Na de succesvolle introductie van de eigen M1-processor is het tijd voor de tweede generatie Apple-processor in de vorm van de M2. De 13inch-uitvoering van de MacBook Pro is de eerste laptop met een nieuwe processor. Dat lijkt ook direct de enige vernieuwing te zijn.

De eerste laptops met een eigen processor die Apple op de markt bracht waaronder de MacBook Air, maakten gebruik van de behuizingen die al voor de Intel-laptops gebruikt werden. Daarna volgden duurdere 14 en 16 inch MacBook Pro-uitvoeringen met de snellere M1 Pro en Max in een gloednieuw ontwerp. Dat geldt helaas niet voor de opvolger van de 13 inch MacBook Pro met M2-processor. Deze nieuwe laptop heeft wederom een ontwerp dat niet veel anders is dan de MacBook Pro met Touch Bar die Apple in 2016 op de markt bracht.

Het is een ontwerp dat zijn leeftijd inmiddels een beetje verraadt, bijvoorbeeld door de relatief brede schermranden. Daarbij hebben de duurdere MacBook Pro-modellen duidelijk gemaakt dat de Touch Bar echt geen toekomst heeft, maar dit toetsenbordschermpje is op deze laptop nog steeds aanwezig. Het blijft wel een laptop met een uitstekende bouwkwaliteit gemaakt uit fraai aluminium.

©PXimport

©PXimport

Weinig aansluitingen

Hoewel dit een MacBook Pro is, is dit binnenkort een van de laptop-modellen met het minste aansluitingen in Apples assortiment. Zelfs de nieuwe MacBook Air heeft meer aansluitingen. De MacBook Pro-laptops met Intel-processor in deze behuizing hadden vier Thunderbolt-aansluitingen. Deze laptop heeft net als de voorganger met M1-processor slechts twee Thunderbolt-poorten. 

Op zich heeft ook de nieuwe MacBook Air M2 twee Thunderbolt-poorten, maar op die laptop verloopt laden standaard via MagSafe waardoor je voor het laden geen Thunderbolt-aansluiting verliest. Die MagSafe-aansluiting is ook aanwezig op de vorig jaar geïntroduceerde duurdere 14- en 16inch-uitvoeringen van de MacBook Pro.

©PXimport

Apple M2

De enige vernieuwing die we in deze laptop terugvinden is de nieuwe Apple M2-processor, een doorontwikkeling van de originele M1. Het is een directe opvolger van de M1 want de M1 Pro en M1 Max in de 14- en 16inch-modellen zijn nog steeds sneller. 

De M2 maakt gebruik van een verbeterd 5nm-procede en heeft 20 miljard transistors. Dat zijn er 25 procent meer dan in de M1. De M2 is volgens Apple zo’n 18 procent sneller terwijl de gpu zelfs 35 procent krachtiger is. Qua opbouw is de chip gelijk en voorzien van vier prestatiecores en vier energie-efficiënte cores. De maximale kloksnelheid van de chip is met 3,49 GHz wat hoger dan de 3,2 GHz van de M1. 

©PXimport

Scherm zonder notch

Op de MacBook Pro vinden we geen scherm met een grotere beeldverhouding in combinatie met een notch, maar hetzelfde ips-scherm als in de voorganger. Een prima scherm met goede kleuren, een hoge helderheid en een erg goede inkijkhoek, maar inmiddels wel echt het kleinste scherm in het assortiment. 

Er is ondersteuning voor True Tone dat de temperatuur aanpast aan de omgeving en voor de P3-kleurweergave. Boven het scherm is een 720p-camera geplaatst. Dat is vergeleken met heel veel laptops een prima camera, maar op de duurdere MacBook Pro-uitvoeringen gebruikt Apple een betere 1080p-camera, een vernieuwing die ook de nieuwe MacBook Air krijgt.

Toetsenbord en touchpad

Het toetsenbord is het Magic Keyboard dat gebruik maakt van een schaarmechanisme en het butterfly-toetsenbord verving dat oorspronkelijk in deze behuizing gebruikt werd. Het is een prettig toetsenbord om op te werken met een fijne aanslag. In plaats van functietoetsen heeft het toetsenbord de Touch Bar, een scherm waarvan de functionaliteit per programma wijzigt. Die Touch Bar zit niet meer op de duurdere modellen, dus hij voelt op deze laptop overbodig.

