Werk je nog steeds veel vanuit huis, dan wil je je werkplek zo comfortabel mogelijk inrichten. Een extra monitor kan dan een welkome toevoeging zijn. Hoe sluit je meerdere beeldschermen aan en welke opties heb je verder? Wij geven 8 tips.

Werken met twee beeldschermen?

©PXimport

Tip 01: Extra mogelijkheden

Met een extra monitor of door het aansluiten van een computer op een televisie, krijg je veel meer ruimte om de mogelijkheden van Windows, Mac OS, of zelfs iOS en Android te gebruiken. Zo kun je op elk scherm een ander document geopend hebben, of op het ene scherm een website en op het ander een video. Ook het werken met foto's en video's gaat een stuk overzichtelijker.

Door bijvoorbeeld in het optiemenu van Adobe Lightroom een tweede scherm in te schakelen, kan monitor 1 het bewerkingsmenu tonen, terwijl monitor 2 de foto op volledig formaat toont. Een extra scherm geeft ook extra mogelijkheden bij het spelen van games. Denk aan een spel als Flight Simulator, waarbij extra monitoren dienst doen als de ramen van de cockpit.

©PXimport

Tip 02: Type monitor

Als je een extra monitor wil aanschaffen, dan moet je voor jezelf nagaan wat het doel is van de extra beeldruimte. Zo kunnen sommige schermen gedraaid worden in portretstand, zodat je bijvoorbeeld een document in zijn geheel kunt lezen, zonder te hoeven scrollen.

De hoogte is soms ook verstelbaar, maar lang niet bij elke monitor. Een Full-HD-scherm met een HDMI-aansluiting is al verkrijgbaar voor tussen de 100 en 200 euro, afhankelijk van het merk, de kwaliteit en de mogelijkheden van het beeldscherm. Twee identieke beeldschermen naast elkaar, met een zo dun mogelijke rand, geven een optimale kijkervaring. Zo zet je ze mooi naast elkaar. Heb je twee monitoren van verschillende resoluties en beeldkwaliteit, zorg dan voor enige ruimte tussen de schermen, dan lijken de verschillen minder groot.

Een groot scherm (of zelfs een televisie als scherm) is enorm handig wanneer je veel werkt met videobewerkingssoftware of spreadsheets. Deze schermen worden vaak geleverd met speciale software, die het beeld kan indelen in bijvoorbeeld vier kleine schermen voor handigere multitasking.

©PXimport

Tip 03: Aansluitingen

Een extra monitor aansluiten is zeer eenvoudig, mits je computer de juiste videopoorten heeft. Een desktopcomputer beschikt in de meeste gevallen over een VGA- en/of DVI-poort. Een poort is waarschijnlijk al ingenomen door je hoofdmonitor, terwijl de tweede poort vrij is voor een extra scherm. Het is mogelijk dat je hiervoor een adapter nodig hebt, die bijvoorbeeld een DVI-signaal omzet naar een VGA-signaal. Zo'n adapter wordt vaak met het scherm meegeleverd, maar is ook los aan te schaffen.

Op een vrije HDMI-poort is een moderne HD-monitor aan te sluiten. Toch is HDMI nog altijd niet standaard op elke monitor aanwezig. Controleer daarom altijd de specificaties van het scherm dat je wil aanschaffen. De aanschaf van een nieuwe videokaart kan ook oplossing bieden: sommige kaarten hebben ingangen voor wel tien monitoren. Een laptop heeft al een ingebouwde monitor, maar heeft vaak wel een poort om een extra scherm aan te sluiten.

De modernste aansluiting is usb-c. Deze is ook in staat een beeldsignaal van de pc (of laptop) naar de monitor te krijgen. Deze universele stekker wordt inmiddels ook gebruikt voor het opladen van onder meer smartphones, tablets en koptelefoons. Ben je op zoek naar een nieuwe monitor of laptop, dan kunnen we aanbevelen om een uitvoering mét usb-c-aansluiting(en) te kiezen. Sommige smartphones en tablets kun je door middel van een usb-c-stekker ook direct aansluiten op je monitor om het scherm uit te breiden. Samsung-smartphones bijvoorbeeld.

