ID.nl logo
Zo maak je je energieverbruik inzichtelijk
© Reshift Digital
Huis

Zo maak je je energieverbruik inzichtelijk

Wil je meer inzicht en controle over het energieverbruik van je huis? Met de juiste set aan hardware en software kun je energie besparen en apparaten beter onder controle houden. Wil je nog een stap verder, dan maak je je apparaten slim zodat ze met elkaar kunnen communiceren. We nemen je mee door de verschillende mogelijkheden.

Tip 01: Altijd inzicht

Heb je een slimme elektriciteitsmeter in de meterkast, dan hoef je niet per se aanvullende apparatuur aan te schaffen om inzicht te krijgen in je energieverbruik. De gegevens van een slimme meter zijn voor consumenten (of eindgebruikers in het algemeen) namelijk deels openbaar. De netbeheerder en energieleverancier krijgen meer te zien, maar voor ons blijft er genoeg bruikbaars over. Via www.slimmemeterportal.nl kun je deze gegevens opvragen. Klik op de knop Inschrijven en geef je gegevens op. Je geeft hiermee toestemming aan de makers om de database met informatie van je slimme meter te raadplegen. Eenmaal aangemeld, vind je de gegevens terug in het dashboard. Boven in het venster zie je een knoppenbalk waarmee je schakelt tussen het overzicht per dag, maand en jaar. Direct ernaast kun je het verbruik tonen in kilowattuur of in kosten. Standaard tonen de grafieken ook het sluimerverbruik: het verbruik van alle apparaten die continu zijn ingeschakeld of op stand-by staan, zoals televisies en koelkasten. Hoef je het sluimerverbruik niet te zien, klik dan op het pictogram van het sluimerverbruik om de weergave uit te schakelen. Je vindt deze knop, Sluimerverbruik verbergen, boven aan de eerste grafiek. De tweede grafiek in het scherm toont het gasverbruik.

©PXimport

Onder de motorkap

Een slimme elektriciteitsmeter communiceert met de buitenwereld via DSMR. Dit is een afkorting van Dutch Smart Meter Requirements. Er bestaan hiervan verschillende versies, waaronder DSMR 3, 4 en 5. Welke versie jouw slimme meter ondersteunt, is afhankelijk van de fabrikant en het model van de slimme meter.

Tip 02: Andere informatie

Onder elke grafiek vind je een knop waarmee je de gegevens kunt exporteren als Excel-bestand. Rechts vind je de gedetailleerde informatie van het elektriciteits- en gasverbruik. Heb je een dubbele meter, dan worden de gesplitste gegevens getoond. De kostenindicatie is overigens gebaseerd op de prijs die je zelf kunt instellen. Klik op je naam en kies voor Aansluitingen en tarieven, waarna je de gegevens invoert. In het geval van een dubbeltarief vul je beide waarden in. Maak je gebruik van zonnepanelen of andere onderdelen waarmee je energie teruglevert, dan kies je bij Teruglevering voor Ja en geef je de bijbehorende gegevens op in het vak Zonnepanelen. Geef de aanvullende informatie ook op bij Woonsituatie, zoals het type woning en bouwjaar. Bij de sectie SlimmemeterPortal instellingen kun je bovendien doelstellingen opgeven, zoals het aantal procent energie dat je wilt besparen op basis van het huidige jaarverbruik. Interessant is de tab Vergelijken, waarop je het verbruik kunt vergelijken met de omgeving of het huistype (dat je eerder hebt opgegeven bij Woonsituatie).

©PXimport

Tip 03: Handmatig bijhouden

Heb je nog geen slimme meter, maar wil je wel de meterstanden bijhouden? Dan kun je gebruikmaken van een apparaat dat de meter uitleest (zie tip 6), maar verplicht is dat niet. Je kunt ook de meterstanden handmatig bijhouden in een Excel-overzicht. Zelf maken is niet nodig: op www.tiny.cc/excelenergie vind je een sjabloon waarin je de meterstanden kunt bijhouden.

