Doordat de isolatiekwaliteit van onze huizen alsmaar verbetert, kunnen steeds meer huiseigenaren voor lage temperatuurverwarming gaan, kortweg LTV. Dat is goed nieuws, want dit is een energiezuinige en milieuvriendelijke manier van verwarmen. Bij nieuwbouw wordt bijna altijd gekozen voor LTV in combinatie met vloerverwarming, maar er bestaan ook nog andere opties waardoor je LTV kunt toepassen in bestaande woningen.

Eigenlijk is LTV niets anders dan gewone verwarming. De ruimte wordt ook verwarmd door radiatoren, convectoren of vloerverwarming, maar de temperatuur van het water dat door deze toestellen stroomt, is beduidend lager dan wat vroeger nodig was. De meeste huizen in Nederland hebben gewone radiatoren die gevoed worden door water waarvan de cv-ketel zorgt dat de temperatuur tussen de 60°C tot 90°C ligt. Dan spreken we over hoge temperatuurverwarming (HTV). Bij LTV ligt aanvoertemperatuur van het cv-water tussen de 35°C en 55°C en het maakt niet uit of de benodigde energie van een cv-ketel of warmtepomp komt.

Veel mensen denken bij LTV onmiddellijk aan vloerverwarming, omdat ze denken dat er een groot afgifteoppervlak nodig is om de woning comfortabel te verwarmen. En dat betekent dat ze er bij renovatie (waarbij het vaak geen optie is om de vloer uit te breken om vloerverwarming te plaatsen) vanuit gaan dat LTV niet geschikt voor hen is. Maar: er zijn ook alternatieven voor vloerverwarming, waardoor LTV ineens wél een optie wordt voor mensen die hun huis willen verbouwen. Over deze alternatieven vertellen we je graag meer.

Voordelen en nadelen van LTV

Verwarmen op lage temperatuur vraagt minder energie en is dus energie-efficiënt. Als de verwarming op een condenserende ketel werkt, dan moet de watertemperatuur laag zijn. De rookgassen kunnen niet condenseren bij een hoge temperatuur en dan zou zo’n ketel niet beter presteren dan een niet-condenserende ketel. De condensatieketel voor lage temperatuur en de warmtepomp hebben een veel hoger rendement dat een gas- of stookolieketel voor HTV. LTV verbetert ook het wooncomfort. De temperatuur binnen is gelijkmatig verdeeld. Een nadeel is het wat langer duurt voordat je huis op temperatuur is.

Hoe weet je of je huis LTV-klaar is?

Je kunt dat eenvoudig testen door in koude periode de uitvoer van verwarmingsketel op maximum 50 graden in te stellen en gedurende veertien dagen na te gaan of je het huis daarna warm krijgt. Zet de thermostaat dan ’s nachts slechts 2 graden lager dan overdag. Blijft het overdag warm in huis, ook na een vriesnacht, dan is je huis klaar om op een lage temperatuur te verwarmen. Meer over deze test lees je in ons artikel Is mijn huis geschikt voor een warmtepomp?

Overgedimensioneerde radiatoren

Heb je mooie radiatoren en heb je flink geïnvesteerd in grondige isolatiewerken, dan zijn de oude radiatoren in veel gevallen overgedimensioneerd. Ze zijn immers berekend op de oude situatie en moeten nu minder presteren om hetzelfde comfort te bieden. Oftewel: ze zijn eigenlijk te krachtig voor je nieuwe situatie. Het loont de moeite om te testen of ze geschikt zijn om het huis te verwarmen op LTV. Als je dus stevig isoleert, is het mogelijk dat je niet moet investeren in een ander warmteafgiftesysteem.

LT-radiator

Er bestaan plaatradiatoren die speciaal zijn ontworpen voor lage temperatuur. De Low H2O-radiatoren van Jaga bevatten minder water dan conventionele radiatoren en in de radiator zit een warmtewisselaar van aluminium en koper die zijn warmte sneller afgeeft. Daar bovenop introduceert Jaga het zogenaamde Dynamic Boost Effect bij zijn Low H2O-radiatoren. Een kleine microprocessor meet continu de water- en kamertemperatuur en herkent de omschakeling van dag naar nacht. Als je de boost-knop indrukt, zullen kleine ingebouwde ventilatoren gedurende 15 minuten maximale warmteafgifte produceren waardoor de kamer snel opwarmt. Uiteraard verbruiken deze radiatoren een beetje elektriciteit, maar dat stroomverbruik is verwaarloosbaar. Ook fijn: in de comfortmode is het geluidsniveau lager dan 29 dB(A) per unit en tijdens de warmteopstoot blijft het geluid onder de 35 dB(A).