Er bestaan ook splitters, waarmee je twee schermen op één poort aansluit, maar het beeld is dan op beide schermen precies hetzelfde.

©PXimport

Kabelmanagement

Bij het plannen van het gebruik van meerdere monitoren moet je ook rekening houden met de ruimte op je bureau. Zorg ervoor dat je voldoende ruimte hebt voor je monitoren, toetsenbord, muis en eventuele andere benodigdheden.

Het hebben van meerdere monitoren betekent ook meer kabels op je bureau. Besteed tijd aan kabelmanagement om ervoor te zorgen dat je werkplek schoon en georganiseerd blijft. Je kunt kabelbinders, kabelklemmen, of kabelorganisatoren gebruiken om je kabels netjes en georganiseerd te houden.

Als je meer dan één monitor hebt, kan een monitorstandaard nuttig zijn om ruimte op je bureau te besparen en ervoor te zorgen dat je schermen op de juiste hoogte en hoek zijn ingesteld. Er zijn verschillende typen standaards beschikbaar, zoals vrijstaande, bureaubevestigde, of wandbevestigde standaards.

Tip 04: Hoofdscherm Windows

Windows 10 en Windows 11 herkennen een tweede beeldscherm automatisch en schakelen deze in. Het tweede bureaublad ziet er in eerste instantie uit als een lege ruimte, met een verlengde taakbalk. Het kan zijn dat Windows z'n hoofdscherm op de (voor jou) verkeerde monitor weergeeft. Dit verander je eenvoudig. Bijvoorbeeld door het wisselen van de kabels tussen de monitoren.

Is dit niet mogelijk, dan regel je dit softwarematig: rechtsklik op het bureaublad en kies Schermresolutie. Beide schermen worden in het optiemenu weergegeven met de cijfers 1 en 2. De monitoren zijn met de muis te verslepen, naar een opstelling die exact overeenkomt met hoe het op je bureau staat. Door op Identificeren te klikken, verschijnt een groot cijfer, waarbij nummer 1 het hoofdbeeldscherm is.

Je verandert het hoofdbeeldscherm door een ander scherm te activeren en een vinkje te plaatsen voor de optie Dit beeldscherm instellen als hoofdbeeldscherm.

©PXimport

Tip 05: Taakbalk weergeven

De Windows-taakbalk wordt standaard alleen weergegeven op het hoofdbeeldscherm, het scherm waartoe nummer 1 is toegewezen in het venster Schermresolutie. 

In Windows 10 kun je dit aanpassen. Rechtsklik op de taakbalk en kies Eigenschappen. Je vindt in het tabblad Taakbalk het optiemenu Meerdere beeldschermen. Plaats een vinkje voor de optie Taakbalk weergeven op alle beeldschermen. De taakbalkknoppen zijn naar wens weer te geven (zoals losse knoppen, gestapeld, met of zonder tekst). Kies je gewenste optie bij Taakbalkknoppen weergeven op. Sla de wijzigingen op met Toepassen / OK.

In Windows 11 ga je naar Taakbalkinstellingen, door met de rechtermuisknop te klikken op de taakbalk. Scrol naar beneden tot je de optie Gedrag van taakbalk ziet. Zet hier een vinkje bij Mijn Taakbalk weergeven op alle schermen. Deze optie is alleen beschikbaar als je daadwerkelijk meerdere monitoren hebt ingeschakeld. 

©PXimport

Tip 06: Welk scherm tonen?

In het menu Schermresolutie geef je aan wat er met het hoofdbeeldscherm gedaan moet worden. Waarschijnlijk wil je het scherm uitbreiden, waarmee je meerdere bureaubladen krijgt, maar je kunt het ook kopiëren (dupliceren) of een van de schermen uitzetten. Je roept deze functies ook op met de toetscombinatie Windows-toets + P. In Windows 11 opent een overzichtelijke zijbalk met deze combinatie.

