ID.nl logo
14 tips om onderweg veilig te internetten
© Reshift Digital
Huis

14 tips om onderweg veilig te internetten

Openbare wifi-netwerken zijn een luilekkerland voor cybercriminelen. Afluisteren is eenvoudig en het is voor gebruikers lastig om de betrouwbaarheid ervan in te schatten. Hoewel wifi-veiligheid lastig is te garanderen, vind je in dit artikel handvatten om veiliger onderweg te internetten.

Tip 01: Netwerkprofiel

Thuis kan het fijn zijn om bestanden te delen met je andere computers, maar op een publiek wifi-netwerk is het delen van bestanden en media (foto's, filmpjes) niet wenselijk. De eerste keer dat je verbinding maakt met een draadloos netwerk, vraagt Windows om een netwerktype te kiezen. Deze keuze bepaalt of je mogelijk dingen gaat delen. Bij Windows 7 heb je de keuze voor Thuisnetwerk, Bedrijfsnetwerk of Openbaar netwerk. Kies met Openbaar netwerk voor de veiligste instelling, tenzij je je thuis op je eigen netwerk bevindt of als een andere instelling op je werk noodzakelijk is. Met het profiel Openbaar netwerk wordt alles automatisch uitgeschakeld wat met het delen van bestanden te maken heeft.

©PXimport

Tip 01 Kies na het verbinden via wifi altijd voor het profiel Openbaar netwerk, tenzij je thuis bent of andere instellingen wenselijk zijn op een bedrijfsnetwerk.

Tip 02: Profiel wijzigen

Als je Windows 7 gebruikt, kun je achteraf eenvoudig nagaan met welk type netwerk je verbinding maakt. Ga naar Configuratiescherm / Netwerk en internet / Netwerkcentrum. Je ziet de naam van het draadloze netwerk waarmee je verbonden bent. Hieronder zie je het type netwerk, bijvoorbeeld Thuisnetwerk. Klik op het netwerk als je een ander profiel wilt instellen.

Tip 03: Niets delen

In Windows 8.1 is de keuze beperkter dan bij Windows 7.1. Nadat je je hebt aangemeld bij een wifi-netwerk, krijg je de vraag of je iets wilt delen met andere apparaten in het netwerk. Dit is bedoeld om bijvoorbeeld een (draadloze) netwerkprinter te gebruiken of je tv toegang te geven tot media op je computer. Beantwoord de ja/nee-vraag altijd met Nee als je je op het netwerk van iemand anders bevindt. Als je verbinding maakt met je thuisnetwerk, kun je (als je dat nodig vindt) de vraag met Ja beantwoorden.

Honingpot

In dit artikel gaan ervan uit dat je beveiligingssoftware draait. Er is dus een virusscanner actief en je firewall staat aan. Dit is niet alleen noodzakelijk als je gebruikmaakt van wifi-netwerken, maar voor je computerveiligheid in het algemeen.

Als je op een terras in de stad zit en verbinding maakt met het wifi-netwerk van het café, ka het net zo goed zijn dat je draadloos verbinding maakt met een geprepareerd computertje van een onverlaat. Dit wordt ook wel een 'honeypot' genoemd. Je verbinding wordt door het systeem doorgeleid naar internet zodat jij niets in de gaten hebt. Ondertussen heeft de onverlaat vrij spel om via allerlei trukendozen jouw wachtwoorden, documenten, mailgegevens en andere gegevens te ontfutselen. Het enige goede wapen hiertegen is een VPN-verbinding, zie tip 12.

©PXimport

Leuk: gratis wifi op het terras! Maar weet jij wie de verbinding faciliteert?

