Doordat de isolatiekwaliteit van onze huizen alsmaar verbetert, kunnen steeds meer huiseigenaren voor lage temperatuurverwarming gaan, kortweg LTV. Dat is goed nieuws, want dit is een energiezuinige en milieuvriendelijke manier van verwarmen. Bij nieuwbouw wordt bijna altijd gekozen voor LTV in combinatie met vloerverwarming, maar er bestaan ook nog andere opties waardoor je LTV kunt toepassen in bestaande woningen.

Eigenlijk is LTV niets anders dan gewone verwarming. De ruimte wordt ook verwarmd door radiatoren, convectoren of vloerverwarming, maar de temperatuur van het water dat door deze toestellen stroomt, is beduidend lager dan wat vroeger nodig was. De meeste huizen in Nederland hebben gewone radiatoren die gevoed worden door water waarvan de cv-ketel zorgt dat de temperatuur tussen de 60°C tot 90°C ligt. Dan spreken we over hoge temperatuurverwarming (HTV). Bij LTV ligt aanvoertemperatuur van het cv-water tussen de 35°C en 55°C en het maakt niet uit of de benodigde energie van een cv-ketel of warmtepomp komt.

Veel mensen denken bij LTV onmiddellijk aan vloerverwarming, omdat ze denken dat er een groot afgifteoppervlak nodig is om de woning comfortabel te verwarmen. En dat betekent dat ze er bij renovatie (waarbij het vaak geen optie is om de vloer uit te breken om vloerverwarming te plaatsen) vanuit gaan dat LTV niet geschikt voor hen is. Maar: er zijn ook alternatieven voor vloerverwarming, waardoor LTV ineens wél een optie wordt voor mensen die hun huis willen verbouwen. Over deze alternatieven vertellen we je graag meer.

Voordelen en nadelen van LTV

Verwarmen op lage temperatuur vraagt minder energie en is dus energie-efficiënt. Als de verwarming op een condenserende ketel werkt, dan moet de watertemperatuur laag zijn. De rookgassen kunnen niet condenseren bij een hoge temperatuur en dan zou zo’n ketel niet beter presteren dan een niet-condenserende ketel. De condensatieketel voor lage temperatuur en de warmtepomp hebben een veel hoger rendement dat een gas- of stookolieketel voor HTV. LTV verbetert ook het wooncomfort. De temperatuur binnen is gelijkmatig verdeeld. Een nadeel is het wat langer duurt voordat je huis op temperatuur is.

Hoe weet je of je huis LTV-klaar is?

Je kunt dat eenvoudig testen door in koude periode de uitvoer van verwarmingsketel op maximum 50 graden in te stellen en gedurende veertien dagen na te gaan of je het huis daarna warm krijgt. Zet de thermostaat dan ’s nachts slechts 2 graden lager dan overdag. Blijft het overdag warm in huis, ook na een vriesnacht, dan is je huis klaar om op een lage temperatuur te verwarmen. Meer over deze test lees je in ons artikel Is mijn huis geschikt voor een warmtepomp?

Overgedimensioneerde radiatoren

Heb je mooie radiatoren en heb je flink geïnvesteerd in grondige isolatiewerken, dan zijn de oude radiatoren in veel gevallen overgedimensioneerd. Ze zijn immers berekend op de oude situatie en moeten nu minder presteren om hetzelfde comfort te bieden. Oftewel: ze zijn eigenlijk te krachtig voor je nieuwe situatie. Het loont de moeite om te testen of ze geschikt zijn om het huis te verwarmen op LTV. Als je dus stevig isoleert, is het mogelijk dat je niet moet investeren in een ander warmteafgiftesysteem.

