele luistersessies heb je alleen een smartphone of tablet met een (draadloze) hoofdtelefoon nodig.

Kortom, technische beperkingen voor het streamen van muziek zijn er niet meer. Tegen een bescheiden maandtarief liggen miljoenen nummers voor het grijpen; daar kan geen enkele cd- of platenkast tegenop. Niet vreemd dus dat de meeste muziekliefhebbers massaal kiezen voor streaming muziek. We bespreken de onderlinge verschillen van tien bekende aanbieders, zodat je een weloverwogen keuze kunt maken.

Populariteit Spotify

De enorme populariteit van Spotify laat zich eenvoudig verklaren. Het Zweedse bedrijf was nu eenmaal de eerste aanbieder die een omvangrijke catalogus via de digitale snelweg beschikbaar stelde. Gerenommeerde artiesten als Metallica, Led Zeppelin, Pink Floyd, Adele, AC/DC en The Beatles sputterden in de begindagen nog tegen, maar inmiddels beseft vrijwel iedere act dat online muziekdiensten binnen een sterk gedigitaliseerde samenleving niet meer zijn af te stoppen. Niet voor niets is het verschil in aanbod tussen online muziekdiensten inmiddels te verwaarlozen en doen artiesten aan vrijwel ieder (nieuw) streaminginitiatief mee.

Hoewel Spotify zich op het gebied van aanbod dus nog nauwelijks onderscheidt, weet het Zweedse concern zich nog altijd vrij moeiteloos als marktleider te handhaven. Een belangrijke reden hiervoor is dat de dienst voortdurend in ontwikkeling is en door de jaren heen de gebruikerservaring sterk verbeterde. Dat gebeurde niet alleen met een brede ondersteuning van audiovisuele apparaten, maar zeker ook door de introductie van aantrekkelijke nieuwe functies. Denk bijvoorbeeld aan het offline opslaan van muziek en gepersonaliseerde afspeellijsten. Bovendien bundelt Spotify ook geregeld de krachten met diverse elektronicafabrikanten en telecomproviders om extra abonnementen te verkopen.

Verschillende abonnementen

Gebruikers hoeven niet per se te betalen voor online muziek. Zo bestaan er van bijvoorbeeld Spotify, Deezer en YouTube Music gratis versies. Logischerwijs heeft dat wel een keerzijde, want gratis abonnementen bevatten (gesproken) reclame. Dat is nogal storend. Het volume van reclameboodschappen is vaak ook nog eens erg luid, waardoor ze extra irritant zijn. Verder missen gratis muziekdiensten handige functies, zoals nummers overslaan en afspeellijsten offline bewaren.

Spotify vroeg tien jaar geleden voor zijn Premium-versie een tientje per maand en dat is altijd zo gebleven. Andere online muziekdiensten namen dit tarief klakkeloos over. Met abonnementen voor studenten (4,99 euro) en gezinnen (14,99 euro) wist de Zweedse muziekdienst extra betalende leden aan zich te binden. Sinds kort is er onder de noemer Spotify Duo ook een abonnement voor stellen. Dit abonnement kost maandelijks 12,99 euro.

©PXimport

Gecomprimeerde streams

Om de netwerk- en serverbelasting te drukken, passen vrijwel alle muziekdiensten compressie op hun audiostreams toe. De liedjes zijn een kopje kleiner gemaakt, waardoor het voor diensten makkelijker is om ze via internet aan te bieden. Een bijkomend voordeel is dat gebruikers hun thuisnetwerk niet zo zwaar belasten. Op die manier blijft er voor overige netwerkactiviteiten voldoende capaciteit over, zoals videostreaming en online gamen.

Bij compressie wordt er informatie uit de muziekbestanden gehaald en dat leidt altijd tot een teruggang in audiokwaliteit. Gelukkig passen online muziekdiensten compressie zorgvuldig toe, waardoor je op een doorsnee hoofdtelefoon of bluetoothspeaker amper kwaliteitsverlies zult horen. Heb je thuis een zeer goed audiosysteem staan met hoogwaardige speakers? In dat geval is de kans groot dat de tekortkomingen van sterk gecomprimeerde audiostreams dan wél aan het licht komen; die hebben bijvoorbeeld weinig dynamiek, terwijl sommige ingezongen letters te fel klinken.

Lossless streams

Luister je liever niet naar gecomprimeerde audiostreams? Sommige muziekdiensten bieden een abonnement met zogeheten lossless-streams aan. Hierbij vindt er weliswaar nog altijd compressie plaats om het originele muziekbestand in te dammen, maar er worden geen audiogegevens weggegooid. Hierdoor is er vergeleken met een normale cd geen sprake van audioverlies. Drie jaar geleden waren er sterke geruchten dat Spotify een lossless-abonnement zou introduceren, maar dat is helaas nooit van de grond gekomen. Deezer, Qobuz, Primephonic en Tidal bieden hun gebruikers wel de mogelijkheid om zonder audioverlies naar muziek te luisteren.

Amazon Music Unlimited

Onder de noemer Amazon Music Prime geeft het Amerikaanse concern Prime-leden naar eigen zeggen toegang tot zo’n twee miljoen nummers. Jammer genoeg is deze catalogus niet toegankelijk met een Nederlands account. Daarnaast bestaat er ook nog Amazon Music Free. Amazon claimt dat gebruikers hiermee gratis naar bepaalde stations en afspeellijsten kunnen luisteren, maar dat blijkt helaas niet het geval. Bij ieder item dat we in de browser aanklikken, verwijst Amazon namelijk naar zijn dienst Music Unlimited. Die werkt gelukkig wel naar behoren.