Wanneer je een computer, zoals een laptop, aansluit op een televisie, komt Windows-toets + P veelvuldig van pas. Wil je bijvoorbeeld een film kijken, dan is het hinderlijk dat je laptop een fel Windows-startscherm toont. Kies in dergelijke gevallen voor de optie Alleen tweede scherm (in Windows 10 en 11).

©PXimport

Tip 07: Aansluiten op tv

Het aansluiten van een desktop of laptop op een televisie is erg eenvoudig, maar je moet eerst weten welke type kabels je nodig hebt. Een laptop zal waarschijnlijk een S-Video-, composiet-, VGA-, DVI-, usb-c, of HDMI-poort hebben. Hoe de kabel er aan de andere kant moet uitzien, ligt aan de televisie. Composiet en S-video zijn vrijwel altijd standaard aanwezig op 'oude' televisies, terwijl HDMI op elke HD-televisie te vinden is.

Wanneer de poorten van de computer en televisie verschillen, dan heb je een adapterkabel nodig. Voor het geluid heb je een standaard audiokabel nodig, die je aansluit op de hoofdtelefoonpoort, hoewel je met een HDMI-kabel geen losse audiokabel meer nodig hebt. Zijn de kabels aangesloten, kies dan op de televisie het juiste videokanaal. Op de computer kun je met de toetsencombinatie Windows + P of via het menu Schermresolutie de correcte weergave kiezen.

Op een HD-televisie zal de hoge resolutie zorgen dat de computerpictogrammen erg klein zijn. Verander daarom desgewenst de resolutie in Windows.

Problemen

Loop je na het aansluiten van je tweede beeldscherm tegen problemen aan? Probeer de monitor eens uit te zetten of start je computer opnieuw op. Het is mogelijk dat een probleem met het besturingssysteem de oorzaak is van de vreemde weergave, en een eenvoudige reboot kan het probleem zomaar oplossen. Controleer ook de kabels goed. In een ander artikel leggen we uit wat je nog meer kunt doen als je monitor het beeld niet goed weergeeft.

©PXimport

Tip 08: Extern bureaublad

Het gratis programma Splashtop laat je je Windows- en Mac-computer volledig gebruiken op een tablet of smartphone. Kies voor de Personal-editie. Klik helemaal onderaan de pagina op Download Streamer. Dit is het programma dat een smartphone of tablet toegang verleent tot de computer (Windows, Mac en Linux).

Download via je mobiele apparaat de app voor iOS, Android. De app scant daarna het lokale netwerk naar beschikbare computers (de computer waarop Splashtop is geïnstalleerd moet aan staan) en opent daarna het computerscherm in een voor de smartphone of tablet aangepaste resolutie. Sluit een muis en/of toetsenbord aan om het mobiele toestel om te toveren in een mini-laptop!

Niet elke Windows-editie heeft de beschikking over een extern bureaublad. Als je Windows 10 Home hebt, kun je daar niet mee verbinden. Je kunt wel Windows 10 Home gebruiken om verbinding te maken met een ándere pc. Ook TeamViewer is een optie. TeamViewer is speciaal bedoeld om vanaf een apparaat buiten je netwerk verbinding met je pc te maken. In een ander artikel gaan we uitgebreid in op de mogelijkheden om een extern bureaublad in te stellen.

©PXimport

Bonustip: Tablet als tweede scherm

Je tablet is ook prima in te zetten als een tweede scherm. De term 'tweede scherm' wordt op televisie vaak gebruikt om aan te geven dat je tijdens het kijken van een tv-programma kunt meedoen via een speciale website of via sociale media. Maar met bijvoorbeeld Netflix heb je aan een tablet echt een tweede scherm. Je kunt hiermee de Netflix-applicatie op een gameconsole of smart-tv bedienen, ondertussen een andere Netflix-film kijken of de huidige video doorstarten op de tablet. Zo kun je gewoon in de slaapkamer verder kijken, zonder de film opnieuw te hoeven starten.