Onder het toetsenbord is een Force-Touch touchpad geplaatst dat een van de beste touchpads op de markt blijft en een klik simuleert door trillingen. Het blijft prettig dat je overal kunt klikken en de sterkte van de klik zelf kunt aanpassen.

©PXimport

Prestaties

Apple belooft dat de M2 sneller is dan de M1 en dat zien we in benchmarks terug. In Geekbench 5 zet deze laptop een single-core-score van 1936 punten neer terwijl de multi-core-score 8985 punten bedraagt. Dat is respectievelijk 12,3 en 19 procent sneller dan de 1723 en 7547 punten die een MacBook Air met M1-processor in dezelfde benchmark scoorde. Ook in Cinebench R23 zien we met 1583 punten in de single-core-test en 8739 punten in de multi-core-test hogere resultaten dan de 1519 en 7634 punten die de M1-processor scoorde. Dat is een multi-core-score die zo'n 14,5 procent hoger ligt.

De MacBook Pro met de M1 Max chip scoort in de multi-core-testen overigens wel aanzienlijk sneller en blijft zoals verwacht dus de snellere laptop voor bijvoorbeeld professionele videobewerking. Wel is deze M2 sneller in de single-core-testen, een teken dat de cores zelf sneller zijn geworden.

Wij ontvingen van Apple de goedkoopste uitvoering voorzien van een ssd met een opslagcapaciteit van 256 gigabyte. Normaal gesproken gebruik Apple indrukwekkende ssd’s, maar de ssd in deze MacBook is langzamer dan verwacht. In de benchmarks zet de ssd in het reviewexemplaar een maximale lees- en schrijfsnelheid van 1611,34 en 1640,18 MB/s neer terwijl we op basis van de voorganger snelheden rond de 2900 MB/s verwacht hadden. 

Apple blijkt voor deze vernieuwde MacBook Pro een ssd met minder geheugencellen te gebruiken voor de kleinste ssd. Bij varianten met een grotere ssd speelt dit niet. Het is een verschijnsel dat je ook wel bij andere ssd’s ziet. In de praktijk hebben we hier weinig van gemerkt, maar bij grafisch zware taken met grote bestanden is een snellere ssd wel prettig.

Gebruikers van dergelijke zware programma's hebben in de praktijk vermoedelijk al wel snel een grotere en dus snellere ssd nodig, de opslagcapaciteit van de standaard-ssd is aan de krappe kant. De upgradeprijzen naar meer opslagcapaciteit en werkgeheugen zijn helaas fors.

Apple belooft een accutijd van zo’n 17 uur en de accuduur voelt in de praktijk erg goed aan. Je kunt bij normaal kantoorgebruik de twee dagen zonder lader halen. Om de accuduur wat objectiever te meten, hebben we een script gebruikt dat geautomatiseerd websites bezoekt. De MacBook Pro heeft hiermee een accuduur van 15 uur en 29 minuten. Een erg goede score en ruim meer dan de MacBook Pro 16-inch met M1 max die in dezelfde test 13 uur en 29 minuten neerzet.

Conclusie

De vernieuwde MacBook Pro met M2-processor is een beetje vreemde laptop in Apples huidige assortiment. Hoewel dit op het moment van schrijven de nieuwste Apple-laptop is die je kunt kopen, voelt hij door zijn ontwerp uit alweer 2016 ouderwets aan. Zo heeft deze laptop als enige nog een Touch Bar en mist ook een groter scherm met notch. De tegelijkertijd geïntroduceerde MacBook Air met M2-processor die binnenkort te koop is met dezelfde processor heeft juist wel een nieuwe ontwerp met een groter scherm en MagSafe-aansluiting. 

Bij de MacBook Pro en MacBook Air met M1-processor zat er voor veel taken relatief weinig verschil in prestaties tussen de passief gekoelde Air en actief gekoelde Pro. We verwachten dat ook de nieuwe Air met M2 in veel taken vergelijkbaar met deze Pro zal scoren waardoor die laptop voor veel consumenten waarschijnlijk een betere keuze wordt. Dat betekent niet dat dit een slechte laptop is. De MacBook Pro is razendsnel, heeft een echt indrukwekkende accuduur en is bijzonder stevig gebouwd.