LT-radiator

Er bestaan plaatradiatoren die speciaal zijn ontworpen voor lage temperatuur. De Low H2O-radiatoren van Jaga bevatten minder water dan conventionele radiatoren en in de radiator zit een warmtewisselaar van aluminium en koper die zijn warmte sneller afgeeft. Daar bovenop introduceert Jaga het zogenaamde Dynamic Boost Effect bij zijn Low H2O-radiatoren. Een kleine microprocessor meet continu de water- en kamertemperatuur en herkent de omschakeling van dag naar nacht. Als je de boost-knop indrukt, zullen kleine ingebouwde ventilatoren gedurende 15 minuten maximale warmteafgifte produceren waardoor de kamer snel opwarmt. Uiteraard verbruiken deze radiatoren een beetje elektriciteit, maar dat stroomverbruik is verwaarloosbaar. Ook fijn: in de comfortmode is het geluidsniveau lager dan 29 dB(A) per unit en tijdens de warmteopstoot blijft het geluid onder de 35 dB(A).

Radiatorboosters

Een andere oplossing is de radiatorbooster die warme lucht forceert. Onder de radiator plaats je een balkje waarop kleine computerventilatoren zitten. Je kunt zo’n boosterventilatoren dus alleen monteren op een dubbele plaatradiator, want het is de bedoeling dat de warmteafgifte toeneemt doordat de ventilatoren de verwarmde lucht door de platen heen blazen. In de buurt van iedere radiator moet wel een stopcontact zitten, want de ventilatoren gebruiken een heel klein beetje stroom. De boosterventilatoren hebben een sensor die aangesloten is op aanvoerleiding van de radiator. Wanneer die watertemperatuur van 30°C registreert, beginnen de ventilatoren te draaien en dat geeft wel een zacht zoemend geluid. Producent Climatebooster beweert dat de watertemperatuur hierdoor 15°C kan dalen bij dezelfde warmteafgifte.

Ventilatorradiatoren

Bij Radson hebben ze ultra-lage temperatuurradiatoren met ingebouwde ventilatoren. De radiatoren van het type Ulow hebben een vlakke voorplaat, waardoor ze onopvallend in praktisch elk interieur passen. Het toestel heeft een bedieningspanel dat in de radiator is weggewerkt. Volgens Radson verstrekken de ventilatoren de warmtestroming tot 80% en werken ze quasi-geruisloos. Je kunt de ventilatoren slechts horen als ze op topsnelheid draaien, maar wanneer de kamertemperatuur is bereikt zijn ze muisstil. De snelheid van de ventilatoren is variabel en volgt automatisch de warmtebehoefte. Ook hier heb je stopcontacten in de buurt van iedere Ulow-radiator nodig. Als we Radson mogen geloven is dit een waardevol alternatief voor vloerverwarming.

©Radson

Convectoren boosten

Het systeem van ingebouwde ventilatoren heeft ook convectorfabrikanten geïnspireerd. De Nederlandse convectorproducent Betherma heeft bijvoorbeeld de HPU (High Performance Unit). Dit is een ventilatorbalk die het afgifteniveau van de convectoren verhoogt, waardoor het rendement toeneemt. De HPU is speciaal ontwikkeld voor lage temperatuurverwarming en is toepasbaar op nieuwe en bestaande installaties. De Betherma HPU kan zowel op wand- en vrijstaande convectoren worden geplaatst en ook in de convectorput. De ventilatorbalken zijn niet duur, maar dit principe werkt volledig op convectiewarmte, het verwarmen van de binnenlucht. Een convector geeft geen stralingswarmte zoals een radiator.

Ventilatie met warmte-terugwinning

Beschikt je woning over gebalanceerde ventilatie met een warmte-terugwin-unit dan is het mogelijk om met een warmtewisselaar in het luchttoevoerkanaal extra warmte en koelte te creëren. Gebalanceerde ventilatie heet zo omdat dit systeem evenveel lucht aanvoert als het afvoert. Hierbij wordt een luchterwarmer geplaatst die de voorverwarmde ventilatielucht nog eens extra verwarmt. Dit systeem werkt alleen bij perfect geïsoleerde panden en dit moet goed ingeregeld worden zodat je via de inblaaskanalen warme lucht over de complete woning verspreidt, behalve in de badkamer. Daar bevindt zich meestal geen inblaasrooster en daarom plaatst men daar vaak een grotere radiator.