©PXimport

Via SlimmemeterPortal kun je eenvoudig je energieverbruik inzien, al is dat niet realtime

-

Tip 04: Verbruik monitoren

Met een verbruiksmanager kun je het energieverbruik in het oog houden. Hoewel de eerder besproken SlimmemeterPortal zonder aanvullende apparatuur informatie geeft over je energieverbruik, kent de opzet als nadeel dat de informatie niet realtime is. Lijkt het je wel wat om live-informatie over je energieverbruik in te kunnen zien, dan kun je een meetset aanschaffen, zoals Huisbaasje (www.huisbaasje.nl). Zo’n set bestaat uit een meetstekker, een aantal kabels en een app. De set werkt op zowel slimme meters als traditionele meters. Je sluit een sensor aan op de elektriciteits- en gasmeter of verbindt een kabel met de slimme meter. In dat laatste geval verbind je de P1-poort van de slimme meter met de meetstekker van Huisbaasje.

Heb je een traditionele meter? Dan plak je de meegeleverde plaksensoren op de glaasjes van de meter. Op basis van een visuele indicatie – bijvoorbeeld de draaiende schijf van de elektriciteitsmeter of een knipperende led – berekent de meetstekker het verbruik. In de app vind je instructies om de kabels aan te sluiten en om de kenmerken van de meter aan de app door te geven. De meetstekker maakt verbinding met internet en stuurt de gegevens door naar een externe server voor opslag. De gegevens vraag je op via de app. Op basis van het actuele verbruik vertelt de app je ook of je hoger of juist lager uitkomt aan het einde van het jaar, zodat je je verbruik hier eventueel op kunt aanpassen.

©PXimport

Tip 05: Aanbieders

Naast Huisbaasje zijn er nog vele andere aanbieders op deze markt actief. Een handig overzicht van de meeste aanbieders vind je op www.energieverbruiksmanagers.nl. Op deze website kun je sorteren op het type meter dat je hebt, welke energiecontracten zijn afgesloten en of je bijvoorbeeld gebruikmaakt van zonnepanelen. Handig zijn de klantwaarderingen: zo lees je eerlijke meningen over de ervaringen met de verschillende meetsets.

Ben je een knutselaar, dan kun je in plaats van een kant-en-klare meter ook een eigen meter maken. Lees hiervoor tip 7 en verder.

©PXimport

Tip 06: Energie inzichtelijk

De bijbehorende app van zo’n meetset geeft je een flinke hoeveelheid informatie. Zo zien we in de app van Huisbaasje verschillende tegels met data. Elke tegel vertegenwoordigt een energiegebied, zoals Elektriciteit, Gas en Zon. Klik op een tegel voor uitgebreidere informatie over het verbruik. Zo kun je het verbruik zien per uur, maar ook overzichten van een dag, week of maand opvragen. Met een tik op Voorgaande (bijvoorbeeld Voorgaande weken) kun je perioden met elkaar vergelijken. Op het hoofdscherm vind je ook de tegel Jaarnota. Open je deze tegel, dan zie je bij Verwachte jaarnota wat het geschatte eindverbruik is, op basis van het huidige verbruik. Deze informatie wordt alleen getoond als je de gegevens en contracten hebt ingevoerd. Tik daarvoor op het tandwiel rechtsboven om het instellingenvenster te openen. Geef de juiste gegevens op bij Woonsituatie, Jaarnota en Energiecontract. Ook interessant is het rustverbruik te bekijken en dit te vergelijken met vergelijkbare huishoudens. Tik op de tegel Rustverbruik en lees het rustverbruik af op de gelijknamige tab. Klik op de tab Kosten om een vergelijking met vergelijkbare huishoudens op te vragen.

©PXimport

Overstappen

Een eenvoudige en doeltreffende manier om geld te besparen op je energiekosten is door jaarlijks van aanbieder over te stappen. Gebruik een vergelijkingswebsite zoals www.gaslicht.com om de tarieven te vergelijken. Zorg dat je een recent jaaroverzicht bij de hand hebt, zodat je de actuele verbruiksgegevens in de vergelijker kunt invullen. Heb je een leverancier op het oog, bezoek dan eerst de website van de leverancier zelf om te controleren of deze nog een beter aanbod biedt op de eigen website dan op de vergelijkingssite. Om niet te vergeten dat het jaar bijna om is, kun je in de app, bijvoorbeeld van Huisbaasje, een herinnering instellen.

