ID.nl logo
Dit wil je weten over tweestapsverificatie, óók zonder je smartphone
© Looker_Studio - stock.adobe.com
Huis

Dit wil je weten over tweestapsverificatie, óók zonder je smartphone

Je inloggegevens alleen met een wachtwoord beveiligen is vragen om problemen. Steeds meer diensten en apps bieden daarom tweefactorauthenticatie (2FA) aan, of ze verplichten dit zelfs. Naast een wachtwoord heb je dan een tweede factor nodig. Vaak gebruik je hiervoor je smartphone, maar wat doe je als je (tijdelijk) geen telefoon hebt?

Dit artikel in het kort

Tweestapsverificatie (2FA) beschermt je accounts beter dan alleen een wachtwoord. Vaak gebruik je hiervoor je smartphone, maar dat hoeft niet. In dit artikel lees je hoe je ook zonder telefoon veilig kunt inloggen. Zo ontdek je hoe desktop-authenticators zoals Proton of KeePassXC werken, hoe je een hardwaresleutel zoals een YubiKey instelt, en hoe je back-upcodes aanmaakt voor noodgevallen. Ook wordt uitgelegd wat een digitale en fysieke token precies doen en hoe toegangssleutels (passkeys) een alternatief vormen voor klassieke wachtwoorden.

Wachtwoorden kun je vergeten, of ze worden gehackt. Daarom is het niet handig om de toegang tot een dienst of app alleen met een wachtwoord te beveiligen. Voor meer veiligheid voeg je daar een tweede authenticatiemethode aan toe. We hebben het over het aanmelden via 2FA (tweefactorauthenticatie oftewel tweestapsverificatie).

Bij 2FA heb je naast iets wat je weet, meestal een wachtwoord, ook iets wat je 'hebt' of 'bent' nodig om in te loggen. Zo'n tweede factor is vaak een unieke, eenmalige code via een authenticator-app op je smartphone. Het kan ook een sms-code, pushmelding, hardwaresleutel of een biometrische beveiliging zijn. Zo kan een aanvaller met je wachtwoord niet binnendringen, want hij heeft ook die tweede factor nodig. Een geraden of gelekt wachtwoord is dus niet meer voldoende, wat de veiligheid verhoogt.

Smartphone

Veel 2FA-oplossingen werken via een smartphone, bijvoorbeeld met de authenticator-app van Authy, Google of Microsoft, of via sms-berichten naar je telefoon. Dit is handig, maar er zijn ook nadelen. Je hebt altijd je telefoon nodig en bij een lege batterij, verlies of diefstal kom je mogelijk niet bij je accounts. Ook al je je in een gebied zonder mobiel bereik bevindt, is het lastig of onmogelijk om een sms te ontvangen.

2FA via sms is bovendien kwetsbaar voor praktijken als sim-swapping. Hierbij zet een aanvaller jouw telefoonnummer om naar een eigen simkaart om zo sms-codes te ontvangen. Je smartphone kan ook besmet raken (via phishing) met malware. Ook daarmee kan een aanvaller andere 2FA-codes onderscheppen.

Het kan ook zijn dat je geen smartphone voor je werk hebt en dat je je privételefoon liever niet gebruikt voor werkgerelateerde 2FA-authenticaties. Je kunt er natuurlijk ook nog bewust voor kiezen om geen eigen smartphone te hebben.

Gelukkig bestaan er veilige alternatieven om je ook zonder smartphone via 2FA aan te kunnen melden, zoals de rest van dit artikel duidelijk maakt.

Lees ook: Waarom je beter geen sms voor tweestapsverificatie kunt gebruiken

Een eenmalige code via een (mobiele) authenticator-app is een van de populairste 2FA-verificatiemethoden.

Desktop-authenticator

Veel mensen gebruiken als tweede factor een eenmalige code via een authenticator-app. Daarvoor bestaan verschillende gratis mobiele apps, maar je kunt ook je desktop of laptop inzetten. Je hoeft geen virtuele Android-omgeving op te zetten met een tool als BlueStacks om zo bijvoorbeeld de mobiele Android-authenticator van Google of Microsoft te kunnen draaien. Installeer gewoon de desktopversies, zoals het Zwitserse Proton of het Zweedse Yubico.