Tip 04: Vergeten

Het is in Windows 8.1 lastiger om achteraf te zien welke keuze je hebt gemaakt bij het verbinden met een 'vreemd' wifi-netwerk. Bij twijfel is het aan te raden om de netwerkverbinding te verbreken, de netwerkinstellingen te vergeten en opnieuw verbinding te maken. De vraag of je iets wilt doen met andere netwerkapparatuur wordt dan opnieuw gesteld. Open de Charms-balk / Instellingen (dit kan ook via Windows-toets+I) en klik op de naam van het draadloze netwerk waarmee je verbonden bent. Alle beschikbare netwerken worden getoond. Klik met de rechtermuisknop op de naam van het actieve draadloze netwerk en kies Dit netwerk niet onthouden. De netwerkinstellingen worden gewist en je kunt opnieuw verbinding maken.

Tip 04 Laat de wifi- instellingen vergeten en stel de verbinding opnieuw in.

Tip 05: Details delen

De instellingen achter de netwerkprofielen uit de voorgaande tips zijn ook terug te vinden in je Configuratiescherm. De opties die je kunt aanpassen zijn in Windows 7 anders dan in Windows 8,1, de weg er naartoe is hetzelfde. Ga naar Configuratiescherm / Netwerk en internet / Netwerkcentrum / Geavanceerde instellingen voor delen. Windows 7-gebruikers kunnen bij Openbaar controleren wat er wordt gedeeld. Windows 8.1-gebruikers vinden de deel-instellingen bij Gast of openbaar.

©PXimport

Tip 05 Controleer of Windows, ondanks je netwerkprofielkeuze, niet alsnog per ongeluk mappen deelt.

Tip 06: Streaming

Windows kan foto's, films en muziek verzenden (streamen) naar andere apparaten in hetzelfde netwerk. Afhankelijk van je instellingen kun je via je tv bij de foto's, films en muziek op je computer. Op een gratis wifi-netwerk wil je natuurlijk niet dat deze gegevens bereikbaar zijn. Ga naar Configuratiescherm / Netwerk en internet / Netwerkcentrum / Opties voor mediastreaming. Als je iets anders ziet staan dan de knop Mediastreaming inschakelen, deel je mogelijk persoonlijke media met je mede-netwerkgebruikers. Klik op Alle blokkeren en bevestig met OK. Ga opnieuw naar Opties voor mediastreaming. Als het goed is, zie je nu wel de knop Mediastreaming inschakelen en weet je dat je geen media deelt via dit Windows-onderdeel.

©PXimport

Tip 06 Voorkom dat je computer muziek, foto's en videobestanden streaming aanbiedt aan andere netwerkgebruikers.

Luistervinken

Op het moment dat je verbinding maakt met een wifi-netwerk van bijvoorbeeld een hotel, maak je in het gunstigste geval ook daadwerkelijk verbinding met het gastnetwerk van het hotel. Je weet verder niets over de inrichting van het wifi-netwerk. In de meest ideale situatie kun je alleen verbinding maken met internet en is jouw 'internetlijntje' volledig gescheiden van andere gasten. Soms zit je met andere gebruikers in een soort 'babbelbox' en kunnen de apparaten elkaar zien. Hierdoor is onderling gegevensuitwisseling mogelijk (al dan niet gewenst) en kan iemand met kwade bedoelingen het netwerkverkeer aftappen en afluisteren.

Tip 07: HTTPS

Als je www.wikipedia.nl intypt, zal je webbrowser dit vertalen naar http://www.wikipedia.nl. Bij steeds meer websites kun je ook een https-verbinding gebruiken. Dit is veiliger. In het voorbeeld van Wikipedia moet je zelf https:// intypen, maar bij veel websites word je tegenwoordig automatisch doorgestuurd als er een https-verbinding beschikbaar is. Voorbeelden hiervan zijn je bank, de website van DigiD, webwinkels en de zoekmachine Google. Een https-verbinding biedt geen garantie dat je verbinding niet wordt afgeluisterd (zie de kaders 'Honingpot' en 'Luistervinken'). Maar zonder https-verbinding kan vaak zelfs de minst getalenteerde hacker je websiteverkeer afluisteren op een openbaar wifi-netwerk.

©PXimport

Tip 07 Steeds meer websites maken standaard gebruikt van een https-verbinding.