Afhankelijk van het type tablet kun je deze ook aansluiten op een monitor of televisie. Dat kan met een speciale videokabel van Apple of draadloos met Apple TV voor de iPad, of met een microHDMI-kabel voor veel Android-tablets. Sommige nieuwe televisies en monitoren beschikken over MHL, een techniek waarmee een smartphone of tablet eenvoudig is aan te sluiten op het beeldscherm, waarbij het toestel tegelijkertijd opgeladen wordt. Met al deze methoden is het kijken van foto's en video's in HD een stuk aangenamer.

©PXimport

Google heeft de Pixel 10a volledig uit de doeken gedaan, een nieuwe smartphone voor de prijs van 549 euro.

De nieuwe smartphone werd eerder deze maand al getoond, maar nu zijn alle details bekendgemaakt. De Pixel 10a is nagenoeg gelijk aan de Pixel 9a, al wordt hij sneller draadloos opgeladen en is hij ook iets kleiner. Dat laatste komt door de dunnere schermbezels, want het formaat van het scherm blijft wel 6,3".

Het scherm zal ook iets feller worden, met een maximale helderheid van 3000cd/m², ten opzichte van de Pixel 9a die een maximale helderheid van 2700cd/m² aan. De Pixel 10a wordt daarnaast beschermd door Gorilla Glass 7i.

Zoals gezegd kan de Pixel 10a sneller draadloos opladen met een maximaal vermogen van 10W (in plaats van 7,5W). De accucapaciteit blijft met 5100mAh gelijk. Verder draait de Pixel 10a op Android 16.

De Pixel 10a oogt verder nagenoeg hetzelfde als de Pixel 9a. Het frame is daarbij gemaakt van 100 procent gerecycled aluminium, 81 procent gerecycled plastic en gerecycled koper, goud, kobalt en wolfraam.

De Pixel 10a is vanaf 5 maart beschikbaar, al kan hij nu al besteld worden. Zoals gezegd luidt de adviesprijs 549 euro - althans, voor de variant met 128 GB aan opslagruimte. Er is ook een model met 256 GB die 649 euro kost. Meer informatie is op de website van Google te vinden.

Windows biedt uitgebreide mogelijkheden voor accountbeheer, zodat elke gebruiker zijn eigen omgeving heeft en de juiste toegangsrechten krijgt. In dit artikel bespreken we de belangrijkste scenario’s voor thuisgebruik, zoals verschillende accounttypes en aangepaste gebruikersrechten.

In Windows is het onmogelijk om zonder account te werken. Het besturingssysteem heeft namelijk altijd een gebruikerscontext nodig om onderdelen als bureaublad, processen en rechten te laden. Zelfs bij automatische aanmelding of een wachtwoordloos account is er op de achtergrond minstens één account actief. Er bestaan wel verschillende accounttypes, en voor goed accountbeheer is het belangrijk de praktische verschillen te kennen, want elk type heeft eigen mogelijkheden, voordelen en beperkingen. We bekijken daarom grondiger Microsoft- en lokale accounts en het verschil tussen administrator- en standaardaccounts. Daarnaast gaan we in op gast- en familieaccounts. We tonen hoe je op je pc de juiste machtigingen instelt zodat data enkel toegankelijk zijn voor de gewenste gebruikers. We gaan hier uit van Windows 11, maar de meeste technieken werken ook in Windows 10.

