Luidsprekers zijn soms lastig te plaatsen. Het geluid verandert namelijk sterk afhankelijk van hoe en waar je ze neerzet. Tijd voor een paar tips om het beste geluid uit je speakers te halen!

Er zijn veel soorten luidsprekers: soundbars, draadloze speakers en klassieke hifi-luidspeakers. Bovendien bestaan ze in verschillende afmetingen en met uiteenlopende designs. Dat maakt dat sommige tips die je hieronder vindt relevant zijn voor bepaalde van die speakers, maar niet voor andere. Experimenteren helpt om de beste resultaten te krijgen.

1. Kies voor een stereodriehoek

Gaat het om een paar luidsprekers? Volg dan het principe van de stereodriehoek. Dat wil zeggen dat je qua plaatsing gaat voor een gelijkzijdige driehoek, waarbij de speakers elk in een punt staan en de bank in het derde punt. Kan die ideale opstelling niet en staat één speaker dichter bij jou? Gebruik dan de balans-knop om de speaker die verder weg staat luider te laten spelen.   

©Magnat

2. Zoek naar het juiste detailniveau

Eenvoudig gezegd verspreidt een speaker geluid zoals een lamp licht verspreidt. Plaats je een lamp goed, dan verlicht hij de ruimte optimaal. Zo werkt het ook met een speaker: zet je hem goed neer, dan klinkt het geluid het beste. Vooral hoge frequenties met het fijne detail worden met een smalle ‘lichtbundel’ verspreid. Door luidsprekers naar je toe te draaien zodat de voorkant recht op je oren wijst, win je dus detail. Omgekeerd: als het geluid te fel klinkt, kan een beetje wegdraaien het geluid wat aangenamer maken. Het nadeel van dit ‘indraaien’ is dat de plaats waar de klank optimaal is (de sweet spot) kleiner wordt. Dat is minder fijn als heel het gezin wil meegenieten.

3. Vind de juiste afstand van de muur

Draadloze speakers, soundbars en sommige hifi-speakers hebben aan de achterzijde een opening. Dit is een baspoort, die dient om diepere lage tonen mogelijk te maken. Als de afstand tussen de achterkant van de poort en de muur te klein is, krijg je gauw wollige, rommelige bassen. Een speaker iets verder van een muur plaatsen zal muziek strakker maken, wat bijvoorbeeld bij klassiek of elektronische genres wel fijn is.

Een fabrikant zal vaak aangeven wat de minimumafstand is – reken op minstens 50 cm. In de doos van duurdere speakers vind je vaak een prop die je in de baspoort kunt stoppen. Je verliest dan wel wat diepe bassen, maar je kunt de speaker dan wel dichter bij de muur parkeren.

4. Voorkom overheersende luide bassen

Het voornaamste probleem met bassen wordt veroorzaakt door zogenaamde staande golven. Dat wil zeggen dat een bepaalde bastoon veel luider klinkt dan andere tonen. Daardoor wordt bijvoorbeeld spraak onduidelijker of klinkt het bij actiescènes opeens te hard. Je ervaart het ook vaak op een bepaalde plaats in de ruimte. Je huisgenoot die een meter verder zit, heeft er geen last van. Het kan zelfs zijn dat voor hem of haar er net heel weinig bas is.

Staande golven kun je vaak oplossen door speakers elders in de kamer te plaatsen. Enkele tientallen centimeters maken al een verschil. 

5. Pak reflecties aan

Muziek of tv-geluid uit een speaker komt direct bij je binnen, maar ook via reflecties. Klinkt het fel of hard, dan kan het nuttig zijn om te kijken naar de punten halverwege de route tussen de speaker en je oren. Bevindt zich daar in de buurt bijvoorbeeld een raam of een glazen deur? Experimenteer door op die plek even een kussen of een kamerplant te parkeren. Merk je verschil? Dan zit daar het probleem. Ook hier kan het helpen de speakers wat te verdraaien, zodat het reflectiepunt zich verplaatst naar een punt dat minder hard is.

