Elk jaar brengen fabrikanten een hele reeks nieuwe tv’s op de markt. Sony gooit het dit jaar over een andere boeg. Er wordt slechts een beperkt aantal modellen vernieuwd, de resterende modellen van vorig jaar lopen door. Wat is er verder nog nieuw en anders?

Sony toonde drie nieuwe modellen met een opvallend eenvoudige naamgeving: Bravia 7, Bravia 8 en Bravia 9. Een prima aanpak, want het maakt de toestellen meteen een stuk herkenbaarder. De Bravia 8 is een oled-tv, de andere twee andere zijn miniledmodellen. Geen qd-oled meer? Zeker wel, want veel modellen van 2023 lopen gewoon door in 2024.

Modellen die doorlopen

Mocht het je verbazen dat Sony slechts drie nieuwe modellen aankondigt, dan is dat niet geheel onterecht. Met drie modellen kun je natuurlijk moeilijk de hele markt dekken. Daarom laat Sony een hele reeks modellen uit 2023 (en zelfs 2022) dit jaar gewoon doorlopen. Daarbij gaat het in de eerste plaats om de QD-OLED A95L. Die werd pas laat in 2023 gelanceerd, en het is daarom logisch dat die tv gewoon beschikbaar blijft. Daarnaast blijven ook de A90K OLED, de X90L, X85L, X80L, X75WL en W800 beschikbaar.

Updates aan de beeldverwerking

De Sony XR-processor blijft het hart van de nieuwe tv’s. Sony zet niet zo hard in op AI als sommige andere merken, maar dat betekent niet dat er helemaal geen AI-verbeteringen zijn. De XR-processor is uitgerust met vernieuwde herkenning van scènes, zodat hij de beeldverwerking beter kan afstemmen afhankelijk van het type van de scène.

Ook de gezichtsherkenning kreeg een upgrade: die herkent nu niet alleen vooraanzichten, maar ook close-ups of zijaanzichten. Bovendien 'ziet' de processor of het om een animatiegezicht gaat; dat laat hij dan ongemoeid.

Ook bij audio zien we een interessante upgrade. Voice Zoom 3 is in staat om accuraat de stem of dialogen te isoleren van de rest van de audio. Zo kun je die versterken, bijvoorbeeld als je 's avonds film kijkt, maar ook afzwakken. Dat laatste kan handig zijn als je bij sport wat minder van het commentaar wilt horen, maar wel nog iets van de sfeer in het stadium wilt meekrijgen.

De Bravia 9, 8 en 7

Bovenaan in de line-up staat de Bravia 9, een miniled-tv die een aanzienlijke upgrade is tegenover het 2023-model X95L. De nieuwe achtergrondverlichting, voorzien van een led-driver, levert drie keer meer zones, 50 procent extra piekhelderheid en is 20 procent energie-efficiënter. Sony gaf geen exacte getallen, dus daarvoor is het wachten op onze eigen tests.

Het is een knappe verbetering, en de eerste demo’s die we zagen (tegenover een Sony X95L, een Samsung miniled-tv en een qd-oled-tv van hetzelfde merk) toonden een mooie verbetering in contrast, helderheid en nuance, zoals in kleur als licht. De Bravia 9 is echter alleen beschikbaar in 85 en 75 inch – een opvallende beslissing waarmee Sony naar ons gevoel veel klanten naar een lager geplaatst model duwt.

©Sony

Het w-oledmodel van Sony wordt de Bravia 8, beschikbaar in 77, 65 en 55 inch. We zien geen grote veranderingen ten opzichte van de A80L; Sony zelf claimt een 10 procent verbeterde helderheid.

De Bravia 7 is een opvolger voor de X90L, maar dat laatste model blijft ook doorlopen in 2024. Ook dit toestel is uitgerust met een miniled-achtergrondverlichting die acht keer meer dimmingszones levert dan de klassieke Full Array Local Dimming-versie van de X90L. Het levert 30 procent meer helderheid. De Bravia 7 is beschikbaar in 85, 75 en 65 inch. Een 55inch-versie ontbreekt helaas.