Geïnteresseerden kunnen deze muziekdienst dertig dagen vrijblijvend uitproberen, al dien je hiervoor wel alvast creditcardgegevens op te geven. Een andere betaalmethode is niet mogelijk. Na activatie van het abonnement geeft de dienst nieuwe leden de gelegenheid om een app voor een pc, Mac of mobiel apparaat te downloaden. Vanzelfsprekend kun je ook liedjes vanuit de web-omgeving streamen.

Een minpunt is dat je Amazon Music Unlimited niet in het Nederlands kunt gebruiken. Het aanbod is met ruim zestig miljoen nummers in orde, al ontbreekt er wel een aantal Nederlandse artiesten. Opvallend genoeg verschijnt de discografie niet in chronologische volgorde. Hierdoor is doorklikken soms noodzakelijk om het meest recente album van een band of zanger(es) op te vragen. Via de instellingen kies je de gewenste streamingkwaliteit. Amazon biedt ook lossless-streams aan, maar deze functie werkt niet voor Nederlandse abonnees.

©PXimport

Amazon Music Unlimited

Prijs
Vanaf € 9,99 per maand
Websitehttp://music.amazon.com4Score40

Apple Music

Na Spotify heeft Apple Music wereldwijd het grootste ledenaantal. Een knappe prestatie, want deze dienst zag pas vijf jaar geleden het licht. Een belangrijke reden voor het succes is dat Apple Music standaard al op zo’n beetje ieder Apple-apparaat beschikbaar is; de muziekdienst zit namelijk in de Muziek-app verwerkt. Verder stream je net zo gemakkelijk liedjes naar Windows-pc’s (iTunes) en Android-toestellen. Tot slot werkt Apple Music ook vanuit de browser. Nieuwe leden kunnen de muziekdienst maar liefst negentig dagen zonder verdere verplichtingen uitproberen.

De lichte gebruikersomgeving oogt op elk apparaat overzichtelijk, waarbij de makers je niet meteen vermoeien met allerlei opties. Toch bevat Apple Music wel degelijk interessante snufjes, zoals het offline bewaren van muziek, aanbevelingen, videoclips en songteksten. Daarnaast heeft deze streamingaanbieder met Beats 1 zijn eigen radiostation, waarop onder meer interviews met bekende artiesten te horen zijn. Bekijk verder naar welke muziek personen uit je contactenlijst luisteren.

Voor de compressie past Apple de aac-codec op audiobestanden toe. Dit resulteert in een audiostream met een kwaliteit van 256 Kbit/s. Voor kritische luisteraars is Apples muziekdienst op papier niet de beste keuze, aangezien de meeste concurrenten een gunstigere compressie gebruiken. Het verschil in audiokwaliteit is met een doorsnee hoofdtelefoon, audiosysteem of bluetoothspeaker echter te verwaarlozen.

©PXimport

Apple Music

Prijs
Vanaf € 4,99 per maand
Websitewww.apple.com/nl/apple-music8Score80

Deezer

Een jaar na Spotify opende Deezer zijn deuren in Nederland en daarmee is de Franse aanbieder inmiddels een oudgediende binnen de streamingwereld. Het internetbedrijf trekt met diverse abonnementen alles uit de kast om muziekliefhebbers zoveel mogelijk maatwerk te leveren. Wie liever geen geld uitgeeft, kan Deezer Free gebruiken. Hiermee heb je toegang tot de volledige catalogus van 56 miljoen liedjes. Houd wel rekening met een lagere audiokwaliteit van slechts 128 Kbit/s en reclameblokken. Voor een tientje per maand koop je deze beperkingen af, waarbij je nummers ook offline kunt opslaan. Net als de meeste andere aanbieders gelden er voor gezinnen en studenten aangepaste tarieven.

Naast gecomprimeerde streams biedt het bedrijf tegen een meerprijs ook muziek in lossless-kwaliteit aan. Onlangs verlaagde Deezer hiervan de prijs naar 14,99 euro per maand. Stream hiermee nummers in een audiokwaliteit van 16 bit/44.1 KHz. Dat is vergelijkbaar met de geluidskwaliteit van een reguliere cd. Deze streams klinken dan ook aanmerkelijk beter vergeleken met sterk gecomprimeerde muziek.

Gunstig is dat Deezer met nogal wat audiomerken samenwerkt, zodat de flac-streams bij een HiFi-abonnement goed uit de verf komen. Deezer HiFi werkt onder meer op audiosystemen van Bang & Olufsen, Bluesound, Harman Kardon, Onkyo, Sonos en Yamaha. Daarnaast kun je er ook met een browser of (desktop-)app mee uit de voeten. De gelikte gebruikersinterface bevat veel functies en bevalt in de praktijk uitstekend. De dienst bestookt abonnees wel met allerlei notificaties, maar die kun je uitzetten.

