Elk jaar brengen fabrikanten een hele reeks nieuwe tv’s op de markt. Sony gooit het dit jaar over een andere boeg. Er wordt slechts een beperkt aantal modellen vernieuwd, de resterende modellen van vorig jaar lopen door. Wat is er verder nog nieuw en anders?

Sony toonde drie nieuwe modellen met een opvallend eenvoudige naamgeving: Bravia 7, Bravia 8 en Bravia 9. Een prima aanpak, want het maakt de toestellen meteen een stuk herkenbaarder. De Bravia 8 is een oled-tv, de andere twee andere zijn miniledmodellen. Geen qd-oled meer? Zeker wel, want veel modellen van 2023 lopen gewoon door in 2024.

Modellen die doorlopen

Mocht het je verbazen dat Sony slechts drie nieuwe modellen aankondigt, dan is dat niet geheel onterecht. Met drie modellen kun je natuurlijk moeilijk de hele markt dekken. Daarom laat Sony een hele reeks modellen uit 2023 (en zelfs 2022) dit jaar gewoon doorlopen. Daarbij gaat het in de eerste plaats om de QD-OLED A95L. Die werd pas laat in 2023 gelanceerd, en het is daarom logisch dat die tv gewoon beschikbaar blijft. Daarnaast blijven ook de A90K OLED, de X90L, X85L, X80L, X75WL en W800 beschikbaar.

Updates aan de beeldverwerking

De Sony XR-processor blijft het hart van de nieuwe tv’s. Sony zet niet zo hard in op AI als sommige andere merken, maar dat betekent niet dat er helemaal geen AI-verbeteringen zijn. De XR-processor is uitgerust met vernieuwde herkenning van scènes, zodat hij de beeldverwerking beter kan afstemmen afhankelijk van het type van de scène.

Ook de gezichtsherkenning kreeg een upgrade: die herkent nu niet alleen vooraanzichten, maar ook close-ups of zijaanzichten. Bovendien 'ziet' de processor of het om een animatiegezicht gaat; dat laat hij dan ongemoeid.

Ook bij audio zien we een interessante upgrade. Voice Zoom 3 is in staat om accuraat de stem of dialogen te isoleren van de rest van de audio. Zo kun je die versterken, bijvoorbeeld als je 's avonds film kijkt, maar ook afzwakken. Dat laatste kan handig zijn als je bij sport wat minder van het commentaar wilt horen, maar wel nog iets van de sfeer in het stadium wilt meekrijgen.

De Bravia 9, 8 en 7

Bovenaan in de line-up staat de Bravia 9, een miniled-tv die een aanzienlijke upgrade is tegenover het 2023-model X95L. De nieuwe achtergrondverlichting, voorzien van een led-driver, levert drie keer meer zones, 50 procent extra piekhelderheid en is 20 procent energie-efficiënter. Sony gaf geen exacte getallen, dus daarvoor is het wachten op onze eigen tests.

Het is een knappe verbetering, en de eerste demo’s die we zagen (tegenover een Sony X95L, een Samsung miniled-tv en een qd-oled-tv van hetzelfde merk) toonden een mooie verbetering in contrast, helderheid en nuance, zoals in kleur als licht. De Bravia 9 is echter alleen beschikbaar in 85 en 75 inch – een opvallende beslissing waarmee Sony naar ons gevoel veel klanten naar een lager geplaatst model duwt.

©Sony

Het w-oledmodel van Sony wordt de Bravia 8, beschikbaar in 77, 65 en 55 inch. We zien geen grote veranderingen ten opzichte van de A80L; Sony zelf claimt een 10 procent verbeterde helderheid.

De Bravia 7 is een opvolger voor de X90L, maar dat laatste model blijft ook doorlopen in 2024. Ook dit toestel is uitgerust met een miniled-achtergrondverlichting die acht keer meer dimmingszones levert dan de klassieke Full Array Local Dimming-versie van de X90L. Het levert 30 procent meer helderheid. De Bravia 7 is beschikbaar in 85, 75 en 65 inch. Een 55inch-versie ontbreekt helaas.

