Anno 2017 bewaren en versturen we meer gevoelige data met onze smartphones dan ooit. Toch wordt vaak weinig aandacht besteed aan de beveiliging van onze mobiele makker. Veel gebruikers komen niet verder dan het instellen van een wachtwoord om het toestel te vergrendelen, maar dat is niet genoeg als je ook om je privacy geeft. Echt je smartphone beveiligen doe je met deze 8 tips.

Inlichtingendiensten krijgen steeds meer mogelijkheden om je communicatie af te tappen, terwijl advertentiebedrijven minutieus kunnen volgen wat je allemaal online doet. Ze analyseren surfgedrag, herkennen patronen en proberen je ongemerkt te manipuleren. Hoog tijd om daar wat aan te doen! Door deze stappen te doorlopen, herneem je de controle en houd je pottenkijkers buiten de deur.

Medio februari was de kogel dan eindelijk door de kerk: inlichtingendiensten in Nederland krijgen meer bevoegdheden om massaal internetverkeer, zoals gesprekken, mails en chats, af te tappen en voor langere tijd te bewaren. Critici maken zich ernstige zorgen over de gevolgen die de zogeheten aftapwet heeft voor onze privacy en wijzen erop dat surveillance op grote schaal niet effectief is om terreur te voorkomen. Hoe meer (en ongerichter) gegevens worden verzameld, des te lastiger het is data te vinden waar je daadwerkelijk wat aan hebt. Vergelijk het met het zoeken van een speld in een hooiberg.

Gevreesd wordt voor een sleepnet zoals in de VS, waar afluisterdienst NSA al jaren enorme hoeveelheden privacygevoelige informatie verzamelt, ook van buitenlanders. Die informatie wordt niet gefilterd, waardoor je ook in het vizier van de inlichtingendienst kunt komen als je niets hebt gedaan. Juist daarom is het van belang om maatregelen te nemen, niet alleen op je computer, maar ook op je smartphone. De mobiele telefoon neemt in rap tempo alle taken van de traditionele desktop over en is voor veel mensen hun primaire communicatiemiddel. Dat vraagt om extra bescherming.

©PXimport

01 Versleuteld chatten en bellen

Als privacy voor iemand van levensbelang is, dan is het wel voor Edward Snowden. De klokkenluider en voormalig NSA-medewerker kwam in 2013 groot in het nieuws vanwege de onthullingen over de afluisterpraktijken van de NSA en andere inlichtingendiensten. Op last van de FBI werd een arrestatiebevel voor Snowden uitgevaardigd en sindsdien woont hij in Rusland, waar hij politiek asiel heeft gekregen. De klokkenluider raadt iedereen aan om berichten en telefoongesprekken te versleutelen met Signal, gratis beschikbaar voor Android en iOS. De app maakt gebruik van krachtige end-to-end-encryptie, waardoor berichten die je naar anderen stuurt niet te onderscheppen zijn door kwaadwillenden. Daarnaast laat Signal je op een versleutelde manier (video)bellen via internet. In tegenstelling tot WhatsApp en Facebook Messenger is Signal opensource, wat inhoudt dat de broncode kan worden gecontroleerd door onafhankelijke experts. Bovendien houdt Signal – in tegenstelling tot veel andere chatdiensten – geen gedragsgegevens (metadata) bij. Mede daarom kun je erop vertrouwen dat de app je privacy respecteert.