©Canton

6. Kijk naar de vloer

Ook een vloer en het plafond kunnen de klankkwaliteit negatief beïnvloeden. Aan een plafond kun je vaak weinig doen, al bestaan er wel oplossingen (zoals daar akoestische panelen ophangen ). De vloer is makkelijker aan te pakken. Een tegelvloer met een mat bedekken bijvoorbeeld kan fel geluid al oorvriendelijker maken. Het kan ook zorgen dat er minder geluid doorsijpelt naar de verdieping lager.  Je moet wel voorzichtig te werk gaan. Een heel dik tapijt kan alle fijne details opslorpen. 

7. Zet speakers symmetrisch rond de tv

Gebruik je stereospeakers bij je televisie? Zorg dan dat ze symmetrisch links en rechts van het scherm staan. Zo zorg je ervoor dat spraak uit het beeldscherm lijkt te komen. In dit scenario is het ook slim om de speakers niet al te laag of hoog ten opzichte van het tv-scherm te plaatsen.

Ook interessant: Dit is de ideale positie van je soundbar

8. Positioneer speakers op oorhoogte

Een speaker op de grond plaatsen kan soms handig zijn, maar het is niet ideaal qua geluidskwaliteit. Ook heel hoog boven op een kast is niet de beste plek. Bijna alle speakers klinken het best en leveren het mooiste detail als de tweeter op oorhoogte staat. Werk je met twee speakers? Dan is het wenselijk dat ze op dezelfde hoogte staan. Anders krijg je bij liedjes met uitgesproken stereo-effecten een heel gek effect. 

©PSB Speakers

9. Kies het juiste formaat

Het formaat van een speaker is een belangrijk iets om rekening mee te houden, zowel voor je interieur als voor de geluidskwaliteit. Een vuistregel die je mag hanteren is dat een kleine speaker beter past in een kleine ruimte (circa 20 m² en kleiner). Volgt daaruit dan dat een grote speaker beter is in een grote kamer? Ja, maar: je kunt kleine speakers ook aanvullen met een subwoofer als je dat wenst. 

De voornaamste reden is dat een grote speaker diepere bastonen produceert die sneller een probleem opleveren in een kleine kamer. Kleinere speakers zijn doorgaans ook ontworpen om goed klinken als je dichterbij zit, terwijl je vaak drie meter of meer van grote speaker(s) moet zitten. 

10. Haal er een subwoofer erbij

Kleine speakers kunnen geen heel lage bassen produceren. Grote speakers kunnen dat doorgaans weer wel, maar kunnen wel snel basproblemen opleveren (zie tip 4). Een subwoofer toevoegen kan een oplossing leveren. Zo’n sub kan hele diepe bassen leveren en kun je makkelijk op een plaats zetten waar je minder basproblemen krijgt.

©SVS

Bij traditionele hifi-speakers is een sub toevoegen makkelijk met een versterker die beschikt over een sub-uitgang. De meeste multiroom-speakers, zoals van Sonos of HEOS, kun je met een draadloze subwoofer uitbreiden. Plaats de sub bij voorkeur in de buurt van de speakers en regel hem met zijn volumeknop niet te hoog in – je mag de subwoofer eigenlijk niet als een apart toestel horen. Een subwoofer met app-bediening en kalibratiefunctie is op dat vlak wel handig. 

Benieuwd hoeveel geld je maandelijks aan boodschappen, abonnementen en verzekeringen spendeert? Een digitaal huishoudboekje komt dan goed van pas. Importeer je banktransacties, koppel je bankrekening(en) of voer alle betalingen handmatig in. Vervolgens zie je in één klap aan welke zaken je je geld uitgeeft. Zo krijg je meer grip op je financiën. We zetten de beste Nederlandstalige hulpjes op een rij.

Hoewel veel banken in hun apps alle uitgaven specificeren, zijn digitale huishoudboekjes nog altijd de moeite waard. Afhankelijk van welke toepassing je kiest, kun je namelijk meerdere rekeningen koppelen. Zo krijg je dus een compleet beeld van alle inkomsten en uitgaven. Veel online tooltjes zijn gratis, maar de functionaliteit is vaak beperkt. Voor de volledige versie dien je een maand- of jaarabonnement af te sluiten. Aangezien we met een digitaal huishoudboekje de uitgaven juist willen inperken, passeren in dit artikel alleen gratis oplossingen de revue.