Windows is een veelzijdig besturingssysteem, maar compact en gestroomlijnd kun je het niet noemen. Bovendien lijkt elke nieuwe versie er weer extra functies en onderdelen bij te krijgen. Kan het niet wat compacter? Met de juiste hulpmiddelen draai je hier je hand niet voor om: alles voor een lichtgewicht Windows 11.

Aan de slag met Tiny 11

Tiny11 bestaat uit een set hulpmiddelen waarmee je Windows 11 op dieet zet en zorgt voor een lichtgewicht versie van het besturingssysteem. Het werkt grotendeels met scripts die specifieke onderdelen uit de software verwijderen. Resultaat is een compacte versie van Windows die je op de computer kunt installeren. Tiny11 is beschikbaar in twee varianten. De eerste – Tiny11 Maker – is de standaardversie die Windows flink afslankt, maar waarbij je de mogelijkheid houdt om gangbare functies alsnog toe te voegen. Denk aan talen, updates en Windows-onderdelen die je wél graag gebruikt. De tweede variant – Tiny11 Core Maker – pakt het rigoureuzer aan: deze versie stript Windows tot een minimum. Je kunt de eerdergenoemde functies niet meer toevoegen. Volgens de makers leent zo'n ultraslanke Windows-versie zich voor testdoeleinden en is de versie bijvoorbeeld ideaal om in een virtuele machine te gebruiken. Voor dagelijks gebruik is zo'n Windows-versie niet bruikbaar.

Het voorwerk

Om te beginnen, zorg je voor de meest recente versie van Windows 11. Op het moment van schrijven is dat Windows 11 25H2. Je haalt deze versie binnen via https://www.microsoft.com/nl-nl/software-download/windows11. Kies voor het iso-bestand. Die vind je onder Download Windows 11-schijfkopiebestand (ISO) voor x64-apparaten. In het menu selecteer je Windows 11 (multi-versie ISO-bestand voor x64-apparaten) en klik je op Download nu. Wanneer hierom wordt gevraagd, kies je de gewenste taal. Sla het iso-bestand op in een aparte map, die je bijvoorbeeld Windows 11 Compact noemt. Vervolgens haal je de nieuwste versie van Tiny11 op via de eerdergenoemde website. Je vindt het installatiebestand boven aan de pagina. Klik op de knop Code en kies Download ZIP. Pak het zip-bestand uit en plaats het bestand Tiny11maker.ps1 op een eenvoudige locatie, bijvoorbeeld in de root op de C:\-schijf. Je beschikt nu over alles om van start te gaan.

Koppelen

Keer terug naar de map waarin je het iso-bestand hebt opgeslagen. Klik met de rechtermuisknop op het bestand en kies voor Koppelen. Hiermee koppel je de Windows-installatiebestanden aan een virtuele schijf, zodat Tiny11 ermee kan werken. Links in het venster van Verkenner verschijnt de schijf, bijvoorbeeld F:. Als je erop klikt, toont de Verkenner de Windows-installatiebestanden. Onthoud welke schijfletter wordt gebruikt: dit heb je later nodig.

Tiny11 bestaat uit een script dat je aanroept via PowerShell. PowerShell is het scripting-onderdeel van Windows. Open het Startmenu en typ PowerShell. Klik met de rechtermuisknop op Windows PowerShell en kies Als administrator uitvoeren. Een nieuw venster opent. Typ op de opdrachtregel: Set-ExecutionPolicy Bypass -Scope Process. Druk op Enter. Vervolgens typ je de opdracht om Tiny11 Maker te starten: C:\LOCATIE\tiny11maker.ps1 -ISO <LETTER> -SCRATCH <LETTER>. Neem de opdracht letterlijk over, maar vervang LOCATIE door de locatie waar je het Tiny11-script hebt bewaard. Vervang achter -ISO de <LETTER> door de schijfletter van het iso-bestand van Windows, bijvoorbeeld F. Vervang achter -SCRATCH de <LETTER> door de schijfletter waarmee Tiny11 met de bestanden mag werken en opslaan, bijvoorbeeld C. De opdracht kan er dus zo uitzien: C:\tiny11maker.ps1 -ISO F -SCRATCH C.

Welke versie

Het iso-bestand van Windows bevat de bestanden voor verschillende Windows-edities, zoals Windows 11 Home en Windows 11 Pro. Tiny11 vraagt welke Windows-versie je wilt afslanken. Elke editie heeft een eigen nummer: typ het nummer van de gewenste editie en druk op Enter. Het grootste deel van het werk zit erop. Kies wel een Windows-versie waarvoor je over een geldige licentie beschikt.