02 Anoniem surfen

Het gebruik van een virtual private network (vpn) heeft de afgelopen jaren een vlucht genomen. Waar het voorheen voornamelijk door bedrijven werd gebruikt om medewerkers op afstand veilig te laten inloggen op hun werkomgeving, zien we dat ook steeds meer consumenten er gebruik van maken. Daar zijn goede redenen voor. Een vpn versleutelt en anonimiseert je internetverkeer en maakt het tegelijkertijd vrijwel onmogelijk om je locatie te achterhalen. Hierdoor kun je blokkades van websites omzeilen en ongestoord over het web surfen en downloaden zonder dat er iemand (een adverteerder of inlichtingendienst) meegluurt. Het gebruik van een vpn ligt logischerwijs hoger in regimes die het niet zo nauw nemen met vrijheid van pers en meningsuiting, dan in westerse, ‘vrije’ landen. Toch biedt een vpn ook in ons land meerwaarde, zeker als je geeft om je privacy en regelmatig gebruikmaakt van openbare wifi-netwerken. Gratis netwerken zijn vaak slecht beveiligd, waardoor je kans loopt dat je privégegevens worden onderschept. Met een vpn-app als IPVanish voorkom je dat. Een andere optie is F-Secure Freedome VPN, die ook schadelijke cookies, trackers en websites blokkeert. Beide diensten werken op abonnementsbasis en hebben goede apps voor Android en iOS. Let wel op dat sommige diensten, waaronder Netflix, het gebruik van vpn blokkeren.

©PXimport

Wees kritisch op machtigingen

04 Mailen zonder pottenkijkers

©PXimport

Gmail is een van de meest gebruikte e-mailclients en biedt tientallen gigabytes gratis opslagruimte. Dat heeft echter wel zijn prijs: je betaalt met je privacy. Al je mails worden namelijk gescand om gepersonaliseerde advertenties te tonen. Vind je dat niets, dan is ProtonMail (desktop, Android en iOS) een goed alternatief. In tegenstelling tot Gmail (en Outlook) staan de servers van de e-maildienst niet in de VS, maar in een zwaarbeveiligde Zwitserse bunker. ProtonMail gebruikt sterke encryptie om te voorkomen dat je mails worden onderschept en geanalyseerd door bedrijven en geheime diensten. Bovendien staan al je mails versleuteld op de servers, waardoor alleen jij toegang hebt. ProtonMail kan je berichten niet lezen en kan ook geen nieuw wachtwoord genereren als je dat bent vergeten. Qua interface heeft de dienst wat weg van Gmail, waarbij je berichten kunt versleutelen met end-to-end-encryptie voor als je met iemand mailt die niet van ProtonMail gebruikmaakt. Zo blijft de conversatie altijd geheim. Omdat de dienst opensource is, kan iedereen de beveiliging controleren en verbeteren.

05 Encryptie inschakelen

Tot nu toe hebben we het vooral gehad over encryptie (versleuteling) in apps en diensten. Vaak ondersteunt ook het besturingssysteem van je smartphone encryptie om zo de data op je toestel veilig te houden. Het is te vergelijken met het verzegelen van een ansichtkaart in een envelop. Doe je dat niet, dan kunnen zowel de ontvanger als de postbode de kaart lezen. Dankzij encryptie wordt persoonlijke data op je telefoon versleuteld middels een pincode, wachtwoord of vingerafdruk. Bij het starten van het toestel moet je die invoeren om toegang tot je foto’s, documenten en andere bestanden te krijgen. Door encryptie kunnen geheime diensten lastiger in jouw privégegevens snuffelen. Op iPhones is encryptie standaard ingeschakeld sinds iOS 7. Bij Android is volledige encryptie pas sinds Android 6.0 verplicht. Bij oudere toestellen ga je naar Instellingen / Beveiliging om Encryptie aan te zetten. Het versleutelproces duurt gemiddeld een uur, afhankelijk van de hoeveelheid data op je smartphone. Heeft je telefoon niet de mogelijkheid om encryptie in te schakelen, dan is het wellicht tijd om hem te vervangen door een nieuwer exemplaar.