Veel leuker is het om met Raspberry Pi je eigen meetset te maken

-

Tip 07: Zelf maken

Een kant-en-klare meetset biedt behoorlijk wat gemak, maar leuker is het om een eigen meetset te maken. Dat kan op verschillende manieren, bijvoorbeeld met de Raspberry Pi. Prettig is dat de Raspberry Pi relatief weinig stroom verbruikt en over voldoende rekenkracht bezit om het energieverbruik te meten. Je kunt een starterkit aanschaffen, zodat je in één keer over alle benodigde onderdelen beschikt. Een goed voorbeeld hiervan is de Slimme Meter Domoticz Starter Kit met Raspberry Pi 3B, die je voor circa 80 euro aanschaft bij SOS Solutions (www.sossolutions.nl). Zoek even online naar de beste deal. Een kit bestaat meestal uit de Raspberry Pi met behuizing en voeding, een geheugenkaart, netwerkkabel en slimmemeter-kabel. Voor het uitlezen van de slimme meter op de eerdergenoemde P1-poort (tip 4) maak je gebruik van een slimmemeter-kabel. Je betaalt voor de kabel los zo’n 20 euro. Controleer wel altijd nog bij de leverancier of de kabel geschikt is voor het type meter dat je gebruikt.

©PXimport

Tip 08 Installeren

Beschik je over de benodigde componenten, dan kun je aan de slag met de software. Met P1 Monitor kun je het stroomverbruik van je slimme meter in de gaten houden. Op de website www.ztatz.nl/p1-monitor vind je meer informatie, inclusief een link naar de nieuwste versie van de software om deze te downloaden. Zodra je de nieuwste versie hebt gedownload, pak je de inhoud van het zip-bestand uit en plaats je de bestanden in een aparte map. Ga vervolgens naar www.alexpage.de/usb-image-tool/download en haal de USB Image Tool binnen. Met dit programma kun je P1 Monitor naar de geheugenkaart kopiëren. Plaats hierna de geheugenkaart in de Raspberry Pi, koppel het apparaat via de netwerkkabel aan je thuisnetwerk en verbind de P1-kabel via een usb-poort van de Raspberry Pi met de slimme meter. Sluit op het laatst de voeding op de Raspberry Pi aan, zodat deze wordt ingeschakeld. Achterhaal het ip-adres dat aan de Raspberry Pi is toegekend (vaak vind je dit terug via het dashboard van de netwerkrouter). Open nu je browser en geef het ip-adres op in de adresbalk zodat het dashboard van P1 Monitor verschijnt.

©PXimport

Tip 09: If This Then That

Met If This Then That (kortweg IFTTT) kun je nog meer controle uitoefenen op de apparaten in huis en daarmee dus ook op het energieverbruik. Met IFTTT kun je gebeurtenissen maken die een bepaalde actie tot gevolg hebben. Bijvoorbeeld: je verlaat je huis en de slimme verlichting schakelt hierdoor automatisch uit. Of je komt thuis en de thermostaat schakelt automatisch een aantal graden bij. Prettig is dat IFTTT met een groot aantal verschillende apparaten en diensten werkt. Het fungeert hierbij als koppelaar: je kunt door middel van ‘recepten’ verbindingen leggen tussen apparaten en diensten van verschillende leveranciers. Ga eerst naar www.ifttt.com en maak een account. Klik op Sign up. Ben je aangemeld, klik dan eerst op Explore om een overzicht van mogelijke recepten te bekijken.