We vertellen je in het kort hoe je hiermee bij Google aanmeldt. De procedure bij andere diensten en apps gaat op een vergelijkbare manier. Surf naar https://myaccount.google.com en open Beveiliging. Kies Tweestapsverificatie en zorg dat deze is ingeschakeld. Klik bij tweede stap op Authenticator en daarna op Authenticator instellen. Er verschijnt een QR-code, maar voor je desktop-app klik je op Kun je de code niet scannen. Je krijgt nu de nodige gegevens om de geheime sleutel (zie kader Werking digitale token) handmatig in te voeren.

Als je dit in je authenticator-app hebt ingesteld (zie de alineaProton Authenticator), klik je op Volgende en voer je de code in die de app genereert. Je kunt nu definitief tweestapsverificatie bij Google aanzetten. Bij de volgende aanmeldingen voer je nu voortaan naast je wachtwoord ook de gevraagde code in.

De tweestapsverificatie bij Google is geactiveerd, met (voorlopig alleen) een authenticatorcode als tweede factor.

Proton Authenticator

We nemen Proton Authenticator voor Windows als voorbeeld (ook beschikbaar voor macOS en Linux). De installatie bedraagt slechts enkele muisklikken. Start daarna de app start op en klik op Create new code. Vul bij Title bijvoorbeeld Google account in en plak de sleutel van 32 tekens in het veld Secret.

Bij Issuer kun je Google opgeven. Via Advanced options pas je eventueel instellingen aan als de dienst specifieke eisen heeft voor het aantal cijfers (standaard 6), tijdsinterval (standaard 30 seconden), algoritme (standaard SHA1) of type (standaard TOTP, maar kies STEAM voor het Steam-gameplatform van Valve). Klik op Save code om de code toe te voegen.

Via het tandwielpictogram kun je onder meer je codes back-uppen, exporteren, importeren en ook synchroniseren tussen apparaten via een gratis Proton-account. Na het aanmaken verschijnt de code in het hoofdvenster, met een geanimeerd pictogram dat de resterende geldigheidsduur toont. Je hoeft deze code nu maar bij de juiste dienst in te vullen als tweede factor, naast je wachtwoord.

Via Proton Authenticator voeg je een TOTP-code toe aan Googles 2FA-verificatieproces.

Werking digitale token

De meeste mensen gebruiken een digitaal token als tweede factor, zoals een pushmelding of een eenmalige cijfercode. Dit laatste wordt ook wel TOTP genoemd (Time-based One-Time Password) en werkt als volgt.

Bij het instellen van 2FA genereert de dienst een unieke geheime sleutel. Deze wordt één keer met je authenticator-app gedeeld via een QR-code of handmatige invoer. Zowel de server van de dienst als je authenticator-app gebruiken deze sleutel samen met het actuele tijdstip om met dezelfde wiskundige formule een code van meestal 6 cijfers te berekenen. Zo'n code blijft standaard dertig seconden geldig. Zodra je deze code invoert, vergelijkt de server deze met zijn eigen berekening. Is er een match, dan weet de server dat jij de juiste geheime sleutel hebt en dat de code actueel is, waarna je kunt inloggen.

©TvD | ID.nl

De achterliggende werking van een TOTP-systeem.

TOTP-wachtwoordmanager

Wachtwoorden zijn vooralsnog niet verdwenen (zie ook kader Zonder wachtwoord) en daarom is een wachtwoordmanager aan te raden. Zo hoef je al je wachtwoorden niet zelf te onthouden, voorkom je dat je ze achteloos noteert en vermijd je te veel dezelfde of simpele varianten.

Enkele wachtwoordmanagers ondersteunen ook TOTP-codes voor 2FA, zodat je geen aparte authenticator-app nodig hebt. Gratis opties voor Windows-desktop zijn onder meer Bitwarden en KeePassXC.