Tip 08: Mailprogramma

Bij een https-verbinding worden gegevens onleesbaar gemaakt tussen je browser en bijvoorbeeld de server van Facebook. Voor e-mail bestaan er soortgelijke protocollen, maar deze zijn niet altijd beschikbaar en moeten ook nog eens correct zijn ingesteld. Het voert te ver om de technische mailserverinstellingen te bespreken van alle aanbieders, dus daarom geven we je een algemeen advies. Als je er niet 100% zeker van bent dat jouw e-mailprogramma een beveiligde verbinding maakt met de mailservers (bijvoorbeeld van je internetaanbieder), dan is het met klem af te raden om je mailprogramma te gebruiken op een openbaar wifi-netwerk. Om toch je mail op te halen kun je webmail gebruiken. Alle webmaildiensten (Outlook.com, Yahoo, Gmail) zijn via https bereikbaar. Ook de meeste internetaanbieders bieden webmail aan zodat je via een https-verbinding je berichten kunt lezen in je browser.

Tip 09: Niet automatisch

De optie Automatisch verbinding maken wordt veel gebruikt, maar kan potentieel gevaarlijk zijn. Het volgende doemscenario is vergezocht, maar technisch mogelijk. Je maakt verbinding met een wifi-netwerk van een groot bedrijf, bijvoorbeeld van een koffieketen, groot warenhuis of luchtvaartmaatschappij. Een hightech honeypot kan zo'n netwerk imiteren. Als de optie Automatisch verbinding maken is ingeschakeld, kan je laptop binnen het bereik van de honeypot komen, en er verbinding mee maken. Jouw computer 'denkt' dan dat je te maken hebt met een bekend netwerk waarmee je al eerder verbonden was, en zal automatisch verbinding maken met alle mogelijk risico's van dien.

Valse veiligheid

Er is een hardnekkig fabeltje die graag uit de wereld helpen: "Een wifi-netwerk waarvoor een wachtwoord nodig is, is een veilig wifi-netwerk". Een wachtwoord zegt niets over de veiligheid, maar alleen dat mensen zonder het wachtwoord geen toegang hebben. Op het moment dat het netwerk verder niet goed is ingericht, werk je nog steeds op een onveilig netwerk met alle risico's van dien. Omdat je nooit weet hoe de veiligheid is geregeld, kun je elk netwerk dat niet van jou is het beste als potentieel onveilig bestempelen.

©PXimport

Het wel of niet aanwezig zijn van een wachtwoord zegt niets over de veiligheid van het netwerk.

Tip 10: Netwerk vergeten

Je laptop maakt eenvoudiger verbinding met een bekend netwerk dan een nieuw netwerk. Door de lijst met bekende netwerken op te schonen, voorkom je dat je in een onoplettend moment per ongeluk automatisch verbinding maakt. In Windows 8.1 ga je naar Charms-balk / Instellingen / Pc-instellingen wijzingen / Netwerk / Verbindingen / Bekende netwerken beheren. Er verschijnt een lijst met netwerken waarmee je ooit verbonden bent geweest. Klik op een netwerk waarvan je de instellingen wilt verwijderen en kies Niet onthouden. In Windows 7 ga je naar Configuratiescherm / Netwerk en internet / Draadloze netwerken beheren. Er verschijnt een lijst met bekende netwerken. Selecteer een netwerk en kies Verwijderen om het netwerk te vergeten.

Tip 11: Wifi tijdelijk uit

Om te voorkomen dat iedereen in de buurt van jouw computer in de gelegenheid wordt gesteld om binnen te dringen of een poging doet om je af te luisteren via wifi, kun je eenvoudige leefregel in acht nemen: schakel je wifi-adapter uit als je de verbinding niet nodig hebt. De meeste laptops hebben hiervoor een handige Fn-toetscombinatie of zelfs een aparte schakelaar. Zo kun je de draadloze adapter van je laptop snel uitschakelen en weer activeren. Windows 8.1-gebruikers kunnen eveneens via Charms-balk / Instellingen / Draadloos netwerk de optie Vliegtuigstand activeren. Hiermee wordt de draadloze apparatuur uitgeschakeld, een veilig gevoel!