©PXimport

Tip 10: Automatisch aan

We kiezen ervoor om IFTTT te gebruiken om een van onze energieverbruikers, de Hue-lampen, automatisch in te schakelen wanneer we thuiskomen. Gebruik de zoekbalk bovenin en zoek op Hue. In het overzicht van alle beschikbare recepten voor Hue zoeken we naar het recept dat de verlichting inschakelt zodra wij thuiskomen: Turn your lights on automatically as you arrive home. Klik vervolgens op Connect en geef de locatie van je woning zo nauwkeurig mogelijk aan op de kaart. Voor sommige recepten – waaronder dit voorbeeld – heb je de app van IFTTT nodig. In dit geval geeft de app op de telefoon een signaal aan IFTTT zodra je in de buurt van de woning komt. In het scherm erna zie je de koppeling waarmee je de app op je telefoon plaatst. Klik op Save. Je kunt IFTTT ook gebruiken om de lampen op automatisch uit te schakelen, bijvoorbeeld wanneer je het huis verlaat of wanneer de zon opkomt.

©PXimport

Tip 11: Slimme stopcontacten

Slimme stekkers zijn een goede manier om meer controle uit te oefenen op het energieverbruik binnen je woning. Je kunt hiermee namelijk een grote hoeveelheid apparaten ‘slim’ maken en ze op afstand in- en uitschakelen. Steek de slimme stekker in het stopcontact en sluit hier een apparaat op aan. De stekker wordt via een draadloze verbinding aangestuurd, bijvoorbeeld via je draadloze netwerk. Het gebruikte protocol is afhankelijk van de fabrikant. Het voordeel van wifi-stekkers is dat je gebruik kunt maken van je bestaande netwerk en geen extra hubs hoeft te installeren. Wil je gebruikmaken van meerdere stekkers in je huis, gebruik dan het liefst stekkers van dezelfde fabrikant. Neem bijvoorbeeld de Kasa Wi-Fi Smart Plug van TP-Link. De stekker werkt via wifi en wordt geleverd met de Kasa-app waarmee je de plug bedient. Deze is beschikbaar via Google Play en Apple App Store. Klik op het plusteken (+) om een apparaat toe te voegen en kies voor Device. Vervolgens kun je het type apparaat toevoegen, in ons geval Smart Plug. Plaats de slimme stekker in het stopcontact en volg de instructies van de wizard om hem toe te voegen. Vervolgens kun je schema’s maken. Open de detailpagina van de stekker en tik op Schedule. Je bepaalt hier de actie (aan of uit), op welk moment (een bepaald uur of zonsopkomst of -ondergang) en op welke dagen (bijvoorbeeld doordeweeks).

©PXimport

Tip 12: In de smiezen

Steeds meer huishoudelijke apparaten worden als slimme uitvoering uitgebracht, wat betekent dat ze in het draadloze thuisnetwerk kunnen worden opgenomen. Dit geeft je de mogelijkheid om het gebruik hiervan onder controle te houden. Maak bijvoorbeeld schema’s om apparaten op gezette tijden in- en uit te schakelen en zo minder last te hebben van sluipverbruik. Of krijg meer inzicht in het verbruik, bijvoorbeeld door in een Excel-sheet automatisch te laten bijhouden op welke momenten het apparaat wordt ingeschakeld en voor hoe lang. Vaak kun je hiervoor gebruikmaken van het in tip 9 en 10 besproken If This Then That. Zo bieden een aantal fabrikanten van wasmachines, waaronder Bosch, Siemens en Gaggenau, het slimme programma Home Connect (www.home-connect.com/nl/nl), dat ondersteuning biedt voor IFTTT. Bij elke wasbeurt wordt er dan een nieuwe regel weggeschreven naar het Excel-sheet. Een vergelijkbare functionaliteit is ook beschikbaar voor airconditioningsystemen, bijvoorbeeld van Daikin.

©PXimport

▼ Volgende artikel
Review Poco F8 Ultra – Toptoestel zodra de prijs zakt
© Wesley Akkerman
Huis

Review Poco F8 Ultra – Toptoestel zodra de prijs zakt

De smartphones van Poco zijn over het algemeen goed geprijsd als je kijkt naar wat je ervoor terugkrijgt. De nieuwe Poco F8 Ultra heeft een prijskaartje van minimaal 800 euro. Gaat die regel ook hier op?