We nemen KeePassXC als voorbeeld, dat ook voor macOS en Linux beschikbaar is. Je installeert de tool met enkele muisklikken. Bij de eerste start klik je op Database aanmaken, voer je een naam en eventueel een omschrijving in. Klik daarna op Doorgaan. Laat de instellingen gerust ongewijzigd en klik op Doorgaan. Geef een sterk hoofdwachtwoord in (twee keer) en bevestig met Gereed. Kies een locatie voor de database en klik op Opslaan.

Voer in het hoofdvenster de accountgegevens in, zoals Titel, Gebruikersnaam, Wachtwoord en URL, en bevestig met OK. Het item wordt toegevoegd. Klik er met de rechtermuisknop op, kies TOTP / TOTP instellen en vul de Geheime sleutel in. Pas via Aangepaste instellingen eventueel de parameters aan en bevestig met OK. Om de TOTP-code te zien, kies je TOTP / TOTP (QR code) weergeven in het contextmenu.

Je kunt ook de KeePassXC-browserextensie downloaden en installeren om je online wachtwoorden en TOTP-codes automatisch in de browser in te vullen.

Ook wachtwoordbeheerder KeePassXC kan TOTP-codes genereren.

Hardwaresleutel

In plaats van een digitale sleutel kun je ook een fysieke hardwaresleutel gebruiken als tweede factor. Zo'n sleutel is extra veilig omdat deze via internet niet kan worden gekopieerd of gestolen. Ook phishers maken nauwelijks kans, want de sleutel is gekoppeld aan de originele website-url van de dienst. Zelfs als iemand je sleutel heeft, blijft je wachtwoord nodig en vaak ook een pincode of biometrie om de sleutel te gebruiken. Bij verlies rest meestal alleen een alternatieve tweede factor, zoals een TOTP-code of back-upcodes (zie hieronder), tenzij je een reservesleutel hebt.

We nemen als voorbeeld een YubiKey 5 NFC USB-A van Yubico (circa 60 euro). Dit kan ook een ander merk of type zijn, zoals Feitian, Nitrokey of SoloKeys. Ga in Windows 11 naar Instellingen, kies Accounts / Aanmeldingsopties en selecteer Beveiligingssleutel / Beheren. Plaats de sleutel in de pc en activeer deze. Klik op Toevoegen bij Pincode voor beveiligingssleutel. Je kunt ook de Yubico Authenticator downloaden die ook beschikbaar is voor macOS en Linux. Ga door met installeren en start als administrator op. Open nu Passkeys, klik op Set PIN, voer tweemaal een pincode in en klik op Save.

We nemen opnieuw Google als voorbeeld, waar je inmiddels tweestapsverificatie hebt ingeschakeld. Op de webpagina van je Google-account open je Beveiliging en klik je op Toegangssleutels en beveiligingssleutels. Kies + Toegangssleutel maken, klik op Ander apparaat gebruiken, selecteer Beveiligingssleutel en klik op Volgende en daarna op OK (twee keer). Voer de pincode van de sleutel in, bevestig met OK en activeer de sleutel. Deze is nu bruikbaar als tweede factor.

Bij Google maak je eenvoudig een toegangssleutel aan.

Werking fysieke token

Je kunt als tweede factor ook een fysieke token gebruiken. Bij banken kan dit een klein kastje zijn dat codes genereert, maar het kan ook een hardwaresleutel zijn zoals een YubiKey. Zo'n sleutel koppel je aan je computer via usb of bij smartphones via bluetooth of NFC. Dit werkt als volgt.


Je koppelt de sleutel één keer aan je account, waarbij een uniek cryptografische sleutelpaar wordt aangemaakt. De publieke sleutel gaat naar de server van de dienst, terwijl de privésleutel veilig in het hardwaretoken blijft en deze nooit verlaat. Na het invoeren van je wachtwoord vraagt de server aan de sleutel om een unieke digitale handtekening te maken voor die specifieke aanmelding.

Jij bevestigt de aanvraag, bijvoorbeeld door het token te activeren. Vervolgens stuurt de sleutel de handtekening naar de server, die controleert of deze overeenkomt met de eerder opgeslagen publieke sleutel. Bij een match weet de server dat jij de echte sleutel bezit en kun je inloggen.

Onder meer Yubico heeft diverse hardwaretokens (YubiKey) in het aanbod.