Installeren maar

Tiny11 heeft een nieuwe iso met Windows-installatiebestanden gemaakt. Het bestand heet Tiny11.iso. Met behulp van deze iso en een usb-stick kun je vervolgens een schone installatie van het afgeslankte Windows uitvoeren. Je kunt een opstartbare usb-stick op verschillende manieren maken, waaronder met Rufus. Ga naar https://rufus.ie/nl/ en haal de nieuwste versie binnen. Start de app en wijs bij Apparaat de usb-stick aan. Je hebt een stick met een minimale capaciteit van 8 GB nodig. Bij Opstartselectie kies je Schijf of ISO-image en klik je op Selecteren. Wijs het zojuist gemaakte iso-bestand van Tiny11 aan. Klik tot slot op Starten. Om de afgeslankte versie van Windows op een computer te installeren, start je deze op met de usb-stick. Doorloop de stappen van de installatiewizard, zoals je ook zou doen bij een gangbare installatie. Het resultaat: een afgeslankte Windows-versie.

Weer opbouwen

Prettig aan de compacte versie van Windows is de mogelijkheid om naderhand de onderdelen toe te voegen die je wel degelijk gebruikt. Heb je gekozen voor Tiny11 Maker (en niet voor Tiny11 Core), dan is dit mogelijk. Open het Startmenu, typ Onderdelen en kies Windows-onderdelen in- of uitschakelen. Plaats vinkjes naast de componenten die je wilt gebruiken. Daarnaast vind je een deel van de standaard-apps via de Microsoft Store: open het Startmenu, typ Store en kies Microsoft Store. Kies Apps en ga op zoek naar de apps die je alsnog wilt gebruiken, bijvoorbeeld Outlook.

Tiny11 Core

Heb je de smaak te pakken en wil je een nog compactere Windows-versie? Dan kun je Tiny11 Core overwegen. Deze vind je op dezelfde pagina als het andere Tiny11-script. De resulterende Windows-versie ontbeert alle onderdelen die ook door Tiny11 Maker worden verwijderd, maar haalt ook weg: Windows Component Store, Windows Defender, Windows Update en WinRE. Vooral Windows Update is een onderdeel dat je niet graag kwijt wilt, tenzij je de Windows-versie tijdelijk wilt gebruiken om bijvoorbeeld iets te proberen, en daarbij Windows in een virtuele machine installeert. Met Tiny11 Core een Windows-installatie maken voor dagelijks gebruik, is niet aan te raden. 

Bestaande Windows afslanken

Heb je al een bestaande Windows-versie draaien en geen behoefte om een nieuwe installatie van een afgeslankte versie uit te voeren? Met een ander programma – CrapFixer – kun je een bestaande Windows-computer uitkleden en hoef je geen schone installatie uit te voeren. Je mag het programma gratis gebruiken. De nieuwste versie vind je op https://github.com/builtbybel/CrapFixer/releases. Pak het zip-bestand uit en dubbelklik op CrapFixer.exe om het programma te starten. Je hoeft het niet te installeren.

CrapFixer is opgebouwd uit drie hoofdonderdelen: Fixer, Restore en Tools. Kies Fixer. Dit onderdeel bestaat uit twee tabbladen: Windows en Applications. Op de tab Windows vind je aan de linkerzijde de collectie met 'opties' die je via CrapFixer kunt uitschakelen als je er geen behoefte aan hebt. De opties zijn onderverdeeld in verschillende categorieën, zoals Gaming, Privacy en System. Klik eerst op Analyze. CrapFixer scant het systeem en geeft aan wat het aan overbodige troep (zoals bloatware) aantreft. In het venster rechts lees je de aanbevelingen. CrapFixer geeft aan of het onderdeel momenteel wordt uitgevoerd, wat de geadviseerde instelling is en of die al is toegepast. Roodgemarkeerde items vragen extra aandacht, bijvoorbeeld als het gaat om de eerdergenoemde bloatware.