Uitstekend
Conclusie

De Poco F8 Ultra oogt uniek, vindt in de subwoofer een handige toevoeging en voelt stevig aan. De door ons geteste Denim Blue-uitvoering heeft bovendien een faux denimlaagje op de achterkant voor extra grip (wat deze variant een paar gram zwaarder maakt dan de zwarte versie). Wel plaatsen we wat kanttekeningen bij de software- en camera-ervaring. De prijs is misschien gevoelsmatig nog wat hoog, zeker voor dit merk. Maar zakt de prijs richting de 600 euro, dan krijg je een toptoestel dat zijn prijs meer dan waarmaakt en waar je langdurig plezier van hebt.

Plus- en minpunten
  • Bose-subwoofer
  • Faux denim achterop
  • Stevig, handzaam en licht
  • Vlotte en overzichtelijke software
  • Gemiddeld tot goed softwarebeleid
  • Batterijduur
  • Kleuren kunnen beter
  • Camera laat te wensen over
  • Bloatware en advertenties
CategorieSpecificatie
Display6,9 inch Amoled-display, 120Hz (adaptief), 3500 nits maximale helderheid
ProcessorSnapdragon 8 Elite Gen 5 (3nm)
Geheugen12 GB of 16 GB LPDDR5X (9600 Mbps)
Opslag256 GB of 512 GB (UFS 4.1)
Batterij6500 mAh met 100W HyperCharge en 50W draadloos laden
Camera achter50 MP hoofdcamera (OIS), 50 MP periscooptelelens (OIS), 50 MP ultragroothoek
Camera voor32 MP met autofocus
VideoTot 8K op 30 fps (achter) / 4K op 60 fps (voor)
SoftwareXiaomi HyperOS 3
BouwIP68 waterbestendig, POCO Shield Glass, 218 (Black) - 220 gram (Denim Blue)
Connectiviteit5G, Wifi 7, Bluetooth 6.0, NFC
Extra'sUltrasone vingerafdrukscanner, Infrarood (IR-blaster), Bose audio

Want wat voor smartphone kun je precies aanbieden als je er net wat meer geld tegenaan gooit? Dat idee heeft een unieke telefoon opgeleverd, voorzien van een denimlook én een extra subwoofer achterop. Gewaagde keuzes, maar in een wereld waarin smartphones steeds meer naar elkaar toe groeien, en in hun identiteitscrisis meer en meer op iPhones gaan lijken, geen verkeerde ontwikkeling. Alleen daarom al zijn we enthousiast over de Poco F8 Ultra (Blue Denim-uitvoering).

Het helpt dan ook zeer dan de subwoofer daar niet alleen voor de show zit. Dit compacte speakertje geeft geluiden en audio meer dan genoeg ruimte om beter tot hun recht te komen vergeleken met reguliere smartphonespeakers. Weg is dat blikkige geluid, dat nu ruimte maakt voor warmere tonen en een bredere soundstage. Klinkt de muziek perfect? Dat kun je niet verwachten, maar we zijn desondanks onder de indruk van de Bose-luidspreker.

©Wesley Akkerman

Uniek en tof

De Poco F8 Ultra ligt prettig in de hand en voelt solide aan dankzij het aluminium frame. Met 220 gram is hij ook niet overdreven zwaar. Het fauxdenim op de achterkant draagt daarbij merkbaar bij aan de grip, waardoor hij niet snel uit je handen glipt. Juist door dat eigenzinnige uiterlijk is dit zo'n smartphone die je liever zonder hoesje gebruikt, ook al loop je daarmee iets meer risico op valschade.

Het grote amoled-paneel van 6,9 inch stelt evenmin teleur. Met zijn hoge resolutie (1.200 bij 2.608 pixels) en verversingssnelheid (120 Hertz) kom je niets tekort en oogt alles scherp en vlot. Het contrast is breed en zwartwaarden zijn diep, maar de kleuren kunnen soms net even wat flets ogen. Dat valt alleen op in directe vergelijkingen met andere smartphones; de kans is heel klein dat dit je hier iets van merkt in het dagelijkse gebruik of als je een minder geoefend oog hebt.