©Sony

Prime Video Calibrated Mode

Netflix Calibrated Mode kenden we al, maar Sony heeft in samenwerking met Amazon nu ook Prime Video Calibrated Mode ontwikkeld. Die werkt weliswaar iets uitgebreider. Waar de Netflix Calibrated Mode een specifieke beeldmodus is die voor alle Netflix-content geldt, is de Prime Video Calibrated Mode afhankelijk van een aantal factoren. Zo kijkt hij of er een film, een tv-serie of sport wordt afgespeeld, of het HD-, 4K-, SDR- of HDR-content is en of het wordt afgespeeld op een oled- of lcd-scherm. Op basis van die factoren krijgt de tv andere instructies om de beeldmodus aan te passen. Uiteraard werkt dat alleen voor Prime Video-content.

Andere verbeteringen

Xbox Series X-gamers kunnen nu op alle drie de nieuwe modellen genieten van Dolby Vision-gaming in 4K/120. Van de vier HDMI-poorten blijven er weliswaar nog steeds slechts twee voorzien van de volle 48Gb/s-bandbreedte, die noodzakelijk is voor 4K/120-weergave.

Het Eco-dashboard dat Sony vorig jaar introduceerde, werd uitgebreid. Je kunt nu realtime je energieverbruik inzien, zodat het gemakkelijker is om in te schatten wat de impact is van verschillende aanpassingen. Bovendien kun je ook het historisch verbruik raadplegen.

Er komt ook een nieuwe smartphone-app: Bravia Connect. Die dient niet alleen als afstandsbediening voor je tv, maar ook om je Sony-soundbar mee te bedienen. De app speelt bovendien een rol bij de installatie van Sony-surroundopstellingen.

©Sony

Vier nieuwe audio-oplossingen

De Bravia Theatre Bar 9, Sony's nieuwste topmodel soundbar, beschikt over 13 luidsprekers, 4 passieve radiatoren en een strakker ontwerp vergeleken met zijn voorganger. De Bar 8, met 11 luidsprekers, deelt het compacte ontwerp en de stoffen afwerking. Beide maken gebruik van Spatial Sound Mapping voor meeslepend geluid en kunnen worden uitgebreid met achterluidsprekers en subwoofers.

©Sony

De Bravia Theatre Quad-speakers, vier platte luidsprekers van ongeveer 30 x 30 cm, bieden een zeer flexibele plaatsing. Met behulp van de Bravia Connect-app gebruikt deze opstelling ook Spatial Sound Mapping om een indrukwekkende geluidsbubbel te creëren met 12 virtuele luidsprekers.

©Sony

Sony introduceerde tot slot de Bravia Theatre U, een persoonlijke nekluidspreker. De ingebouwde batterij levert tot 12 uur luisterplezier – een ideale keuze als je een persoonlijke geluidsbubbel wenst. Je kunt tot twee stuks met de tv verbinden.

©Sony

Een medley gebaseerd op soundtracks uit Super Mario-games van het Jazzorkest 8-Bit Big Band heeft afgelopen zondagnacht een Grammy gewonnen.

De medley ‘Super Mario Praise Break’ won een Grammy Award voor beste arrangement (instrumentaal of a capella). In de medley zijn nummers als Gusty Garden Galaxy uit Super Mario Galaxy en Bomb-Omb Battlefield uit Super Mario 64 te horen.

De 9-Bit Big Band is afkomstig uit New York en heeft al eens eerder een Grammy gewonnen voor gamemuziek. In 2022 won het orkest een Grammy voor het nummer Meta’s Knight’s Revenge uit de SNES-game Kirby Superstar.