©Thermad Brink

Vloerverwarming infrezen

Ten slotte is het toch mogelijk om in een bestaande vloer sleuven te slijpen om toch een nieuwe vloerverwarming te plaatsen zonder dat je de volledige vloer uitbreekt. Tot enkele jaren geleden was dit een bijzonder stofferige en lawaaierige bedoening die slechts door enkele gespecialiseerde bedrijven werd uitgevoerd. Tegenwoordig vind je honderden bedrijven die deze service verhuren aan installateurs. De slijpmachine zorgt dat de leidingen steeds op dezelfde afstand van elkaar liggen. Bovendien maken de nieuwe slijpmachines veel minder herrie en zijn ze aangesloten op krachtige stofzuigers. Deze oplossing heeft uiteraard alleen maar zin als de ondervloer geïsoleerd is. Is dat niet het geval, dan zal de nieuwe vloerverwarming vooral de kruipruimte verwarmen.

Niets zo fijn als een complete webshop waar je alles vindt met betrekking tot het inrichten van een slim huis. Dat is wat tink te bieden heeft: alles wat je nodig hebt voor smart living vind je in de ruime catalogus van deze webshop. Alle merken hebben ze in huis, en onlangs zijn ook de nieuwste Amazon Echo-producten aan het assortiment toegevoegd.

Partnerbijdrage - in samenwerking met tink

Compleet aanbod

Op de webshop van tink kun je terecht voor een veelzijdigheid aan smarthomeproducten. Onlangs lanceerde Amazon een hele reeks nieuwe Echo-producten; de apparaten die je thuis installeert en waarmee je je slimme huis kunt aansturen. De nieuwe Echo-producten helpen je veel in huis te automatiseren met smarthome-apparatuur.

En ook nieuw en handig: De spraakassistent van Amazon - Alexa - is nu volledig Nederlandstalig. Of je nu wilt weten wat voor weer het wordt of de verlichting in de keuken wilt aanzetten: je vraagt het gewoon in het Nederlands. Geef commando’s als "Alexa, draai meezingers" om direct te genieten van muziek via Spotify, Apple Music of Amazon Music. Ook voor je favoriete radiozenders, het laatste nieuws of de uitslagen van je voetbalclub kun je bij haar terecht. Ter vermaak kan ze zelfs een liedje zingen of een verhaaltje voorlezen. Bovendien leert Alexa continu bij, waardoor deze steeds meer nieuwe vaardigheden en functies krijgt.

Compatibel met tal van apparaten

De Amazon Echo-producten en de Alexa spraakassistent zijn compatibel met een groot aantal smarthomeproducten. Zo kun je met een enkele Nederlandstalige opdracht als ‘lichten aan in de woonkamer’ je Philips Hue- of IKEA Trådfri-lampen inschakelen of laat je je huishoudelijke apparaten van Samsung bedienen met de SmartThings-koppeling. Veel Amazon Echo-apparaten zijn bovendien voorzien van een Zigbee-hub, waardoor je vrijwel alle Zigbee-apparaten, zoals de bekende Hue-lampen, direct kunt aansturen. Alle nieuwe Echo-producten vind je in de shop van link. We nemen de producten kort met je door.

Amazon Echo Show 8 - €199,99

Deze Amazon Echo Show 8 is voorzien van een een 8,68‑inch aanraakscherm met een resolutie van 800 × 1340 pixels en een in‑cell capacitieve touch‑technologie. Dit is dezelfde aanraaktechnologie die op smartphones wordt gebruikt. Het apparaat draait op Amazons eigen AZ3 Pro‑chip, een 64‑bit SoC met twee A78‑kernen en vier A55‑kernen en Wi‑Fi 6e‑ondersteuning.

