Kan de winter voor jou niet lang genoeg duren, dan ben je een sucker for schaatsen óf een pechvogel met hooikoorts. Want de stijgende temperaturen en ontluikende natuur zorgen er elk voorjaar opnieuw voor dat pollen alle gelegenheid krijgen om jou het leven zuur te maken. Gelukkig is er steeds betere medicatie om klachten enigszins de kop in te drukken en ook huishoudelijke apparaten met speciale filters kunnen verlichting brengen. Een aantal tips op een rij.

Hier heb je last van bij hooikoorts

Als je last hebt van geïrriteerde ogen en luchtwegen door ronddwarrelend stuifmeel van grassen, bomen en planten die voor bestuiving afhankelijk zijn van de wind, dan heb je waarschijnlijk hooikoorts. Het wordt ook wel een pollenallergie genoemd, omdat de reacties worden veroorzaakt door pollenkorrels. Je hebt zelden echt koorts, maar alle klachten – jeukende neus (of zelfs oren en gehemelte), niezen, branderige ogen, moeheid en benauwdheid – zorgen wel degelijk voor een grieperig gevoel.

Meestal merk je tussen je 15de en 25ste levensjaar voor het eerst dat je hooikoorts hebt. Denk jij ook dat je allergisch bent voor pollen, neem dan contact op met je huisarts voor een passend advies.

Het hele jaar hooikoorts?

Een heel jaar is misschien wat overdreven, maar doordat niet alle bomen en planten gelijktijdig bloeien, kun je zo negen tot tien maanden per jaar last hebben van hooikoorts. Mei, juni en juli zijn de rottigste maanden vanwege de grasbloeiperiode, maar soms is het bij een zachte winter al eind december bingo en kun je zelfs tot in oktober last hebben van allerlei klachten. Een schrale troost: je hoeft niet voor de pollen van álle soorten bomen, grassen en kruiden allergisch te zijn en zult dus hoogstwaarschijnlijk niet de hele periode de pineut zijn.

Handige hooikoorts-apps

Klaar om de strijd aan te gaan? Dan is het zaak om goed voorbereid te zijn op de periode die gaat komen. In de Pollenkalender kun je de meerdaagse verwachting zien wat betreft de kans op hooikoorts. Ook het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) heeft een wekelijks gedetailleerd overzicht van de stand van zaken in pollenland. Ook in de weer-app Buienradar kun je zien of er in jouw regio meer kans is op hooikoorts. Andere handige apps zijn Hooikoortsradar en het speciaal door het Deventer Ziekenhuis voor allergische kinderen ontwikkelde Allergogo.

Vier huishoudelijke apparaten tegen hooikoorts

Om die vervelende pollen en deeltjes buitenshuis te houden, is het verstandig om in het pollenseizoen de ramen zo veel mogelijk dicht te houden. Als het echt te warm is en je snakt naar frisse lucht, kies dan voor goede horren voor ramen en deuren: er zijn speciale horren met pollenwerend gaas dat stuifmeel tegenhoudt. 's Ochtends zitten er trouwens de minste pollen in de lucht; de ramen op dat moment openzetten is dus het verstandigst.

Hoewel je huis gedurende de pollenperiode misschien meer op een vesting lijkt, kun je niet voorkomen dat je toch pollen mee naar binnen neemt. Je zult daarom extra goed moeten schoonmaken om niet niezend op de bank te hoeven zitten. Gelukkig zijn er steeds meer fabrikanten van huishoudelijke apparaten die hierbij graag met je meedenken. We noemen hieronder de belangrijkste pollenverdelgers.

©Olga Yastremska, New Africa, Africa Studio

🌳 1. Stofzuiger

Wanneer er zo min mogelijk tocht in huis is, dwarrelt het stuifmeel omlaag en komt het op de grond terecht. Heb je veel last van hooikoorts, dan is het zaak extra goed en extra vaak te stofzuigen. Een stofzuiger met een HEPA (High Efficiency Particulate Air)-filter zorgt ervoor dat niet alleen pollen, maar ook de allerkleinste huidschilfertjes en stofjes worden opgezogen, maar niet weer worden uitgeblazen. Een stofzuiger met een HEPA 13-, HEPA 14- of HEPA 15-filter is geschikt voor mensen met hooikoorts of een andere allergie. Hoe hoger het getal, hoe beter.

