Muziek en sport zijn allebei goed voor je hersenen en mentale gezondheid, en werken zowel rustgevend als oppeppend. Muziek motiveert je tijdens het sporten om je doelen te behalen. Maar waar moet je op letten? Dit zijn de do's en don'ts.

Muziek en je lichaam

Je voelt het meteen zodra je je favoriete song aanzet, maar hoe komt het eigenlijk dat muziek zo goed is en voelt? Rustgevende muziek werkt bijvoorbeeld bloeddrukverlagend, wat goed is voor je lichaam in het algemeen, maar ook tijdens het sporten van pas komt. En uit onderzoek blijkt ook dat veel muziek luisteren, leidt tot stressverlaging en meer en beter slapen, ook onmisbaar als je goede fysieke prestaties wil leveren. 

©Dmitriy Vasilenko

Sporten met muziek

Genoeg voordelen, dus. Hoog tijd om de boel in de praktijk te brengen. Als eerste is het goed om even na te denken over welke sport je gaat beoefenen en waar. In de sportschool kun je prima een flinke koptelefoon op je hoofd zetten, maar dat is met buiten hardlopen misschien weer niet zo handig, om over zwemmen al helemaal te zwijgen. Ga je naar de sportschool? Daar hebben ze sowieso de muziek aanstaan, dus als je niet per se je eigen playlist wil horen, kun je prima zonder extra attributen naar fitness gaan. 

Ga voor draadloos

Maar welke koptelefoon of oortjes kies je? Oriënteer je eerst goed. Wat je ook doet, ga als het even kan in elk geval voor draadloos. Kabels heb je allang niet meer nodig, en die zitten alleen maar in de weg als je je persoonlijke record wil verbreken of dat gewicht omhoog duwt. Bovendien zijn kabels gevoelig voor breukjes, en kunnen ze wrijven of tikken tijdens het bewegen, wat je weer door je muziek heen hoort. De prijs voor draadloze koptelefoons hoef je het tegenwoordig gelukkig niet meer voor te laten. 

©Fizkes

Noise canceling: ongestoord sporten

Noise canceling werkt ook erg goed in de sportschool, je hoort alleen nog maar je eigen muziek, en krijgt geen storende geluiden van andere sporters mee. Noise canceling is een techniek die we al jaren terugzien in koptelefoons, en tegenwoordig ook in steeds meer oortjes. Noise canceling werkt door twee kleine microfoons die aan de buitenkant van de oorschelp of het oortje zijn ingebouwd. Die microfoons vangen het omgevingsgeluid op, en sturen een signaal richting je oor dat precies het omgekeerde van dat geluid is. Van die techniek merk je zelf niks, en intussen is je omgevingsgeluid gedempt alsof je in een beschermende glazen bubbel bent. Maar pas op als je op de openbare weg gaat rijden of lopen. Ook het geluid van aanstormend verkeer kan worden tegengehouden, en dat is gevaarlijk. 

Koptelefoon of oortjes? 

En dan moet je natuurlijk nog beslissen welk apparaat je aanschaft. Oortjes werken beter voor hardlopers, dat zweet minder en blijft beter zitten. Maar misschien wil je juist ook die dikke koptelefoon op in de sportschool. Bepaal dus eerst voor jezelf waar je ‘m vooral voor gaat gebruiken en wat je lekker vindt zitten. Ga je er alleen mee sporten, of wil je hem bijvoorbeeld ook op je werk, tijdens het gamen of in het openbaar vervoer op?

Lees ook: Welke draadloze oortjes passen bij mij?

Hakken en zagen

Als je eenmaal het juiste apparaat hebt, is het tijd om de perfecte muziek te kiezen. Zoals gezegd doet rustgevende muziek wonderen voor je bloeddruk en je slaapgedrag, maar soms wil je juist even lekker los gaan. Dan is een playlist met wat stevigere beats wel zo prettig. Of dat nou opzwepende dancetunes, brullende metal, stampende house of keiharde rocksolo’s zijn – het werkt allemaal. 

©Andrii Iemelianenko

Sportify

Vind je het moeilijk om muziek te kiezen? Daar hoef je gelukkig niet eens over na te denken. Muziekdiensten als Spotify (Android/iOS) hebben speciale playlists voor work-outs. Ga in de app naar Zoeken, scroll naar Workout, en voilà: tientallen handige playlists, zowel voor algemene training als voor specifieke sporten – ook gewoon voor yoga, als je niet meteen aan de gewichten gaat hangen. Ook zijn er specifieke playlists met nummers die een bepaalde beat per minute hebben.

