Je overweegt om een warmtepomp in je woning of bedrijfspand te (laten) installeren, maar mag dat zomaar in Nederland Regeltjesland? Voor welke typen warmtepompen heb je wanneer een vergunning nodig? En welke vergunningen moet je dan precies aanvragen? Je komt het hieronder allemaal te weten.

Eerst het goede nieuws: meestal hoef je geen vergunning aan te vragen voor een warmtepomp. Of het nou een hybride warmtepomp is of een lucht-luchtwarmtepomp, veel modellen zijn qua formaat geschikt om binnen de regels voor het decoreren van je eigen woning te vallen.

Je hoeft volgens de landelijke wet geen vergunning aan te vragen als de kast van een warmtepomp minder dan 1 meter hoog is en 2 meter lang. Let wel, dit is vanaf de grond gemeten; als de kast van je warmtepomp op een verhoging staat of aan de muur hangt, meet je het hoogteverschil bij het berekenen mee. Deze regels gelden ook voor een warmtepomp op je balkon of onder de carport. Als de kast groter is, wordt het gezien als een aanbouw en moet je een vergunning aanvragen.

Of je vervolgens toestemming krijgt, is moeilijk te zeggen, want de regels en afspraken verschillen per gemeente. Bovendien speelt het bestemmingsplan van het betreffende pand ook een rol.

©Davivd

Soorten warmtepompen en vergunningen

©RossandHelen

Historische panden en andere uitzonderingen

Een uitzondering op het installeren van warmtepompen zonder vergunning, is een historisch pand. Meestal weet je van tevoren al dat je in een historisch pand of monument woont of werkt, wat betekent dat alles binnen en buiten cosmetisch intact moet blijven. Vandaar dat je in het geval van monumentale panden altijd een vergunning nodig hebt als je een warmtepomp van welke aard dan ook wilt plaatsen.

Sommige modellen warmtepompen gebruiken PVT-panelen voor de opwarming, en hoewel je die buiten op het dak plaatst, hoef je daar niet per se een omgevingsvergunning voor aan te vragen. Belangrijk hierbij is wel dat ze in lijn met het dak worden geplaatst. Ze mogen niet tegen de rand staan, ook niet op een plat dak. Stel dat je de PVT-panelen ergens anders buiten wilt plaatsen, bijvoorbeeld in de tuin, dan moet er wél een omgevingsvergunning komen.

Heb je eenmaal alle vergunningen rond en ben je de trotse bezitter van een warmtepomp, dan kan er alsnog roet in het eten worden gegooid. Sommige warmtepompen produceren meer geluid dan anderen en er zijn gevallen bekend waarbij buren daar juridisch werk van hebben gemaakt. In het Burgerlijk Wetboek staan er regels over het veroorzaken van hinder, en daar valt geluidsoverlast ook onder. Zorg dus dat je je buren tevreden houdt als je buiten een grote warmtepompinstallatie bouwt.

Benieuwd of jouw huis geschikt is voor een warmtepomp? Op deze punten moet je letten voor je een keuze maakt

Welke vergunningen moet je aanvragen?

Ten eerste moet je een omgevingsvergunning aanvragen als je wilt afwijken van het bestemmingsplan. In de meeste gevallen is de bestemming ‘Wonen’ of ‘Tuin’, maar het is sowieso belangrijk om je goed in te lezen over de exacte bestemming van jouw pand en of een warmtepomp daar binnen past. In het bestemmingsplan van jouw gemeente staan de exacte regels en afmetingen van bouwwerken vermeld.

Hier vind je ook informatie over een eventuele meldplicht. Sommige gemeenten hebben specifieke meldplichten voor warmtepompen, en er staat een boete op als je geen melding doet. Controle vindt echter niet vaak plaats. Als je gaat graven, bijvoorbeeld voor een geothermische warmtepomp, moet je daarnaast een omgevingsvergunning voor bouwen aanvragen.

Wat je kunt verwachten van het indienen van de vergunning, verschilt per gemeente. Houd er rekening mee dat de aanvraag een bouwtekening en een uitgebreid installatieplan moet bevatten. Om er zeker van te zijn dat je vergunningaanvraag wordt goedgekeurd, kun je het best een specialist of installatiebedrijf inhuren om het document en de aanvraag op te stellen. Dat kost wat, maar het scheelt ook een hoop stress.

Het is eveneens belangrijk dat je berekent hoeveel vermogen een warmtepomp voor jouw woning nodig heeft. Lees hier meer over hoe je dat berekent.