©Sony

Prime Video Calibrated Mode

Netflix Calibrated Mode kenden we al, maar Sony heeft in samenwerking met Amazon nu ook Prime Video Calibrated Mode ontwikkeld. Die werkt weliswaar iets uitgebreider. Waar de Netflix Calibrated Mode een specifieke beeldmodus is die voor alle Netflix-content geldt, is de Prime Video Calibrated Mode afhankelijk van een aantal factoren. Zo kijkt hij of er een film, een tv-serie of sport wordt afgespeeld, of het HD-, 4K-, SDR- of HDR-content is en of het wordt afgespeeld op een oled- of lcd-scherm. Op basis van die factoren krijgt de tv andere instructies om de beeldmodus aan te passen. Uiteraard werkt dat alleen voor Prime Video-content.

Andere verbeteringen

Xbox Series X-gamers kunnen nu op alle drie de nieuwe modellen genieten van Dolby Vision-gaming in 4K/120. Van de vier HDMI-poorten blijven er weliswaar nog steeds slechts twee voorzien van de volle 48Gb/s-bandbreedte, die noodzakelijk is voor 4K/120-weergave.

Het Eco-dashboard dat Sony vorig jaar introduceerde, werd uitgebreid. Je kunt nu realtime je energieverbruik inzien, zodat het gemakkelijker is om in te schatten wat de impact is van verschillende aanpassingen. Bovendien kun je ook het historisch verbruik raadplegen.

Er komt ook een nieuwe smartphone-app: Bravia Connect. Die dient niet alleen als afstandsbediening voor je tv, maar ook om je Sony-soundbar mee te bedienen. De app speelt bovendien een rol bij de installatie van Sony-surroundopstellingen.

©Sony

Vier nieuwe audio-oplossingen

De Bravia Theatre Bar 9, Sony's nieuwste topmodel soundbar, beschikt over 13 luidsprekers, 4 passieve radiatoren en een strakker ontwerp vergeleken met zijn voorganger. De Bar 8, met 11 luidsprekers, deelt het compacte ontwerp en de stoffen afwerking. Beide maken gebruik van Spatial Sound Mapping voor meeslepend geluid en kunnen worden uitgebreid met achterluidsprekers en subwoofers.

©Sony

De Bravia Theatre Quad-speakers, vier platte luidsprekers van ongeveer 30 x 30 cm, bieden een zeer flexibele plaatsing. Met behulp van de Bravia Connect-app gebruikt deze opstelling ook Spatial Sound Mapping om een indrukwekkende geluidsbubbel te creëren met 12 virtuele luidsprekers.

©Sony

Sony introduceerde tot slot de Bravia Theatre U, een persoonlijke nekluidspreker. De ingebouwde batterij levert tot 12 uur luisterplezier – een ideale keuze als je een persoonlijke geluidsbubbel wenst. Je kunt tot twee stuks met de tv verbinden.

©Sony

Meta zou in de loop van dit jaar gezichtsherkenningstechnologie aan diens slimme brillen willen toevoegen.

Dat claimt The New York Times van bronnen te hebben vernomen. De gezichtsherkenningstechnologie zou ergens later dit jaar naar de slimme Ray-Ban- en Oakley-brillen van het bedrijf komen.

Volgens The New York Times zouden de brillen met de technologie gezichten in de omgeving kunnen identificeren via de ingebouwde camera. Daar zouden de brillen profielen van socialmediaplatforms van Meta, zoals Facebook en Instagram, voor gebruiken. Vervolgens zouden dragers van de bril informatie over de persoon in kwestie krijgen.

Logischerwijs zorgt het gerucht voor wat ophef rondom privacy. Meta zou dan ook nog overwegen dat het alleen mogelijk wordt om de technologie in te zetten bij mensen waar de drager een connectie mee heeft op social media. Maar het is nog niet uitgesloten dat Meta er voor kiest dat met de bril ook vreemden herkend kunnen worden via openbare profielen.