Selecteren maar

Nu komt het leuke werk: bepalen van welke onderdelen je afscheid neemt. Gebruik de lijst aan de linkerkant van het venster om de onderdelen te selecteren. Ben je het eens met de standaardselectie van CrapFixer voor een volledig onderdeel, dan vink je de hoofdcategorie aan. Om bijvoorbeeld alle advertenties uit te zetten, plaats je een vinkje bij Ads. Wil je niet alle wijzigingen toepassen, dan vink je ze individueel aan. Weet je niet zeker wat een onderdeel inhoudt? Klik erop met de rechtermuisknop en kies Help (of druk op de F1-toets): een compacte toelichting verschijnt. Ben je tevreden over de selectie? Uitvoeren maar. Klik op de knop Run Fixer, die je rechtsonder in het venster vindt. 

Neem apps mee

Werp ook een blik op de tab Applications, eveneens beschikbaar via het onderdeel Fixer. Hier lees je voornamelijk welke apps je kunt uitschakelen. Denk aan apps zoals Bing Nieuws en Weer, Copilot en andere ingebakken programma's zoals Telefoonkoppeling. Wil je deze allemaal verwijderen? Klik op Select all (linksonder in het venster). In plaats daarvan kun je ze ook selectief aanvinken.

Kom je later terug op een bepaalde selectie, dan kun je de situatie ook terugdraaien en de instellingen herstellen. Klik links op Restore. In het rechtervenster lees je wat er is teruggedraaid.

Handmatig te werk

Ondanks alle welkome hulp van buitenaf, kun je zelf ook een aantal stappen nemen om Windows meer lichtgewicht te maken. Voorkom allereerst dat er onnodige programma's tijdens de systeemstart worden geladen. Open de Windows-instellingen (Windows-toets+I) en kies Apps / Opstarten. Een overzicht van opstart-apps verschijnt. Zet de schuif op Uit bij de apps die je niet wilt laden. Verwijder ook de apps die nog aanwezig zijn, maar je niet meer gebruikt. Kies Apps / Geïnstalleerde apps. Zoek de app die je wilt verwijderen, klik op Meer opties (herkenbaar aan de drie puntjes) en kies Verwijderen.

Je kunt ook zelf een groot deel van de Windows-onderdelen in- en uitschakelen vanuit de standaardgebruikersomgeving. Open het Startmenu en typ Onderdelen. Klik op Windows-onderdelen in- of uitschakelen. Wil je een volledige categorie uitschakelen, verwijder dan het vinkje bij de hoofdcategorie. Wil je losse onderdelen uitschakelen, dan klap je de hoofdcategorie open en verwijder je de vinkjes bij de ongewenste onderdelen. Plaats de muis op een onderdeel om een compacte beschrijving van het onderdeel te zien. Bij twijfel: schakel het onderdeel niet uit.

Groepsbeleid

Ben je een gevorderde gebruiker en beschik je over Windows 11 Pro? Dan kun je ook het onderdeel Groepsbeleid slim gebruiken om Windows compact te maken. Open het venster Uitvoeren (Windows-toets+R) en typ Gpedit.msc. Vooral onder Computerconfiguratie / Beheersjablonen / Alle instellingen kun je flink wat opties aanpassen. Een interessante instelling is Standaardpakketten Microsoft Store uit het systeem verwijderen. Kies Ingeschakeld en zet aan de linkerzijde van het venster vinkjes bij de apps die je niet wilt gebruiken. Neem ook de rest van de categorie Windows-onderdelen door en zoek naar de standaardprogramma's (bijvoorbeeld Windows Agenda). Vaak kun je die individueel uitschakelen (bijvoorbeeld via Windows Agenda uitschakelen).

Voor Pro's: het ingebouwde groepsbeleid gebruiken.

💻 Nieuwe laptop nodig? Kijk en vergelijk op Kieskeurig.nl

Cody en Jacco lopen door de Partner Direct heen en stellen de vraag: is de Switch 2 nu multiplatform-waardig? Ook zit Jacco drie dagen in Zwitserland voor een gamingmuis en is één persoon jarig.

Kom bij onze Discord. Via ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠deze link kan je met ons en andere luisteraars kletsen over games, deals, nieuws en meer.

Wil je zelf ook een vraag insturen of heb je iets leuks om te melden? Dat kan! Stuur een mailtje naar bonuslevelcast@gmail.com (of bonuslevelkast@gmail.com of bonuslevelqast@gmail.com) en wellicht hoor je jezelf terug in de volgende aflevering!