Microsoft-account

Microsoft maakt het tijdens de installatie van Windows steeds moeilijker om een lokaal account in plaats van een Microsoft-account te kiezen. Dat is niet verrassend, want zodra je je aanmeldt met een Microsoft-account, koppel je je Windows-profiel aan de Microsoft-cloud. Daarmee kun je instellingen, thema’s, wachtwoorden, bureaubladachtergronden en data synchroniseren tussen apparaten. Je logt ook automatisch in bij diensten als de Microsoft Store, OneDrive, Microsoft 365, Mail en Agenda, Edge en andere. Daarnaast kun je met zo’n account BitLocker-versleuteling activeren voor je systeemschijf en gebruikmaken van ouderlijk toezicht (Microsoft Family Safety). Ben je je wachtwoord vergeten, dan herstel je dit eenvoudig via www.kwikr.nl/passreset. Je ontvangt dan een beveiligingscode waarmee je opnieuw toegang krijgt tot je account.

Liever lokaal?

Microsoft moedigt het niet aan om tijdens de installatie een lokaal account aan te maken, en het valt af te wachten of ze deze omwegen in de toekomst zullen blokkeren. Het kan nu nog op de volgende manieren. Start de installatie zonder internetverbinding. Krijg je hierover een melding, druk dan op Shift+F10 en typ het commando oobe\bypassnro. Na de automatische herstart verschijnt de optie Doorgaan met beperkte installatie. Vul vervolgens een lokale gebruikersnaam en wachtwoord in, samen met de antwoorden op drie beveiligingsvragen, zodat de installatie met een lokaal account verloopt. Je kunt na Shift+F10 ook het commando start ms-cxh:localonly uitvoeren om een venster te openen waarmee je een lokale gebruiker aanmaakt. Een andere optie is de gratis tool Rufus (https://rufus.ie/nl), waarmee je een installatie-usb maakt die de verplichte Microsoft-account overslaat. Verwijs naar een Windows-schijfkopiebestand (iso), stel de gewenste opties in, plaats een lege usb-stick en klik op Starten. In het pop-upvenster vink je Verwijder de vereiste voor een online Microsoft-account aan evenals Lokale account met gebruikersnaam aanmaken en vul je de gewenste gebruikersnaam in.

Er zijn nog wel een paar achterdeurtjes om Windows met een lokaal account te installeren, zoals met Rufus.

Lokaal account

Een lokaal account bestaat enkel op je pc, met een combinatie van gebruikersnaam en wachtwoord die alleen daar geldig zijn. Het is niet gekoppeld aan de Microsoft-cloud, zodat geen internet nodig is om je aan te melden. Instellingen en data blijven beperkt tot dat ene toestel en worden niet gesynchroniseerd met andere apparaten. Dit houdt wel in dat bepaalde diensten, zoals het downloaden van apps uit de Microsoft Store of het gebruik van OneDrive, niet beschikbaar zijn. Daar staat tegenover dat een lokaal account je meer privacy en onafhankelijkheid geeft. Het is handig als je bijvoorbeeld geen Microsoft-diensten wilt gebruiken of de pc bewust wilt loskoppelen van online accounts. Bovendien verkleint het risico dat malware je Microsoft-accountgegevens buitmaakt.

Lokaal: instellingen

Standaard vraagt Microsoft je tijdens de installatie van Windows om een Microsoft-account te gebruiken. In het kader ‘Liever lokaal?’ vind je tips om dit te omzeilen, maar ook na de installatie kun je nog een lokaal account aanmaken en daarmee inloggen. Open Instellingen, kies Accounts en klik op Andere gebruikers en vervolgens op Account toevoegen. Selecteer Ik beschik niet over de aanmeldgegevens van deze persoon en daarna Gebruiker zonder Microsoft-account toevoegen. Vul de gewenste gebruikersnaam en het wachtwoord (twee keer) in, kies drie beveiligingsvragen met bijbehorende antwoorden of eventueel een wachtwoordhint, en bevestig met Volgende om het lokale account toe te voegen.

Om zo’n gebruikersaccount te wissen, selecteer je dit bij Andere gebruikers en kies je Verwijderen / Account en gegevens verwijderen.