Lees wat consumenten zeggen over HEPA stofzuigers op Kieskeurig.nl

🌳 2. Wasmachine en droger

Zodra het pollenseizoen en het niezen begint, is er qua stuifmeel geen houden meer aan: het blijft hardnekkig in je haren en kleding zitten en op die manier neem je de boosdoeners mee naar binnen. Het is daarom belangrijk om deze stoffen zo snel mogelijk uit je kleren te verwijderen en onschadelijk te maken, zodat je thuis niet al te veel last hebt van hooikoortsklachten. Helaas overleven pollen met gemak een wasprogramma op 40 graden en je moet dus moet je van goeden huize komen om ze onschadelijk te maken. Een aantal tips:

©Goffkein - stock.adobe.com

🌳 3. Stoomreiniger

Pollen en stofdeeltjes blijven niet alleen op de vloer liggen, ook op meubels – vooral van stof – nestelen ze zich maar al te graag. Elke dag even stofzuigen heeft zeker effect, maar omdat je de allergenen niet kunt zien, weet je niet of het oppervlak echt helemaal schoon is. Daarom zou je bij veel klachten ook kunnen kiezen voor een jaarlijkse intensieve reiniging met behulp van een stoomreiniger door specialisten. Dokter Meubel is zo’n specialist, maar Google geeft je genoeg alternatieven bij jou in de buurt.

Zelf meubels reinigen kan natuurlijk ook, want met een stoomreiniger ga je heel effectief alle pollen te lijf. Een stoomapparaat produceert droge stoom en weekt daardoor vuil los van verschillende materialen. De hete stoom doodt de aanwezige bacteriën en schimmels zonder het gebruik van chemische schoonmaakmiddelen. Ideaal bij hooikoorts en andere allergieën.

Klik hier voor een overzicht de beste en voordeligste stoomreinigers

©sodawhiskey - stock.adobe.com

🌳 4. Luchtreiniger

Nog een effectief middel in de strijd tegen pollen in huis is een luchtreiniger (of een luchtwasser). Dit apparaat zuigt lucht aan, haalt stofdeeltjes en geuren door een filter en blaast daarna weer schone lucht uit. Een luchtwasser doet hetzelfde trucje, maar gooit daarbij een waterreservoir in de strijd, waarmee hij de lucht wast voordat hij die weer uitblaast. Pollen blijven er dus veilig in achter en alleen al dat idee geeft je een fris en schoon gevoel. Kies wel een luchtreiniger die naast fijnstoffen ook ultrafijnstoffen opneemt. In dit artikel lees je meer over de werking van luchtreinigers.

Zie je bij luchtreinigers enorme units voor je die vooral enorm aanwezig zijn in jouw uitgebalanceerde interieur? Gelukkig hebben de apparaten de laatste jaren een flinke metamorfose ondergaan: ze zijn niet alleen kleiner geworden, maar er kan ook uit verschillende kleuren worden gekozen en ze zitten soms zelfs verstopt onder een tafel.

Resolutie is marketing, refreshrate is beleving. Waar 4K zorgt voor een mooi plaatje, zorgt een hoge verversing (Hz) ervoor dat je daadwerkelijk wint. Hieronder lees je waarom snelheid in feite de échte koning is in gaming.

Veel gamers staren zich blind op 4K-resolutie. Ze kopen een duur scherm, zetten de settings op Ultra en vragen zich vervolgens af waarom hun spel stroperig aanvoelt. De misvatting is dat 'mooier' gelijkstaat aan 'beter'. In werkelijkheid is de vloeibaarheid van het beeld – de refreshrate, oftewel verversingssnelheid – veel bepalender voor hoe direct en responsief een game aanvoelt. Aan het eind van dit artikel weet je precies of jij moet kiezen voor pixels of snelheid.

Hoe je ogen bedrogen worden door Hertz

Stel je voor dat je snel met je muis over je bureaublad beweegt. Op een standaard 60Hz-scherm zie je de cursor in schokjes over het beeld springen; je hersenen vullen de gaten in. Op een 144Hz- of 240Hz-gaming-monitor verdwijnen die gaten.

Het technische verschil zit hem in de verversingssnelheid: het aantal keren per seconde dat het beeld wordt vernieuwd. Bij 60 Hz krijg je elke 16,6 milliseconden een nieuw beeld. Bij 144 Hz is dat elke 6,9 milliseconden. Dat klinkt als een klein verschil, maar je voelt het direct. Het gestotter dat je onbewust gewend bent verdwijnt. Bewegingen voelen boterzacht aan, alsof de cursor (of je crosshair) aan je hand vastgeplakt zit in plaats van er achteraan zwemt. Dit effect wordt motion clarity genoemd: objecten blijven scherp, zelfs als ze snel door het beeld bewegen.

©Framestock

De winst in shooters en snelle actie

Wanneer werkt dit in je voordeel? Vooral in competitieve shooters zoals Call of Duty, Counter-Strike of Valorant. In dit soort games telt elke milliseconde. Een hogere refreshrate vermindert de input lag, oftewel de tijd tussen jouw klik en de actie op het scherm.

