Koken, roken, nieuwe meubels en uitlaatgassen. Zo maar een greep uit de viezeriken die de lucht om ons heen verontreinigen. Niet alleen buiten, ook binnen. Het goede nieuws: er bestaan veel planten die de lucht zuiveren. Heeft dat zin?

Planten in je huis zuiveren de lucht - zo werkt het

Het zuiveren van de lucht door planten is in feite een chemisch proces. Biologisch, dat wel.

Planten hebben bladeren die als kleine filters werken. Ze vangen schadelijke stoffen en gassen op, zoals rook, stof en vluchtige organische stoffen. Deze stoffen blijven als het ware aan de bladeren kleven.

Vervolgens worden deze opgevangen verontreinigende stoffen naar de wortels van de plant getransporteerd. Hier begint een andere belangrijke fase van het zuiveringsproces. Microben in de grond, die als natuurlijke opruimers werken, breken de schadelijke stoffen af tot onschadelijke verbindingen. Dit proces staat bekend als fytoremediatie.

Maar dat is nog niet alles. Terwijl planten dit zuiveringsproces uitvoeren, geven ze ook zuurstof af als bijproduct van fotosynthese. Dit verhoogt niet alleen het zuurstofgehalte in de lucht, maar zorgt er ook voor dat de omgeving frisser aanvoelt. Bovendien kan het hebben van planten in huis de luchtvochtigheid verhogen. Dat voelt ook prettig aan.

Leestip: Waarom je elke dag de slaapkamer zou moeten luchten

©Halfpoint - stock.adobe.com

Waarom is het nodig om de lucht in huis te zuiveren

De lucht in onze huizen kan 'vies' worden door verschillende factoren, zoals stof, schimmelsporen, chemische stoffen uit meubels en apparaten, allergenen van huisdieren, rook en koolstofdioxide. Stoffen als TCE, benzeen en formaldehyde komen regelmatig voor in de lucht van onze woningen. Deze onzichtbare indringers verlagen de luchtkwaliteit behoorlijk en kunnen zelfs gezondheidsproblemen veroorzaken. Denk aan allergische reacties en ademhalingsproblemen. Daarom is het streven naar schone lucht in huis niet alleen een kwestie van comfort, maar ook van welzijn.

We brengen tenslotte een aanzienlijk deel van ons leven binnen door, of het nu in huis is, op kantoor of in andere gesloten ruimtes. Dat is precies waar die verontreinigers geen kant op kunnen. We ademen ze in en raken ze aan, meestal zonder dat we dit weten.

Bovendien hebben onderzoeken aangetoond dat schone lucht in huis het algemene welzijn kan verbeteren. Het kan helpen om stress te verminderen, de concentratie te verbeteren en zelfs de slaapkwaliteit te bevorderen. Als je streeft naar een gezonde en comfortabele leefomgeving, is het zuiveren van de lucht in je huis dus zeker de moeite waard. En planten, zoals we eerder hebben ontdekt, kunnen een natuurlijke en aangename manier zijn om dit te bereiken.

Deze planten zuiveren het meest

Planten die weinig licht nodig hebben zijn sowieso goed geschikt om in huis te zetten. Het gebied rond de plantenwortels en de grond lijkt het meest effectief te zijn in het verwijderen van vluchtige organische chemicaliën. Daarom is het aan te raden om de blootstelling aan de lucht in dit gebied te maximaliseren. In andere woorden: zet je plant in een zo groot mogelijke pot, zodat de wortels veel ruimte hebben. Ga voor breedte en niet per se voor diepte.

©Jonny Forsey - stock.adobe.com

Lees ook: Deze kamerplanten zijn goed voor je gezondheid

Hoe groter, hoe beter?

De effectiviteit van een plant als luchtreiniger hangt af van verschillende factoren, waaronder het soort plant, de grootte van de plant, de hoeveelheid licht en water die het ontvangt, en de specifieke verontreinigende stoffen in de omgeving. Dat is logisch. Een stek neemt minder schadelijke stoffen op dan een plant die tot het plafond reikt.

Niet alle planten zijn echte luchtreinigers. Cactussen en vetplanten doen dit bijvoorbeeld minder. Jammer, want dat zijn nu net makkelijke planten in onderhoud!