BankTrans

Hoewel de Nederlandse eigenaar begin 2024 met de ontwikkeling van BankTrans stopte, blijft het programma nog wel bestaan. Download een versie voor Windows, macOS of Linux en importeer vervolgens banktransacties van verschillende rekeningen. Dat kan via diverse bestandsformaten, zoals csv, txt en MT940. Bij vrijwel iedere Nederlandse bank kun je een geschikt transactiebestand ophalen.

De oubollige gebruikersomgeving is even wennen. Zodra de transactiegegevens zijn ingelezen, verschijnen alle inkomsten en uitgaven in een lange waslijst. Bekijk onder meer of iets via een incasso, betaalautomaat of iDEAL is betaald. Je dient handmatig categorieën aan transacties toe te wijzen. Sleep hiervoor geselecteerde transacties naar een categorie aan de linkerkant. Wanneer deze klus eenmaal is geklaard, zie je precies hoeveel geld je maandelijks of jaarlijks aan pakweg kleding, cadeaus en brandstof uitgeeft. Gebruik hiervoor de filteropties.

Budgetbeheerder, Geld tracker

Zoek je een digitaal huishoudboekje voor je smartphone of tablet, dan is Budgetbeheerder, Geld tracker een goede keuze. Deze breed gewaardeerde app is zowel voor Android als iOS beschikbaar. Je kunt de toepassing gratis gebruiken, al komen er dan wel regelmatig advertenties en reclamevideo’s tevoorschijn.

Dit huishoudboekje is simpel in gebruik. Selecteer eerst de gewenste datum en tik daarna op het plusteken om inkomen of een kostenpost toe te voegen. Kies hierbij ook een van de beschikbare categorieën. Is deze lijst niet compleet? Geen probleem, want je maakt in de instellingen zo nodig een nieuwe categorie aan. Handig is dat je (een foto van) een kassabon, factuur of loonstrook kunt bijsluiten.

Helaas is het importeren van een transactiebestand niet mogelijk. Hierdoor kost het veel tijd om alles handmatig in te voeren. Wie alle transacties zorgvuldig toevoegt, kan een balans van een week, maand, jaar of aangepaste periode opvragen. Stel optioneel herinneringen in, zodat je het huishoudboekje op gezette tijden kunt bijwerken.

De Huishoudkist

Net als BankTrans heeft ook De Huishoudkist een gedateerde vormgeving. Bovendien vraagt de softwareontwikkelaar voor het analyseren van banktransacties een klein bedrag. Plaats een transactiebestand van jouw bankrekening in de downloadmap van Windows. Via Invoer / Import bank plukt De Huishoudkist alle transacties uit het bankbestand. Werkt het goed en wil je grafieken van de ingelezen banktransacties tonen, dan kost deze module eenmalig 7,60 euro. Als alternatief kun je de boel ook handmatig invoeren.

Je dient eigenhandig de juiste categorieën aan betalingen en inkomsten toe te voegen. De Huishoudkist heeft hiervoor een uitgebreide lijst. Een pluspunt is dat je een heleboel grafieken kunt opvragen, zoals de gemiddelde inkomsten en uitgaven per maand of het jaarbudget van jouw gezin. Daarnaast kun je een grafiek met uitgaven van alle geselecteerde categorieën opvragen. Wil je liever niet dat andere gezinsleden De Huishoudkist gebruiken, dan beveilig je het programma met een wachtwoord.

Dyme Basic

Dyme is een modern vormgegeven app voor Android en iOS. We bespreken in dit artikel de gratis basisversie. Maak na de installatie eerst een account aan. Overigens kun je ook met een profiel van Apple, Google of Facebook inloggen. Vervolgens ga je je bankrekening koppelen, waarna Dyme automatisch alle transacties ophaalt. Soms werkt deze koppeling niet meteen, maar blijf het in dat geval gewoon proberen. Ben je ietwat huiverig om zomaar bankgegevens met een app te delen? Weet dan dat Dyme voldoet aan de voorwaarden van De Nederlandsche Bank. Al jouw gegevens worden gecodeerd opgeslagen.