©PXimport

Tip 11 Geen internet nodig? Maak er een goede gewoonte van om je wifi-adapter uit te schakelen.

Tip 12: VPN

Bijna aan het einde van dit artikel vind je misschien wel de belangrijkste tip, maar hij is ook een stapje lastiger. Het is de enige oplossing is die echt helpt tegen kwaadwillende mensen op hetzelfde wifi-netwerk. Het toverwoord is VPN, ook wel bekend onder de namen Virtueel Particulier Netwerk of Virtual Private Network. Bij een VPN wordt een soort digitale tunnel aangelegd naar een VPN-server. Al het verkeer naar internet gaat via deze tunnel. De tunnel is beveiligd, anderen zien in het meest gunstige geval alleen dat er een tunnel actief is. Je hebt dankzij VPN een soort privésnelweg naar internet. De meeste bedrijven die werknemers toegang geven tot internet of het bedrijfsnetwerk, maken gebruik van VPN. Je kunt het toepassen op je laptop, smartphone en tablet. Nadelen zijn er ook: hoewel er gratis VPN-diensten zijn, hebben deze vrijwel allemaal restricties in snelheid, de hoeveelheid dataverkeer of andere beperkingen.

Bij betaalde varianten heb je deze beperkingen niet, maar zijn er wel verschillen. Als je een betaalde VPN-dienst overweegt, oriënteer je dan eerst voor een VPN-dienst die goed aansluit bij jouw behoeftes. Wil je niets uitgeven? Dan kun je aan de slag met de gratis versies van onder andere Spotflux of Hotspot Shield.

Tip 13: Eigen hotspot

Voor een paar tientjes koop je een draagbaar kastje waarmee je altijd een eigen wifi-hotspot bij je hebt. De oplossing bestaat uit een draagbare wifi-router waarmee je verbinding kunt maken met je laptop, tablet en smartphone. De internetverbinding wordt geregeld via een mobiele aanbieder. Je hebt dus een simkaart nodig van een 3G/4G-aanbieder. Net als voor je smartphone en tablet heb je hiervoor een data-abonnement of prepaidkaartje nodig. De mobiele 3G/4G-routers zijn, in vergelijking met publieke wifi-netwerken, zeer veilig omdat je de verbinding niet deelt met derden. Minpunten zijn de kosten, snelheid en databeperkingen. Dit laatste is afhankelijk van je 3G/4G-aanbieder en het gekozen abonnement.

©PXimport

Tip 13 Met een mobiele 3G/4G-router heb je altijd een 'privé' wifi-hotspot binnen handbereik.

Tip 14: Hotspot via telefoon

Als je een smartphone met 3G/4G-internetverbinding hebt (een tablet kan ook), kun je deze verbinding meestal delen met je andere apparaten. Dit is mogelijk met Android, Windows Phone en iOS. De functie moet wel ondersteund worden door telecomaanbieder en het abonnement dat je hebt. De plek waar je de instelling op Android-toestellen vindt, is afhankelijk van de fabrikant. Voor Windows Phone-gebruikers heet de instelling Mijn verbinding delen. In iOS heet de optie Persoonlijke hotspot. De truc maakt van je smartphone een router waarbij de verbinding wordt gedeeld via wifi. De internetverbinding wordt verzorgd via het 3G/4G-netwerk van je telecomaanbieder. Let op: veel abonnementen hebben een datalimiet waarbij je bij de overschrijding van je bundel moet bijbetalen.

©PXimport

Voorkom dat je databundel voor mobiel internet te snel is opgebruikt.