De 13‑MP‑camera met auto‑framing en 3,3× zoom staat boven het scherm, samen met vier microfoons en een schuifje om de camera fysiek af te schermen. Het ingebouwde Zigbee/Matter/Thread‑huisautomatisatiecentrum en Bluetooth 5.3 bieden brede connectiviteit voor een scala aan apparaten . De audio komt van een 2,8‑inch woofer en twee full‑range drivers met een gezamenlijk vermogen van 40 watt en ondersteuning voor ruimtelijk geluid.

Amazon Echo Dot - € 64,99

De Echo Dot is een compacte bolvormige slimme luidspreker met een diameter van slechts 10 centimeter en een gewicht van 340 gram. Binnenin zit een MediaTek MT8519‑processor met vier ARM Cortex‑A55‑kernen op 1,8 GHz en 512 MB LPDDR4‑geheugen.

De luidspreker heeft een volledig bereik met een frequentierespons tussen 100 Hz en 40 kHz. De Dot ondersteunt Wi‑Fi tot 802.11ac en Bluetooth 5. Het werkt als smart‑home‑hub voor Matter en Thread en heeft een microfoon met fysieke dempknop.

Amazon Echo Show 11 - € 239,99

De Echo Show 11 heeft een groter 10,95‑inch full-hd-scherm met een resolutie van 1200 × 1920 pixels en een in‑cell capacitieve aanraaklaag. De 13‑megapixelcamera beschikt over auto‑framing en 3,3× digitale zoom. Onder de motorkap vinden we een AZ3 Pro‑processor met twee A78‑kernen (1,8 GHz) en vier A55‑kernen (2 GHz). Draadloze connectiviteit vinden in Wi‑Fi 6e en Bluetooth 5.3 en er is ondersteuning voor Zigbee, Matter en Thread.

Het audiosysteem bevat een 2,8‑inch woofer en twee full‑range drivers met een gezamenlijk vermogen van 40 watt en frequentiebereik van 90 Hz tot 40 kHz. Een fysieke microfoonschakelaar en multi‑room‑functie maken de Echo Show 11 compleet. Je kunt deze Echo Show ook in een 2-pack-variant aanschaffen, zodat je er bijvoorbeeld eentje beneden hebt, en een in de slaapkamer.

Amazon Echo Show 5 - € 109,99

De Amazon Echo Show 5 heeft een 5,5‑inch scherm met 960 × 480 pixels met een compacte driehoekige behuizing van 147 × 91 × 82 millimeter en weegt 456 gram. De MediaTek MT8169B‑octacoreprocessor en 1 GB RAM zorgen voor snelle bediening en afhankdelijk van je opdrachten .Er is een 2‑MP‑camera met fysieke sluiter en microfoonknop voor privacy. Connectiviteit omvat Wi‑Fi 5 (802.11ac) en Bluetooth 5.0.

De Echo Show 5 heeft geen ingebouwde smart‑home‑hub. Het geluid komt van een enkele 1,75‑inch full‑range driver en de speaker wordt gevoed door een 21‑watt netadapter. Multi‑room‑ondersteuning en een netsnoer worden meegeleverd. Je kunt de Amazon Echo Show 5 ook aanschaffen in een 2-pack variant.

Amazon Echo Dot Max - € 109,99

Deze Echo Dot Max is een krachtigere versie van de Dot en heeft een wat groter formaat. Binnenin draait de AZ3‑chip met 1 GB DDR4‑geheugen en 1 GB pNAND‑opslag. Hij fungeert als bridge voor Zigbee, Matter en Thread en ondersteunt Wi‑Fi 6e en Bluetooth 5.3.

De audioconfiguratie bestaat uit een 2,5‑inch woofer en 0,8‑inch tweeter met een frequentierespons van 53 Hz tot 16 kHz. Vier microfoons met fysieke mute‑knop zorgen voor stemopdrachten. Door de fysieke microfoonknop waarborg je je privacy.

