ID.nl logo
De levensduur van een televisie: hoe lang gaat je toestel  eigenlijk mee?
Huis

De levensduur van een televisie: hoe lang gaat je toestel eigenlijk mee?

Wanneer je een nieuwe televisie koopt, denk je waarschijnlijk niet meer na over zaken als beeldkwaliteitsverlies, inbranden en kleurdegradatie. Toch komen deze dingen nog steeds voor, maar dat is wel afhankelijk van het type scherm dat jouw televisie heeft. Welk type tv-scherm kent welke voor- en nadelen?

In dit artikel kom je het volgende te weten:

  • Welke schermdefecten er eventueel na verloop van tijd kunnen ontstaan
  • Welke type schermen het meest vatbaar zijn voor problemen
  • Wat de gemiddelde levensduur van een televisie is

Ook interessant: Geluidsproblemen met je tv? Dit kan er aan de hand zijn

Van lcd tot led, van qled tot mini-led, van qd-old tot oled; er zijn tal van verschillende beeldtechnologieën beschikbaar voor televisies. Niet alleen de beeldkwaliteit kan aanzienlijk verschillen. Beeldtechnologie beïnvloedt ook de levensduur van je televisie. We leggen de belangrijkste verschillen bloot.

Niet alle beeldtechnologie is onderhevig aan dezelfde problemen, al zijn er wel gemeenschappelijke factoren. We nemen de verschillende mogelijke problemen met je door en kijken naar de verschillende beeldtechnologieën waar deze problemen al dan niet bij voorkomen.

Degradatie van de helderheid

Er is weinig aan te doen, maar elk tv-scherm wordt na verloop van tijd donkerder omdat de lichtbron steeds minder licht geeft. Dat is een fenomeen eigen aan nagenoeg alle lichtbronnen, bijvoorbeeld ook bij alle lampen in je huis. Het beïnvloedt de beeldkwaliteit niet meteen heel sterk, maar de daling in helderheid kan na vele jaren wel duidelijk merkbaar zijn. Veel fabrikanten zijn hier overigens open over, zo vertelt Samsung bijvoorbeeld hoe lang je kunt verwachten met een televisie van dat merk te kunnen doen.

Watch on YouTube

Beeldretentie

Sommige schermtechnologie is gevoelig voor ‘image retention’, ofwel beeldretentie. Dit verwijst naar een verschijnsel waarbij een stilstaand beeld dat voor een langere tijd op een scherm is weergegeven, vaag zichtbaar blijft, ook nadat het oorspronkelijke beeld is veranderd of verdwenen. Als je lange tijd naar één zender kijkt, kun je soms nog vaag het logo van die zender zien, zelfs nadat je van kanaal verandert. Dit komt omdat het logo op dezelfde plek blijft staan en daardoor achterblijft op het scherm. Dit kan ook voorkomen bij een bepaald televisie-menu's of bij games waarbij gebruik wordt gemaakt van vaste elementen. Beeldretentie is altijd tijdelijk; na verloop van tijd verdwijnen de plekken weer en stoort het nauwelijks. Beeldretentie is overigens iets anders dan inbranden, zie hieronder.

Inbranden

Wanneer bepaalde beeldelementen permanent in beeld blijven staan, zoals eerder genoemd een logo of een deel van een interface, dan spreken we wél van inbranden. Deze elementen blijven dan altijd zichtbaar, ook wanneer je de tv uitzet en vervolgens weer inschakelt. Afhankelijk van de positie en ernst van het inbranden kan dit het beeld erg nadelig beïnvloeden. Een licht ingebrand logo in een hoek links of rechts bovenaan zal waarschijnlijk niet storen. Maar als zo'n plek in het midden van het scherm zit, stoort het wel degelijk.

Egaliteit

Een scherm veroudert zelden op uniforme wijze. Daardoor is het mogelijk dat je kleine fluctuaties ziet in de uniformiteit of egalisatie van het scherm. Een egaal grijs testpatroon brengt zulke fouten gemakkelijk aan het licht. Maar tenzij het echt om een ernstig geval gaat zul je dat zelden zien bij normaal beeldmateriaal.

LCD (LCD, LED en miniLED)

LCD-tv’s zijn opgebouwd uit twee belangrijke componenten. Het lcd-paneel zelf en de lichtbron (de achtergrondverlichting).

©Petr GANAJ

Een macrofoto van een lcd-paneel.

Het lcd-paneel zelf heeft nagenoeg geen last van veroudering. Inbranden en Image retention komen dan ook nagenoeg niet voor bij lcd-tv's. De meest voorkomende verouderingsverschijnselen hebben vooral te maken met de achtergrondverlichting. Lang geleden bestond de achtergrondverlichting uit dunne buislampen en die verouderden redelijk snel, waardoor niet alleen de helderheid daalde maar ook problemen met de egaliteit van het scherm konden ontstaan. Moderne televisies gebruiken leds als achtergrondverlichting. Daarom spreken we vaak van led-tv's, maar technisch gezien zijn het nog steeds lcd-tv's.