©africa-studio.com (Olga Yastremska and Leonid Yastremskiy)

Wordt de lucht in huis dan echt schoner door planten?

Kamerplanten in pot kunnen in kleine afgesloten ruimtes na verloop van tijd vluchtige organische stoffen (VOS) uit de lucht halen.

Onderzoekers hebben gekeken naar de resultaten van verschillende tests met potplanten en hebben geprobeerd te begrijpen hoe effectief ze zijn.

In feite zouden er heel veel planten in een ruimte moeten staan om een zuiverend effect te hebben dat écht het verschil maakt.

Wat ze ontdekten, is dat de zuiveringscapaciteit van één enkele kamerplant sterk kan variëren. Er zouden 10 tot 1000 kamerplanten per vierkante meter vloerruimte in een gebouw nodig zijn om hetzelfde zuiveringsniveau voor VOS te bereiken als wat gewone ventilatie in de meeste gebouwen al biedt. Met andere woorden: een raam openzetten zorgt voor meer zuivering dan een kamer vol met planten. Pas vanaf zo’n honderd planten per vierkante meter gaan planten het overnemen van ventilatie. Maar dat wordt aardig stouwen in je huis.

Kortom, planten reinigen niet genoeg om echt het verschil te maken om de verontreinigde lucht in je woning op te frissen.

Een luchtreiniger om de lucht te zuiveren

Voldoende planten in je woning zetten om de lucht echt te zuiveren is dus niet echt een optie. Naast voldoende frisse lucht is er een andere goede optie om ervoor te zorgen dat je binnen geen (of in elk geval zo min mogelijk) schadelijke stoffen inademt. Een luchtreiniger.

Zo'n luchtreiniger verwijdert tot wel 99 procent van de ongewenste stoffen in de lucht, zoals bacteriën en pollen. Ideaal bij hooikoorts! Ook verwijderen ze meestal geurtjes, zoals kookluchten en geur van huisdieren.

Luchtreinigers maken gebruik van verschillende technieken om de lucht schoon te maken. Sommige zijn uitgerust met HEPA-filters die de lucht grondig zuiveren, terwijl andere ionisatie gebruiken om de deeltjes in de lucht zwaarder te maken. Hierdoor vallen deze deeltjes naar beneden en kunnen ze niet meer worden ingeademd.

Ze variëren in capaciteit en het type filters dat ze gebruiken. Als je een te kleine luchtreiniger in een grote kamer plaatst, zuivert deze alleen de lucht in zijn directe omgeving. De rest van de kamer blijft dan onaangeroerd. Bovendien is het van belang om te controleren of de luchtreiniger ozon uitstoot, vooral als deze is uitgerust met een ozongenerator. In dat geval moet je ervoor zorgen dat er niemand in de kamer aanwezig is tijdens gebruik. Ventileer de ruimte achteraf goed.

Planten of een luchtreiniger?

Meestal zijn planten niet zuiverend genoeg voor een huis. Zeker bij nieuwbouwwoningen zitten veel schadelijke stoffen in de lucht. Alles komt net uit de fabriek en ook zijn de bouwmaterialen net droog. Dan heb je grover geschut nodig. Een stevige luchtreiniger, samen met goede ventilatie, zorgt voor schone lucht.

Toch kunnen planten wel hun steentje bijdragen. Bovendien zijn ze goedkoper en ze staan gezellig. Af en toe met je handen in de (pot)grond zitten kan therapeutisch werken. Sluit ze dus niet meteen buiten!

Voor doe-het-zelvers: Wanneer plant water geven? Bouw een droogte-alarm!

Je laptopaccu lijkt altijd leeg te zijn op het moment dat er nergens een stopcontact te bekennen is. Met de juiste software-instellingen pers je echter makkelijk een uur extra uit je apparaat, zonder dat je daarvoor technisch onderlegd hoeft te zijn. Wij leggen uit aan welke knoppen je precies moet draaien voor maximaal resultaat.

