ID.nl logo
Warmte opwekken via de riolering: zo werkt riothermie
© Justlight - stock.adobe.com
Energie

Warmte opwekken via de riolering: zo werkt riothermie

In een tijd waar iedereen zuinig omspringt met energie, is het zonde dat we met zijn allen zoveel warmte wegspoelen naar de riolering. Met riothermie maken we op een milieuvriendelijke manier nuttig gebruik van deze energie.

In het kort: rioolwater bevat nog veel warmte die ingezet kan worden voor de verwarming van woningen, openbare zwembaden en kantoren. Dat heet riothermie. We bekijken hoe deze techniek wordt toegepast en hoe woonwijken er profijt van hebben.

Ook interessant: Waarom iedereen een regenton in de tuin zou moeten hebben

Het afvalwater van een huishouden uit de wasmachine, bad, douche en vaatwasmachine heeft een gemiddelde temperatuur tussen de 23 en 25 °C. Dat betekent dat we 30 procent van de energie die we hiervoor hebben opgewekt, gewoon doorspoelen. En dan hebben we het niet eens over het afvalwater van de industrie.

Onder riothermie verstaan we het terugwinnen van warmte uit het afvalwater in het riool. De warmte in het rioleringswater kan beschouwd worden als groene warmte. Die thermische energie is inzetbaar voor het verwarmen of het koelen van gebouwen. Riothermie is nog relatief onbekend. Het principe werd in 2000 bedacht door de Zwitserse Ingenieur Urs Studer. In België komt dit op gang via het bedrijf Aquafin en ook in Nederland is er ondertussen een vijftigtal projecten. De trage start in Nederland is te wijten aan het feit dat Nederland bekendstaat als een sterk ontwikkeld gasland. In Denemarken, Duitsland en Zwitserland zijn ze al heel wat verder. 

In de riolering

Riothermie kent twee basissystemen. In het eerste wordt de energie uit de riolering gehaald; het tweede systeem haalt de energie uit een waterzuiveringsstation. In het eerste geval plaatst men een soort schelp of buizensysteem, zeg maar de warmtewisselaar, in de riolering. Door de warmtewisselaar stroomt een geleidervloeistof die de temperatuur van het afvalwater overneemt. Die geleidervloeistof draagt deze energie over aan de warmtepomp van de woningen, die op zijn beurt zorgt dat de vloerverwarming en het sanitairwater de gewenste temperatuur halen.

Lees ook: Voorkom wateroverlast met infiltratiekratten

©www.aquafin.be

Het werkingsprincipe van riothermie.

In het waterzuiveringsstation

In het tweede geval wordt de warmte onttrokken aan het gezuiverde afvalwater van waterzuiveringsstations. Het gezuiverde rioolwater noemt men het effluent. Dit wordt toegepast bij grote projecten waarbij de energie wordt gebruikt voor een warmtenet. In dit geval staat er op een plaats een zeer grote warmtewisselaar die op een betrekkelijk eenvoudige manier energie uit het rioleringswater haalt. De temperaturen die het systeem via een warmtewisselaar ophaalt, zijn nog relatief laag, afhankelijk van het seizoen en de herkomst van het afvalwater. Een grote warmtepomp brengt deze temperatuur dan naar een bruikbaar niveau, bijvoorbeeld 70 °C. 

Nog zuiverder water uit de kraan?

Met een filterkan drink je fris en lekker water!

©www.aquafin.be

Riothermie vanaf het effluent.

Voorwaarden

Er zijn weinig eisen waaraan een riolering moet voldoen om riothermie te kunnen toepassen. De diameter van de rioleringsbuis moet groot genoeg zijn. Vaak gaat men voor een afvalwaterleiding met een minimale diameter van 80 cm en een minimaal debiet van 15 l/s. Rioolwatertemperaturen schommelen gemiddeld tussen 10 °C in de winter en 20-22 °C in de zomer. Uitzonderingen zijn de zeldzame smeltwaterdagen in de koude seizoenen, waarbij de temperatuur een kleine duik kan nemen naar 6-7 °C. Bovendien is de afstand tussen de wooneenheden en de collector van belang. De maximale afstand is 900 meter.  

Toepassingen

Riothermie is niet bedoeld om één enkele woning te verwarmen. In theorie zou zo’n een-op-eensituatie wel kunnen, maar deze oplossing zou te duur uitvallen. Meestal gaat het om een collectief systeem voor verschillende woningen, appartementen, kantoren of zwembaden. Deze gebouwen hebben een compacte en grote warmtevraag. Op dit moment is riothermie een interessante optie voor projecten met een warmtevraag vanaf 50 kWh.