©NataliaSavilova - stock.adobe.com

Zo zien de leds in de achtergrondverlichting van een tv er uit.

Die leds gaan veel langer mee, maar de helderheid zal nog steeds afnemen na verloop van tijd. Afhankelijk van het type achtergrondverlichting kan het effect wel variëren. In een Direct-lit of Edge-lit tv zitten een beperkt aantal leds in de achtergrondverlichting. Als één zo’n led sneller veroudert, dan zal dat de uniformiteit duidelijk beïnvloeden. Als de lens van zo’n led af valt (ja, dat kan ook gebeuren), heb je een heldere vlek in beeld. Bij Full Array-achtergrondverlichtingen is de veroudering beter gespreid over meerdere leds. Dat is zeker het geval bij miniLED-tv’s (die nog meer, kleinere leds gebruiken), waardoor de impact op uniformiteit kleiner is.

QLED

Een qled-tv is eigenlijk gewoon een lcd-tv. In de achtergrondverlichting gebruikt hij leds, samen met Quantum Dot-materiaal (in de vorm van een film). Dat Quantum Dot-materiaal heeft geen of weinig last van veroudering. De mogelijk problemen zijn dus dezelfde als bij andere lcd-tv’s. Quantum dot-tv’s hebben geen last van beeldretentie of inbranden.

©Leo | stock.adobe.com

Quantum dot-materiaal

OLED

Bij een tv met oled-scherm is elke pixel zijn eigen lichtbron. Het organische, lichtgevende materiaal degradeert over tijd. oled-schermen zijn gevoelig aan image retention en inbranden. Dat wordt veroorzaakt door statische afbeeldingen gedurende lange tijd weer te geven, zoals logo’s of elementen van een gebruiksinterface. Het gebruik van nieuwe materialen en verschillende technieken om inbranden te voorkomen, zoals pixel shifting, screensavers, en opschooncycli hebben het risico over de loop der jaren wel sterk verminderd.

Bij recente modellen, televisies van maximaal drie jaar oud, is het risico klein. Het oled-materiaal verliest zoals elke lichtbron over verloop van tijd helderheid, en kan ook lichte kleurwijzigingen ondergaan omdat de verschillende kleuren oled-materiaal aan verschillend tempo verouderen.

©Eric Beeckmans

Een macrofoto van een WOLED-scherm.

QD-OLED

QD-OLED-schermen gebruiken een combinatie van oled en Quantum Dot-materiaal. Het grootste risico is inbranden, net zoals bij oled-schermen. Voorlopige testen lijken uit te wijzen dat qd-oled gevoeliger is voor inbranden dan oled. De vermoedelijke reden is dat oled-schermen in tv over vier subpixels beschikken (wit, rood, groen en blauw) terwijl QD-OLED slechts drie subpixels gebruiken (rood, groen en blauw). OLED-schermen kunnen de veroudering dus spreiden over meer subpixels, waardoor die langer meegaan. QD-OLED is nog vrij nieuw, dus vermoedelijk is daar nog veel verbetering mogelijk. Uiteraard verliest het ook licht over verloop van tijd, maar het risico op kleurverschuivingen is geringer.

©Eric Beeckmans

Macrofoto van een QDOLED-scherm.

De levensduur in het algemeen

De levensduur van een moderne tv is erg lang, cijfers variëren tussen de 30.000 tot 60.000 uur of meer als richtlijn. Maar zelfs met 30.000 uur kun je omgerekend 20 jaar lang vier uur per dag televisie kijken voordat het scherm ten einde is. Let er wel op dat dit niet betekent dat je al die uren dezelfde prestaties behoudt. Want, zoals gezegd daalt de helderheid gestaag na verloop van tijd en, afhankelijk van de technologie, kun je (beperkte) egaliteitsproblemen tegenkomen.

Bij oled en qd-oled-schermen is het vooral zaak om statische afbeeldingen niet gedurende lange tijd op het scherm te laten staan om het risico op inbranden te minimaliseren. Wanneer dat toch gebeurt, (bijvoorbeeld bij een demo-tv in een winkel), kies dan liever een van de vele types lcd-tv. Zet oled-tv’s verder ook in de stand-by, schakel ze niet volledig uit. Zo kan de tv zijn opschooncycli doen terwijl je niet kijkt. Ook dat beperkt het risico op inbranden.

