Hedendaagse browsers zitten vaak al bomvol functies om het surfen te stroomlijnen, maar het kan altijd veelzijdiger! We nemen enkele van de beste extensies voor Chrome, Firefox en Edge onder de loep. Die laatste werkt sinds kort op dezelfde browser-engine als Chrome, waardoor de genoemde extensies in beide browsers werken.

Browserextensies, plug-ins, add-ons, of hoe u ze ook wilt noemen, zijn een soort mini-applicaties die slim de standaardfunctionaliteit van een browser uitbreiden. Zowel Firefox als de meeste op Chromium gebaseerde browsers ondersteunen tientallen van deze handige tools. 

De gratis extensies waarover we meer gaan vertellen, vind je de extensiebibliotheken van Chrome of Firefox. Respectievelijk de Chrome Web Store en de Firefox Add-ons-pagina. Met de knoppen Toev. aan Chrome en Toevoegen aan Firefox installeer je ze.

Mocht je nu niet tevreden zijn over een van de extensies, dan kun je ze altijd weer verwijderen. In Chrome doe je dat via Chrome://extensions en in Firefox onder About:addons. In Edge kijk je bij Edge://extensions en zorg er hier ook voor dat de knop Sta extensie van andere winkels toe ingeschakeld is.

Bulk URL Opener - Meerdere sites tegelijk openen

Bezoek je voor een project wel vaker meerdere verwante websites, dan kun je die met Bulk URL Opener op elk moment in één keer openen. Klik op het icoontje om de url’s van je huidige tabbladen in een lijst te zien. Je kunt deze lijst vervolgens bewaren met New list en naderhand ook weer oproepen vanuit het uitklapmenu en met Load list. 

Je kunt ook zelf url’s toevoegen of aanpassen via Edit list. Bij Settings kun je aangeven wat er met trefwoorden in de lijst moet gebeuren, zoals automatisch openen in Google, Bing of DuckDuckGo.

NightTab - Doe meer met tabbladen

©PXimport

Zodra je na de installatie van NightTab in Chromium of Firefox een nieuw tabblad opent, merk je direct het verschil. De tabbladen hebben een donker thema en enkele vooraf ingestelde bladwijzerknoppen, ook wel speed dials genoemd. Bijna alle onderdelen van zo’n tabblad zijn aanpasbaar.

Een speed dial pas je aan via Edit en het potloodicoon, een nieuwe creëer je met de Add-knop. Handig is ook dat je de speed dials in logische groepen kunt indelen. Nog meer mogelijkheden krijgt je via het tandwielpictogram.

SingleFileZ - Webpagina's archiveren

Wil je webpagina’s archiveren en die ook zonder internetverbinding kunnen bekijken, dan heb je een tool als SingleFileZ nodig. Je hoeft slechts op het SingleFileZ-icoon te klikken en de huidige webpagina wordt opgeslagen op een door jou bepaalde locatie.

Het gaat om een gecomprimeerd zip-archief met html-extensie. Om zo’n lokaal bewaard bestand te kunnen openen, moet je bij de Extensieopties van SingleFileZ wel eerst deze optie activeren: Toegang tot bestands-url’s toestaan. Je kunt hier ook nog allerlei andere opties instellen.

SelectionSK - Doe meer met geselecteerde teksten

©PXimport

Er zijn heel wat nuttige webservices en SelectionSK brengt binnen Chromium of Firefox diverse diensten mooi samen in één menu. Het volstaat om een stukje tekst met de muis te markeren om een pop-menu te zien. De gemarkeerde tekst kun je van hieruit naar het klembord sturen, in een nieuwe e-mailbericht plaatsen of doorsturen naar allerlei onlineverstaaldiensten en woordenboeken.

Je kunt de tekst ook direct doorzetten naar zoekmachines als StartPage, Google, DuckDuckGo, Bing en Wolfram Alpha. Binnen Opties kun je talrijke instellingen zelf wijzigen.