©PXimport

Veilige Android-smartphone

06 Anoniem zoeken

Wie pottenkijkers buiten de deur wil houden, doet er goed aan om niet alleen Gmail, maar ook Googles zoekmachine te vervangen door een privacyvriendelijk alternatief. Een populaire optie is DuckDuckGo, een zoekmachine die gebruikers niet volgt en geen persoonlijke informatie bewaart. Elke zoekopdracht gaat via het Tor-netwerk, dat het internetverkeer over verschillende ‘relays’ (computers voorzien van Tor-software en encryptie) leidt en het zo onmogelijk maakt om de herkomst van een zoekopdracht te traceren. Je surft dus anoniem en elke gebruiker ziet precies dezelfde zoekresultaten. DuckDuckGo werkt snel en verrijkt zoekresultaten met informatie van veelbezochte sites als Wikipedia. Ook handig zijn de zogenoemde ‘!bang’-commando’s, waarmee je specifieke sites doorzoekt. Gebruik het commando !a shoes om bijvoorbeeld direct de Amazon-pagina met schoenen te bekijken. DuckDuckGo is een standaard zoekoptie in Safari en Firefox en is er ook als aparte app voor iOS en Android.

©PXimport

07 Wachtwoorden beveiligen

Sterke wachtwoorden zijn essentieel om je accounts en bestanden veilig te houden. Helaas komt het nog vaak voor dat mensen wachtwoorden hergebruiken of kiezen voor een wachtwoord dat simpel te raden is, met het risico dat kwaadwillenden toegang krijgen tot jouw gegevens. Een beter wachtwoordbeleid om dat te voorkomen, wordt vaak als drempel gezien. Hoe moet je immers al die wachtwoorden onthouden als ze per account uniek en complex zijn? Een wachtwoordkluis als LastPass biedt uitkomst. Met deze dienst krijg je toegang tot een kluis met sterke aes-256bit-encryptie in de cloud, waarin je al je wachtwoorden veilig bewaart. Je hoeft alleen het hoofdwachtwoord te onthouden. LastPass benadrukt dat de versleuteling van z’n opslagtechnologie krachtig genoeg is om bruteforce-aanvallen af te slaan, maar dat neemt niet weg dat het goed is om tweestapsverificatie in te stellen (zie kader ‘Zo werkt tweestapsverificatie’).

©PXimport

Zo werkt tweestapsverificatie

©PXimport

08 Sleutelen aan je smartphone

Er zijn verschillende manieren om te voorkomen dat onbevoegden meegluren en toegang hebben tot de gegevens op je smartphone. Veel diensten die voorheen alleen op desktop-pc’s beschikbaar waren ¬– denk aan vpn, encryptie en wachtwoordmanagers – zijn inmiddels ook voor Android en iOS beschikbaar. En dat is belangrijk, want we gebruiken onze telefoon allang niet meer alleen voor bellen. Wil je nog een stap verder gaan in het beschermen van je privacy, dan kun je overwegen om je smartphone open te schroeven. Zoals Edward Snowden in een

laat zien, zijn er diverse onderdelen in een smartphone die je privacy in gevaar brengen. Denk aan de (selfie)camera en microfoon. Is je toestel geïnfecteerd met malware, dan kunnen die onderdelen worden gebruikt om je in de gaten te houden. Snowden adviseert om de ingebouwde microfoon te verwijderen en te bellen met de headset die meestal wordt meegeleverd met een smartphone. Daarvoor is wel wat technische kennis vereist.

©PXimport

Nintendo heeft gisteren tijdens een speciale Direct-livestream een nieuwe trailer getoond van de aankomende animatiefilm The Super Mario Galaxy Movie.

Het bedrijf liet afgelopen vrijdag al weten een Direct uit te zenden rondom de aankomende film, en afgelopen zondag was deze te zien. In de nieuwe trailer die werd vertoond is te zien hoe Mario en Luigi bij een soort omgekeerde piramide aankomen - een bouwwerk dat ook in het spel Super Mario Odyssey zat - en hoe ze hier vervolgens in gaan.

Daar maken ze kennis met Yoshi, een dinosaurus die al sinds Super Mario World deel uitmaakt van de Mario-spellen. Ook personages als Baby Mario, Baby Luigi en Birdo worden voor het eerst gespot.