▼ Volgende artikel
Diablo 2 ontvangt een nieuwe Warlock-klasse via betaalde dlc
Huis

Diablo 2 ontvangt een nieuwe Warlock-klasse via betaalde dlc

Diablo 2: Resurrected heeft eerder deze week voor het eerst in 25 jaar een nieuwe klasse gekregen, de Warlock. Die wordt op een later moment ook aan Diablo 4 toegevoegd.

De Warlock-klasse kan nu gekocht worden voor 24,99 euro in de vorm van de Reign of the Warlock-dlc. De dlc is bedoeld voor de Resurrected-remaster van Diablo 2, die in 2021 verscheen voor pc, PlayStation- en Xbox-consoles en Nintendo Switch.

De Warlock gebruikt duistere magie waarmee hij demonen in de game voor zich kan winnen of ze juist kan consumeren. Ook kan hij drie eigen demonen inzetten. Dit zorgt in totaal voor honderden verschillende combinaties.

De Warlock-klasse zal op 28 april ook naar het nieuwere spel Diablo 4 komen. Daar maakt hij onderdeel uit van de uitbreiding Lord of Hatred. Ook Diablo Immortal krijgt de Warlock, maar wel pas in juni. In elke Diablo-game zal de Warlock iets andere mogelijkheden met zich meebrengen om de klasse bij de rest van de game te laten passen.

Op 5 maart geeft ontwikkelaar Blizzard meer informatie over de Warlock in de Lord of Hatred-uitbreiding voor Diablo 4. Dat gebeurt via een Developer Update-livestream.

Watch on YouTube
Watch on YouTube
Watch on YouTube
Watch on YouTube
▼ Volgende artikel
Printer vastgelopen? Zo krijg je de wachtrij weer leeg
© Elnur Amikishiyev
Huis

Printer vastgelopen? Zo krijg je de wachtrij weer leeg

Wanneer je het printcommando geeft, komt het document dat de printer moet verwerken eerst in de printwachtrij. Soms kan het gebeuren dat een document in de wachtrij blijft hangen en daardoor de rest blokkeert. Met deze drie stappen los je het probleem op.

Dit gaan we doen:

We leggen eerst uit hoe je een vastgelopen opdracht uit de wachtrij haalt. Daarna zie je hoe je de Print Spooler reset en de tijdelijke printbestanden verwijdert. Tot slot start je de spooler opnieuw, zodat je printer weer verder kan.

Lees ook: De perfecte printer kiezen? Hier moet je op letten

Stap 1: Boosdoener in de wachtrij elimineren

Als één bestand de printwachtrij blokkeert, worden alle volgende printopdrachten tegengehouden. De eenvoudigste manier om dit op te lossen is de wachtrij handmatig leegmaken. Dat betekent dat je het vastgelopen document verwijdert en de printopdracht opnieuw probeert. Open met Win+I de Instellingen en ga naar Bluetooth en apparaten. Klik daar op Printers en scanners om een overzicht te zien van alle printers die met de pc verbonden zijn. Selecteer de printer die problemen geeft en kies in het volgende scherm de optie Afdrukwachtrij openen. Klik met de rechtermuisknop op het document dat blijft hangen (meestal het eerste in de lijst) en kies Annuleren.

Annuleer de eerste opdracht in de wachtrij.

Stap 2: Print Spooler stoppen

Lukt het niet om een printtaak te verwijderen of opnieuw te starten, dan kun je de printer vaak toch weer aan de praat krijgen door de Print Spooler te resetten. De Print Spooler is de Windows-service die alle afdrukopdrachten beheert. Door deze service te herstarten, worden fouten en geblokkeerde processen beëindigd, wordt de buffer met tijdelijke printbestanden opgeschoond en kan Windows de spooler opnieuw opstarten om nieuwe opdrachten te verwerken. Typ in het zoekveld Windows Services en open de lijst met alle systeemservices. Om snel Print Spooler te vinden, klik je eerst op een willekeurige naam in de lijst en druk je daarna op de P-toets. Klik vervolgens met de rechtermuisknop op Print Spooler en kies Stoppen.

Met de rechtermuisknop stop je Print Spooler.

Stap 3: Print Spooler leegmaken en opnieuw starten

Laat het venster Services open en activeer daarnaast Windows Verkenner. Typ in de adresbalk: %windir%\System32\spool\PRINTERS. Je krijgt een waarschuwing, maar die mag je negeren. Het is de bedoeling dat je de volledige inhoud van deze map verwijdert. Selecteer alles met Ctrl+A en druk daarna op Delete. Verwijder alleen de inhoud van de map, niet de map zelf. Sluit de map en ga terug naar het venster Services. Klik met de rechtermuisknop op Print Spooler en kies Opnieuw starten.

Verwijder alles wat in deze map zit en start de Print Spooler opnieuw.

Wie print, heeft het nodig:

PRINTERPAPIER