©PXimport

Deezer

Prijs
Vanaf € 4,99 per maand
Websitewww.deezer.com9Score90

Napster

Napster stond in de jaren 90 bekend als illegaal platform waarvan je kosteloos mp3’tjes kon downloaden. Tegenwoordig is er onder dezelfde naam een Nederlandstalige online muziekdienst actief. Na een proefperiode van dertig dagen vraagt deze aanbieder 9,95 euro per maand. Meer smaken zijn er niet, dus verwacht geen aangepaste tarieven voor gezinnen en studenten.

Gebruikers kunnen de web-omgeving openen of een app op een Windows-, iOS- of Android-apparaat installeren. Een desktopapplicatie voor macOS ontbreekt. De gebruikersomgeving oogt vanwege een overdaad aan opties en aanbevelingen nogal rommelig; hierdoor duurt het even voordat Napster vertrouwd aanvoelt. Een nuttige optie is dat luisteraars de startpagina aan de hand van favoriete muziekgenres kunnen aanpassen. Helaas reageert de online muziekdienst af en toe traag.

Over het aanbod valt weinig te klagen, want de catalogus telt albums van vrijwel alle bekende artiesten uit binnen- en buitenland. Voor het streamen van muziek gebruikt Napster de aac-codec met een maximale bitrate van 320 Kbit/s. Deze muziekdienst blinkt helaas nergens in uit, dus kijk vooral naar de overige online muziekdiensten in deze test.

©PXimport

Napster

Prijs
€ 9,95 per maand
Websitehttp://nl.napster.com5Score50

Primephonic

Klassieke muziek is bij de meeste online muziekdiensten een ondergeschoven kindje. Primephonic duikt in dit gat door uitsluitend composities uit het klassieke genre beschikbaar te stellen. Het gaat om zo’n 3,5 miljoen muziekstukken. Ondanks dit relatief bescheiden en eenzijdige aanbod, hanteert de dienst hetzelfde standaardtarief als andere aanbieders, namelijk een tientje per maand. Het gaat hierbij om mp3-streams met een bitrate van 320 Kbit/s. Voor 14,99 euro per maand zijn er ook flac-streams in lossless-kwaliteit beschikbaar. De audiokwaliteit hiervan bedraagt maximaal 24 bit/192 KHz. Primephonic ontwikkelde apps voor iOS en Android. Daarnaast open je deze online muziekdienst in iedere browser.

Primephonic houdt abonnees op de hoogte van actuele ontwikkelingen binnen het genre. Dat gebeurt met podcasts, achtergrondinformatie en aangepaste afspeellijsten. De makers hebben de zoekmachine geoptimaliseerd voor klassieke muziek. Zoek je bijvoorbeeld op Mozart, dan verschijnen er direct muziekstukken van uiteenlopende gezelschappen die muziek van deze Oostenrijkse componist hebben opgevoerd. Gedurende de proefperiode van veertien dagen hoeven geïnteresseerden geen betaalgegevens op te geven.

©PXimport

Primephonic

Prijs
Vanaf € 9,99 per maand
Websitewww.primephonic.com7Score70

Idagio

Qobuz

Qobuz verkeerde meermaals in zwaar weer, maar na een doorstart gaat het vooralsnog beter met het Franse bedrijf. Luisteraars hebben de keuze uit twee prijzige abonnementen. Voor 19,99 euro per maand heb je toegang tot zo’n zestig miljoen flac-streams in een lossless-kwaliteit van 16 bit/44.1 KHz. Tegen een meerprijs van vijf euro stream je ongeveer 185.000 albums in een hogere kwaliteit, namelijk maximaal 24 bit/192 KHz. Interessant voor bezitters van een hoogwaardig audiosysteem. Niet voor niets werkt Qobuz samen met bekende audiomerken als Bang & Olufsen, Arcam, Bluesound, Mark Levinson, NAD, Onkyo en Naim. Overigens is deze dienst ook via diverse (desktop-)apps en de browser beschikbaar. Na een iDEAL-betaling van één cent probeer je de streamingdienst eerst een maand uit.

De Engelstalige gebruikersomgeving oogt vergeleken met andere aanbieders minder sprankelend. Dankzij het Hi-Res Audio-logo is meteen duidelijk welke albums in de hoogste kwaliteit beschikbaar zijn. Deze streams klinken op een goede hoofdtelefoon of met een paar kwalitatieve speakers fenomenaal. Het aanbod is zeer compleet, al zijn Nederlandse albums veelal niet in studiokwaliteit beschikbaar.

©PXimport

Qobuz

Prijs
Vanaf € 19,99 per maand
Websitewww.qobuz.com8Score80

SoundCloud

SoundCloud is van oudsher een platform waar (beginnende) muzikanten en producers hun materiaal op kwijt kunnen. Om die reden is er veel werk van onbekende artiesten beschikbaar. Wie bijvoorbeeld zin heeft in een avondvullende mix van een dj heeft keuze uit honderdduizenden streams. Daarnaast weten ook podcastmakers hun weg naar SoundCloud te vinden. Volgens de dienst gaat het in totaal om ruim 150 miljoen audiobestanden. Er zijn weliswaar ook liedjes van bekende artiesten aanwezig, maar hiervan is het aanbod niet zo overzichtelijk gerangschikt als we van Spotify en consorten gewend zijn. SoundCloud is dan ook meer geschikt om beginnende bandjes te spotten, naar een podcast te luisteren of een dj-set van een paar uur op te zetten.