Het lijkt waarschijnlijk dat de functie er komt; The New York Times citeert een interne memo van Meta waarin te lezen valt dat het een goed moment is om de functie te lanceren gezien de huidige politieke onrust. Dit omdat veel organisaties die bezwaar zouden maken tegen dergelijke technologie, het te druk zouden hebben met andere problemen. Meta zelf heeft het gerucht aan The New York Times bevestigd noch ontkend.

Je merkt het aan laptops, smartphones en gameconsoles: de prijzen lopen dit jaar op. Inflatie speelt mee, maar dat is niet de voornaamste reden. Waar chipmakers, vooral de geheugenfabrikanten, tot voor kort vooral produceerden voor de traditionele (consumenten)markt, gaat er nu steeds meer capaciteit naar grote AI-datacenters. Daardoor worden geheugen en opslag schaarser. En als iets schaarser wordt, stijgt de prijs. Hoe dat zit en wat dat voor jou betekent, lees je hier.

AI als Rupsje Nooitgenoeg

Zie de geheugenchipindustrie als een bakkerij met een beperkt aantal ovens. Jarenlang werd de capaciteit van die ovens gebruikt voor standaardbrood: regulier DRAM-geheugen (Dynamic random access memory)en NAND-opslag (flashgeheugen) voor consumententech. Nu vragen AI-servers om een nieuw soort brood: high bandwidth memory (HBM). HBM is speciaal geheugen dat direct naast de rekenchip zit, zodat data veel sneller heen en weer kan. En de vraag is groot: marktanalisten verwachten dat datacenters in 2026 een heel groot deel van de geproduceerde geheugenchips gaan opslokken, met schattingen die richting 70 procent gaan Het gevolg is simpel: als meer ovens worden gereserveerd voor dat 'speciale brood', kan er minder standaardbrood gebakken worden. En dat betekent dus dat gewoon geheugen fors duurder aan het worden is.

©Bron prijsdata: Tweakers

RAM-tekort is niet de enige oorzaak

Dat de prijzen van geheugen en opslag in korte tijd zo gestegen zijn, ga je dus voelen: want dit zijn basis-onderdelen in bijna elke laptop of smartphone. Daar komt nog bij dat ook cpu's tijdelijk lastiger te leveren (en in sommige gevallen duurder) waren. Ook van andere onderdelen (denk: printplaten, batterijen en stroomregelchips) is de prijs omhoog aan het gaan. Daarnaast maken nieuwe standaarden zoals Wifi 7 en USB 4 sommige onderdelen bovendien complexer en daarmee duurder.

Geheugenchip en geheugen, wat is het verschil?

Een geheugenchip is het fysieke onderdeel dat uit de fabriek komt: zo'n klein rechthoekig blokje dat je op een printplaat ziet zitten. Je kunt het zien als bakstenen en een muur. De geheugenchips zijn de bakstenen. Een RAM-module is de muur, opgebouwd uit meerdere bakstenen op één printplaat. Een typische module bevat meerdere chips die samen die 8, 16 of 32 GB vormen. En precies daarom werkt een tekort aan chips zo snel door. Als er minder chips beschikbaar zijn, kun je minder RAM-modules maken, minder ssd's vullen en minder chips plaatsen in laptops, telefoons en tablets.

©Batorskaya Larisa

Laptops, smartphones en consoles: daarom worden ze duurder

De onderstaande tabel laat zien globaal zien welk deel van het budget naar de verschillende onderdelen gaat. Daarbij moet wel aangetekend dat het om een schatting van percentages gaat; harde cijfers hierover zijn moeilijk te vinden.  Hierdoor zie je beter waar de pijn van de huidige geheugen- en chiptekorten het hardst wordt gevoeld.