©Wesley Akkerman

©Wesley Akkerman

Wat je mag verwachten

Ook al draait de Poco F8 Ultra niet op de krachtigste processor die Qualcomm te bieden heeft, in de praktijk merk je daar weinig van. De Snapdragon 8 Elite Gen 5 voelt vlot aan bij multitasking en kan games zonder moeite aan, al moet je er wel rekening mee houden dat de Gen 5 warm (niet heet, gelukkig) kan worden wanneer je high-end spellen speelt. Niets om je zorgen over te maken, je zult hier namelijk je vingers niet aan branden.

Ook de accu stelt niet teleur. Met een capaciteit van 6.500 mAh haal je in veel gevallen probleemloos twee dagen, al hangt dat vanzelfsprekend af van hoe intensief je de smartphone gebruikt. Speel je veel games, dan loopt hij sneller leeg, maar opladen gaat razendsnel. Met een geschikte 100w-lader, die je zelf moet aanschaffen, zit de accu binnen ongeveer veertig minuten weer helemaal vol.

0,7x

1x

2x

Camera en software

Toch is niet alles goud wat er blinkt. Onder de juiste lichtomstandigheden maakt de Poco F8 Ultra kleurrijke en gedetailleerde beelden. Zoomen is geen probleem en ook de selfiecam lijkt goed om te gaan met verschillende huidtypen. De groothoeklens presteert echter minder goed: kleuren komen minder goed uit de verf en details vallen weg. De avondmodus stelt teleur, met een overdaad aan exposure, gebrekkige kleurenaccuraatheid en trage vastlegging.

Aangezien Poco een dochteronderneming is van Xiaomi, draait het toestel op HyperOS 3.0. De Poco staat daardoor vol met overbodige en dubbele apps, waaronder die van Xiaomi, waarvan je het gros kunt verwijderen. Ook kom je her en der wat reclame tegen. Verder is het besturingssysteem vlot en overzichtelijk, twee eigenschappen die we extreem belangrijk vinden. Je krijgt tot slot 'maar' vier Android-upgrades, evenals zes jaar aan beveiligingsupdates.

5x

10x

Poco F8 Ultra kopen?

Ondanks de kanttekeningen die we plaatsen bij de software- en camera-ervaringen, zijn er eigenlijk weinig redenen om niet voor de Poco F8 Ultra te kiezen. Hij oogt uniek, vindt in de subwoofer een handige toevoeging en voelt stevig aan. De door ons geteste Denim Blue-uitvoering heeft bovendien een faux denimlaagje op de achterkant voor extra grip (wat deze uitvoering wel een paar gram zwaarder maakt dan de Poco F8 Ultra Black). De prijs is misschien gevoelsmatig nog wat hoog, zeker voor dit merk. Maar zakt de prijs richting de 600 euro, dan krijg je een toptoestel dat zijn prijs meer dan waarmaakt en waar je langdurig plezier van hebt.

52137934

▼ Volgende artikel
Spatial audio: de zin en onzin van 3D-geluid
© ER | ID.nl
Huis

Spatial audio: de zin en onzin van 3D-geluid

Spatial audio, oftewel ruimtelijke audio, belooft een luisterervaring waarbij het geluid niet alleen van links en rechts komt, maar je volledig omringt. Hoewel de marketingkreten je geregeld om de oren vliegen, is de techniek niet in elke situatie even zinvol. In dit artikel ontdek je wanneer ruimtelijke audio je ervaring verrijkt en wanneer je prima zonder kunt.

Vergeet het statische geluid van je oude vertrouwde stereo-set. Met spatial audio krijgt geluid eindelijk de diepte die het verdient. Dankzij slimme algoritmes die de akoestiek van de echte wereld nabootsen, ontsnapt de audio aan je koptelefoon of soundbar. Geluid beweegt vrij door de kamer, waardoor een helikopter in een film ook echt boven je hoofd lijkt te cirkelen. Het is de overstap van een platte foto naar een hologram, maar dan voor je oren.

Bioscoopervaring thuis

De meest logische toepassing voor spatial audio is zonder twijfel de moderne filmervaring. Wanneer je een blockbuster kijkt die is gemixt in formaten zoals Dolby Atmos, komt de techniek pas echt tot leven. Een helikopter die overvliegt of regen die op een dak klatert, krijgt een verticale dimensie die voorheen onmogelijk was met een standaard hoofdtelefoon of een simpele soundbar.