Niet elke rioleringsbuis heeft dezelfde diameter, dus moet de schelp van de warmtewisselaar op maat worden gemaakt. Dat maakt riothermie eigenlijk alleen interessant voor collectieve projecten. Dan denken we aan projecten van 10 à 15 woonunits. Bovendien is het potentieel van riothermie niet onbeperkt. Daarom combineren de afnemers deze technologie met een andere duurzame energiebronnen. In de winter slaagt geothermie erin om 80 procent van de energiebehoefte te dekken. De overige 20 procent moet worden aangevuld met een lucht- of bodemwarmtepomp. 

Ook interessant: Regen gebruiken om te besparen op leidingwater: zo doe je dat

Varianten

In het nieuwbouwsysteem zit de warmtewisselaar geïntegreerd in de rioolbuis. In dit geval gaat het om een betonbuis waarin de warmtewisselaar aan de onderzijde is aangebracht. Dit is onder meer geschikt voor rioleringen die niet constant gevuld zijn met water. 

©www.stowa.nl

Hier zit de warmtewisselaar in de betonbuis.

Er is ook een inbouwsysteem, waarbij de warmtewisselaar in de vorm van een schaal in een bestaand riool wordt ingebouwd. Het voordeel van dit systeem is dat dit toepasbaar is in bestaande leidingen. 

©www.stowa.nl

De warmtewisselaar is achteraf ingebracht.

De derde variant wordt gebruikt bij druk- of persriolen. Hier is de warmtewisselaar om het persriool gewikkeld. 

©www.stowa.nl

In dit systeem is de warmtewisselaar om het riool gewikkeld.

Ten slotte is er ook een ontwikkeling waarbij men een soort polyester kous met kunsthars aan de binnenzijde van de rioolbuis aanbrengt. 

Voordelen en nadelen

Geothermie verdient zichzelf terug in 8 tot 10 jaar, terwijl zo’n warmtewisselaar ontworpen is om tot wel 50 jaar mee te gaan. Omdat dit systeem geen draaiende onderdelen heeft, is er nauwelijks onderhoud aan de warmtewisselaar nodig. Een jaarlijkse controle zorgt dat alles perfect blijft werken. Het grote voordeel van riothermie is dat het gaat om terugwinnen van gratis energie. Bovendien is er een redelijke permanente aanvoer van energie. Overdag is de aanvoer van huishoudens en industrie en ’s nachts blijft de toevoer komen van de industrie. 

Er zijn ook mogelijke nadelen. Doordat riothermie de temperatuur van het afvoerwater verlaagt, kan dit invloed hebben op het biologisch zuiveringsproces van de rioolwaterzuiveringsinstallatie. Als de energieprijzen extreem hoog zijn, kan dit gevolgen hebben voor de aanvoer van warm rioolwater. Mensen gaan dan minder douchen, minder in bad enzovoort en hierdoor kan de temperatuur van het afvalwater minder hoog zijn dan verwacht. Bovendien moet meestal een deel van de riolering vernieuwd worden om de riothermie goed te laten werken. 


🎍Ga zuinig om met water en gebruik regenwater voor de tuin!🌦️
▼ Volgende artikel
Streamtips: nieuwe films en series – Roofman, Predator: Badlands en The Grand Budapest Hotel
Huis

Streamtips: nieuwe films en series – Roofman, Predator: Badlands en The Grand Budapest Hotel

Ben je verdwaald in het eindeloze aanbod van series en films? Geen stress, wij hebben ook deze week weer het kaf van het koren gescheiden zodat je zonder keuzestress kunt bingen. Dit zijn de lekkerste nieuwe releases, speciaal voor jou op een rijtje gezet.

Roofman | Amazon Prime Video | 9 februari

De comedyfilm Roofman vertelt het waargebeurde verhaal van Jeffrey Manchester (Channing Tatum), een voortvluchtige voormalige reserveofficier van het Amerikaanse leger. Wanneer hij gepakt wordt, krijgt hij de bijnaam ‘Roofman’, omdat hij McDonald’s-filialen beroofde door via het dak naar binnen te gaan. Hij weet echter uit de gevangenis te ontsnappen en maandenlang uit handen van de politie te blijven door zich op bizarre wijze te verstoppen.

Watch on YouTube

Cross (seizoen 2) | Amazon Prime Video | 11 februari

Het tweede seizoen van de misdaadserie Cross is vanaf deze woensdag te zien op Amazon Prime Video. Cross is gebaseerd op de boeken van James Patterson en volgt Alex Cross, een rechercheur en forensisch psycholoog in Washington D.C. en zijn partner Detective John Sampson. Na de moord op zijn vrouw worstelt Cross al meer dan een jaar met woedeproblemen en overweegt hij om tijdelijk verlof te nemen, tot hij bij een nieuwe zaak betrokken raakt. De eerste drie afleveringen van het nieuwe seizoen verschijnen deze week, de overige vijf worden wekelijks toegevoegd.