Een abonnement op SoundCloud GO+ met volledige toegang zonder advertenties kost een tientje. Studenten betalen de helft. Er bestaat daarnaast ook nog een goedkoper abonnement van 5,99 euro per maand, maar daarmee hebben luisteraars geen toegang tot de volledige catalogus. Bij gebruik van SoundCloud GO+ bedraagt de maximale bitrate van de aac-streams 256 Kbit/s. Open hiervoor wel eerst even de instellingen, want standaard hanteert deze dienst een lagere bitrate.

©PXimport

SoundCloud

Prijs
Vanaf € 5,99 per maand
Websitewww.soundcloud.com6Score60

Spotify

Spotify heeft zijn zaakjes goed voor elkaar. Aan de hand van gebruiksvriendelijke (desktop)-apps weten abonnees moeiteloos hun favoriete podcasts, albums en afspeellijsten te vinden. Daarnaast werkt de dienst ook op de meeste smart-tv’s, gameconsoles, draadloze speakers en netwerkreceivers. Iedere vrijdag verschijnt er een afspeellijst en albumoverzicht met nieuwe releases, zodat je binnen het muzikale landschap eenvoudig op de hoogte blijft. Een leuk extraatje is dat je rechtstreeks ziet naar welke muziek vrienden luisteren.

Sowieso is Spotify prima geschikt om nieuwe muziek te ontdekken. Op basis van je luistergedrag doet de dienst aanbevelingen en stelt het iedere maandag een automatische afspeellijst samen. Interessant is de functie Duo Mix. Heb je samen met je partner een Spotify-abonnement? Stel dan een gezamenlijke afspeellijst samen en verras elkaar met bijzondere liedjes. Naast het Duo-abonnement is Spotify ook voor individuen, studenten en families beschikbaar. De gratis versie bevat nogal veel gesproken reclame, dus laat die liever links liggen.

Op het gebied van audiokwaliteit laat Spotify helaas steken vallen. De dienst gebruikt nog altijd audiostreams in een maximale bitrate van 320 Kbit/s. Als streamingpionier zou een lossless-abonnement met kwalitatief hoogwaardigere audiostreams inmiddels wel op zijn plaats zijn.

©PXimport

Tidal

Naast Deezer en Qobuz is Tidal de derde bekende streamingaanbieder die een lossless-abonnement aanbiedt. Met een zogeheten HiFi-account hebben leden toegang tot zo’n zestig miljoen flac-streams in een audiokwaliteit van 16 bit/44.1 KHz. Maar de Amerikaanse dienst gaat met dit HiFi-abonnement nog een stapje verder. Zo doet Tidal een beroep op de tamelijk recente mqa-codec om tienduizenden albums in een hogere kwaliteit van maximaal 24 bit/96 KHz beschikbaar te stellen. Dankzij deze codec blijft de bestandsomvang relatief beperkt, waardoor het gemakkelijker is om de streams op mobiele apparaten te laden. Binnen de streamingdienst zijn deze mqa-streams zichtbaar als Tidal Masters. Bij gebruik van een capabel audiosysteem profiteer je van dynamische opnames met een opvallend hoge detaillering. Gunstig is dat er Tidal-ondersteuning in allerlei audiosystemen van diverse bekende merken is ingebouwd. Voor dit abonnement betalen gebruikers 19,99 euro per maand.

Wie geen behoefte heeft aan lossless- of high-res-streams kan ook naar gecomprimeerde muziek luisteren, dat kost 9,99 euro per maand. Verder zijn er abonnementen voor families en studenten beschikbaar.

Tidal onderscheidt zich van concurrenten door naast muziek ook video’s beschikbaar te stellen, zoals interviews, clips en concerten. De gebruikersomgeving van (desktop-)apps is een lust voor het oog, al is de voertaal jammer genoeg wel Engels.

©PXimport

Tidal

Prijs
Vanaf € 9,99 per maand
Websitewww.tidal.com9Score90

YouTube Music

Onder de naam Google Play Music kreeg Google geen voet aan de grond, maar met YouTube Music probeert de internetgigant het doodleuk opnieuw. Het betreft een relatief jonge dienst, want het platform is pas sinds twee jaar in Nederland actief. Je kunt de dienst gratis gebruiken, maar Google bestookt je dan wel met advertenties. Voor een Premium-account vragen de makers een tientje per maand. Studenten en gezinnen betalen respectievelijk 4,99 en 14,99 euro.

De gebruikersomgeving reageert opvallend snel en oogt erg rustig. Je hebt rechtstreeks toegang tot onder meer favorieten, populaire afspeellijsten en nieuwe releases. Al met al voelt YouTube Music al na enkele minuten vertrouwd aan. Geef aan welke artiesten je goed vindt en laat je verrassen door verse aanbevelingen.

Duik voor de eerste luistersessie wel even in de instellingen en selecteer de hoogste audiokwaliteit. In dat geval gebruikt YouTube Music de aac-codec op een acceptabele bitrate van 256 Kbit/s. Logischerwijs bevat YouTube Music een rechtstreekse koppeling met zijn grote broer, zodat je relevante video’s kunt afspelen. Dit betreffen voornamelijk muziekclips en concerten.

©CIDimport

YouTube Music

Prijs
Vanaf € 4,99 per maand
Websitehttp://music.youtube.com8Score80

Conclusie

Spotify heeft de grootste naamsbekendheid en dat werkt duidelijk in het voordeel van de Zweedse muziekdienst. Veel abonnees zijn er al vanaf het prille begin bij en zijn het gebruiksvriendelijke platform al die jaren trouw gebleven. Maar is het daarmee ook de beste keuze in het overvolle streaminglandschap?