Er is weinig irritanter dan een laptop die in de spaarstand schiet of uitvalt terwijl je in de trein net de laatste hand legt aan een belangrijk document. Veel gebruikers denken bij een snel leeglopende batterij direct dat de hardware versleten is en kijken alweer naar een nieuwe laptop. Vaak is de accu zelf echter nog prima in orde, maar gaat het besturingssysteem slordig om met de beschikbare energie. Fabrieksinstellingen zijn namelijk vaak gericht op maximale prestaties en helderheid, niet op uithoudingsvermogen. In dit artikel leer je hoe je de regie terugpakt en de energievreters in toom houdt, zodat je met een gerust hart de dag doorkomt.

Waar die energie eigenlijk naartoe lekt

Om te begrijpen hoe je accucapaciteit bespaart, moet je eerst weten waar de energie aan opgaat. De twee grootste verbruikers in een laptop zijn vrijwel altijd het beeldscherm en de processor. Het scherm vreet stroom om pixels te verlichten; hoe feller het scherm, hoe sneller de teller tikt. Daarnaast speelt de verversingssnelheid een rol. Veel moderne schermen verversen het beeld 120 keer per seconde (120 Hz). Dat kijkt heel rustig, maar kost aanzienlijk meer rekenkracht dan de standaard 60 Hz.

Onder de motorkap is de processor continu bezig met het verwerken van taken. Een veelvoorkomende misvatting is dat je handmatig alle programma's moet afsluiten om stroom te besparen. Dat is maar ten dele waar, want moderne systemen zijn heel goed in het bevriezen van apps die je niet gebruikt. Wat wél energie kost, zijn achtergrondprocessen die actief blijven synchroniseren, zoals cloudopslagdiensten of mailprogramma's die elke minuut checken op nieuwe berichten. Ook randapparatuur die stroom trekt via de usb-poort, zelfs als je deze niet actief gebruikt, snoept procenten van je lading af.

Besparen tijdens eenvoudige taken

De energiebesparende modus is je beste vriend wanneer je taken uitvoert die weinig rekenkracht vereisen. Denk hierbij aan tekstverwerken, e-mailen, webbrowsen of het invullen van spreadsheets. In deze scenario's heb je de volledige kracht van je processor en videokaart simpelweg niet nodig. Door in Windows of macOS te kiezen voor de energiebesparende modus, klokt de processor zichzelf terug. Hij werkt dan letterlijk iets langzamer, maar voor administratieve taken merk je daar in de praktijk niets van. De letters verschijnen nog steeds direct op je scherm zodra je ze typt.

Daarnaast is dit het moment om eens kritisch naar je schermhelderheid te kijken. Binnenshuis is een helderheid van 50 tot 60 procent vaak meer dan voldoende om comfortabel te kunnen werken. Werk je vooral 's avonds? Dan kan het zelfs nog lager. Ook het uitschakelen van toetsenbordverlichting levert in deze context pure winst op. Het zijn kleine percentages per uur, maar op een hele werkdag maakt dit het verschil tussen wel of niet de oplader moeten pakken.

©PXimport

Prestaties boven accuduur

Er zijn momenten waarop je de batterijbesparingsinstellingen beter uit kunt laten, of zelfs agressief moet vermijden. Zodra je aan de slag gaat met zware grafische taken, zoals videobewerking, 3D-rendering of serieuze gaming, werkt een besparingsmodus averechts. De software knijpt de toevoer van stroom naar de componenten af, wat resulteert in een haperend beeld, trage exporttijden en een frustrerende gebruikservaring.

In deze gevallen heeft de hardware ademruimte nodig om te kunnen presteren. Als je probeert te gamen op een besparingsstand, zal het systeem de prestaties van de grafische chip zo ver terugschroeven dat het spel onspeelbaar wordt. Bovendien duurt het renderen van een video in spaarstand veel langer, waardoor het scherm en de schijf langer actief moeten blijven, wat onderaan de streep soms zelfs méér energie kost dan een korte piekbelasting op vol vermogen. Hier geldt: efficiëntie door snelheid is soms zuiniger dan traagheid.

Situaties waarin instellingen het niet meer redden

Hoewel je met software veel kunt optimaliseren, zijn er harde grenzen waarbij geen enkele instelling je meer gaat redden. Je moet realistisch zijn over de fysieke staat van je apparaat.