Watch on YouTube

Predator: Badlands | Disney+ | 12 februari

De zesde Predator-film, Predator: Badlands, is vanaf deze donderdag te zien op Disney+. De jonge Yautja Dek (Dimitrius Schuster-Koloamatangi) is verstoten door zijn clan. Om het respect van zijn volk terug te winnen, gaat hij erop uit om het op te nemen tegen het gevaarlijkste monster in het universum. Tijdens zijn reis wordt hij gedwongen samen te werken met de android Thia (Elle Fanning). Onze Dunke vond de film destijds een frisse wind:

“Als actieblockbuster vinkt Predator: Badlands alle goede vakjes af. Fantastische actiescènes voel je tot op je botten door de keiharde soundtrack, het verhaal doet precies genoeg om de vele set pieces te waarborgen en de meedogenloze Yautja worden in een intrigerend nieuw licht neergezet.”

Watch on YouTube

The Grand Budapest Hotel | Netflix | 12 februari

The Grand Budapest Hotel speelt zich af in de jaren twintig van de vorige eeuw en volgt een hotel-conciërge, Monsieur Gustave (Ralph Fiennes). Na een one-night-stand met de rijke Madame D. (Tilda Swinton), wordt zij op mysterieuze wijze vermoord en erft Gustave een kostbaar schilderij. Hij wordt als schuldige voor haar moord aangewezen en moet zich met de hulp van de lobbyjongen Zero Moustafa (Tony Revolori) en zijn vriendinnetje Agatha (Saoirse Ronan) zien te verstoppen voor de autoriteiten en de zoon van Madame D, Dimitri (Adrien Brody). The Grand Budapest Hotel is zonder twijfel een van regisseur Wes Andersons beste films. Voor wie houdt van charmante en absurde verhalen, is deze film absoluut het kijken waard. 

Daddio | HBO Max | 13

Daddio speelt zich volledig af in een taxi die van JFK Airport naar Manhattan rijdt. Normaal gesproken duurt die rit minder dan een uur, maar door een ongeluk komen de hoofdpersonen vast te zitten in het verkeer. De chauffeur, Clark (Sean Penn), en zijn passagier, die alleen bekendstaat als Girlie (Dakota Johnson), hebben ineens veel tijd te doden. In eerste instantie bestaat het gesprek uit de smalltalk die je in een taxi verwacht. Hoe langer ze praten, hoe dieper het gesprek echter wordt en de twee beginnen een onverwachte band te vormen.

Watch on YouTube
▼ Volgende artikel
Gerucht: Halo-remake arriveert komende zomer al
Huis

Gerucht: Halo-remake arriveert komende zomer al

De afgelopen najaar aangekondigde remake van de eerste Halo, genaamd Halo: Campaign Evolved, zou mogelijk al ergens aankomende zomer verschijnen.

Dat claimt The Verge-journalist Tom Warren van bronnen te hebben vernomen. Toen de game vorig jaar werd aangekondigd, werd gemeld dat het spel ergens in 2026 uit zou komen, maar werd er geen preciezere indicatie gegeven.

Warren meldt nu dat de game dus waarschijnlijk ergens aankomende zomer uitkomt. Wel wordt benadrukt dat de releasedatum nog niet helemaal zeker is, en dat er dus nog vertragingen kunnen plaatsvinden.

Warren meldt daarnaast overigens dat er ook nog altijd gewerkt wordt aan een remake van Fallout 3. Daar gaan al jaren geruchten over, maar vooralsnog is die remake niet officieel aangekondigd. De remake zou volgens Warren in ieder geval van vergelijkbare kwaliteit moeten worden als de remake van The Elder Scrolls 4: Oblivion.

Halo voor het eerst naar PlayStation

De remake van de singleplayercampagne van Halo: Combad Evolved werd zoals gezegd vorig najaar aangekondigd. De game krijgt daarbij verbeterde graphics, aangepaste filmpjes en verfijndere besturing. Campaign Evolved draait daarbij op Unreal Engine 5. De game bevat daarnaast nieuwe missies, wapens en de mogelijkheid om te sprinten.

Overigens is het grootste nieuws rondom deze Halo-game dat hij niet alleen naar Xbox Series-consoles en pc komt, maar ook naar PlayStation 5. Het is voor het eerst dat er een Halo-game naar een Sony-console komt.

Nieuw op ID: het complete plaatje

Misschien valt het je op dat er vanaf nu ook berichten over games, films en series op onze site verschijnen. Dat is een bewuste stap. Wij geloven dat technologie niet stopt bij hardware; het gaat uiteindelijk om wat je ermee beleeft. Daarom combineren we onze expertise in tech nu met het laatste nieuws over entertainment. Dat doen we met de gezichten die mensen kennen van Power Unlimited, dé experts op het gebied van gaming en streaming. Zo helpen we je niet alleen aan de beste tv, smartphone of laptop, maar vertellen we je ook direct wat je erop moet kijken of spelen. Je vindt hier dus voortaan de ideale mix van hardware én content.