Survol - Previews van websites

Jehebt ze vast al opgemerkt op Wikipedia: handige paginavoorvertoningen zodra je de muisaanwijzer boven een interne link houdt. Met Survol voeg je een vergelijkbare functionaliteit toe aan zowat alle webpagina’s binnen Chromium en Firefox.

Zo krijg je al een aardig idee van wat op de gelinkte webpagina te zien is en kun je al beslissen of een bezoek de moeite loont. Je kunt Survol per pagina in- of uitschakelen en via Algemene instellingen kun je ook domeinnamen intikken waarbij je zo’n voorafbeelding standaard wilt hebben uitgeschakeld.

SmartUp Gestures - Voeg muisgebaren toe

©PXimport

Browsers laten zich doorgaans ook met allerlei toetsencombinaties aansturen maar met behulp van SmartUp Gestures kun je die voortaan ook met (eigen) muisgebaren bedienen. Standaard moet je in SmartUp Gestures hierbij de rechtermuisknop ingedrukt houden, terwijl je bijvoorbeeld naar rechts sleept (volgende pagina).

Andere opties zijn onder meer naar links (vorige pagina), naar boven of naar beneden (scrollen) en naar boven én naar beneden (pagina verversen). Via Extensieopties kies je zelf welke features je activeert. Met Actions in het submenu kun je de ondersteunde muisgebaren bekijken en aanpassen.

Hover Zoom+ - Afbeeldingen uitvergroten

Deze extensie is vooral iets voor liefhebbers van afbeeldingen. Zodra je de muisaanwijzer even boven een plaatje houdt, krijg je een uitvergrote versie te zien, tenminste op ondersteunde sites als Google Afbeeldingen, Facebook en DeviantArt.

Via Extensieopties bepaal je onder meer de vergrotingsfactor, de positie van het onderschrift en het eventuele ambient light-effect. Overigens werkt deze extensie ook bij video’s (webm en mp4).

YouTube Windowed FullScreen - Video's schalen

©PXimport

Videoliefhebbers (van YouTube-clips en -films) zullen veel plezier beleven aan de extensie YouTube Windowed FullScreen. Je kunt er fullscreenvideo’s in een afzonderlijk venster mee bekijken. Het volstaat een zelf te bepalen sneltoets in te drukken om de video in vol ornaat te zien.

In tegenstelling tot de fullscreenmodus van YouTube zelf blijven de adresbalk en de tabbladen van je browser nog zichtbaar. Zo kun je ondertussen ook even iets anders doen. Het is bovendien mogelijk het browservenster te schalen, terwijl de video netjes bijna alle vensterruimte blijf innemen. 

Buffer - Berichten inplannen

Ben je actief op sociale media en deel je dus graag allerlei informatie, dan is Buffer vast iets voor je. Nadat je bij deze dienst bent aangemeld kun je met een klik op het icoon de inhoud van een webpagina delen met een of meer sociale mediasites.

Het is verder mogelijk om je bijdrage op een bepaalde dag en tijdstip in te plannen. Je kunt alles overzichtelijke beheren vanaf je online Buffer-dashboard. De extensie kan met diverse sociale media overweg, waaronder Twitter, Facebook, Pinterest, LinkedIn, Instagram en Reddit.

Audio Equalizer - Muziek tunen

©PXimport

We hebben al enkele extensies voorgesteld die het oog flink verwennen. De extensie Audio Equalizer is vooral een streling voor het oor. Het icoon aanklikken is namelijk voldoende om een heuse equalizer in een pop-upvenster te laten verschijnen.

Er zijn elf schuifknoppen beschikbaar en eventuele aanpassingen zetten zich onmiddellijk door, niet alleen op de huidige webpagina maar op alle websites. Dat is misschien enigszins onhandig, maar gelukkig zijn er twintig presets beschikbaar. Je kunt ook eigen configuraties bewaren en snel weer oproepen.