Ten eerste is er de chemische degradatie. Als de maximale capaciteit van je accu (ook wel battery health geheten) onder de 70 procent is gezakt, kun je instellen wat je wilt, maar de rek is er fysiek uit. De batterijcellen kunnen de lading simpelweg niet meer vasthouden. Ten tweede is oververhitting een doodsteek voor je accuduur. Als de ventilatoren van je laptop continu staan te loeien omdat de koelkanalen vol stof zitten, kost dat enorm veel energie. Warmte is in feite verspilde energie. Tot slot helpt software niet als je zware externe apparaten zonder eigen voeding aansluit. Een externe harde schijf die zijn stroom via de laptop krijgt, trekt de accu leeg alsof het een rietje in een pakje sap is, ongeacht je schermhelderheid.

Creëer je eigen energieprofiel

Om echt grip te krijgen op je verbruik, moet je de instellingen afstemmen op jouw specifieke gedrag. Begin met de slaapstand-instellingen. Veel mensen laten hun laptop openstaan als ze even koffie gaan halen, waarbij het scherm zomaar tien minuten op volle sterkte blijft branden. Stel in dat het scherm al na twee of drie minuten inactiviteit uitgaat. Dat is de makkelijkste winst die je kunt boeken.

Kijk ook naar je randapparatuur. Gebruik je een externe monitor? Zorg dan dat je laptop zo is ingesteld dat het interne scherm volledig uitschakelt, en niet 'zwart maar aan' blijft staan. Gebruik je veel bluetooth-apparaten? Schakel bluetooth uit als je ze niet gebruikt; het constant scannen naar verbindingen kost stroom. Voor gebruikers met een oledscherm is er nog een extra truc: gebruik een donkere modus. Bij oledschermen verbruiken zwarte pixels namelijk helemaal geen energie, in tegenstelling tot traditionele lcd-schermen waar de achtergrondverlichting altijd aan staat.

Balans tussen snelheid en stopcontact

Het verlengen van je accuduur is uiteindelijk een balansspel tussen comfort en noodzaak. De grootste winst behaal je door de schermhelderheid te temperen en de slaapstand agressiever in te stellen, zodat je geen energie verspilt in de pauzes. Wees niet bang om de energiebesparingsmodus standaard aan te zetten voor alledaags werk; de moderne processors zijn krachtig genoeg om dat zonder haperingen op te vangen. Pas als je merkt dat je laptop traag reageert bij zwaardere taken, is het tijd om de teugels weer iets te laten vieren. Zo bepaal jij hoelang de werkdag duurt, en niet je batterij.

Een medley gebaseerd op soundtracks uit Super Mario-games van het Jazzorkest 8-Bit Big Band heeft afgelopen zondagnacht een Grammy gewonnen.

De medley ‘Super Mario Praise Break’ won een Grammy Award voor beste arrangement (instrumentaal of a capella). In de medley zijn nummers als Gusty Garden Galaxy uit Super Mario Galaxy en Bomb-Omb Battlefield uit Super Mario 64 te horen.

De 9-Bit Big Band is afkomstig uit New York en heeft al eens eerder een Grammy gewonnen voor gamemuziek. In 2022 won het orkest een Grammy voor het nummer Meta’s Knight’s Revenge uit de SNES-game Kirby Superstar.

De Grammy Awards

De Grammy Awards worden al sinds 1959 georganiseerd en worden gezien als een van de belangrijkste prijzen voor muziek ter wereld. Ze worden vaak vergeleken met de Oscars, die worden uitgereikt aan films. Dit jaar won Bad Bunny de prijs van album van het jaar, en ging Billie Eilish er vandoor met een Grammy voor nummer van het jaar. Overigens won Austin Wintory een Grammy in de categorie beste gamesoundtrack voor de soundtrack van Sword of the Sea.

De Super Mario-reeks van Nintendo valt op diverse spelcomputers van het bedrijf te spelen, waaronder de Nintendo Switch 2 en Nintendo Switch. Onder de meest recente grote hoofddelen vallen Super Mario Wonder en Super Mario Odyssey.