Toch liever je eigen playlist samenstellen? Ga dan naar Bibliotheek, klik op het plusje en selecteer Playlist onder Maken. Geef ‘m een naam, en voeg je favoriete nummers toe. 

Podcasts ter afleiding

Podcasts groeien nog steeds in populariteit, en dit fenomeen werkt ook ontzettend goed tijdens het sporten. Door te luisteren naar verhalen en gesprekken, raak je namelijk een beetje afgeleid. Dan gaat de tijd een stuk sneller, en merk je minder van de eventuele vermoeidheid of pijn. Er zijn ook podcasts over sporten, maar je kunt natuurlijk ook je favoriete podcasts beluisteren.

Klaar voor de start?

Sporten met muziek is fijn. Het leidt je een beetje af, het werkt inspirerend en motiverend. Muziek is goed voor je hoofd en je lichaam, een gouden combinatie tijdens het sporten. Zorg voor een goed apparaat dat lekker zit en niet zomaar van of uit je oren valt. Gebruik noise canceling om jezelf een beetje af te zonderen, maar pas op als je op de openbare weg aan het sporten bent. Maak je eigen opzwepende playlist of gebruik die van een ander. Pro tip: probeer niet keihard mee te blèren met je favoriete song als je die halter omhoog knalt. Hoewel, dat schijnt ook weer te boosten. De keuze is aan jou.

Wanneer je je dekbed gewassen hebt, wil je dat het natuurlijk weer lekker dik en luchtig aanvoelt. Maar wanneer je hem gewoon in de droger gooit, kan de vulling gaan klonteren, zodat er dunne stukken en dikke stukken ontstaan. Dat slaapt niet echt lekker. Om dat te voorkomen, gooien veel mensen er een paar tennisballen bij. Helpt dat echt?

Wat tennisballen in de droger doen

Tijdens het drogen raken de tennisballen telkens het dekbed. Dat helpt vooral bij dons en veren. Als die nat zijn, blijven ze aan elkaar plakken en zakt de vulling in. Door de constante beweging vallen die samengepakte delen weer uiteen, waardoor de vulling zich opnieuw verspreidt. Zo kan de warme lucht overal beter bij en droogt het dekbed gelijkmatiger. De droogtijd wordt er niet korter van, maar het dekbed komt wel duidelijk voller uit de droger.

Hoeveel tennisballen zijn genoeg?

Met één tennisbal in de wasdroger merk je vaak weinig, zeker bij een groot dekbed. Die verdwijnt al snel in de stof en heeft dan weinig effect. Met twee tot vier ballen werkt het beter, omdat ze het dekbed op meerdere plekken tegelijk in beweging houden. Zolang de ballen vrij kunnen bewegen en niet vast blijven zitten in de vulling, doen ze hun werk.

Kun je elke tennisbal gebruiken bij het drogen van een dekbed in de droger?

iet elke tennisbal is even geschikt. Vooral nieuwe of felgekleurde ballen kunnen bij hogere temperaturen kleur afgeven en kleine pluisjes verliezen van de vilten buitenlaag. Dat komt niet vaak voor, maar het risico is wel aanwezig. Gebruik je oudere tennisballen, dan is de kans hierop kleiner. Wil je dat verder beperken, dan kun je de ballen in een oude witte sok stoppen en die dichtknopen. Het effect blijft grotendeels hetzelfde, al is het iets minder uitgesproken dan met losse ballen.

Geef het dekbed genoeg ruimte in de droger

Tennisballen helpen alleen als het dekbed voldoende ruimte heeft om te bewegen. Is de trommel te vol, dan draait alles als één geheel rond en gebeurt er weinig. Wil je grote tweepersoonsdekbedden drogen, dan heb je een droger met een ruime trommel nodig. Heb je die niet zelf? Kijk dan of er een wasserette bij je in de buurt is. Meer ruimte zorgt voor meer beweging en daarmee voor een beter eindresultaat.

Niet elk dekbed kan in de droger

Tennisballen hebben vooral effect bij dons- en verendekbedden. Bij synthetische vulling is dat verschil kleiner en kan de constante beweging van de ballen de vulling na verloop van tijd zelfs vervormen. Wol, zijde en andere natuurlijke materialen mogen meestal helemaal niet in de droger. Check daarom altijd eerst het waslabel voordat je het dekbed in de trommel legt.

Even tussendoor opschudden helpt

Haal het dekbed halverwege het programma even uit de droger en schud het los, alsof je het bed opmaakt. Leg het daarna omgedraaid terug in de trommel. Zo verdeelt de vulling zich opnieuw en kan het dekbed gelijkmatiger drogen.