Neat URL - Url's opschonen

Naast cookies kunnen ook allerlei parameters achteraan een url, bijvoorbeeld wanneer je op een hyperlink klikt, worden ingezet om je beter te kunnen traceren. Een typisch voorbeeld is de zogenoemde referer: de webpagina waarop u de link hebt aangeklikt.

Ook links in commerciële e-mail bevatten vaak informatie die naar de gebruiker leiden. Neat URL schoont alle overtollige parameters in een aangeklikte link op. Je kunt zelf bepalen welke typische parameters of trefwoorden je automatisch wilt laten weghalen.

Cookie AutoDelete - Beter cookiebeheer

©PXimport

Wil je cookies en aanverwante data nauwgezet aansturen, probeer dan Cookie AutoDelete eens. Je doet er wel goed aan na de installatie de instellingen te doorlopen. Onder meer de rubriek Automatisch opruimen opties is best interessant. 

Je kunt ook per site bepalen welke cookies je in een greylist of whitelist wilt stoppen. De items in een whitelist worden quasi-permanent bewaard, die in een greylist tot de browser wordt herstart. Naast cookies kun je hier ook nog allerlei andere data laten verwijderen, zoals cache, localstorage en indexeddb. 

Behave! - Tegen pottenkijkers

Het valt nooit uit te sluiten dat bepaalde websites heimelijk een poortscan uitvoeren op je systeem of ip-adressen in je netwerk proberen te benaderen. De extensie Behave! waarschuwt je daar onmiddellijk voor. De icoonkleur wijzigt dan en je krijg informatie zoals de geviseerde ip-adressen en -poorten. 

Je kunt naderhand ook nog de logs bekijken. Op het tabblad Prefs kun je onder meer instellen vanaf hoeveel poortscans je een waarschuwing wenst.

Ghostery - Blokkeer trackers en meer

©PXimport

Ghostery is een openbrontool die advertenties, trackers en allerlei andere inhoud van derde partijen blokkeert. Een tellertje op het icoon vertelt je hoeveel trackers en aanverwanten de tool op de huidige webpagina heeft aangetroffen.

Van hieruit kun je dan makkelijk beslissen of de website al dan niet vertrouwt en in hoeverre je advertenties en trackers wilt blokkeren. Op het tabblad Gedetailleerd overzicht kun je dat zelfs per tracker(type) bepalen, en niet alleen voor die ene site. We raden  je wel aan om bij Instellingen, Wel/niet meedoen alle vinkjes te verwijderen.

NoScript - Blokkeer nog meer

Terwijl Ghostery het vooral heeft gemunt op diverse trackers, neemt NoScript tot slot allerlei andere actieve inhoud in het vizier, zoals scripts in javascript en flash. Klik op het icoon om na te gaan welke domeinen zijn betrokken en om aan te geven in hoeverre je externe onderdelen van die domeinen vertrouwt.

Via Opties leg je vast welke elementen je voor elke zone (Vertrouwd, Tijdelijk Vertrouwd, Niet-vertrouwd en Standaard) wilt toestaan, zoals Script, Object, Media en Frame. Zo zou je bijvoorbeeld voor de zone Standaard alles kunnen toelaten, behalve het onderdeel Script.

Je laptopaccu lijkt altijd leeg te zijn op het moment dat er nergens een stopcontact te bekennen is. Met de juiste software-instellingen pers je echter makkelijk een uur extra uit je apparaat, zonder dat je daarvoor technisch onderlegd hoeft te zijn. Wij leggen uit aan welke knoppen je precies moet draaien voor maximaal resultaat.

Er is weinig irritanter dan een laptop die in de spaarstand schiet of uitvalt terwijl je in de trein net de laatste hand legt aan een belangrijk document. Veel gebruikers denken bij een snel leeglopende batterij direct dat de hardware versleten is en kijken alweer naar een nieuwe laptop. Vaak is de accu zelf echter nog prima in orde, maar gaat het besturingssysteem slordig om met de beschikbare energie. Fabrieksinstellingen zijn namelijk vaak gericht op maximale prestaties en helderheid, niet op uithoudingsvermogen. In dit artikel leer je hoe je de regie terugpakt en de energievreters in toom houdt, zodat je met een gerust hart de dag doorkomt.