Wanneer we puur kijken naar de kwaliteit van de audiostreams loopt Spotify achter de feiten aan. Deezer levert sinds kort voor vijftien euro per maand zijn voltallige aanbod in het betere flac-formaat. Het verschil in kwaliteit ten opzichte van de sterk gecomprimeerde Spotify-streams is met een goede hoofdtelefoon of een paar kwalitatief hoogwaardige speakers duidelijk te horen. Verschillen in aanbod, platformondersteuning en functionaliteit zijn er nauwelijks meer, waardoor je als muziekliefhebber bij Deezer beter af bent. Voorwaarde is natuurlijk wel dat je bereid bent om een meerprijs van vijf euro te betalen.

Ook Tidal en Qobuz beheren abonnementen met lossless-streams, waarbij een select aantal albums zelfs in een nóg hogere audiokwaliteit beschikbaar is. Beide streamingdiensten zijn overigens wel duurder dan Deezer.

Nintendo heeft gisteren tijdens een speciale Direct-livestream een nieuwe trailer getoond van de aankomende animatiefilm The Super Mario Galaxy Movie.

Het bedrijf liet afgelopen vrijdag al weten een Direct uit te zenden rondom de aankomende film, en afgelopen zondag was deze te zien. In de nieuwe trailer die werd vertoond is te zien hoe Mario en Luigi bij een soort omgekeerde piramide aankomen - een bouwwerk dat ook in het spel Super Mario Odyssey zat - en hoe ze hier vervolgens in gaan.

Daar maken ze kennis met Yoshi, een dinosaurus die al sinds Super Mario World deel uitmaakt van de Mario-spellen. Ook personages als Baby Mario, Baby Luigi en Birdo worden voor het eerst gespot.

Over The Super Mario Galaxy Movie

Nadat enkele jaren geleden de uiterst succesvolle animatiefilm The Super Mario Bros. Movie uitkwam - logischerwijs gebaseerd op de langlopende Mario-reeks van Nintendo - werkt het bedrijf samen met Illumination al enige tijd aan het vervolg, The Super Mario Galaxy Movie.

Net zoals The Super Mario Bros. Movie lijkt ook het vervolg elementen uit allerlei verschillende Mario-games te pakken, al gebruikt deze nieuwe film de insteek van de twee Super Mario Galaxy-games, waarin Mario het universum afreist.

Diverse acteurs uit de eerste film keren terug in dit vervolg. Mario en Luigi worden wederom ingesproken door Chris Pratt en Charlie Day, en Jack Black vertolkt wederom de stem van Bowser. Ook acteurs als Keegan-Michael Key en Anya Taylor-Joy keren terug. De stem van Bowser Jr. zal in deze film ingesproken worden door Benny Safdie - vooral bekend voor zijn regiewerk - en het personage Rosalina krijgt een stem via Oscar-winnares Brie Larson.

Nintendo heeft daarnaast aangekondigd dat The Super Mario Galaxy Movie wereldwijd - op sommige markten na - op 1 april dit jaar in première zal gaan. Eerst was sprake van 3 april, maar dit is dus naar voren gehaald. In Japan gaat de film pas later die maand in première.

Nintendo-films

Nintendo zet steeds meer in op het uitbrengen van films gebaseerd op IP van het bedrijf. Naast deze Mario-films werkt Nintendo ook aan een live-action verfilming van The Legend of Zelda-reeks, die in 2027 in de bioscoop zal draaien en daarna naar Netflix komt. Volgens geruchten gaat het bedrijf ook werken aan een spin-off-animatiefilm rondom Donkey Kong, die in de Mario-films wordt ingesproken door Seth Rogen.

Nintendo gaf onlangs in een gesprek met investeerders aan dat ze de verfilmingen niet maken om op korte termijn winst te maken, maar om de franchises van het bedrijf bij een nog groter publiek vanzelfsprekend te maken - wat op de lange termijn de games van het bedrijf nog populairder moet maken.

Anderstalige of slecht verstaanbare dialogen, of video's die je in een rumoerige omgeving bekijkt: met goede ondertiteling los je zulke problemen op. We tonen hoe je zelf ondertitels maakt, aanpast, opmaakt, synchroniseert en vertaalt. We gebruiken hiervoor het gratis en opensource Subtitle Edit.

Subtitle Edit

We gaan ervan uit dat je een of meer video's wilt ondertitelen. Daarvoor gebruiken we het gratis opensource-programma Subtitle Edit. Kies bij voorkeur de installeerbare versie en download het zip-archief. Pak dit uit en dubbelklik op het exe-bestand; je kunt de standaardopties tijdens de installatie gerust behouden.

Bij de eerste keer opstarten stel je (bijvoorbeeld) Nederlands in als interfacetaal via Options / Choose language. Standaard gebruikt de app DirectShow om video's af te spelen tijdens het timen van de ondertiteling, maar je kunt beter VLC media player installeren, dat met vrijwel alle codecs werkt. In Subtitle Edit verwijs je daarna naar VLC via Instellingen / Voorkeuren, waar je in de rubriek Videospeler de optie VLC media player activeert. Wordt deze niet automatisch gevonden door Subtitle Edit, vul hier dan handmatig het pad in naar de VLC-installatiemap (bijvoorbeeld C:\Program Files\VideoLAN\VLC) en bevestig met OK.