Beperkt verkeer

Een persoonlijke wifi-hotspot (zie tip 13 en 14) is veiliger dan een publiek wifi-netwerk, maar heeft een ander nadeel. Je computer herkent de wifi-verbinding van je persoonlijke wifi-hotspot namelijk niet als een 3G/4G-internetverbinding waarbij je soms per megabyte afrekent. Allerlei programma's (zoals clouddiensten en update-functies) zullen de verbinding gebruiken om zichzelf bij te werken. Als je alleen even van plan was om je mail op te halen of reisinformatie op te zoeken, verbruik je snel vele (tientallen) MB's. Maak dus alleen verbinding met je persoonlijke wifi-hotspot als je verbinding expliciet gaat gebruiken (zie tip 11). Windows 8.1-gebruikers kunnen nog een aanpassing maken. Ga naar Charms-balk / Instellingen en klik op je draadloze netwerk. Klik met de rechtermuisknop op de verbinding en kies Instellen als verbinding met datalimiet. Hiermee wordt het dataverkeer zo veel mogelijk beperkt.

▼ Volgende artikel
Processor kiezen: welke CPU past het best bij jouw gebruik?
© Andrey Popov
Huis

Processor kiezen: welke CPU past het best bij jouw gebruik?

Staat de aanschaf van een nieuwe laptop of desktop op de planning, maar verdwaal je in de jungle van technische termen zoals Core i5, Ryzen, cores en kloksnelheden? Bij het kiezen van de juiste processor moet je zien te voorkomen dat je betaalt voor rekenkracht die je nooit gebruikt, of juist eindigt met een trage computer die jouw werktempo niet kan bijbenen.

De processor, ook wel de CPU genoemd, is het kloppend hart van je computer. Een verkeerde keuze kan leiden tot een trage laptop of juist een onnodig dure aankoop. Of je nu alleen mailtjes verstuurt of vaak zware video's bewerkt, voor elk type gebruiker is er een geschikte chip. In dit artikel leggen we uit welke processorspecificaties passen bij jouw dagelijkse werkzaamheden.

Basisgebruik en kantoorwerkzaamheden

Voor dagelijkse taken zoals internetten, e-mailen en lichte tekstverwerking heb je geen zware krachtpatser nodig. Een instapmodel processor volstaat hier prima. Als je naar specificaties kijkt, kom je hier vaak uit bij de Intel Core i3- of de AMD Ryzen 3-serie. Deze chips zijn doorgaans energiezuinig, wat gunstig is voor de accuduur van een laptop, en ze houden de aanschafprijs laag. Ze zijn snel genoeg om soepel door Windows te navigeren, bankzaken te regelen of films en series in Full HD te streamen. Voor studenten die alleen verslagen typen of thuisgebruikers die de computer erbij pakken voor de administratie, is dit segment de meest logische keuze.

Multitasking en lichte fotobewerking

Wie meer van zijn computer vraagt, bijvoorbeeld door tientallen tabbladen tegelijk open te hebben staan of regelmatig foto's te bewerken, komt uit bij de middenklasse. De Intel Core i5 en AMD Ryzen 5 zijn veruit de populairste keuzes voor de gemiddelde consument. Deze processors bieden een uitstekende balans tussen prijs en prestaties. Ze beschikken vaak over meer rekenkernen dan de instapmodellen, waardoor je zonder vertragingen kunt multitasken. Dit type processor is ideaal voor de thuiskantoorwerker die zware Excel-sheets draait terwijl Spotify en Teams op de achtergrond openstaan, of voor de hobbyfotograaf die met programma's als Adobe Photoshop Elements aan de slag gaat.

©Photo Sesaon

Gaming en zware videobewerking

Voor de veeleisende gebruiker die video's in 4K-resolutie monteert, complexe 3D-modellen rendert of de nieuwste games op hoge instellingen speelt, is brute rekenkracht noodzakelijk. In dit segment kijken we naar de high-end modellen zoals de Intel Core i7 en i9, of de AMD Ryzen 7 en Ryzen 9. Deze processors beschikken over veel rekenkernen en hoge kloksnelheden om heel intensieve taken in korte tijd af te ronden. Voor gamers en creatieve professionals is het wel belangrijk om te onthouden dat de processor hier vaak hand in hand moet gaan met een krachtige, losse videokaart voor de beste resultaten.