Waar die energie eigenlijk naartoe lekt

Om te begrijpen hoe je accucapaciteit bespaart, moet je eerst weten waar de energie aan opgaat. De twee grootste verbruikers in een laptop zijn vrijwel altijd het beeldscherm en de processor. Het scherm vreet stroom om pixels te verlichten; hoe feller het scherm, hoe sneller de teller tikt. Daarnaast speelt de verversingssnelheid een rol. Veel moderne schermen verversen het beeld 120 keer per seconde (120 Hz). Dat kijkt heel rustig, maar kost aanzienlijk meer rekenkracht dan de standaard 60 Hz.

Onder de motorkap is de processor continu bezig met het verwerken van taken. Een veelvoorkomende misvatting is dat je handmatig alle programma's moet afsluiten om stroom te besparen. Dat is maar ten dele waar, want moderne systemen zijn heel goed in het bevriezen van apps die je niet gebruikt. Wat wél energie kost, zijn achtergrondprocessen die actief blijven synchroniseren, zoals cloudopslagdiensten of mailprogramma's die elke minuut checken op nieuwe berichten. Ook randapparatuur die stroom trekt via de usb-poort, zelfs als je deze niet actief gebruikt, snoept procenten van je lading af.

Besparen tijdens eenvoudige taken

De energiebesparende modus is je beste vriend wanneer je taken uitvoert die weinig rekenkracht vereisen. Denk hierbij aan tekstverwerken, e-mailen, webbrowsen of het invullen van spreadsheets. In deze scenario's heb je de volledige kracht van je processor en videokaart simpelweg niet nodig. Door in Windows of macOS te kiezen voor de energiebesparende modus, klokt de processor zichzelf terug. Hij werkt dan letterlijk iets langzamer, maar voor administratieve taken merk je daar in de praktijk niets van. De letters verschijnen nog steeds direct op je scherm zodra je ze typt.

Daarnaast is dit het moment om eens kritisch naar je schermhelderheid te kijken. Binnenshuis is een helderheid van 50 tot 60 procent vaak meer dan voldoende om comfortabel te kunnen werken. Werk je vooral 's avonds? Dan kan het zelfs nog lager. Ook het uitschakelen van toetsenbordverlichting levert in deze context pure winst op. Het zijn kleine percentages per uur, maar op een hele werkdag maakt dit het verschil tussen wel of niet de oplader moeten pakken.

©PXimport

Prestaties boven accuduur

Er zijn momenten waarop je de batterijbesparingsinstellingen beter uit kunt laten, of zelfs agressief moet vermijden. Zodra je aan de slag gaat met zware grafische taken, zoals videobewerking, 3D-rendering of serieuze gaming, werkt een besparingsmodus averechts. De software knijpt de toevoer van stroom naar de componenten af, wat resulteert in een haperend beeld, trage exporttijden en een frustrerende gebruikservaring.

In deze gevallen heeft de hardware ademruimte nodig om te kunnen presteren. Als je probeert te gamen op een besparingsstand, zal het systeem de prestaties van de grafische chip zo ver terugschroeven dat het spel onspeelbaar wordt. Bovendien duurt het renderen van een video in spaarstand veel langer, waardoor het scherm en de schijf langer actief moeten blijven, wat onderaan de streep soms zelfs méér energie kost dan een korte piekbelasting op vol vermogen. Hier geldt: efficiëntie door snelheid is soms zuiniger dan traagheid.

Situaties waarin instellingen het niet meer redden

Hoewel je met software veel kunt optimaliseren, zijn er harde grenzen waarbij geen enkele instelling je meer gaat redden. Je moet realistisch zijn over de fysieke staat van je apparaat.