Lees ook: VLC: het Zwitsers zakmes onder de mediaplayers

Handmatig

Subtitle Edit is nu klaar voor gebruik. Haal het gewenste videobestand op via Video / Videobestand openen, of eventueel via Video via URL openen, waarvoor de benodigde onderdelen automatisch kunnen worden gedownload. Je kunt de video bekijken in het afspeelvenster en met de blauwgerande vierkante knop onderin schermvullend afspelen (druk op Esc om terug te keren).

Maak nu een nieuw ondertitelingsbestand aan via Bestand / Nieuw. Open het tabblad Aanmaken (linksonder) en speel de video af tot de eerste zin die je wilt ondertitelen, of tot het punt waar je commentaar wilt toevoegen.

Klik op Nieuwe ondertitel toevoegen en typ de tekst in het veld Tekst. De app schat de duur automatisch in op basis van het aantal tekens, maar je kunt deze altijd aanpassen met de pijltjesknoppen. Klik op Begintijd instellen (of druk op F11) om de huidige positie als starttijd te nemen en op Eindtijd instellen (of druk op F12) voor het eindpunt. De tijdsduur wordt dan automatisch hierop berekend.

Positioneer de videospeler op het punt voor de volgende ondertitel en klik op Nieuwe ondertitel toevoegen om verder te gaan. Herhaal dit voor alle gewenste ondertitels. Met Naar tekstpositie en pauzeren spring je direct naar de begintijd van een geselecteerde ondertitel.

Audio-visualisatie

Je kunt sneltoetsen instellen om preciezer door het videobeeld te navigeren. Ga naar Instellingen / Voorkeuren / Sneltoetsen en scrol in het rechterdeelvenster naar het onderdeel Video. Daar vind je opties als Eén frame terug/vooruit en Eén seconde terug/vooruit, waaraan je onderaan de gewenste toetscombinatie kunt toewijzen.

Terug in het hoofdvenster klik je in het onderste vak om een golfvorm toe te voegen. Het audiospoor wordt nu uit je video gehaald en als golfvorm weergegeven, wat even kan duren. De pieken tonen waar gesproken wordt. Klik net voor het begin van een gesproken zin, typ de bijbehorende ondertitel bij Tekst en druk op F11 (Begintijd instellen). Doe hetzelfde bij het eindpunt met F12. Je kunt het ondertitelblok op de golfvorm ook met de muis verplaatsen en de begin- en eindpunten ervan aanpassen. Zet tot slot een vinkje bij Ondertitelselectie synchroon met afspelen, zodat de ondertitelblokken rood oplichten tijdens het afspelen, wat controle vergemakkelijkt.

AI-gestuurd

Vind je handmatig ondertitels maken te tijdrovend, genereer ze dan automatisch met artificiële intelligentie. Subtitle Edit biedt dit standaard aan. Open Video en kies Audio naar tekst (Whisper) of Audio naar tekst (Vosk/Kaldi). Beide zijn AI-modellen voor spraakherkenning. Whisper is moderner en accurater, maar werkt trager en vergt meer rekenkracht dan het opensource-duo Vosk/Kaldi dat volledig offline werkt. Antwoord Ja op de vraag om FFmpeg te downloaden en, indien gevraagd, ook op het ophalen van extra componenten als libvosk of Purfview Faster-Whisper-XLL. Na de automatische download kun je verder.

Bij Whisper klik je op de knop met drie puntjes en kies je het gewenste model. Groter betekent doorgaans accurater, maar ook zwaarder en trager. Modellen met .en ondersteunen enkel Engels. Voor andere talen kies je bijvoorbeeld medium (1,5GB) of large-v3 (3,5GB), afhankelijk van de videolengte en de kracht van je pc (RAM, cpu en gpu). Bevestig met Downloaden. Selecteer vervolgens de audiotaal bij Taal kiezen. Dit wordt ook de ondertitelingstaal, tenzij je Vertaal naar Engels activeert. Laat de overige opties ingeschakeld. Bij Geavanceerd kun je met talrijke parameters bijsturen, maar we hebben niet de ruimte hier verder op in te gaan. Start het proces met Genereren (of via Batchmodus voor meerdere video's tegelijk). De duurtijd hangt onder meer af van de hoeveelheid gesproken audio.

De opties bij Vosk/Kaldi zijn beperkter. Kies een passend taalmodel uit circa 25 talen, waaronder Dutch (large, 860 MB), download het model en klik op Genereren, waarbij je Nabewerking inschakelen geactiveerd laat.

Vertalen (semi-automatisch)

Wil je je ondertiteling vertalen voor een anderstalig publiek, dan hoef je dat niet handmatig te doen. Beginnen we met de semi-automatische methode. Open Vertalen en kies Automatisch vertalen via kopiëren en plakken. Laat de standaardinstellingen ongewijzigd. Open vervolgens Google Vertalen in je browser en stel de gewenste bron- en doeltaal in. Deze dienst blijkt het beste samen te werken met de app. Klik in Subtitle Edit op Vertalen om het eerste tekstblok naar het klembord te sturen. Klik daarna in Google Vertalen op de knop Vertaling kopiëren en keer terug naar Subtitle Edit. Klik op Vertaalde tekst van klembord halen zodat de vertaling in het rechterdeelvenster verschijnt. Klik vervolgens op Brontekst naar klembord kopiëren om het volgende blok te vertalen. Herhaal dit tot alle tekst is vertaald en bevestig met OK. De vertaalde ondertitels verschijnen netjes naast de originele tekst in Subtitle Edit.