Voor filmliefhebbers die niet de ruimte hebben voor een volledige surround-installatie met fysieke speakers in het plafond, biedt spatial audio een overtuigend en compact alternatief dat de zogenaamde immersie aanzienlijk vergroot.

Spatial audio in de praktijk

Je komt ruimtelijke audiotechnieken op steeds meer plekken tegen, vaak zonder dat je er specifiek naar hoeft te zoeken. In de filmwereld is Dolby Atmos de absolute standaard, waarbij streamingdiensten zoals Netflix en Disney+ deze techniek inzetten om geluidseffecten via een soundbar dwars door je kamer te laten bewegen.

Muziekliefhebbers vinden soortgelijke ervaringen bij Apple Music en Tidal, waar speciale mixes van bekende albums een breder en dieper geluidsveld bieden dan de originele stereoversie. Ook in de gamingwereld is het inmiddels de norm; Sony gebruikt de Tempest 3D-technologie voor de PlayStation 5 om spelers midden in de actie te plaatsen, terwijl Microsoft met Windows Sonic en Dolby Atmos for Headphones vergelijkbare resultaten behaalt op de Xbox en pc.

©ER | ID.nl

Muziek met een extraatje

Voor muziek is het nut van ruimtelijke audio iets genuanceerder en sterk afhankelijk van de productie. Bij klassieke concerten of live-opnames kan de techniek je het gevoel geven dat je midden in de concertzaal zit, waarbij de akoestiek van de ruimte tastbaar wordt. Ook bij moderne popmuziek die specifiek voor dit formaat is geproduceerd, kunnen artiesten creatiever omgaan met de plaatsing van instrumenten of subtiele geluidseffecten.

Toch blijft voor de purist die zweert bij een eerlijke, ongefilterde weergave van een studio-album de traditionele stereomix vaak de voorkeur genieten, omdat spatial audio de oorspronkelijke balans soms onnatuurlijk kan veranderen.

Gaming en de functionele voorsprong

In de wereld van gaming verschuift de waarde van spatial audio van puur esthetisch naar functioneel. Vooral in competitieve shooters is het horen van de exacte positie van een tegenstander een serieus dingetje. Door gebruik te maken van ruimtelijke audio kun je voetstappen boven, onder of achter je nauwkeurig lokaliseren. Dat geeft niet alleen een intensere spelervaring waarbij je volledig wordt opgeslokt door de spelwereld, maar biedt ook een tactisch voordeel dat met standaard audio simpelweg niet te evenaren is. Hierdoor is de techniek voor fanatieke gamers bijna onmisbaar geworden.

Wanneer kun je het beter uitschakelen?

Ondanks de indrukwekkende demonstraties is spatial audio niet altijd de beste keuze. Voor dagelijks gebruik, zoals het luisteren naar podcasts of het kijken van het journaal, voegt de extra ruimtelijkheid weinig toe en kan het de verstaanbaarheid van stemmen zelfs negatief beïnvloeden. Ook bij oudere opnames die door softwarematige kunstgrepen naar ruimtelijk geluid worden omgezet, ontstaat er vaak een hol en onnatuurlijk resultaat. In dergelijke gevallen is een zuivere stereoweergave nog altijd de meest betrouwbare weg naar een prettige luisterervaring.

Populaire merken voor spatial audio

Verschillende fabrikanten lopen voorop in de adoptie van ruimtelijke audiotechnieken. Apple heeft met de integratie in de AirPods Max en AirPods Pro in combinatie Apple Music de techniek toegankelijk gemaakt voor de massa, terwijl Sony met hun 360 Reality Audio een sterk eigen ecosysteem heeft gebouwd dat vooral schittert bij gaming en specifieke streamingdiensten. Daarnaast is Sonos een dominante speler op het gebied van home-entertainment met soundbars die Dolby Atmos ondersteunen. Bose en Sennheiser zijn eveneens belangrijke namen die met hun geavanceerde algoritmes en hoogwaardige hardware zorgen dat de ruimtelijke beleving ook voor de veeleisende luisteraar geloofwaardig blijft.