Radiatorboosters

Een andere oplossing is de radiatorbooster die warme lucht forceert. Onder de radiator plaats je een balkje waarop kleine computerventilatoren zitten. Je kunt zo’n boosterventilatoren dus alleen monteren op een dubbele plaatradiator, want het is de bedoeling dat de warmteafgifte toeneemt doordat de ventilatoren de verwarmde lucht door de platen heen blazen. In de buurt van iedere radiator moet wel een stopcontact zitten, want de ventilatoren gebruiken een heel klein beetje stroom. De boosterventilatoren hebben een sensor die aangesloten is op aanvoerleiding van de radiator. Wanneer die watertemperatuur van 30°C registreert, beginnen de ventilatoren te draaien en dat geeft wel een zacht zoemend geluid. Producent Climatebooster beweert dat de watertemperatuur hierdoor 15°C kan dalen bij dezelfde warmteafgifte.

Ventilatorradiatoren

Bij Radson hebben ze ultra-lage temperatuurradiatoren met ingebouwde ventilatoren. De radiatoren van het type Ulow hebben een vlakke voorplaat, waardoor ze onopvallend in praktisch elk interieur passen. Het toestel heeft een bedieningspanel dat in de radiator is weggewerkt. Volgens Radson verstrekken de ventilatoren de warmtestroming tot 80% en werken ze quasi-geruisloos. Je kunt de ventilatoren slechts horen als ze op topsnelheid draaien, maar wanneer de kamertemperatuur is bereikt zijn ze muisstil. De snelheid van de ventilatoren is variabel en volgt automatisch de warmtebehoefte. Ook hier heb je stopcontacten in de buurt van iedere Ulow-radiator nodig. Als we Radson mogen geloven is dit een waardevol alternatief voor vloerverwarming.

©Radson

Convectoren boosten

Het systeem van ingebouwde ventilatoren heeft ook convectorfabrikanten geïnspireerd. De Nederlandse convectorproducent Betherma heeft bijvoorbeeld de HPU (High Performance Unit). Dit is een ventilatorbalk die het afgifteniveau van de convectoren verhoogt, waardoor het rendement toeneemt. De HPU is speciaal ontwikkeld voor lage temperatuurverwarming en is toepasbaar op nieuwe en bestaande installaties. De Betherma HPU kan zowel op wand- en vrijstaande convectoren worden geplaatst en ook in de convectorput. De ventilatorbalken zijn niet duur, maar dit principe werkt volledig op convectiewarmte, het verwarmen van de binnenlucht. Een convector geeft geen stralingswarmte zoals een radiator.

Ventilatie met warmte-terugwinning

Beschikt je woning over gebalanceerde ventilatie met een warmte-terugwin-unit dan is het mogelijk om met een warmtewisselaar in het luchttoevoerkanaal extra warmte en koelte te creëren. Gebalanceerde ventilatie heet zo omdat dit systeem evenveel lucht aanvoert als het afvoert. Hierbij wordt een luchterwarmer geplaatst die de voorverwarmde ventilatielucht nog eens extra verwarmt. Dit systeem werkt alleen bij perfect geïsoleerde panden en dit moet goed ingeregeld worden zodat je via de inblaaskanalen warme lucht over de complete woning verspreidt, behalve in de badkamer. Daar bevindt zich meestal geen inblaasrooster en daarom plaatst men daar vaak een grotere radiator.

©Thermad Brink

Vloerverwarming infrezen

Ten slotte is het toch mogelijk om in een bestaande vloer sleuven te slijpen om toch een nieuwe vloerverwarming te plaatsen zonder dat je de volledige vloer uitbreekt. Tot enkele jaren geleden was dit een bijzonder stofferige en lawaaierige bedoening die slechts door enkele gespecialiseerde bedrijven werd uitgevoerd. Tegenwoordig vind je honderden bedrijven die deze service verhuren aan installateurs. De slijpmachine zorgt dat de leidingen steeds op dezelfde afstand van elkaar liggen. Bovendien maken de nieuwe slijpmachines veel minder herrie en zijn ze aangesloten op krachtige stofzuigers. Deze oplossing heeft uiteraard alleen maar zin als de ondervloer geïsoleerd is. Is dat niet het geval, dan zal de nieuwe vloerverwarming vooral de kruipruimte verwarmen.