Ten eerste is er de chemische degradatie. Als de maximale capaciteit van je accu (ook wel battery health geheten) onder de 70 procent is gezakt, kun je instellen wat je wilt, maar de rek is er fysiek uit. De batterijcellen kunnen de lading simpelweg niet meer vasthouden. Ten tweede is oververhitting een doodsteek voor je accuduur. Als de ventilatoren van je laptop continu staan te loeien omdat de koelkanalen vol stof zitten, kost dat enorm veel energie. Warmte is in feite verspilde energie. Tot slot helpt software niet als je zware externe apparaten zonder eigen voeding aansluit. Een externe harde schijf die zijn stroom via de laptop krijgt, trekt de accu leeg alsof het een rietje in een pakje sap is, ongeacht je schermhelderheid.

Creëer je eigen energieprofiel

Om echt grip te krijgen op je verbruik, moet je de instellingen afstemmen op jouw specifieke gedrag. Begin met de slaapstand-instellingen. Veel mensen laten hun laptop openstaan als ze even koffie gaan halen, waarbij het scherm zomaar tien minuten op volle sterkte blijft branden. Stel in dat het scherm al na twee of drie minuten inactiviteit uitgaat. Dat is de makkelijkste winst die je kunt boeken.

Kijk ook naar je randapparatuur. Gebruik je een externe monitor? Zorg dan dat je laptop zo is ingesteld dat het interne scherm volledig uitschakelt, en niet 'zwart maar aan' blijft staan. Gebruik je veel bluetooth-apparaten? Schakel bluetooth uit als je ze niet gebruikt; het constant scannen naar verbindingen kost stroom. Voor gebruikers met een oledscherm is er nog een extra truc: gebruik een donkere modus. Bij oledschermen verbruiken zwarte pixels namelijk helemaal geen energie, in tegenstelling tot traditionele lcd-schermen waar de achtergrondverlichting altijd aan staat.

Balans tussen snelheid en stopcontact

Het verlengen van je accuduur is uiteindelijk een balansspel tussen comfort en noodzaak. De grootste winst behaal je door de schermhelderheid te temperen en de slaapstand agressiever in te stellen, zodat je geen energie verspilt in de pauzes. Wees niet bang om de energiebesparingsmodus standaard aan te zetten voor alledaags werk; de moderne processors zijn krachtig genoeg om dat zonder haperingen op te vangen. Pas als je merkt dat je laptop traag reageert bij zwaardere taken, is het tijd om de teugels weer iets te laten vieren. Zo bepaal jij hoelang de werkdag duurt, en niet je batterij.

Een medley gebaseerd op soundtracks uit Super Mario-games van het Jazzorkest 8-Bit Big Band heeft afgelopen zondagnacht een Grammy gewonnen.

De medley ‘Super Mario Praise Break’ won een Grammy Award voor beste arrangement (instrumentaal of a capella). In de medley zijn nummers als Gusty Garden Galaxy uit Super Mario Galaxy en Bomb-Omb Battlefield uit Super Mario 64 te horen.

De 9-Bit Big Band is afkomstig uit New York en heeft al eens eerder een Grammy gewonnen voor gamemuziek. In 2022 won het orkest een Grammy voor het nummer Meta’s Knight’s Revenge uit de SNES-game Kirby Superstar.

De Grammy Awards

De Grammy Awards worden al sinds 1959 georganiseerd en worden gezien als een van de belangrijkste prijzen voor muziek ter wereld. Ze worden vaak vergeleken met de Oscars, die worden uitgereikt aan films. Dit jaar won Bad Bunny de prijs van album van het jaar, en ging Billie Eilish er vandoor met een Grammy voor nummer van het jaar. Overigens won Austin Wintory een Grammy in de categorie beste gamesoundtrack voor de soundtrack van Sword of the Sea.

De Super Mario-reeks van Nintendo valt op diverse spelcomputers van het bedrijf te spelen, waaronder de Nintendo Switch 2 en Nintendo Switch. Onder de meest recente grote hoofddelen vallen Super Mario Wonder en Super Mario Odyssey.