Over The Super Mario Galaxy Movie

Nadat enkele jaren geleden de uiterst succesvolle animatiefilm The Super Mario Bros. Movie uitkwam - logischerwijs gebaseerd op de langlopende Mario-reeks van Nintendo - werkt het bedrijf samen met Illumination al enige tijd aan het vervolg, The Super Mario Galaxy Movie.

Net zoals The Super Mario Bros. Movie lijkt ook het vervolg elementen uit allerlei verschillende Mario-games te pakken, al gebruikt deze nieuwe film de insteek van de twee Super Mario Galaxy-games, waarin Mario het universum afreist.

Diverse acteurs uit de eerste film keren terug in dit vervolg. Mario en Luigi worden wederom ingesproken door Chris Pratt en Charlie Day, en Jack Black vertolkt wederom de stem van Bowser. Ook acteurs als Keegan-Michael Key en Anya Taylor-Joy keren terug. De stem van Bowser Jr. zal in deze film ingesproken worden door Benny Safdie - vooral bekend voor zijn regiewerk - en het personage Rosalina krijgt een stem via Oscar-winnares Brie Larson.

Nintendo heeft daarnaast aangekondigd dat The Super Mario Galaxy Movie wereldwijd - op sommige markten na - op 1 april dit jaar in première zal gaan. Eerst was sprake van 3 april, maar dit is dus naar voren gehaald. In Japan gaat de film pas later die maand in première.

Nintendo-films

Nintendo zet steeds meer in op het uitbrengen van films gebaseerd op IP van het bedrijf. Naast deze Mario-films werkt Nintendo ook aan een live-action verfilming van The Legend of Zelda-reeks, die in 2027 in de bioscoop zal draaien en daarna naar Netflix komt. Volgens geruchten gaat het bedrijf ook werken aan een spin-off-animatiefilm rondom Donkey Kong, die in de Mario-films wordt ingesproken door Seth Rogen.

Nintendo gaf onlangs in een gesprek met investeerders aan dat ze de verfilmingen niet maken om op korte termijn winst te maken, maar om de franchises van het bedrijf bij een nog groter publiek vanzelfsprekend te maken - wat op de lange termijn de games van het bedrijf nog populairder moet maken.

Anderstalige of slecht verstaanbare dialogen, of video's die je in een rumoerige omgeving bekijkt: met goede ondertiteling los je zulke problemen op. We tonen hoe je zelf ondertitels maakt, aanpast, opmaakt, synchroniseert en vertaalt. We gebruiken hiervoor het gratis en opensource Subtitle Edit.

Subtitle Edit

We gaan ervan uit dat je een of meer video's wilt ondertitelen. Daarvoor gebruiken we het gratis opensource-programma Subtitle Edit. Kies bij voorkeur de installeerbare versie en download het zip-archief. Pak dit uit en dubbelklik op het exe-bestand; je kunt de standaardopties tijdens de installatie gerust behouden.

Bij de eerste keer opstarten stel je (bijvoorbeeld) Nederlands in als interfacetaal via Options / Choose language. Standaard gebruikt de app DirectShow om video's af te spelen tijdens het timen van de ondertiteling, maar je kunt beter VLC media player installeren, dat met vrijwel alle codecs werkt. In Subtitle Edit verwijs je daarna naar VLC via Instellingen / Voorkeuren, waar je in de rubriek Videospeler de optie VLC media player activeert. Wordt deze niet automatisch gevonden door Subtitle Edit, vul hier dan handmatig het pad in naar de VLC-installatiemap (bijvoorbeeld C:\Program Files\VideoLAN\VLC) en bevestig met OK.

Lees ook: VLC: het Zwitsers zakmes onder de mediaplayers

Handmatig

Subtitle Edit is nu klaar voor gebruik. Haal het gewenste videobestand op via Video / Videobestand openen, of eventueel via Video via URL openen, waarvoor de benodigde onderdelen automatisch kunnen worden gedownload. Je kunt de video bekijken in het afspeelvenster en met de blauwgerande vierkante knop onderin schermvullend afspelen (druk op Esc om terug te keren).