Wat kun je van het eindresultaat verwachten?

Tennis- of drogerballen zijn vooral een hulpmiddel, geen vervanging voor de juiste drooginstellingen. Droog het dekbed niet te vaak of te heet: kies een lage of middelhoge temperatuur en selecteer een speciaal dons- of beddengoedprogramma als dat op je droger zit. Zorg ook voor voldoende ruimte in de trommel. Als je dan ook nog eens ballen laat meedraaien, heb je er alles aan gedaan om te zorgen dat je dekbed weer lekker vol uit de droger komt!

Waarom start een computer met een SSD binnen enkele seconden op, terwijl een oude harde schijf blijft ratelen? Het vervangen van een HDD door een SSD is de beste upgrade voor een trage laptop of pc. We leggen in dit artikel uit waar die enorme snelheidswinst vandaan komt en wat het fundamentele verschil is tussen deze twee opslagtechnieken.

Iedereen die zijn computer of laptop een tweede leven wil geven, krijgt vaak hetzelfde advies: vervang de oude harde schijf door een SSD. De snelheidswinst is direct merkbaar bij het opstarten en het openen van programma's. Maar waar komt dat enorme verschil in prestaties vandaan? Het antwoord ligt in de fundamentele technologie die schuilgaat onder de behuizing van deze opslagmedia.

De vertraging van mechanische onderdelen

Om te begrijpen waarom een Solid State Drive (SSD) zo snel is, moeten we eerst kijken naar de beperkingen van de traditionele harde schijf (HDD). Een HDD werkt met magnetische roterende platen. Dat kun je vergelijken met een geavanceerde platenspeler. Wanneer je een bestand opent, moet een fysieke lees- en schrijfkop zich naar de juiste plek op de draaiende schijf verplaatsen om de data op te halen. Dat fysieke proces kost tijd, wat we latentie noemen. Hoe meer de data op de schijf verspreid staat, hoe vaker de kop heen en weer moet bewegen en wachten tot de juiste sector onder de naald doordraait. Dit mechanische aspect is de grootste vertragende factor in traditionele opslag.

©Claudio Divizia

Flashgeheugen en directe gegevensoverdracht

Een SSD rekent definitief af met deze wachttijden omdat er geen bewegende onderdelen in de behuizing zitten. De naam 'Solid State' verwijst hier ook naar; het is een vast medium zonder rammelende componenten. In plaats van magnetische platen gebruikt een SSD zogenoemd NAND-flashgeheugen. Dat is vergelijkbaar met de technologie in een usb-stick, maar dan veel sneller en betrouwbaarder. Omdat de data op microchips wordt opgeslagen, is de toegang tot bestanden volledig elektronisch. Er hoeft geen schijf op toeren te komen en er hoeft geen arm te bewegen. De controller van de SSD stuurt simpelweg een elektrisch signaal naar het juiste adres op de chip en de data is direct beschikbaar.

Toegangstijd en willekeurige leesacties

Hoewel de maximale doorvoersnelheid van grote bestanden bij een SSD indrukwekkend is, zit de echte winst voor de consument in de toegangstijd. Een besturingssysteem zoals Windows of macOS is constant bezig met het lezen en schrijven van duizenden kleine systeembestandjes. Een harde schijf heeft daar enorm veel moeite mee, omdat de leeskop als een bezetene heen en weer moet schieten. Een SSD kan deze willekeurige lees- en schrijfopdrachten (random read/write) nagenoeg gelijktijdig verwerken met een verwaarloosbare vertraging. Dat is de reden waarom een pc met een SSD binnen enkele seconden opstart, terwijl een computer met een HDD daar soms minuten over doet.

©KanyaphatStudio

Van SATA naar NVMe-snelheden

Tot slot speelt de aansluiting een rol in de snelheidsontwikkeling. De eerste generaties SSD's gebruikten nog de SATA-aansluiting, die oorspronkelijk was ontworpen voor harde schijven. Hoewel dat al een flinke verbetering was, liepen snelle SSD's tegen de grens van deze aansluiting aan. Moderne computers maken daarom gebruik van het NVMe-protocol via een M.2-aansluiting. Deze technologie communiceert rechtstreeks via de snelle PCIe-banen van het moederbord, waardoor de vertragende tussenstappen van de oude SATA-standaard worden overgeslagen. Hierdoor zijn snelheden mogelijk die vele malen hoger liggen dan bij de traditionele harde schijf.