Lokaal: opdrachtprompt

Je kunt accounts ook aanmaken en beheren via de opdrachtprompt, met extra mogelijkheden die niet in Instellingen beschikbaar zijn. Klik met rechts op Opdrachtprompt in het startmenu en kies Als administrator uitvoeren. Om een lokaal account aan te maken gebruik je het commando net user <accountnaam> /add of net user <accountnaam> <wachtwoord> /add om meteen een wachtwoord toe te voegen, bijvoorbeeld net user Toon 654Win!321 /add. Met net user <accountnaam> vraag je de eigenschappen van het account op.

Je kunt ook bepalen dat een standaardgebruiker zijn verplichte wachtwoord niet mag wijzigen en enkel op specifieke tijden kan inloggen, bijvoorbeeld met

net user <accountnaam> /passwordreq:yes /passwordchg:no /times:ma-vr,16:00-21:00;za-zo,9:00-19:00

Vergeet in deze commando’s de schuine strepen (/) niet! De dagafkortingen gaan hier dus wel uit van een Nederlandstalige Windows-omgeving. Om de tijdslimieten te verwijderen gebruik je de parameter /times:all. Een gebruiker verwijderen kan eenvoudig met net user <accountnaam> /delete. De persoonlijke bestanden in de gebruikersmap blijven dan wel staan en kun je eventueel handmatig verwijderen.

Administrator-account

We haalden al aan dat er een verschil is tussen een administratoraccount en een standaardaccount, en het is belangrijk dat je dit onderscheid goed kent. Een account met administratorrechten (ook wel adminrechten genoemd) heeft namelijk volledige controle over de pc. Zo’n gebruiker mag software installeren of verwijderen, systeeminstellingen wijzigen, nieuwe gebruikers toevoegen en beveiligingsopties aanpassen. Een administrator kan dus ingrijpende veranderingen aanbrengen die het hele systeem beïnvloeden. Hij heeft in principe ook toegang tot alle lokaal opgeslagen data, zelfs zonder expliciete rechten (zie ook vanaf paragraaf 10). In Windows krijgt het eerste account dat tijdens de installatie wordt aangemaakt automatisch administratorrechten. Dit is logisch, want er moet minstens één gebruiker zijn die het systeem kan beheren, maar dit houdt zeker niet in dat je altijd met administratorrechten moet werken (zie verderop).

Om snel het accounttype te zien van een aangemelde gebruiker ga je naar Instellingen van Windows, kies je Accounts en klik je op Uw info. Gaat het om een administratoraccount dan zie je bovenin, bij je hier aanpasbare profielfoto, de vermelding ‘Administrator’. Voor andere accounts zie je deze melding bij Accounts / Andere gebruikers.

Standaardaccount 

Een standaardgebruikersaccount heeft beperktere rechten. Zo’n gebruiker kan programma’s draaien en eigen instellingen wijzigen, maar niet zomaar software installeren of kritische systeemwijzigingen uitvoeren. Zodra een standaardgebruiker iets doet dat hogere rechten vereist, zoals een applicatie installeren, verschijnt een venster van het gebruikersaccountbeheer (User Account Control, kortweg UAC) waarin een administrator zijn naam en wachtwoord moet invoeren. Meld je je zelf als administrator aan, dan volstaat doorgaans enkel een bevestiging. Dit mechanisme voorkomt dat een standaardaccount per ongeluk of via malware schadelijke ingrepen uitvoert. Daarom is het veiliger voor dagelijkse taken een standaardaccount te gebruiken en het administratoraccount alleen wanneer dit echt nodig is.

Als administrator kun je instellen hoe vaak dit UAC-venster verschijnt. Typ gebruikersaccountbeheer in de Windows-zoekbalk en start Instellingen voor gebruikersaccountbeheer wijzigen. Standaard staat de schuifknop ingesteld op Alleen een melding geven wanneer apps proberen wijzigingen aan te brengen, wat meestal prima voldoet.