Amazon Echo Studio - € 239,99

De Echo Studio is een cilindrische stevige luidspreker met een gewicht van 1,63 kilogram. Hij gebruikt vier A55‑cores tot 2,0 GHz en 2 GB LPDDR5‑geheugen en ondersteunt Wi‑Fi 6e en Bluetooth 5.3.

Qua audio zit je helemaal goed, want het bestaat uit meerdere luidsprekerdrivers (woofers en full‑range) met frequentiebereik van 40 Hz tot 20 kHz en Dolby Atmos‑ondersteuning. De Vega OS‑software biedt ondersteuning voor Alexa, Matter, Thread en Zigbee. Met de bijbehorende Echo-app kun je de bass‑ en treble‑instellingen aanpassen.

Lekker lezen!

Heb je niets met een slim huis en ben je meer van het lezen? Ook daarvoor kun je terecht bij tink, want verschillende Amazon Kindle e-readers zitten eveneens in het assortiment. We nemen de drie belangrijkste modellen even kort met je door.

Amazon Kindle Colorsoft Signature Edition - € 299,99

De Kindle Colorsoft Signature Edition beschikt over een 7‑inch kleurenscherm met 150 ppi voor kleurweergave en 300 ppi voor zwart‑wit, ondergebracht in een dunne behuizing. De Signature Edition is wat luxer uitgerust, onder meer door het automatisch aanpassen van de helderheid van de verlichting aan de omgeving, waardoor je ogen minder snel vermoeid raken. Lezen is nu nog natuurlijker, of het nu dag of nacht is.

De e-reader weegt slechts 218 gram en licht daardoor lekker in de hand. De e-reader ondersteunt Wi‑Fi 5 en Bluetooth 5.0 en laadt via usb-c of Qi‑draadloos. Een adapter wordt niet meegeleverd. De interne opslag van 32 GB wordt ondersteund door een 2310 mAh‑accu die wekenlang lezen mogelijk maakt; de reader is daarnaast IPX8‑waterdicht.

Amazon Kindle Paperwhite Signature Edition - € 199,99

De Kindle Paperwhite Signature Edition heeft een 6,8‑inch E‑Ink‑scherm met 300 ppi en instelbare frontverlichting in een compacte behuizing van 176,72 × 127,56 × 7,83 millimeter en weegt maar 214 gram. De reader beschikt over 32 GB interne opslag. De helderheid van het scherm wordt ook bij deze Kindle automatisch aangepast aan de omgeving. Qua connectiviteit ondersteunt deze Kindle Wi‑Fi a/b/g/n/ac en Bluetooth 2.1/3.0/4.1.

Een 1900 mAh‑Li‑ion‑polymeeraccu biedt een batterijduur tot maar liefst 12 weken. De reader is IPX8‑waterdicht, ondersteunt Audible‑luisterboeken via Bluetooth en wordt geleverd met een usb-c-kabel en natuurlijk een handleiding. De adapter wordt niet meegeleverd, maar iedere usb-c-adapter is in principe geschikt om deze Kindle op te laden.

Amazon Kindle Colorsoft - € 269,99

De Kindle Colorsoft is een lichtere variant van de Signature Edition. Het 7,05‑inch scherm heeft een resolutie van 150 ppi voor kleurweergave en 300 ppi voor zwart‑wit. De reader meet 176,73 × 127,56 × 7,83 millimeter en weegt 215 gram. Binnenin zit een MTK MT8113S‑dual‑coreprocessor op 2 GHz met 1 GB RAM en 2310 mAh‑accu; er is 16 GB interne opslag.

Connectiviteit voor deze e-reader bestaat uit Wi‑Fi 5 en Bluetooth 5.0, opladen doe je via een usb-c-kabel. De reader is IPX8‑waterdicht en compatibel met een optionele EMR‑stylus. In de verpakking vind je naast de e-reader een usb-c-oplaadkabel (zonder adapter) en een snelstartgids

Belangrijk om te weten voor iedereen die Dispatch op een Switch of Switch 2 wil aanschaffen: de game is op die platforms gecensureerd, en dit kan niet uitgezet worden.