De Franse game-uitgever en -ontwikkelaar Ubisoft heeft een grootschalige reorganisatie van het bedrijf aangekondigd. Daarbij zijn diverse games geannuleerd, waaronder de aangekondigde remake van Prince of Persia: The Sands of Time.

De PlayStation 5-, Xbox Series- en pc-remake van de game die oorspronkelijk op GameCube, PlayStation 2 en Xbox verscheen werd in 2020 aangekondigd en werd daarna meerdere malen uitgesteld. Hoewel de game eerst in ontwikkeling was bij Ubisoft Mumbai, werd de ontwikkeling herstart bij Ubisoft Montreal. Ubisoft gaf eerder aan dat het spel voor april dit jaar uit zou komen, maar nu is het dus geannuleerd.

In een statement op social media liet het ontwikkelteam van de Prince of Persia-remake weten op de hoogte te zijn dat de aankondiging een grote teleurstelling is voor fans. "Het project had echte potentie, maar we konden niet het niveau van kwaliteit bereiken die jullie verdienen, en doorgaan met de ontwikkeling zou meer tijd en investeringen kosten dan dat we op verantwoordelijke wijze konden spenderen. We wilden niet iets uitbrengen dat tekort zou doen aan wat The Sands of Time representeert."

Nog meer geannuleerde en uitgestelde games

Ubisoft heeft in totaal zes games geannuleerd. Welke games de vijf andere geannuleerde titels zijn is niet bekend. Wel is duidelijk dat vier van de games onaangekondigd zijn, en drie om compleet nieuwe IP's gingen.

Ook zijn er zeven andere games uitgesteld. Ook daarvan is niet bekend om welke games het gaat, al gaan er geruchten dat een ervan de nog altijd onaangekondigde remake van Assassin's Creed 4: Black Flag betreft. Die game zou nu volgens de geruchten ergens voor april 2027 uitkomen. Insider Gaming meldt daarnaast dat Beyond Good and Evil 2, dat al vele jaren in ontwikkeling is, dat nog altijd blijft en dus niet is geannuleerd.

Een nieuwe bedrijfsstructuur

Ubisoft noemt de reorganisatie een "grote organisatorische, operationele en portfolio-reset". Daarbij wil het bedrijf nog meer letten op de kwaliteit die het uitgeeft. Ubisofts nieuwe model gaat zich richten op verschillende 'creatieve huizen' die zich elk met andere soorten games bezighouden. Het gaat om de volgende divisies:

Ubisoft laat ook weten dat het vier nieuwe IP's in ontwikkeling heeft, waaronder de onlangs aangekochte moba March of Giants. Die game wordt op een later moment toegekend aan een van de creatieve huizen. Elk van de creatieve huizen zal volgens Ubisoft relatief onafhankelijk opereren, met een eigen leiderschap en eindverantwoordelijkheid.

Geen thuiswerken meer en gesloten studio's

Ubisoft heeft daarnaast aangekondigd dat het thuiswerken niet meer toelaat en dat alle werknemers worden geacht om fulltime op kantoor aanwezig te zijn. Wel krijgen werknemers een "een jaarlijkse toelage bestaande uit thuiswerkdagen". Volgens het bedrijf zorgt dit er voor dat er "collectieve efficiëntie, creativiteit en succes" plaatsvindt.

Twee studio's van Ubisoft sluiten hun deuren: de studio's in Halifax en Stockholm. Dit werd onlangs al aangekondigd. Ubisoft overweegt daarna om "andere assets" te verkopen, maar gaf geen verdere details. Gedurende de volgende twee jaren wil het bedrijf nog eens 200 miljoen euro besparen.

Ubisoft heeft de laatste jaren wisselend succes met zijn games. Zo viel de verkoop van het miljoenenproject Star Wars Outlaws tegen. Zover bekend is het begin vorig jaar uitgekomen Assassin's Creed Shadows wel een verkoopsucces.

Meld je je bij Windows nog aan met een wachtwoord? Dat is hopeloos achterhaald! Inmiddels kun je je computer op verschillende manieren slim beveiligen en bestaan er interessante alternatieven voor het klassieke wachtwoord. Welke dat zijn, lees je hier.

De manieren om je bij Windows aan te melden zonder een klassiek wachtwoord zijn voornamelijk ondergebracht onder de noemer van Windows Hello. Dat bestaat uit een set verschillende aanmeldingsopties voor Windows. Welke je kunt gebruiken, is afhankelijk van de computer. Je vindt de mogelijkheden op een rij via het Windows-instellingenvenster (gebruik de toetscombinatie Windows-toets+I) en kies Accounts / Aanmeldingsopties.