De Grammy Awards

De Grammy Awards worden al sinds 1959 georganiseerd en worden gezien als een van de belangrijkste prijzen voor muziek ter wereld. Ze worden vaak vergeleken met de Oscars, die worden uitgereikt aan films. Dit jaar won Bad Bunny de prijs van album van het jaar, en ging Billie Eilish er vandoor met een Grammy voor nummer van het jaar. Overigens won Austin Wintory een Grammy in de categorie beste gamesoundtrack voor de soundtrack van Sword of the Sea.

De Super Mario-reeks van Nintendo valt op diverse spelcomputers van het bedrijf te spelen, waaronder de Nintendo Switch 2 en Nintendo Switch. Onder de meest recente grote hoofddelen vallen Super Mario Wonder en Super Mario Odyssey.

De PlayStation 6 zou wel eens pas ergens na 2028 uit kunnen komen, zo claimde een analist onlangs. Dat betekent dat we minstens acht jaar met de PlayStation 5 opgescheept zitten. Maar niet getreurd: dat is juist goed nieuws voor de gemiddelde gameliefhebber.

Dat de PlayStation 6 in ontwikkeling is bij Sony, mag voor zich spreken. Nadat een nieuwe spelcomputer is uitgekomen, beginnen consolebedrijven vaak al snel met de research voor diens opvolger. Onderzoek naar de juiste specificaties en features van consoles beslaat vaak meerdere jaren, om nog maar te zwijgen over het maken van afspraken met bedrijven die de componenten daadwerkelijk leveren, en natuurlijk het produceren ervan.

Het is dan ook waarschijnlijk dat de specificaties van de PlayStation 6 al geruime tijd vastliggen, en dat Sony intern ook een schatting heeft gemaakt voor een releaseperiode voor de langverwachte console. Misschien was het bedrijf er zelfs van overtuigd dat het de console volgend jaar uit zou kunnen brengen.

Verlengde levenscyclus

Onlangs meldde MST Financial-analist David Gibson dat Sony nu echter overweegt om de PS6 pas ergens na 2028 te leveren. “Sony verwacht dat de levenscyclus van de PlayStation 5 wordt verlengd, en dat de PlayStation 6-release langer op zich laat wachten dan de meesten voorspellen.” Dat zou betekenen dat de PS6 misschien pas ergens in 2029 of zelfs later in de winkels ligt.

De eerdere voorspellingen van ingewijden mikten voorheen vooral op eind 2027 of in de loop van 2028, op basis van wanneer de productie oorspronkelijk zou beginnen. De PlayStation 5 kwam in het najaar van 2020 uit, dus dat zou de console al een levenscyclus van ruim zeven jaar geven voordat de opvolger op de markt komt. Dat is in principe een zeer ruime levensloop voor een spelcomputer, en een release in 2027 of 2028 zou dan ook volkomen logisch zijn.

©PXimport

Stijgende RAM-prijzen

Maar de wereld houdt geen rekening met consolereleases, en gezien de huidige ontwikkelingen is de komst van een PlayStation 6 in 2027 of 2028 helemaal niet zo logisch meer. Dat heeft voor een groot deel te maken met de prijzen van RAM (Random Access Memory), die steeds hoger oplopen. RAM is namelijk in grote getale nodig om de alsmaar populairder wordende AI-assistenten als ChatGPT en Gemini draaiende te houden.

Als gevolg daarvan wordt RAM steeds schaarser en dus duurder, en laten spelcomputers nu ook net RAM nodig hebben. In deze periode een nieuwe spelcomputer uitbrengen zou dan ook betekenen dat de prijs van de console mogelijk erg hoog komt te liggen, wat de verkoop niet bepaalt stimuleert. Een dergelijke ‘valse’ start van de levenscyclus van een spelcomputer is iets dat veel bedrijven willen vermijden.