Dispatch kwam afgelopen jaar al uit op platforms als pc en PlayStation 5, en is sinds eerder deze week ook te koop voor Nintendo Switch en Nintendo Switch 2. Veel Switch-gamers keken al lange tijd uit naar de release van deze geprezen indiegame.

Censuur in Dispatch

Nu blijkt echter dat Dispatch op Switch-consoles gecensureerd is. De game bevat zo nu en dan scènes waarin (getekende) naaktheid voorkomt. Ook zitten er andere volwassen beelden in, zoals het opsteken van een middelvinger. In de andere platformversies zit er als optie de mogelijkheid deze beelden te censureren, maar spelers kunnen dit zelf bepalen door het aan of uit te zetten.

Op Switch en Switch 2 blijkt dit dus niet het geval: daar is het censuur vooralsnog verplicht. Volgens Dispatch-ontwikkelaar AdHoc (via Eurogamer) is dit gedaan omdat de game aan bepaalde regels moet doen om op de Nintendo eShop uit te komen.

Het lijkt er dan ook niet op dat er een patch uitkomt waarmee spelers het alsnog zelf kunnen bepalen, al is de kritiek online niet mals. Mocht die kritiek groeien, dan wordt er wellicht alsnog wat aan gedaan, maar dit is vooralsnog niet bevestigd.

Mogelijk heeft het te maken met strengere regels in bepaalde regio's - zoals Japan. Het zou kunnen dat AdHoc er voor heeft gekozen één versie van het spel voor alle regio's uit te brengen, waardoor het censuur voor alle regio's geldt. In Japan is de PS5-versie van de game bijvoorbeeld ook gecensureerd.

Nintendo heeft in een statement aan NintendoLife niet veel meer duidelijkheid gegeven over de situatie. Het bedrijf benadrukt dat leeftijdsclassificaties door onafhankelijke organisaties worden gegeven, maar dat het ook zelf richtlijnen voor zijn platforms heeft. "We informeren partners wanneer hun games niet aan deze richtlijnen voldoen, maar Nintendo past zelf niet de content van partners aan."

Nintendo en volwassen games

Nintendo zelf heeft in het verleden enkele controversiële keuzes gemaakt rondom censuur. Nintendo's spelcomputers staan er om bekend dat ze voor de hele familie bedoeld zijn, en in het verleden zorgde dit er bijvoorbeeld voor dat rood bloed met een andere kleur werd vervangen.

De laatste jaren leek Nintendo echter steeds coulanter te worden op het gebied van het vertonen van geweld en andere volwassen beelden in games. Diverse andere Switch 2- en Switch-games tonen wel volwassen materiaal, dus het is niet duidelijk waarom Dispatch dan toch gecensureerd is. Wellicht ligt het aan de combinatie met de tekenfilmachtige beelden in de game.

Over Dispatch

Dispatch draait om de aan lager wal geraakte superheld Robert Robertson. Tegenwoordig vult hij zijn tijd met een kantoorbaan, waarbij hij de administratie van andere superhelden verzorgt. Toch hoopt hij zelf uiteindelijk ook weer de held uit te kunnen hangen.

De game heeft daarmee een focus op het narratief, en doet daardoor meer dan eens denken aan de adventuregames van Telltale Games. Ontwikkelaar AdHoc bestaat dan ook gedeeltelijk uit voormalige werknemers van de studio achter de The Walking Dead-spellen.

Dispatch heeft daarbij een sterrencast die de rollen van de personages vervullen. Denk aan Aaron Paul (in de rol van de hierboven genoemde Robert), Jeffrey Wright (The Last of Us, Westworld, Matthew Mercer en Laura Bailey.

Dispatch is gestructureerd als een seizoen van een serie - de game kwam uit verspreid over meerdere episodes. AdHoc heeft eerder al laten weten dat een 'tweede seizoen' wordt overwogen.