Je kunt optioneel pushberichten aanzetten. Zo weet je een dag van tevoren bijvoorbeeld wanneer de woonstichting huur afschrijft of jouw werkgever salaris stort. Fijn is dat Dyme Basic op eigen houtje inkomsten, vaste lasten en uitgaven categoriseert. Dat scheelt vergeleken met andere huishoudboekjes een heleboel tijd! Je kunt hierbij naar onderliggende subcategorieën doortikken.

De app checkt ook of er voor bepaalde verzekeringen, energieleveranciers en providers goedkopere alternatieven zijn. Misschien kun je zelfs rechtstreeks overstappen. Dit is trouwens een belangrijk verdienmodel van Dyme, want het Amsterdamse bedrijf strijkt op die manier commissies op. Met de betaalde versie (Silver of Gold) kun je onder andere ongewenste contracten opzeggen, eigen categorieën toevoegen en transacties naar Excel exporteren.

MijnGeldzaken.nl - Brons

In 2019 nam MijnGeldzaken.nl het populaire online huishoudboekje AFAS Personal over. Deze dienst is nog altijd gratis beschikbaar, al is het zogenoemde Brons-account wel beperkt. Zo koppel je in tegenstelling tot Dyme Basic slechts één rekeningnummer. Verder kun je niet budgetteren en geen eigen categorieën aanmaken. Wie niet op deze beperkingen zit te wachten, betaalt voor een Koper-abonnement zo’n 27 euro per jaar.

Nadat je een account hebt aangemaakt, log je op de website of in een app (Android en iOS) in. MijnGeldzaken.nl kan zo nodig gegevens van een oud AFAS Personal-account importeren. Het dashboard is behoorlijk uitgebreid. Neem dus even de tijd om alle functies te verkennen. Je kunt een bankrekening koppelen óf handmatig banktransacties importeren via een csv-bestand. Helaas is voor gratis leden het koppelen van een bankrekening slechts een beperkte periode beschikbaar. MijnGeldzaken.nl voldoet aan de voorwaarden van De Nederlandsche Bank.

Het huishoudboekje toont in het hoofdscherm hoeveel geld je volgens historische data deze maand nog ontvangt en nog dient te betalen. Verder wijst MijnGeldzaken.nl zelfstandig categorieën aan inkomsten en uitgaven toe. Een cirkeldiagram toont hoeveel geld je aan wonen, huishouden, vervoer, verzekeringen, vrije tijd en kleding spendeert. Jammer genoeg maakt deze webdienst nauwelijks gebruik van kleuren, waardoor de gebruiksomgeving nogal saai oogt.

Bankkoppeling intrekken

Je kunt de zogeheten PSD2-koppeling naar jouw bank op ieder moment weer stopzetten. Nuttig voor het geval je Dyme of MijnGeldzaken.nl niet meer gebruikt. Duik hiervoor in de instellingen van de gebruikte tool en navigeer naar je bankgegevens. Vervolgens kun je de PSD2-koppeling intrekken.

Conclusie

Hoewel de mogelijkheden van MijnGeldzaken.nl Brons en Dyme Basic in grote lijnen overeenkomen, geven we toch de voorkeur aan laatstgenoemde aanbieder. Je kunt hiermee in de gratis versie namelijk meerdere rekeningnummers koppelen, waarna deze app alle transacties automatisch categoriseert. Bovendien blijft de bankkoppeling in stand, terwijl die bij MijnGeldzaken.nl Brons na de proefperiode vervalt. Wellicht wil je liever niet dat het digitale huishoudboekje banktransacties rechtstreeks bij jouw bank ophaalt. In dat geval zijn BankTrans (desktopprogramma) en Budgetbeheerder, Geldtracker (app) bruikbare alternatieven.