Vertalen (volautomatisch)

Het kan ook eenvoudiger, maar daarvoor heb je een API-sleutel nodig van een vertaaldienst als Google, Bing, Microsoft, DeepL of een AI-bot als ChatGPT. We nemen ChatGPT als voorbeeld.

Ga naar platform.openai.com/api-keys, meld je aan met je account en klik op + Create new secret key. Geef een naam op en bevestig met Create secret key. Kopieer de sleutel met Copy. Open in Subtitle Edit Vertalen / Automatisch vertalen, kies ChatGPT in het uitklapmenu en plak de sleutel met Ctrl+V bij API-sleutel. Selecteer het gewenste model, zoals gpt-4, en stel de bron- en doeltaal in. Via Geavanceerd kun je eventueel extra instructies meegeven. Klik op Vertalen om het vertaalproces te starten.

Optimaliseren

Bij AI-gegenereerde ondertitels is de kans groot dat je nog wat moet bijwerken. Daarvoor zijn verschillende hulpmiddelen voorzien. Zo kun je een ingebouwde spellingscontrole uitvoeren via Spelling / Spellingcontrole. Haal het juiste woordenboek op via het knopje met de drie puntjes en klik op Downloaden. De rest verloopt vanzelf. Je kunt ook nieuwe woorden aan het gebruikerswoordenboek toevoegen. In het menu Spelling vind je verder handige functies als Dubbele woorden zoeken en Dubbele regels zoeken.

Bij Bewerken / Lange titels opdelen kun je instellen dat te lange ondertitels automatisch worden gesplitst zodra ze een bepaalde regellengte overschrijden, bijvoorbeeld 43 tekens. Via Tekens voor in-/uitpunten titels kun je deze gesplitste regels ook laten eindigen met een specifiek leesteken, zoals - of ….

Wanneer je door de ondertitels bladert, zie je mogelijk dat sommige regels een oranje achtergrond hebben in de kolom Tijdsduur. Dat betekent dat ze te kort of te lang zichtbaar blijven in verhouding tot de tekst of de ingestelde leessnelheid. Je kunt de bijbehorende drempelwaarden aanpassen via Instellingen / Voorkeuren, rubriek Algemeen, bij Min. en Max. tijdsduur in milliseconden (standaard respectievelijk 1000 en 8000) en Maximaal aantal tekens/sec (standaard 25). Via Extra / Lijst met fouten krijg je een overzicht van alle ondertitels die deze waarden overschrijden. In dit menu vind je ook nuttige functies als Hoofd-/kleine letters wijzigen en Netflix kwaliteitscontrole, waarmee je de ondertiteling aan verschillende kwaliteitscriteria kunt toetsen.

Weergave bewerken

Standaard slaat Subtitle Edit je ondertiteling op via Bestand / Opslaan in het populaire srt-formaat (SubRip Subtitle). Zo'n srt-bestand bestaat uit platte tekst met sequentienummers, start- en eindtijden en ondertitelregels. Het formaat wordt breed ondersteund en is eenvoudig te bewerken, desnoods met een editor als Kladblok, maar biedt beperkte opmaakopties.

De belangrijkste vormgevingsfuncties zie je wanneer je in Subtitle Edit met rechts klikt op een of meer geselecteerde ondertitels. In het snelmenu vind je opties als Vet, Cursief, Onderstrepen, Kleur, Lettertype en Uitlijnen. Deze opmaak verschijnt als html-tags in de ondertitels en is zichtbaar in de voorbeeldweergave en in videospelers die dit ondersteunen. Via Opmaak verwijderen kun je specifieke opmaakelementen weer weghalen.

Het ASS/SSA-formaat (Advanced SubStation Alpha) biedt meer opmaakmogelijkheden dan srt. Je stelt dit in via Opmaak, in de knoppenbalk van Subtitle Edit, en slaat het resultaat op als .ass-bestand. De gratis tool Aegisub waarover je meer leest in het kader biedt op dit vlak nog meer opties.

Opmaak met Aegisub

Het srt-ondertitelingsbestand is ongetwijfeld het populairste en meest ondersteunde formaat, maar het ass-formaat is handig voor wie de opmaak van de ondertiteling, zoals stijl, positie en zelfs animatie, belangrijk vindt. Ook Subtitle Edit kan hiermee overweg, maar Aegisub is flexibeler. Start de app na installatie op en haal het gewenste ondertitelingsbestand (zoals srt of ass) op. Ga naar Ondertitels en kies Stijlbeheerder. Klik onderaan rechts op Nieuw en vul een stijlnaam in. Leg alle gewenste opmaakelementen vast, zoals lettertype, grootte, vet, cursief, onderstrepen, kleuren (ook voor rand en schaduw), marges, uitlijning, positionering, rotatie en meer.

Bevestig met OK en met Sluiten. Selecteer nu de (gewenste) ondertitels en selecteer net onder de knoppenbalk de gewenste stijl (standaard Default). Bewaar je ondertiteling via Bestand / Ondertitels opslaan als en kies het .ass-formaat. Je zult zelf moeten ondervinden in hoeverre de opmaak door je mediaspeler(s) wordt ondersteund.