Accounttype wijzigen

Tijdens de installatie van Windows wordt normaal één account aangemaakt dat automatisch administratorrechten krijgt. Wanneer je met dit account bent aangemeld, kun je het niet zomaar omzetten naar een standaardaccount, tenzij er intussen een ander administratoraccount bestaat.

Je kunt wel een nieuw account aanmaken, ofwel een Microsoft-account of een lokaal account. Zo’n nieuw account is standaard een gewoon gebruikersaccount, maar je kunt het type van andere accounts altijd wijzigen zolang je bent aangemeld als administrator. Open Instellingen, kies Accounts / Andere gebruikers, selecteer het gewenste account en klik op Accounttype wijzigen. Kies vervolgens Administrator of Standaardgebruiker en bevestig met OK.

Dit kan ook via de opdrachtprompt. Gebruikers die je daar hebt toegevoegd zijn standaard gewone gebruikers. Wil je er een administrator van maken, gebruik dan:

net localgroup administrators <accountnaam> /add

om meer rechten te geven. Om er alsnog weer een standaardgebruiker van te maken vervang je hier /add door /delete. Er is altijd minstens één administratoraccount vereist, maar houd het aantal accounts met zulke rechten zo beperkt mogelijk. Heeft een standaardgebruiker tijdelijk beheerdersrechten nodig, dan regel je dit makkelijk zelf even vanuit een UAC-venster.

Ingebouwde accounts

Windows zelf beschikt over een aantal ingebouwde accounts. Je krijgt deze te zien wanneer je bijvoorbeeld het commando net user op de Opdrachtprompt uitvoert, met net user <accountnaam> krijg je meer details over een specifiek account.

Je merkt hier onder meer de ingebouwde accounts Administrator en Gast op, die standaard beide niet geactiveerd zijn. Je kunt ze zelf actief maken met het commando:

net user <accountnaam> /active:yes (met /active:no

maak je een account weer non-actief), maar daar is doorgaans geen reden voor. Het wordt zelfs een stuk onveiliger als je het beheerdersaccount Administrator zomaar activeert, zeker omdat dit zonder sterk wachtwoord een extra risico vormt. Ook het ingebouwde gast-account activeren is weinig zinvol. Je maakt dan beter zelf een lokaal standaardaccount aan voor tijdelijke gebruikers.

Wil je absoluut het ingebouwde Administrator-account activeren, beveilig het dan met een wachtwoord.

Gastaccount

Het kan gebeuren dat een bezoeker je computer even wil gebruiken. Aanmelden met je eigen account is dan geen goed idee. Je maakt dan beter een apart lokaal standaardaccount aan, zoals hierboven beschreven. Zo’n account heeft standaard geen beheerdersrechten en de bezoeker kan enkel werken in zijn eigen profielmap (C:\Users\<accountnaam>) en eventueel in mappen die expliciet met hem zijn gedeeld via gedeelde mappen of aangepaste machtigingen.

Je kunt ditzelfde gastaccount door meerdere bezoekers laten gebruiken, maar houd er rekening mee dat hun gegevens telkens in dezelfde profielmap terechtkomen, wat privacygewijs niet ideaal is. Je kunt deze bestanden als administrator handmatig verwijderen of eenmalig het PowerShell-script bezoekersprofiel.ps1 uitvoeren. Dit script regelt alles en kun je downloaden via www.kwikr.nl/bprof. Start PowerShell als administrator en voer het volgende commando uit:

powershell -ExecutionPolicy Bypass -File <"volledig_pad_naar_script">

Hiermee maak of activeer je het lokale standaardaccount ‘Bezoeker’ en voeg je in Taakplanner een taak toe die bij elke opstart eventueel de profielmap van dit account verwijdert. Op regel 7 van dit script (bij $Password =) kun je het standaardwachtwoord ‘Bezoeker’ vooraf naar wens aanpassen.