Back-upcodes

We hebben nu al twee methoden om ons via een desktop-pc of laptop bij 2FA aan te melden: digitale TOTP-codes en een hardwaresleutel. Heb je ook een toegangssleutel, bijvoorbeeld gekoppeld aan je Windows Hello-inlogmethode, dan zijn het er zelfs drie opties. Al is dit eigenlijk geen klassieke 2FA maar een methode zonder wachtwoord (zie kader Zonder wachtwoord).

De meeste diensten die 2FA ondersteunen, bieden ook back-upcodes aan, hoewel deze eigenlijk bedoeld zijn als noodingreep. We raden je in elk geval aan deze te genereren of te downloaden en offline te bewaren, bijvoorbeeld in een kluis of andere water- en brandveilige plek. Laat ze zeker niet rondslingeren en deel ze nooit digitaal.

Voor je Google-account bijvoorbeeld werkt dit als volgt. Meld je opnieuw aan op je accountpagina, open Beveiliging, scrol naar beneden en klik op Back-upcodes en daarna op Back-upcodes genereren. Google maakt direct tien codes aan die je kunt downloaden en/of afdrukken. Dit is meestal voldoende om problematische aanmeldingen op te lossen. Je kunt op elk moment weer tien nieuwe codes aanmaken, waarmee de vorige tien codes automatisch ongeldig worden.

Google genereert tien back-upcodes die je goed dient te bewaren voor het geval er iets misgaat.

Zonder wachtwoord

2FA combineert dus iets dat je 'weet' (wachtwoord) met iets wat je 'hebt' (zoals een code of sleutel) of 'bent' (biometrie). Er komt ook steeds meer concurrentie van een oplossing zonder wachtwoord via zogeheten toegangssleutels (passkeys). Dit systeem is enkel gebaseerd op iets wat je 'hebt' (een hardwarematige of softwarematige sleutel), vaak gecombineerd met een vorm van biometrie.

Je hebt hierbij dus geen wachtwoord meer nodig. Je kunt direct inloggen met zo'n sleutel, meestal na een geslaagde vingerafdruk, gezichtsherkenning of pincode. Onderliggend werkt dit via de FIDO2-standaard met het hardwareprotocol CTAP2 en het webprotocol WebAuthn.

Op www.passkeys.io/ vind je een demonstratie en een lijst van enkele tientallen sites en apps die toegangssleutels als volledig wachtwoordalternatief ondersteunen. Nog meer diensten staan op https://passkeys.directory, een door de community beheerde lijst. De aanduiding MFA (Multi Factor Authenticatie) betekent hier dat toegangssleutels ook inzetbaar zijn als extra beveiligingslaag naast andere inlogmethodes. Zo kun je onder meer bij Google via een toegangssleutel, zoals een pincode, inloggen, zonder zelfs je wachtwoord te hoeven intikken.

Passkeys-directory: ook Google ondersteunt volop toegangssleutels.

Offline dingen veilig bewaren?

Haal een kluis in huis!
▼ Volgende artikel
De verschillen tussen Pokémon FireRed en LeafGreen: welke moet je kiezen?
Huis

De verschillen tussen Pokémon FireRed en LeafGreen: welke moet je kiezen?

Vorige week verraste The Pokémon Company ons met de aankondiging dat Pokémon FireRed en LeafGreen naar de Nintendo Switch komen. Deze remakes van de allereerste Pokémon-games komen op Pokémon Day - 27 februari - uit, maar velen vragen zich af wat nou de verschillen tussen de twee titels zijn. Geen paniek: wij leggen het haarfijn voor je uit.

Pokémon FireRed en LeafGreen kwamen in 2004 uit voor de Game Boy Advance, en keren nu dus terug op de Nintendo Switch en de Switch 2. De games zijn los verkrijgbaar voor 19,99 euro per stuk in de Nintendo eShop, maar voordat je dukaten op de virtuele toonbank smijt is het handig om op de hoogte te zijn van de verschillen tussen de twee.