Synchroniseren

Een van de vervelendste problemen bij het bekijken van video met ondertiteling is dat de tekst niet synchroon loopt met de dialogen: ze verschijnt net te vroeg of te laat. Dit kun je deels corrigeren in de meeste mediaspelers, maar het gaat vaak beter met een ondertitelingseditor als Subtitle Edit. Kleine afwijkingen kun je handmatig bijsturen door de tijdcodes (begintijd, eindtijd, tijdsduur) aan te passen, al wordt dat snel tijdrovend. Gelukkig kan Subtitle Edit dit ook grotendeels automatisch corrigeren.

Bij een constante verschuiving, waarbij alle ondertitels evenveel afwijken, is de oplossing eenvoudig. Selecteer de gewenste (eventueel alle) ondertitels, ga naar Synchroniseren en kies Verschuiven. Vul de exacte tijdsduur in, bijvoorbeeld 00:00:05,500, en klik op Eerder weergeven of Later weergeven.

Moeilijker is het als de ondertitels geleidelijk verder uit de pas lopen naarmate de video vordert, bijvoorbeeld 5 seconden te vroeg aan het begin en 2 seconden te laat op het einde (lineaire verschuiving). Open dan Synchroniseren / Puntsynchronisatie. Dubbelklik op het eerste foutpunt, stel de juiste tijd in en bevestig met Sync-punt instellen. Doe dit opnieuw bij een volgend foutpunt en klik op Toepassen om de tussenliggende tijdcodes automatisch te laten herberekenen.

Een alternatief is Synchroniseren / Visuele synchronisatie. Kies daarbij de juiste ondertitel (via Tekst) bij het begin van de scène en eventueel een tweede bij het eindpunt. Met de knop Synchroniseren worden de overige tijdcodes verhoudingsgewijs aangepast.

Gebruiken in VLC

We gaan ervan uit dat je nu een geschikt ondertitelingsbestand hebt dat je wilt gebruiken in je favoriete mediaspeler. We tonen hoe dit werkt in VLC media player voor Windows. Via het menu Ondertitels kun je het juiste audiospoor kiezen als de video meerdere sporen bevat, of indien er meertalige ondertitelingsbestanden in de videomap werden geplaatst (zoals <filmnaam>.mp4, <filmnaam>.nl.srt en <filmnaam>.en.srt). Tijdens het afspelen kun je met de V-toets ook snel naar het volgende ondertitelspoor schakelen. Via Ondertitelbestand toevoegen verwijs je naar het gewenste ondertitelingsbestand.

Je kunt in VLC ook de timing bijstellen. Druk tijdens het afspelen op G om de ondertitels 100 ms eerder te tonen of op H om ze 100 ms later te laten verschijnen. Via Gereedschap / Spoorsynchronisatie kun je op het tabblad Synchronisatie exact een tijdswaarde invoeren. Met Ondertitelsnelheid bepaal je hoe snel ondertitels verschijnen en verdwijnen, wat handig is bij een afwijkende framerate. Met Ondertitelduur-factor stel je in hoelang ondertitels in beeld blijven; een waarde van 0,500 bijvoorbeeld houdt ze iets langer zichtbaar.

Om de weergave aan te passen open je Gereedschap / Voorkeuren / Ondertitels/OSD. Bij Ondertiteleffecten kun je onder meer het lettertype, de tekstgrootte, de standaardkleur en de positie van de ondertitels wijzigen.

Gebruiken in Kodi

Tot slot bekijken we hoe je met ondertiteling omgaat in het populaire mediacenterprogramma Kodi.

Tijdens het afspelen klik je rechtsonder op het tekstballonicoon Ondertiteling. Schakel Ondertiteling activeren in en selecteer bij Subtitel het gewenste ondertitelspoor. Je kunt ook kiezen voor Ondertiteling zoeken en verwijzen naar het juiste ondertitelingsbestand. Verder is er de optie Download ondertiteling, maar daarvoor moet je eerst een ondertitelingsservice instellen.

Ga hiervoor in het algemene instellingenmenu - druk eventueel enkele keren op Esc - via het tandwielpictogram linksboven naar Add-ons en kies (Installeer van repository /) Ondertiteling. Selecteer een dienst, bijvoorbeeld OpenSubtitles.org, klik op Installeren en daarna op Configureren. Vul hier je accountgegevens in (in ons voorbeeld aan te maken via www.opensubtitles.org/nl).

Ga terug naar Instellingen en open Speler / Ondertiteling. Bij Talen van te downloaden ondertiteling stel je je voorkeurstaal in (bijvoorbeeld Dutch) en bij Standaard filmdienst verwijs je naar OpenSubtitles.org. In dit menu kun je ook de weergave van ondertitels aanpassen, met opties voor onder meer Positie op het scherm, Lettertype, Grootte, Stijl en Kleur.

Om de timing van ondertitels te corrigeren, klik je tijdens het afspelen opnieuw op het tekstballon-pictogram en kies je Ondertitelsynchronisatie. Met een schuifbalk kun je de ondertiteling enkele seconden vroeger of later laten verschijnen. Simpel, maar wel doeltreffend bij een constante verschuiving.

Lees ook: Films, muziek en meer: beheer al je media met Kodi