Stel, je draait je personage snel om. Bij een lage refreshrate wordt de vijand een fractie later getoond en zie je veel bewegingsonscherpte (motion blur). Met een hoge refreshrate zie je de vijand eerder en scherper, waardoor je sneller kunt reageren. Je hebt letterlijk actuelere informatie dan je tegenstander. Om dat te bereiken heb je wel een krachtige videokaart nodig die genoeg beelden per seconde (FPS) kan genereren om je snelle scherm bij te houden.

Wanneer resolutie het toch wint van snelheid

Is snelheid altijd heilig? Nee. Als je vooral tragere, meer verhalende games speelt (zoals Cyberpunk 2077 in de 'sightseeing' modus), Microsoft Flight Simulator of grafische RPG's, dan voegt 240 Hz weinig toe. In deze titels kijk je vaak naar stilstaande of langzaam bewegende omgevingen.

In dat geval wil je juist de texturen van de bomen, de reflecties in het water en de details in gezichten zien. Een 4K-monitor op 60 of 120 Hz is dan een logischer keuze dan een onscherp 1080p-scherm op 360 Hz. De visuele pracht weegt hier zwaarder dan de milliseconden reactietijd. Ook voor console-gamers die op de bank zitten, is een goede televisie met 4K en HDR vaak indrukwekkender dan puur de hoogste framerates.

Situaties waarin een hoge refreshrate zinloos is

Er zijn momenten dat investeren in een snel scherm weggegooid geld is. Dat gebeurt bijvoorbeeld als je hardware de snelheid niet kan leveren; als je videokaart maar 50 frames per seconde kan leveren, heeft een 144Hz-scherm geen nut omdat het scherm wacht op de computer. Daarnaast beperken oude kabels je bandbreedte, waardoor je monitor soms terugvalt naar 60 Hz zonder dat je het doorhebt. Ook op oudere consoles zoals de Nintendo Switch of de standaard PS4 heb je niets aan snelle schermen, omdat deze hardware fysiek gelimiteerd is op 60 Hz of lager.

Bepaal wat jouw setup aankan

Kijk dus kritisch naar je huidige situatie voordat je naar de winkel rent. Heb je een high-end pc die makkelijk 120+ FPS haalt in jouw favoriete games? Dan is een upgrade naar een 144- of 165Hz-monitor de grootste sprong in spelplezier die je kunt maken. Speel je op een PlayStation 5 of Xbox Series X? Zoek dan specifiek naar een scherm met HDMI 2.1-ondersteuning om 120 Hz op 4K mogelijk te maken. Zit je ver van je scherm af en speel je relaxed? Investeer dan liever in resolutie en kleurdiepte.

©Proxima Studio

Kortom: snelheid is de sleutel tot succes!

Verversingssnelheid is belangrijker dan resolutie voor iedereen die actie- of competitieve games speelt. Het zorgt voor een vloeiender beeld, minder input lag en betere motion clarity, wat je direct een voordeel geeft in het spel. Resolutie is vooral luxe voor het oog, maar refreshrate is pure prestatie voor de speler.

Game of Thrones kennen we als een reeks brute, grootschalige verhalen, maar A Knight of Seven Kingdoms is het tegenovergestelde. Wat blijkt? Met een schattig, kleinschalig verhaal voelt Westeros alleen maar groter.

Het regent. Op een heuvel, onder een boom, zien we een kast van een vent in de weer met een schop. Een ridder, lijkt het. Hij graaft een graf. Tegelijkertijd praat de ridder in zichzelf: er is in de buurt een toernooi, en we kijken waarschijnlijk naar de winnaar. De muziek zwelt op, terwijl onze held vastberaden in de verte staart. De iconische Game of Thrones-muziek lijkt ons te gaan overspoelen, klaar om naar een prachtig geanimeerde intro te gaan. In plaats daarvan, knippen we naar een shot waarin onze held achter een boom staat te poepen.

De boodschap is duidelijk: de serie heeft schijt aan de verwachtingen die je van Game of Thrones hebt. De serie stond er ooit immers om bekend dat het brak met de conventies van mainstream fantasy. Nu de reeks daar inmiddels zelf toe behoort, is het aan A Knight on Seven Kingdoms om er weer een flinke draai aan te geven.

Een ridder van de heg

Nog een spin-off? George R. R. Martin is toch die schrijver die nooit schrijft? Tja, dat valt wel mee. Hoewel de beste man zich al tien jaar uit een hoekje probeert te schrijven met het langverwachte Winds of Winter, heeft hij een hoop andere verhalen in Westeros verteld.

Zo komen de verhalen van House of the Dragon uit het boek Fire and Blood, waarin we volgen hoe de Targaryen-familie zichzelf met generaties aan ruzies ten val brengt. Maar George R. R. Martin heeft de schaal ook wel eens flink verkleind: in het korte boek The Hedge Knight, dat nog stamt uit de vorige eeuw, volgen we een ridder en zijn schildknaap.