Gelukkig zijn het verhaal en de content van beide games identiek aan elkaar. Er is dus geen uniek gebied in beide games, of een verhaal dat je misloopt wanneer je één van de spellen koopt. Het enige verschil tussen de twee is welke pokémon je tegenkomt en dus in je team kunt stoppen. Hieronder zie je de lijst met welke Pokémon exclusief zijn in hun respectievelijke game.

FireRed

  • Ekans

  • Arbok

  • Oddish

  • Gloom

  • Vileplume

  • Psyduck

  • Golduck

  • Growlithe

  • Arcanine

  • Shellder

  • Cloyster

  • Scyther

  • Electabuzz

  • Bellossom

  • Wooper

  • Quagsire

  • Murkrow

  • Qwilfish

  • Scizor

  • Delibird

  • Skarmory

  • Elekid

  • Deoxys (Attack Form)

LeafGreen

  • Sandshrew

  • Sandslash

  • Vulpix

  • Ninetales

  • Bellsprout

  • Weepinbell

  • Victreebel

  • Slowpoke

  • Slowbro

  • Staryu

  • Starmie

  • Magmar

  • Pinsir

  • Marill

  • Azumarill

  • Slowking

  • Misdreavus

  • Sneasel

  • Remoraid

  • Octillery

  • Mantine

  • Magby

  • Azurill

  • Deoxys (Defense Form)

Watch on YouTube

Dat je bovenstaande Pokémon alleen in die game tegen kunt komen betekent overigens niet dat je de Pokédex nooit gevuld gaat krijgen. Het is namelijk mogelijk om te ruilen met andere spelers die de andere versie van Pokémon FireRed en LeafGreen hebben, en zo de lijst compleet te maken. Het is bevestigd dat de Nintendo Switch-versies van de spellen ondersteuning krijgen voor online multiplayer.

Dat The Pokémon Company deze ports vorige week al uit de doeken heeft gedaan is opvallend, gezien het bedrijf ook direct aankondigde een Pokémon Presents-livestream uit te zenden op Pokémon Day. Volgens veel fans had de aankondiging van FireRed en LeafGreen daarvoor bewaard kunnen worden, maar wellicht wil het bedrijf niet afleiden van een mogelijke grote aankondiging.

▼ Volgende artikel
Streamtips: nieuwe films en series – Monarch: Legacy of Monsters, Paradise en Lord of the Rings: The War of the Rohirrim
Huis

Streamtips: nieuwe films en series – Monarch: Legacy of Monsters, Paradise en Lord of the Rings: The War of the Rohirrim

Het is maandag en dat betekent dat er weer een gloednieuwe portie streamtips voor je klaarstaat! Of je nu zin hebt in piraten, thrillers of fantasy, er is voor ieder wat wils. Wij hebben de beste tips van het nieuwe aanbod voor je op een rij gezet, zodat je precies weet wat je deze week niet mag missen.

Paradise (seizoen 2) | Disney+ | 23 februari

De post-apocalyptische politieke thriller Paradise speelt zich af in een ondergrondse bunker ter grootte van een stad in Colorado, drie jaar na ‘doomsday’. De serie volgt Xavier Collins (Sterling K. Brown), een agent van de Amerikaanse geheime dienst, die wordt verdacht wordt van de dood van de president. Om zijn eigen naam te zuiveren en de waarheid te achterhalen, gaat hij op zoek naar antwoorden over wat er werkelijk is gebeurd. Sterling K. Brown is zoals altijd fantastisch en maakt Paradise eigenhandig het kijken waard.

Watch on YouTube

The Bluff | Amazon Prime Video | 25 februari

The Bluff speelt zich af in de late negentiende eeuw in de Caraïben. Ercell Bodden (Priyanka Chopra Jonas) heeft haar piratenleven achter zich gelaten en leidt een rustig gezinsleven op een afgelegen plek op de Kaaimaneilanden. Wanneer haar voormalige, moordlustige bemanning haar opspoort om gestolen goud terug te eisen onder leiding van de wraakzuchtige Captain Connor (Karl Urban), wordt ze genoodzaakt haar oude trukendoos tevoorschijn te halen om haar familie te beschermen.