Sony lanceert met de PS-LX3BT en PS-LX5BT twee nieuwe draadloze draaitafels. Met een prijsverschil van precies 100 euro (349 vs 449 euro) rijst bij veel consumenten direct de vraag: heb je die extra kwaliteit van het duurdere model eigenlijk wel nodig als je toch via bluetooth luistert?

Veel mensen denken onterecht dat de kwaliteit van een platenspeler er niet toe doet zodra je het signaal draadloos verstuurt. 'Bluetooth comprimeert het geluid toch, dus waarom zou ik betalen voor betere hardware?' is een veelgehoorde aanname. In dit artikel leggen we uit waarom de mechanische basis zelfs bij draadloos luisteren van belang is, en wanneer je die 100 euro beter in je zak kunt houden.

De strijd tegen trillingen

De belangrijkste technische reden om voor een duurder model zoals de PS-LX5BT te kiezen, zit 'm puur in de fysica: massa en materiaal. Een platenspeler is in feite een seismograaf; hij moet minuscule trillingen in de groef van een plaat registreren, maar mag geen enkele andere trilling oppikken.

Bij instapmodellen is de behuizing vaak lichter en de toonarm eenvoudiger. Hierdoor dringen trillingen van de motor, je voetstappen of zelfs de luidsprekers makkelijker door tot de naald. Dit resulteert in een rommelig geluidsbeeld. De PS-LX5BT onderscheidt zich hier met een zwaardere, uit één stuk opgebouwde behuizing en een aluminium toonarm.

Een bluetooth-chip verstuurt uiteindelijk exact wat hij binnenkrijgt. Als de naald door een lichtere constructie trillingen oppikt of de groef niet stabiel volgt, wordt die vervorming óók digitaal verstuurd. Geen enkele dure codec (zoals aptX Adaptive) kan een slecht bronsignaal repareren. Een betere mechanische basis zorgt in dit geval dus voor een schoner signaal vóórdat de bluetooth-compressie plaatsvindt.

©Sony

Gemak boven audiofiel genot

Wanneer is het instapmodel (de PS-LX3BT) dan wél de slimste keuze? Als je vinyl vooral ziet als een sfeervolle toevoeging aan je interieur en je luistersessies vaak op de achtergrond plaatsvinden. Deze goedkopere speler is ontworpen voor gebruiksgemak (met één druk op de knop speel je een plaatje af) en voelt zich prima thuis in elk interieur.

Sluit je de speler aan op een compacte soundbar of een draagbare speaker in de keuken? Dan vallen de subtiele details die een duurdere speler wel oppikt vaak weg in de beperkingen van je luidspreker. Voor het draaien van een plaatje tijdens het koken of borrelen biedt het duurdere model in deze context nauwelijks hoorbare meerwaarde.

©Sony

Wanneer details verloren gaan in de mix

De beperkingen van een lichtere, goedkopere platenspeler merk je pas zodra je écht gaat luisteren. Zet je een hoofdtelefoon met goede noise-cancelling op, dan hoor je bij een instapper sneller bijgeluiden, zoals een lichte brom van de motor of een minder strakke baslijn omdat de naald het moeilijk heeft bij complexe muziekstukken.

De PS-LX5BT met zijn zwaardere rubber mat en stabiele arm zorgt voor rust in het geluid. Vooral bij dynamische muziek (met harde en zachte stukken) of oudere platen die niet meer perfect vlak zijn, moet het betere mechaniek de naald stabieler in de groef houden. Daardoor hoor je meer muziek en minder 'apparaat'.

Prijs versus prestatie

Het idee dat hardware er niet toe doet bij bluetooth-audio is een fabel. De mechanische kwaliteit van de platenspeler bepaalt de kwaliteit van het bronmateriaal. Voor achtergrondmuziek en sfeer is de Sony PS-LX3BT een prima stijlvolle keuze. Echter, wie de stabiliteit en rust in zijn muziek zoekt die vinyl zo uniek maakt, vindt in de PS-LX5BT een duidelijk hoorbare upgrade. Die 100 euro betaal je niet voor extra functies, maar voor een stabielere basis van je geluid.