Maak nu een nieuw ondertitelingsbestand aan via Bestand / Nieuw. Open het tabblad Aanmaken (linksonder) en speel de video af tot de eerste zin die je wilt ondertitelen, of tot het punt waar je commentaar wilt toevoegen.

Klik op Nieuwe ondertitel toevoegen en typ de tekst in het veld Tekst. De app schat de duur automatisch in op basis van het aantal tekens, maar je kunt deze altijd aanpassen met de pijltjesknoppen. Klik op Begintijd instellen (of druk op F11) om de huidige positie als starttijd te nemen en op Eindtijd instellen (of druk op F12) voor het eindpunt. De tijdsduur wordt dan automatisch hierop berekend.

Positioneer de videospeler op het punt voor de volgende ondertitel en klik op Nieuwe ondertitel toevoegen om verder te gaan. Herhaal dit voor alle gewenste ondertitels. Met Naar tekstpositie en pauzeren spring je direct naar de begintijd van een geselecteerde ondertitel.

Audio-visualisatie

Je kunt sneltoetsen instellen om preciezer door het videobeeld te navigeren. Ga naar Instellingen / Voorkeuren / Sneltoetsen en scrol in het rechterdeelvenster naar het onderdeel Video. Daar vind je opties als Eén frame terug/vooruit en Eén seconde terug/vooruit, waaraan je onderaan de gewenste toetscombinatie kunt toewijzen.

Terug in het hoofdvenster klik je in het onderste vak om een golfvorm toe te voegen. Het audiospoor wordt nu uit je video gehaald en als golfvorm weergegeven, wat even kan duren. De pieken tonen waar gesproken wordt. Klik net voor het begin van een gesproken zin, typ de bijbehorende ondertitel bij Tekst en druk op F11 (Begintijd instellen). Doe hetzelfde bij het eindpunt met F12. Je kunt het ondertitelblok op de golfvorm ook met de muis verplaatsen en de begin- en eindpunten ervan aanpassen. Zet tot slot een vinkje bij Ondertitelselectie synchroon met afspelen, zodat de ondertitelblokken rood oplichten tijdens het afspelen, wat controle vergemakkelijkt.

AI-gestuurd

Vind je handmatig ondertitels maken te tijdrovend, genereer ze dan automatisch met artificiële intelligentie. Subtitle Edit biedt dit standaard aan. Open Video en kies Audio naar tekst (Whisper) of Audio naar tekst (Vosk/Kaldi). Beide zijn AI-modellen voor spraakherkenning. Whisper is moderner en accurater, maar werkt trager en vergt meer rekenkracht dan het opensource-duo Vosk/Kaldi dat volledig offline werkt. Antwoord Ja op de vraag om FFmpeg te downloaden en, indien gevraagd, ook op het ophalen van extra componenten als libvosk of Purfview Faster-Whisper-XLL. Na de automatische download kun je verder.

Bij Whisper klik je op de knop met drie puntjes en kies je het gewenste model. Groter betekent doorgaans accurater, maar ook zwaarder en trager. Modellen met .en ondersteunen enkel Engels. Voor andere talen kies je bijvoorbeeld medium (1,5GB) of large-v3 (3,5GB), afhankelijk van de videolengte en de kracht van je pc (RAM, cpu en gpu). Bevestig met Downloaden. Selecteer vervolgens de audiotaal bij Taal kiezen. Dit wordt ook de ondertitelingstaal, tenzij je Vertaal naar Engels activeert. Laat de overige opties ingeschakeld. Bij Geavanceerd kun je met talrijke parameters bijsturen, maar we hebben niet de ruimte hier verder op in te gaan. Start het proces met Genereren (of via Batchmodus voor meerdere video's tegelijk). De duurtijd hangt onder meer af van de hoeveelheid gesproken audio.