Een bekende optie is gezichtsherkenning op basis van Windows Hello. Is de camera hiervoor geschikt, dan gebruikt Windows deze om gezichtskenmerken te herkennen. Hiervoor wordt een combinatie van infrarood- en dieptetechnologie gebruikt om een patroon van lichte en donkere elementen vast te leggen. Er wordt dus geen foto van je gezicht gemaakt of opgeslagen en dit moet de aanmeldingsoptie wapenen tegen het gebruik van een foto om je ten onrechte aan te melden.

Betere gezichtsherkenning

Via de eerste optie stel je gezichtsherkenning in. Klap Gezichtsherkenning uit, kies Instellen en doorloop de stappen van de wizard. Hoewel je hierna in theorie klaar bent met de configuratie en Windows Hello met de camera gereed is voor gebruik, kun je de prestaties en betrouwbaarheid van het aanmelden verbeteren. Draag je bijvoorbeeld afwisselend contactlenzen en een bril, dan heeft Windows baat bij extra leersessies. Klik bij Uw aanmelding persoonlijker maken op Herkenning verbeteren en volg de stappen van de wizard (met en zonder bril).

Wil je de computer nog beter beveiligen en maak je gebruik van een externe camera voor bijvoorbeeld Teams-gesprekken? Je kunt Windows laten weten dat externe apparaten (zoals de webcam) niet mogen worden gebruikt voor Windows Hello. Je dwingt Windows hiermee alleen de ingebouwde camera (en vingerafdruklezer) te gebruiken. Zoek in de sectie Gezichtsherkenning naar de optie Beveiliging van gezichtsherkenning verbeteren. Windows moet opnieuw worden gestart: klik op Nu opnieuw opstarten.

Vingerafdruk

Als de computer een compatibele vingerafdruklezer heeft, kun je deze ook gebruiken voor aanmelding bij Windows. Klap de bijbehorende sectie uit en kies Instellen. Je kunt de betrouwbaarheid van deze aanmeldmethode in de praktijk flink verbeteren door het leerproces meerdere malen te herhalen. Kies bij Een andere vinger instellen voor Een vinger toevoegen. Hierna kun je de stappen nogmaals herhalen voor een andere vinger, zodat je in geval van nood altijd meerdere afdrukken kunt gebruiken.

Nieuwe laptop nodig? Kijk en vergelijk op Kieskeurig.nl

Fysieke usb-sleutel

Je kunt Windows ook ontgrendelen met een fysieke beveiligingssleutel, die je op de computer aansluit via de usb-poort. Voor thuisgebruik worden deze sleutels vooralsnog minder gebruikt dan in het bedrijfsleven, en zeker ten opzichte van de andere Windows Hello-methoden zoals camera en vingerafdruk. Wil je hiermee aan de slag, dan schaf je eerst een fysieke sleutel aan. Een goed voorbeeld van een compatibele sleutel is de Yubico YubiKey. Kies in het venster Aanmeldingsopties bij Beveiligingssleutel voor Beheren en plaats de usb-sleutel.

Wachtwoordloos verder

Als je Windows Hello hebt ingesteld, kun je afscheid nemen van het klassieke wachtwoord waarmee je je mogelijk nog bij Windows aanmeldt. Het instellen van aanmelden zonder wachtwoord gaat relatief eenvoudig. In het Windows-instellingenvenster kies je Accounts / Aanmeldingsopties. Zet de schuif op Aan bij Uit veiligheidsoverwegingen Windows Hello-aanmelding alleen toestaan voor Microsoft-accounts op dit apparaat.

Dynamisch vergrendelen

Ken je de optie Dynamisch vergrendelen al? Hiermee maak je de computer nog iets veiliger, vooral als je in een ruimte met anderen werkt. Bij Dynamisch vergrendelen gaat Windows automatisch op slot als je wegloopt. Windows maakt hiervoor gebruik van een gekoppeld apparaat (lees: je telefoon) en de bluetooth-verbinding. Loop je weg met je telefoon, dan verdwijnt de verbinding en vergrendelt Windows. Automatisch aanmelden als je weer in de buurt bent, zit er helaas niet in. Kies in Windows-instellingen Accounts / Aanmeldingsopties en klap Dynamisch vergrendelen uit. Zet een vinkje bij Toestaan dat Windows automatisch uw apparaat vergrendelt wanneer u niet aanwezig bent.