Kijk je puur naar deze tabel, dan zou je verwachten dat vooral gameconsoles heel sterk in prijs gaan stijgen. Maar volgens kenners van de markt zouden consolebouwers hun best doen om in ieder geval voorlopig de prijs gelijk te houden – juist omdat de Switch 2 net uit is en de Xbox Series en PS5 al meerdere prijsverhogingen hebben gehad. De klap daar zal eerder opgevangen worden door alles eromheen: denk aan accessoires en abonnementen zoals PlayStation Plus.

Bij laptopfabrikanten en smartphonemakers ligt dat anders. Die hebben geen andere producten in het ümfeld die ingezet kunnen worden om de kosten van het belangrijkste product niet al te veel te hoeven verhogen. De stijgende kosten van geheugen, opslag en processor zullen daar dus wel impact gaan hebben, zo is de verwachting.

Hogere prijzen of minder waar voor je geld

Die impact heeft grofweg twee smaken. Enerzijds zal vooral premium tech duurder worden, maar krijg je daar wel meer voor terug; anderzijds zullen bij mid-range tech de prijzen waarschijnlijk minder hard stijgen, maar krijg je daar tegelijkertijd minder waar voor je geld. Krimpflatie.

Premiumtech: duurder, maar meer mogelijkheden

Hier spelen twee dingen: niet alleen zijn chips minder goed leverbaar, er wordt tegelijkertijd hard gewerkt aan nieuwe productietechnieken (zoals de 2-nanometer chiptechnologie van marktleider TSMC). De productie van zo'n nieuwe chip is een ingewikkeld en duur proces. Dat drijft de prijs op.

Wel is het zo dat je als consument profiteert van de mogelijkheden van de nieuwste generatie chips. Die kunnen langer hoge prestaties volhouden en toch koeler blijven, simpelweg omdat de chip efficiënter met energie omgaat. Dat merk je echt in de praktijk. Dus ja, je betaalt meer, maar je krijgt er ook meer voor terug.

©StocksJust4You - stock.adobe.com

Mid-range: niet duurder, wel mindere specs

Bij de middenklasse proberen merken de prijs aantrekkelijk te houden. Als onderdelen duurder worden, moeten ze ergens compenseren. Je krijgt dan voor ongeveer dezelfde adviesprijs als het model van vorig jaar een smartwatch of telefoon met minder opslag, minder RAM of trager werkgeheugen dan de generatie van vorig jaar. Of het model wordt uitgekleed: extra's (bijvoorbeeld een snellere opslagvariant, betere camera, luxere afwerking) verdwijnen.

En de budgetmodellen?

Hele goedkope modellen hebben het extra lastig. Daar zit weinig marge op, dus een stijging van onderdelenprijzen hakt er direct in. Het principe is hetzelfde als bij mid-range, maar het pakt hier vaker scherper uit: er is minder ruimte om kosten op te vangen, dus je merkt het sneller in RAM, opslag of snelheid. Daarnaast kunnen fabrikanten in het laagste segment ook kiezen om instapmodellen te schrappen, of om 'nieuwe' modellen uit te brengen die intern weinig veranderen. Dat betekent vaak ook: minder keuze voor jou.

Conclusie

Tech is in 2026 duurder geworden omdat de chipindustrie zich steeds meer richt op AI-datacenters. Daardoor verschuift productiecapaciteit naar specialistisch geheugen, en stijgen de prijzen van standaardgeheugen en opslag.

Het advies voor jou is vooral praktisch: als je nu al weet dat je extra RAM, een grotere ssd of een nieuwe smartphone, laptop of gameconsole nodig hebt, wacht dan niet te lang. De signalen uit de markt wijzen erop dat prijzen en beschikbaarheid voorlopig onder druk blijven staan. Dat maakt vergelijken weer belangrijker dan de afgelopen jaren. Kijk niet alleen naar de prijs, maar kijk extra goed naar de specificaties. En kijk daarbij vooral naar RAM en opslag: daar zie je de effecten van wat er nu speelt het snelst terug.