De opties bij Vosk/Kaldi zijn beperkter. Kies een passend taalmodel uit circa 25 talen, waaronder Dutch (large, 860 MB), download het model en klik op Genereren, waarbij je Nabewerking inschakelen geactiveerd laat.

Vertalen (semi-automatisch)

Wil je je ondertiteling vertalen voor een anderstalig publiek, dan hoef je dat niet handmatig te doen. Beginnen we met de semi-automatische methode. Open Vertalen en kies Automatisch vertalen via kopiëren en plakken. Laat de standaardinstellingen ongewijzigd. Open vervolgens Google Vertalen in je browser en stel de gewenste bron- en doeltaal in. Deze dienst blijkt het beste samen te werken met de app. Klik in Subtitle Edit op Vertalen om het eerste tekstblok naar het klembord te sturen. Klik daarna in Google Vertalen op de knop Vertaling kopiëren en keer terug naar Subtitle Edit. Klik op Vertaalde tekst van klembord halen zodat de vertaling in het rechterdeelvenster verschijnt. Klik vervolgens op Brontekst naar klembord kopiëren om het volgende blok te vertalen. Herhaal dit tot alle tekst is vertaald en bevestig met OK. De vertaalde ondertitels verschijnen netjes naast de originele tekst in Subtitle Edit.

Vertalen (volautomatisch)

Het kan ook eenvoudiger, maar daarvoor heb je een API-sleutel nodig van een vertaaldienst als Google, Bing, Microsoft, DeepL of een AI-bot als ChatGPT. We nemen ChatGPT als voorbeeld.

Ga naar platform.openai.com/api-keys, meld je aan met je account en klik op + Create new secret key. Geef een naam op en bevestig met Create secret key. Kopieer de sleutel met Copy. Open in Subtitle Edit Vertalen / Automatisch vertalen, kies ChatGPT in het uitklapmenu en plak de sleutel met Ctrl+V bij API-sleutel. Selecteer het gewenste model, zoals gpt-4, en stel de bron- en doeltaal in. Via Geavanceerd kun je eventueel extra instructies meegeven. Klik op Vertalen om het vertaalproces te starten.

Optimaliseren

Bij AI-gegenereerde ondertitels is de kans groot dat je nog wat moet bijwerken. Daarvoor zijn verschillende hulpmiddelen voorzien. Zo kun je een ingebouwde spellingscontrole uitvoeren via Spelling / Spellingcontrole. Haal het juiste woordenboek op via het knopje met de drie puntjes en klik op Downloaden. De rest verloopt vanzelf. Je kunt ook nieuwe woorden aan het gebruikerswoordenboek toevoegen. In het menu Spelling vind je verder handige functies als Dubbele woorden zoeken en Dubbele regels zoeken.

Bij Bewerken / Lange titels opdelen kun je instellen dat te lange ondertitels automatisch worden gesplitst zodra ze een bepaalde regellengte overschrijden, bijvoorbeeld 43 tekens. Via Tekens voor in-/uitpunten titels kun je deze gesplitste regels ook laten eindigen met een specifiek leesteken, zoals - of ….

Wanneer je door de ondertitels bladert, zie je mogelijk dat sommige regels een oranje achtergrond hebben in de kolom Tijdsduur. Dat betekent dat ze te kort of te lang zichtbaar blijven in verhouding tot de tekst of de ingestelde leessnelheid. Je kunt de bijbehorende drempelwaarden aanpassen via Instellingen / Voorkeuren, rubriek Algemeen, bij Min. en Max. tijdsduur in milliseconden (standaard respectievelijk 1000 en 8000) en Maximaal aantal tekens/sec (standaard 25). Via Extra / Lijst met fouten krijg je een overzicht van alle ondertitels die deze waarden overschrijden. In dit menu vind je ook nuttige functies als Hoofd-/kleine letters wijzigen en Netflix kwaliteitscontrole, waarmee je de ondertiteling aan verschillende kwaliteitscriteria kunt toetsen.