Niet zonder toestemming

Windows houdt van updates, die niet altijd even gelegen komen. Om dat proces te versnellen, gebruikt Windows je gebruikersnaam en wachtwoord om eventuele updates automatisch af te ronden. Mogelijk stel je dat – in het kader van beveiliging – niet op prijs. In het eerdergenoemde venster Aanmeldingsopties deactiveer je de optie Mijn aanmeldingsgegevens gebruiken om het instellen automatisch te voltooien na een update. Installeert Windows in de toekomst een update en zijn hiervoor aanmeldingsgegevens nodig (bijvoorbeeld na een herstart van de computer), dan vraagt Windows aan de gebruiker om deze op te geven.

Back-upmaatregelen

Dit is ook een goed moment om de back-upinstellingen van de Microsoft-account te controleren, zodat je in geval van nood niet het risico loopt de toegang tot Windows te verliezen. Open de website https://account.microsoft.com en klik op Beveiliging (links in het venster). Kies Beheren hoe ik me aanmeld. Je kunt meerdere opties gebruiken die je kunt inzetten in geval van problemen. Koppel een alternatief e-mailadres aan de account, maar ook een telefoonnummer. Klik op Een methode voor aanmelden of verifiëren kiezen om alle beschikbare opties te zien en bijvoorbeeld een authenticator-app toe te voegen.

Gekoppelde apparaten

Je kunt de Microsoft-account gebruiken om je aan te melden bij verschillende apparaten, zoals andere computers, maar ook een Xbox en eventuele virtuele machines. Houd bij welke apparaten je gebruikt in combinatie met de account en verwijder uit veiligheidsoverwegingen de koppeling met apparaten die je niet langer gebruikt. Vanuit Windows kun je hiervoor een overzicht opvragen. Kies in het instellingenvenster voor Accounts / Gekoppelde apparaten. Controleer het overzicht en ontkoppel de aanmeldingsgegevens bij apparaten die je niet meer gebruikt: klik op Apparaat verwijderen.

Lokale account maken

Hoewel verscholen, bestaan er nog altijd manieren om een lokale gebruikersaccount in Windows te maken. Zo ben je niet afhankelijk van een Microsoft-account. Een hiervan is via de optie Accounts / Andere gebruikers. Kies Account toevoegen. Kies Ik beschik niet over de aanmeldgegevens van deze persoon en kies hierna voor Gebruiker zonder Microsoft-account toevoegen. Geef een gebruikersnaam en een wachtwoord op en volg de verdere stappen van de wizard.

Gegevens extra afschermen

Maak je gebruik van OneDrive, dan kun je waardevolle of privacygevoelige bestanden extra afschermen met de Persoonlijke kluis van OneDrive. Bestanden die je in deze afgeschermde omgeving bewaart, worden pas ontgrendeld nadat je je opnieuw hebt aangemeld. Handig dus om bijvoorbeeld een foto van je rijbewijs of verzekeringspolis in op te slaan. Bovendien wordt de kluis opnieuw vergrendeld na 20 minuten van inactiviteit. Heb je de Persoonlijke kluis nog niet eerder gebruikt, dan stel je deze eerst in via het hoofdvenster van OneDrive. Na het instellen klik je met rechts op het pictogram van OneDrive in de Windows-taakbalk en kies je Persoonlijke kluis ontgrendelen. Na het gebruik van de kluis kun je deze zelf ook weer vergrendelen. Open het OneDrive-venster en kies Vergrendelen.

Lokale versleuteling

Geen behoefte om een cloudopslag zoals OneDrive te gebruiken? Je kunt voor de versleuteling en extra bescherming van je bestanden ook gebruikmaken van VeraCrypt. Dit opensource-programma mag je gratis gebruiken en is behalve voor Windows ook beschikbaar voor macOS en Linux. VeraCrypt maakt een volume (afgeschermd gebied) op de harde schijf aan en versleutelt dit. In deze zogeheten containers plaats je vervolgens de bestanden. Kies in het programma voor Volume maken en gebruik de wizard om te bepalen welke onderdelen worden versleuteld. Kies voor Een versleutelde bestandscontainer aanmaken. Controleer de werking met testbestanden en ga pas aan de slag met je echte bestanden wanneer je de werking van VeraCrypt voldoende kent. In plaats van een gebied kun je ook een complete schijfpartitie versleutelen. Kies Een niet-systeempartitie/schijf versleutelen en volg wederom de stappen van de wizard.