Ook de importheffingen die de Amerikaanse president Donald Trump op producten die buiten de Verenigde Staten worden gemaakt doorvoert, zorgen voor veel onzekerheid. Eerder moesten de prijzen van diverse spelcomputers, waaronder de PlayStation 5, al stijgen om dit op te vangen. Trump is – unieke politieke ontwikkelingen buiten beschouwing gelaten – de komende jaren nog aan de macht, dus ook dat maakt het uitbrengen van een nieuwe console bepaald geen veilige onderneming. De komende jaren een console lanceren is kortom dus een gigantisch risico, dat Sony volgensgeruchten zo klein mogelijk wil houden.

Trage consolegeneratie

Sony hoopt wellicht dat de economie eind dit decennium kalmeert. Dat zou echter wel betekenen dat we nog meerdere jaren op de komst van de PlayStation 6 moeten wachten. Wat mij betreft is dat niet iets om over te treuren, maar juist goed nieuws. Het geeft ontwikkelaars namelijk de kans om echt alles uit de PlayStation 5 te halen. Een kans die ze hopelijk met beide handen aangrijpen.

Hoewel de PS5 in november van 2020 uitkwam – ruim vijf jaar geleden – heb ik nog altijd het gevoel dat deze consolegeneratie nog maar net is begonnen. De generatie kwam sowieso vrij traag op gang, omdat deze middenin de coronapandemie viel. Dat was ook voor spelontwikkelaars een ingewikkelde tijd waarin halsoverkop naar thuiswerkmogelijkheden gekeken moest worden, waardoor veel games die in ontwikkeling waren vertraging op liepen.

Sony’s eigen game-line-up is de afgelopen vijf jaar ook wat karig geweest. Dat heeft deels te maken met een focus op liveservicegames, waarbij diverse projecten die bij Sony’s meest prominente studio’s in ontwikkeling waren uiteindelijk werden geannuleerd. Denk bijvoorbeeld aan de The Last of Us-multiplayergame die na jaren productie in de prullenbak werd gegooid.

Daarbij is de ‘cross-generation’-periode van deze generatie uitzonderlijk lang. Nog altijd komen diverse games niet alleen op PlayStation 5, maar ook op PlayStation 4 uit. Nu is dat iets wat in de toekomst alleen maar vaker voor zal komen – de grenzen tussen consolegeneraties vervagen en daarmee is het ook makkelijker om de prestaties van games terug of juist op te schalen.

Toch zorgt het er ook voor dat er onder gamers een gevoel groeit dat nog lang niet het uiterste uit de PS5 is gehaald. Er is méér met dat apparaat mogelijk, vooral met de bestaande PS5 Pro in het achterhoofd. Een verlengde levenscyclus voor de console geeft ontwikkelaars de kans om een aantal schitterende spellen af te leveren in de laatste jaren van de spelcomputer – de ontwikkeltijd van games wordt immers ook steeds langer. Met toppers als Grand Theft Auto 6, The Witcher 4 en Intergalactic: The Heretic Prophet nog in het verschiet, is er meer dan genoeg potentie om het de komende jaren uit te zingen met de PS5.

Niet zonder risico’s

Natuurlijk brengt het uitstellen van een consolelancering ook risico’s met zich mee, zowel voor Sony als voor de consument. Het is namelijk helemaal niet zeker dat de wereldeconomie er eind dit decennium beter voor staat. Daarnaast zet het Sony voor een moeilijke keuze: gooit het jaren aan research voor de PS6 weg om de console eind dit decennium met moderne specificaties uit te kunnen brengen, of behoudt het simpelweg de huidige specs zodat deze op release mogelijk al deels zijn verouderd?

De eventuele keuze om de PlayStation 6 uit te stellen zal dan ook niet over één nacht ijs gaan. Het is aan de goedbetaalde mensen in topposities binnen het bedrijf om die knoop door te hakken. Maar puur vanuit mijn eigen, egoïstische liefde voor games gezien, heb ik er totaal geen moeite mee om nog een jaar of drie, vier op de PlayStation 5 te spelen. Laat maar eens zien wat die console nog kan, en blaas ons in 2029 of 2030 weg met een nieuwe consolegeneratie die écht een flinke technologische stap zet!