Weergave bewerken

Standaard slaat Subtitle Edit je ondertiteling op via Bestand / Opslaan in het populaire srt-formaat (SubRip Subtitle). Zo'n srt-bestand bestaat uit platte tekst met sequentienummers, start- en eindtijden en ondertitelregels. Het formaat wordt breed ondersteund en is eenvoudig te bewerken, desnoods met een editor als Kladblok, maar biedt beperkte opmaakopties.

De belangrijkste vormgevingsfuncties zie je wanneer je in Subtitle Edit met rechts klikt op een of meer geselecteerde ondertitels. In het snelmenu vind je opties als Vet, Cursief, Onderstrepen, Kleur, Lettertype en Uitlijnen. Deze opmaak verschijnt als html-tags in de ondertitels en is zichtbaar in de voorbeeldweergave en in videospelers die dit ondersteunen. Via Opmaak verwijderen kun je specifieke opmaakelementen weer weghalen.

Het ASS/SSA-formaat (Advanced SubStation Alpha) biedt meer opmaakmogelijkheden dan srt. Je stelt dit in via Opmaak, in de knoppenbalk van Subtitle Edit, en slaat het resultaat op als .ass-bestand. De gratis tool Aegisub waarover je meer leest in het kader biedt op dit vlak nog meer opties.

Opmaak met Aegisub

Het srt-ondertitelingsbestand is ongetwijfeld het populairste en meest ondersteunde formaat, maar het ass-formaat is handig voor wie de opmaak van de ondertiteling, zoals stijl, positie en zelfs animatie, belangrijk vindt. Ook Subtitle Edit kan hiermee overweg, maar Aegisub is flexibeler. Start de app na installatie op en haal het gewenste ondertitelingsbestand (zoals srt of ass) op. Ga naar Ondertitels en kies Stijlbeheerder. Klik onderaan rechts op Nieuw en vul een stijlnaam in. Leg alle gewenste opmaakelementen vast, zoals lettertype, grootte, vet, cursief, onderstrepen, kleuren (ook voor rand en schaduw), marges, uitlijning, positionering, rotatie en meer.

Bevestig met OK en met Sluiten. Selecteer nu de (gewenste) ondertitels en selecteer net onder de knoppenbalk de gewenste stijl (standaard Default). Bewaar je ondertiteling via Bestand / Ondertitels opslaan als en kies het .ass-formaat. Je zult zelf moeten ondervinden in hoeverre de opmaak door je mediaspeler(s) wordt ondersteund.

Synchroniseren

Een van de vervelendste problemen bij het bekijken van video met ondertiteling is dat de tekst niet synchroon loopt met de dialogen: ze verschijnt net te vroeg of te laat. Dit kun je deels corrigeren in de meeste mediaspelers, maar het gaat vaak beter met een ondertitelingseditor als Subtitle Edit. Kleine afwijkingen kun je handmatig bijsturen door de tijdcodes (begintijd, eindtijd, tijdsduur) aan te passen, al wordt dat snel tijdrovend. Gelukkig kan Subtitle Edit dit ook grotendeels automatisch corrigeren.

Bij een constante verschuiving, waarbij alle ondertitels evenveel afwijken, is de oplossing eenvoudig. Selecteer de gewenste (eventueel alle) ondertitels, ga naar Synchroniseren en kies Verschuiven. Vul de exacte tijdsduur in, bijvoorbeeld 00:00:05,500, en klik op Eerder weergeven of Later weergeven.

Moeilijker is het als de ondertitels geleidelijk verder uit de pas lopen naarmate de video vordert, bijvoorbeeld 5 seconden te vroeg aan het begin en 2 seconden te laat op het einde (lineaire verschuiving). Open dan Synchroniseren / Puntsynchronisatie. Dubbelklik op het eerste foutpunt, stel de juiste tijd in en bevestig met Sync-punt instellen. Doe dit opnieuw bij een volgend foutpunt en klik op Toepassen om de tussenliggende tijdcodes automatisch te laten herberekenen.