Familie-account

Wil je een pc in een gezin delen en tegelijk meer controle houden over kinderen of minder ervaren gezinsleden, dan kun je accounts in een familiegroep gebruiken. Log hiervoor in met een Microsoft-account (niet met een lokaal account): dit wordt de beheerder van de groep. Open Instellingen in Windows en kies Accounts / Familie. Klik bij Uw familie op Iemand toevoegen en voer het e-mailadres van het Microsoft-account van je kind in. Heeft het kind nog geen account, kies dan Een account voor een onderliggend item maken en vul e-mailadres, wachtwoord, naam en geboortedatum in. Na een wat omslachtige verificatie wordt het account aan ‘Uw familie’ toegevoegd en kan het kind hiermee inloggen in Windows. Ouderlijk toezicht regel je online op www.kwikr.nl/famaccounts, waar je je met je eigen account aanmeldt. Klik hier op het gewenste kind-account, waarna je onder meer kunt instellen welke websites, apps en games toegankelijk zijn, de schermtijd kunt bepalen en (via Besteding) kunt vastleggen of aankopen in de Microsoft Store mogen gebeuren. Schakel Activiteitenoverzicht in om na te kunnen kijken welke apps of games je kind eerder heeft gebruikt.

Machtigingenbeheer

We schreven al dat een standaardaccount bij het aanmaken enkel binnen zijn eigen profielmap (C:\Users\<accountnaam>) kan werken. Dat komt doordat Windows standaard alleen schrijfrechten toekent op die map (via de zogeheten ACL; Access Control List). Een standaardgebruiker heeft dus geen toegang tot gegevens in andere mappen, zoals profielmappen van andere gebruikers. Er is een uitzondering, want als iemand de pc opstart via een bootstick met een alternatief besturingssysteem als Linux, gelden de NTFS-machtigingen van Windows niet.

Log je in met een administratoraccount, dan kun je wel toegang forceren tot profielmappen van andere gebruikers. Klik even met rechts op zo’n map, kies Eigenschappen en open het tabblad Beveiliging: normaliter verschijnt nu een melding dat je onvoldoende machtigingen hebt. In dit geval hoef je maar te dubbelklikken op die map en met Doorgaan te bevestigen om toch toegang te krijgen. Open je vervolgens nogmaals het tabblad Beveiliging, dan zie je dat, behalve het account van de betreffende gebruiker, ook je eigen account is toegevoegd en dat alle machtigingen in de kolom Toestaan zijn aangevinkt.

Op dezelfde manier maak je een willekeurige andere map toegankelijk voor een ander gebruikersaccount. Klik met rechts op de map, kies Eigenschappen en open Beveiliging. Klik op Bewerken en vervolgens op Toevoegen, typ de gewenste accountnaam, check met Namen controleren en bevestig met OK. Standaard krijgt dit account lees- en uitvoerrechten, maar je kunt in de kolom Toestaan ook Wijzigen en Schrijven aanvinken. Laat de kolom Weigeren ongewijzigd en bevestig met OK.

Quick User Manager

Windows beschikt wel over eigen functies om accounts te beheren, maar de gratis portable tool Quick User Manager (www.kwikr.nl/qum) maakt dit overzichtelijker en biedt extra functies.

Na de start zie je links een overzicht van alle gedetecteerde accounts, inclusief ingebouwde, lokale en Microsoft-accounts, en zowel standaard- als administratoraccounts. Selecteer een account om rechts de beschikbare opties te zien. De meeste instellingen pas je aan met een vinkje, bijvoorbeeld om een account te activeren of deactiveren, een wachtwoord te vereisen of een profielfoto te wijzigen. Bevestig wijzigingen met Save Changes en Yes. Sommige opties vragen iets meer interactie, zoals het aanpassen van een wachtwoord of het verplaatsen van een profielmap. De functie Auto-logon this user laat Windows automatisch opstarten met het gekozen account, en Launch Account Profile Fixer tracht hardnekkige aanmeldproblemen met een specifiek account te verhelpen.

Een handige en overzichtelijke tool voor meer doorgedreven accountbeheer.