Je laptopaccu lijkt altijd leeg te zijn op het moment dat er nergens een stopcontact te bekennen is. Met de juiste software-instellingen pers je echter makkelijk een uur extra uit je apparaat, zonder dat je daarvoor technisch onderlegd hoeft te zijn. Wij leggen uit aan welke knoppen je precies moet draaien voor maximaal resultaat.

Er is weinig irritanter dan een laptop die in de spaarstand schiet of uitvalt terwijl je in de trein net de laatste hand legt aan een belangrijk document. Veel gebruikers denken bij een snel leeglopende batterij direct dat de hardware versleten is en kijken alweer naar een nieuwe laptop. Vaak is de accu zelf echter nog prima in orde, maar gaat het besturingssysteem slordig om met de beschikbare energie. Fabrieksinstellingen zijn namelijk vaak gericht op maximale prestaties en helderheid, niet op uithoudingsvermogen. In dit artikel leer je hoe je de regie terugpakt en de energievreters in toom houdt, zodat je met een gerust hart de dag doorkomt.

Waar die energie eigenlijk naartoe lekt

Om te begrijpen hoe je accucapaciteit bespaart, moet je eerst weten waar de energie aan opgaat. De twee grootste verbruikers in een laptop zijn vrijwel altijd het beeldscherm en de processor. Het scherm vreet stroom om pixels te verlichten; hoe feller het scherm, hoe sneller de teller tikt. Daarnaast speelt de verversingssnelheid een rol. Veel moderne schermen verversen het beeld 120 keer per seconde (120 Hz). Dat kijkt heel rustig, maar kost aanzienlijk meer rekenkracht dan de standaard 60 Hz.

Onder de motorkap is de processor continu bezig met het verwerken van taken. Een veelvoorkomende misvatting is dat je handmatig alle programma's moet afsluiten om stroom te besparen. Dat is maar ten dele waar, want moderne systemen zijn heel goed in het bevriezen van apps die je niet gebruikt. Wat wél energie kost, zijn achtergrondprocessen die actief blijven synchroniseren, zoals cloudopslagdiensten of mailprogramma's die elke minuut checken op nieuwe berichten. Ook randapparatuur die stroom trekt via de usb-poort, zelfs als je deze niet actief gebruikt, snoept procenten van je lading af.

Besparen tijdens eenvoudige taken

De energiebesparende modus is je beste vriend wanneer je taken uitvoert die weinig rekenkracht vereisen. Denk hierbij aan tekstverwerken, e-mailen, webbrowsen of het invullen van spreadsheets. In deze scenario's heb je de volledige kracht van je processor en videokaart simpelweg niet nodig. Door in Windows of macOS te kiezen voor de energiebesparende modus, klokt de processor zichzelf terug. Hij werkt dan letterlijk iets langzamer, maar voor administratieve taken merk je daar in de praktijk niets van. De letters verschijnen nog steeds direct op je scherm zodra je ze typt.

Daarnaast is dit het moment om eens kritisch naar je schermhelderheid te kijken. Binnenshuis is een helderheid van 50 tot 60 procent vaak meer dan voldoende om comfortabel te kunnen werken. Werk je vooral 's avonds? Dan kan het zelfs nog lager. Ook het uitschakelen van toetsenbordverlichting levert in deze context pure winst op. Het zijn kleine percentages per uur, maar op een hele werkdag maakt dit het verschil tussen wel of niet de oplader moeten pakken.

©PXimport

Prestaties boven accuduur

Er zijn momenten waarop je de batterijbesparingsinstellingen beter uit kunt laten, of zelfs agressief moet vermijden. Zodra je aan de slag gaat met zware grafische taken, zoals videobewerking, 3D-rendering of serieuze gaming, werkt een besparingsmodus averechts. De software knijpt de toevoer van stroom naar de componenten af, wat resulteert in een haperend beeld, trage exporttijden en een frustrerende gebruikservaring.

In deze gevallen heeft de hardware ademruimte nodig om te kunnen presteren. Als je probeert te gamen op een besparingsstand, zal het systeem de prestaties van de grafische chip zo ver terugschroeven dat het spel onspeelbaar wordt. Bovendien duurt het renderen van een video in spaarstand veel langer, waardoor het scherm en de schijf langer actief moeten blijven, wat onderaan de streep soms zelfs méér energie kost dan een korte piekbelasting op vol vermogen. Hier geldt: efficiëntie door snelheid is soms zuiniger dan traagheid.