Een alternatief is Synchroniseren / Visuele synchronisatie. Kies daarbij de juiste ondertitel (via Tekst) bij het begin van de scène en eventueel een tweede bij het eindpunt. Met de knop Synchroniseren worden de overige tijdcodes verhoudingsgewijs aangepast.

Gebruiken in VLC

We gaan ervan uit dat je nu een geschikt ondertitelingsbestand hebt dat je wilt gebruiken in je favoriete mediaspeler. We tonen hoe dit werkt in VLC media player voor Windows. Via het menu Ondertitels kun je het juiste audiospoor kiezen als de video meerdere sporen bevat, of indien er meertalige ondertitelingsbestanden in de videomap werden geplaatst (zoals <filmnaam>.mp4, <filmnaam>.nl.srt en <filmnaam>.en.srt). Tijdens het afspelen kun je met de V-toets ook snel naar het volgende ondertitelspoor schakelen. Via Ondertitelbestand toevoegen verwijs je naar het gewenste ondertitelingsbestand.

Je kunt in VLC ook de timing bijstellen. Druk tijdens het afspelen op G om de ondertitels 100 ms eerder te tonen of op H om ze 100 ms later te laten verschijnen. Via Gereedschap / Spoorsynchronisatie kun je op het tabblad Synchronisatie exact een tijdswaarde invoeren. Met Ondertitelsnelheid bepaal je hoe snel ondertitels verschijnen en verdwijnen, wat handig is bij een afwijkende framerate. Met Ondertitelduur-factor stel je in hoelang ondertitels in beeld blijven; een waarde van 0,500 bijvoorbeeld houdt ze iets langer zichtbaar.

Om de weergave aan te passen open je Gereedschap / Voorkeuren / Ondertitels/OSD. Bij Ondertiteleffecten kun je onder meer het lettertype, de tekstgrootte, de standaardkleur en de positie van de ondertitels wijzigen.

Gebruiken in Kodi

Tot slot bekijken we hoe je met ondertiteling omgaat in het populaire mediacenterprogramma Kodi.

Tijdens het afspelen klik je rechtsonder op het tekstballonicoon Ondertiteling. Schakel Ondertiteling activeren in en selecteer bij Subtitel het gewenste ondertitelspoor. Je kunt ook kiezen voor Ondertiteling zoeken en verwijzen naar het juiste ondertitelingsbestand. Verder is er de optie Download ondertiteling, maar daarvoor moet je eerst een ondertitelingsservice instellen.

Ga hiervoor in het algemene instellingenmenu - druk eventueel enkele keren op Esc - via het tandwielpictogram linksboven naar Add-ons en kies (Installeer van repository /) Ondertiteling. Selecteer een dienst, bijvoorbeeld OpenSubtitles.org, klik op Installeren en daarna op Configureren. Vul hier je accountgegevens in (in ons voorbeeld aan te maken via www.opensubtitles.org/nl).

Ga terug naar Instellingen en open Speler / Ondertiteling. Bij Talen van te downloaden ondertiteling stel je je voorkeurstaal in (bijvoorbeeld Dutch) en bij Standaard filmdienst verwijs je naar OpenSubtitles.org. In dit menu kun je ook de weergave van ondertitels aanpassen, met opties voor onder meer Positie op het scherm, Lettertype, Grootte, Stijl en Kleur.

Om de timing van ondertitels te corrigeren, klik je tijdens het afspelen opnieuw op het tekstballon-pictogram en kies je Ondertitelsynchronisatie. Met een schuifbalk kun je de ondertiteling enkele seconden vroeger of later laten verschijnen. Simpel, maar wel doeltreffend bij een constante verschuiving.

Lees ook: Films, muziek en meer: beheer al je media met Kodi