Watch on YouTube

Bridgerton (seizoen 4 - deel 2) | Netflix | 26 februari

Het blijft een ietwat gekke trend, dat uitbrengen van nieuwe seizoenen in 'delen'. Enfin, de conclusie van Bridgerton seizoen 4 waltst deze week onze levens in. Het verhaal over Benedict en zijn relatie met de huishoudster Sophie, terwijl hij de mysterieuze 'Lady in Silver' eigenlijk ook zeer interessant vindt, wordt voortgezet. Zet je dus maar weer schrap voor een flinke dosis drama.

Watch on YouTube

Girl Taken (seizoen 1) | SkyShowtime | 26 februari

Tiener Lily (Tallulah Evans) loopt op een avond weg van huis en neemt een lift aan van haar ogenschijnlijk charmante leraar Rick Hansen (Alfie Allen). Hansen kidnapt haar en weet haar vijf jaar gevangen te houden. Haar moeder Eve (Jill Halfpenny) en tweelingzus Abby (Delphi Evans) zijn na een eindeloze zoektocht radeloos geworden. Geen zorgen, dat is geen spoiler, de serie richt zich namelijk vooral op de naweeën van Lily’s kidnapping en volgt haar terwijl ze moet leren omgaan met haar trauma’s en moet wennen aan een wereld die jarenlang zonder haar is doorgegaan.

Watch on YouTube

Monarch: Legacy of Monsters (seizoen 2) | Apple TV+ | 27 februari

Zeg nou even eerlijk: er is praktisch niets *cooler* dan een kaiju, toch? Dat snappen ze bij Apple TV dondersgoed, dus deze week kunnen we zowel de King of Monsters als zijn primatische aardsrivaal weer zien. Godzilla én Kong zijn van de partij in het tweede seizoen van Monarch: Legacy of Monsters, waarin ook Kurt Russell en zijn zoon Wyatt Russell terugkeren. De serie volgt mensen door de geschiedenis van onze wereld die te maken krijgen met de titanische monsters. Wie teleurgesteld was in de hoeveelheid schermtijd die de kaiju's in het eerste seizoen ontvingen kan gerust een klein sprongetje maken: de wezens komen in dit vervolg namelijk nog vaker aan bod. Als je het aantal kaiju verdubbeld, moet de schermtijd dat ook, niet? Dat is simpele wiskunde.

Watch on YouTube

The ‘Burbs (seizoen 1) | SkyShowtime | 27 februari

The ‘Burbs is een gemoderniseerde versie van de gelijknamige cultklassieker met Tom Hanks uit de jaren tachtig en speelt zich af in de idyllische buitenwijk Hinkley Hills. Een jong koppel Rob (Jack Whitehall) en Samira Fisher (Keke Palmer) verhuizen naar Robs ouderlijk huis. Hun rustige leven wordt al snel op zijn kop gezet wanneer een mysterieuze man intrekt in het huis aan de overkant van de straat. Tijdens haar zwangerschapsverlof, wanneer ze veel tijd alleen thuis doorbrengt, raakt Samira bevriend met een bont gezelschap excentrieke buren. Samen gaan ze op onderzoek uit en komen ze steeds dichter bij de duistere waarheden over hun buurman en hun stad. 

Watch on YouTube

Lord of the Rings: The War of the Rohirrim | Netflix | 28 februari

The War of the Rohirrim is gebaseerd op een van de appendices van The Lord of the Rings en speelt zich zo’n tweehonderd jaar voor de gebeurtenissen van de boeken af. De film volgt Héra, de dochter van de legendarische koning van Rohan, Helm Hammerhand. Een adellijke Dunlending biedt zijn zoon Wulf aan als huwelijkskandidaat voor Héra. Haar afwijzing leidt tot een gevecht tussen hem en Helm, dat onbedoeld uitmondt in een moord. Om zijn vader te wreken begint Wulf een oorlog en worden Helm, Héra en haar broers geforceerd hun koninkrijk te verdedigen. The War of the Rohirrim is een vermakelijke toevoeging aan de verfilmingen van Tolkiens werk en is voor Lord of the Rings-fans zeker het kijken waard, al is hij met een speeltijd van twee uur en een kwartier wel een tikkeltje aan de lange kant.

Watch on YouTube