De rol van Apple Silicon

Gebruikers die de voorkeur geven aan het macOS-besturingssysteem hebben te maken met een andere indeling. Apple produceert tegenwoordig eigen chips, de zogenaamde M-serie. De basischips, zoals de M4 of de nieuwe M5, zijn extreem krachtig en vergelijkbaar met de hogere middenklasse van Intel en AMD, geschikt voor bijna alle dagelijkse en creatieve taken. Voor professionals die echt het uiterste vragen, zoals professionele videobewerkers, zijn er de Pro- en Max-varianten van eerdergenoemde chips. Deze leveren prestaties die concurreren met de krachtigste desktop-pc's, maar dan in een energiezuinige verpakking.

Populaire merken voor processors

Als je op zoek bent naar een processor voor een Windows-computer, kom je vrijwel altijd uit bij de twee grote marktleiders: Intel en AMD. Intel is al decennia een begrip met de bekende Core-reeks, die staat voor betrouwbaarheid en sterke prestaties per rekenkern. AMD is de grote uitdager die met de Ryzen-processors een indrukwekkende inhaalslag heeft gemaakt, waarbij ze vaak uitblinken in multi-core prestaties voor een zeer scherpe prijs. Daarnaast mag Apple niet onvermeld blijven in dit landschap. Met de introductie van hun eigen Apple Silicon-chips hebben zij de markt voor Mac-computers volledig veranderd door zeer hoge prestaties te combineren met een extreem laag energieverbruik en minimale warmteontwikkeling.

▼ Volgende artikel
Nieuw van AOC: QHD-monitoren Q24B36X en Q27B36X mikken op werk én ontspanning
© AOC
Huis

Nieuw van AOC: QHD-monitoren Q24B36X en Q27B36X mikken op werk én ontspanning

AOC breidt de B3-serie uit met twee QHD-monitoren voor wie overdag vooral werkt en 's avonds graag nog een game of serie meepakt. De Q24B36X (23,8 inch) en Q27B36X (27 inch) combineren een resolutie van 2560 x 1440 met een verversingssnelheid van 144 Hz.

Beide modellen hebben een IPS-paneel. Dat type scherm staat bekend om stabiele kleuren en een brede kijkhoek, wat handig is als je niet altijd precies recht voor de monitor zit of als iemand even meekijkt. AOC noemt een kijkhoek van 178°/178° en een helderheid van 300 cd/m², bedoeld voor gebruik in een thuis- of kantooromgeving.

QHD biedt meer werkruimte dan Full HD, bijvoorbeeld om twee vensters naast elkaar te zetten of om meer kolommen in een spreadsheet tegelijk te zien. Op 27 inch komt dat neer op 109 ppi; het 23,8-inch model zit op 123 ppi, wat doorgaans net wat scherpere tekst oplevert.

Voor vloeiende beweging mikt AOC op 144 Hz en een reactietijd van 0,5 ms MPRT. Dat merk je vooral bij snel scrollen en in games met veel beweging. De monitoren ondersteunen ook Adaptive-Sync om tearing te beperken, en HDR10 voor HDR-weergave als de bron dat aanbiedt. Voor wie lang voor de monitor zit, zijn de Flicker-Free-modus en Low Blue Light-modus handig.

De standaard is kantelbaar (-5° tot 21°) en er is VESA 100x100-ondersteuning voor een monitorarm of wandmontage. Aansluiten kan via één HDMI 2.0 en één DisplayPort 1.4; er is ook een 3,5mm-aansluiting voor een koptelefoon.

De AOC Q24B36X is verkrijgbaar vanaf januari 2026 met een adviesprijs van 129 euro. De AOC Q27B36X volgt in februari 2026 en krijgt een adviesprijs van 149 euro.

Wat betekent MPRT?

MPRT staat voor Moving Picture Response Time en beschrijft hoe lang een pixel zichtbaar blijft tijdens beweging. Fabrikanten gebruiken dit vaak in combinatie met technieken zoals backlight-strobing om bewegingsonscherpte te verminderen. Het is iets anders dan de grijs-naar-grijsreactietijd (GtG), die gaat over hoe snel een pixel van tint verandert.