Situaties waarin instellingen het niet meer redden

Hoewel je met software veel kunt optimaliseren, zijn er harde grenzen waarbij geen enkele instelling je meer gaat redden. Je moet realistisch zijn over de fysieke staat van je apparaat.

Ten eerste is er de chemische degradatie. Als de maximale capaciteit van je accu (ook wel battery health geheten) onder de 70 procent is gezakt, kun je instellen wat je wilt, maar de rek is er fysiek uit. De batterijcellen kunnen de lading simpelweg niet meer vasthouden. Ten tweede is oververhitting een doodsteek voor je accuduur. Als de ventilatoren van je laptop continu staan te loeien omdat de koelkanalen vol stof zitten, kost dat enorm veel energie. Warmte is in feite verspilde energie. Tot slot helpt software niet als je zware externe apparaten zonder eigen voeding aansluit. Een externe harde schijf die zijn stroom via de laptop krijgt, trekt de accu leeg alsof het een rietje in een pakje sap is, ongeacht je schermhelderheid.

Creëer je eigen energieprofiel

Om echt grip te krijgen op je verbruik, moet je de instellingen afstemmen op jouw specifieke gedrag. Begin met de slaapstand-instellingen. Veel mensen laten hun laptop openstaan als ze even koffie gaan halen, waarbij het scherm zomaar tien minuten op volle sterkte blijft branden. Stel in dat het scherm al na twee of drie minuten inactiviteit uitgaat. Dat is de makkelijkste winst die je kunt boeken.

Kijk ook naar je randapparatuur. Gebruik je een externe monitor? Zorg dan dat je laptop zo is ingesteld dat het interne scherm volledig uitschakelt, en niet 'zwart maar aan' blijft staan. Gebruik je veel bluetooth-apparaten? Schakel bluetooth uit als je ze niet gebruikt; het constant scannen naar verbindingen kost stroom. Voor gebruikers met een oledscherm is er nog een extra truc: gebruik een donkere modus. Bij oledschermen verbruiken zwarte pixels namelijk helemaal geen energie, in tegenstelling tot traditionele lcd-schermen waar de achtergrondverlichting altijd aan staat.

Balans tussen snelheid en stopcontact

Het verlengen van je accuduur is uiteindelijk een balansspel tussen comfort en noodzaak. De grootste winst behaal je door de schermhelderheid te temperen en de slaapstand agressiever in te stellen, zodat je geen energie verspilt in de pauzes. Wees niet bang om de energiebesparingsmodus standaard aan te zetten voor alledaags werk; de moderne processors zijn krachtig genoeg om dat zonder haperingen op te vangen. Pas als je merkt dat je laptop traag reageert bij zwaardere taken, is het tijd om de teugels weer iets te laten vieren. Zo bepaal jij hoelang de werkdag duurt, en niet je batterij.

Een medley gebaseerd op soundtracks uit Super Mario-games van het Jazzorkest 8-Bit Big Band heeft afgelopen zondagnacht een Grammy gewonnen.

De medley ‘Super Mario Praise Break’ won een Grammy Award voor beste arrangement (instrumentaal of a capella). In de medley zijn nummers als Gusty Garden Galaxy uit Super Mario Galaxy en Bomb-Omb Battlefield uit Super Mario 64 te horen.

De 9-Bit Big Band is afkomstig uit New York en heeft al eens eerder een Grammy gewonnen voor gamemuziek. In 2022 won het orkest een Grammy voor het nummer Meta’s Knight’s Revenge uit de SNES-game Kirby Superstar.

De Grammy Awards

De Grammy Awards worden al sinds 1959 georganiseerd en worden gezien als een van de belangrijkste prijzen voor muziek ter wereld. Ze worden vaak vergeleken met de Oscars, die worden uitgereikt aan films. Dit jaar won Bad Bunny de prijs van album van het jaar, en ging Billie Eilish er vandoor met een Grammy voor nummer van het jaar. Overigens won Austin Wintory een Grammy in de categorie beste gamesoundtrack voor de soundtrack van Sword of the Sea.

De Super Mario-reeks van Nintendo valt op diverse spelcomputers van het bedrijf te spelen, waaronder de Nintendo Switch 2 en Nintendo Switch. Onder de meest recente grote hoofddelen vallen Super Mario Wonder en Super Mario Odyssey.