©HBO Max

Daarin volgen we de ridder Dunk - niet onze eigen Dunke, maar Ser Duncan The Tall. Hij is een ‘hagenridder’: een ridder zonder verwantschap aan een heer. Of, in andere woorden: een freelancer die, als hij niet werkt, in de heg mag slapen. Dunk blijft niet lang een zzp’er: hij ontmoet de kale stadsjongen Egg, die dolgraag zijn schildknaap wil zijn.

Vrede!?

De verhalen van dit geliefde tweetal bieden de basis van A Knight of the Seven Kingdoms. De twist? Er is vrede in Westeros - ja, het kan echt - en we volgen een nobody, dus er is ineens ruimte voor een gezellig, klein verhaal. Dat wordt gereflecteerd in de afleveringen: geen dik uur, maar een comfortabel halfuurtje.

©HBO Max

De ridder Dunk wil dolgraag bewijzen dat hij een eervolle ridder is, maar dat is in het brute Westeros best een uitdaging. Al helemaal als je een lompe lieverd als Dunk bent. Dan komt zo’n slimme, wereldwijze schildknaap als Egg ineens goed van pas.

Het wordt al helemaal lastig als je niet eens kan bewijzen dat je een ridder bent. Dan mag je namelijk niet eens meedoen aan een toernooi - eentje waarbij Dunk overigens zijn paard en zijn spullen kwijtraakt, mocht hij verliezen.

Meneer, mag ik meedoen?

Met dat toernooi wordt een van de Game of Thrones-clichés lekker op zijn kop gezet. In de oorspronkelijke serie zagen we in aflevering vier een heftig toernooi en House of the Dragon opende er zelfs mee: het is vaak een goede manier om zonder grote verhaalconsequenties te laten zien hoe gewelddadig Westeros is.

©HBO Max

In A Knight of the Seven Kingdoms komen we dat toernooi niet eens bínnen. Eerst moet Dunk maar eens bewijzen dat hij een ridder is, uitzoeken hoe zo’n toernooi werkt en een heer overtuigen hem te helpen - maar ook dansen, touwtje trekken en een poppenspel aanschouwen. Het is een fantastische stap terug van al die grootschalige oorlogen.

Doordat het verhaal zo’n piepkleine focus heeft, begin je om iedereen te geven: iemand die z’n paard verkoopt in A Knight of Seven Kingdoms is vele malen pijnlijker dan een draak die wordt doodgeschoten in Game of Thrones. We bevinden ons nog steeds in de brute wereld, maar het komt allemaal wat harder aan omdat we ook zien hoe grappig en gezellig het kan zijn.

©HBO Max

Een fossiele brandstof

Toch loopt ook A Knight of Seven Kingdoms een zeker risico. De kwaliteit van Game of Thrones kelderde toen de makers het bronmateriaal inhaalden. Ook die van House of the Dragon nam wat af, toen showrunner Ryan Condal besloot George R.R. Martin niet langer te raadplegen en de grote climax werd doorgeschoven naar het volgende seizoen.

Er zijn momenteel drie korte boeken rondom Dunk en Egg, waarvan dit eerste seizoen het eerste boek beslaat. George R.R. Martin zegt nog twaalf verhalen in zijn hoofd te hebben, maar volgens HBO-baas Casey Bloys moeten de seizoenen van A Knight of Seven Kingdoms jaarlijks verschijnen: dat klinkt goed, maar dan mag Martin wel even doorschrijven. Zijn verhalen voelen nu als een fossiele brandstof: het is een enorm waardevolle bron, maar die wordt niet echt meer aangevuld.

©HBO Max

Gelukkig lijken showrunner Ira Parker en George R.R. Martin goed bevriend. De schrijver heeft Parker een outline gegeven van de twaalf verhalen, dus in theorie kan de serie daarmee verder - maar laten we niet vergeten dat dit bij de laatste seizoenen van Game of Thrones óók het geval was.

Bombastisch gefluit

Toch verdient Ira Parker ons optimisme, want A Knight of Seven Kingdoms is een fenomenale toevoeging aan de wereld van A Song of Ice and Fire. Verhalen hebben contrast nodig: door het klein te houden, voelt de wereld groot. Door het lief te houden, komen de gemene momenten keihard aan.

©HBO Max

De muziek is hier een spectaculair voorbeeld van. De bombastische muziek wordt ons aan het begin als wortel voorgehouden, maar dat is het ook wel - in plaats daarvan moeten we het doen met een gezellig gitaartje, iemand die fluit en het gezang van de vogeltjes.

Als het balletje dan eenmaal gaat rollen, neemt de muziek toch een bombastischer formaat aan - maar op dat moment voelt het verdiend. En, het allerbelangrijkste: in die epische muziek zit óók gewoon nog dat schattige gefluit.

Afleveringen van A Knight of Seven Kingdoms verschijnen wekelijks op HBO Max.