December is dé cadeaumaand, maar we zitten er met zijn allen maar koeltjes bij. De gasprijzen en inflatie dwingen ons om op de centen te letten. Eline heeft dan ook besloten om in haar Cadeau Top 5 het noodzakelijke met het aangename te combineren: vijf cadeaus die je helpen energie te besparen. Zo geef je niet alleen gemak en comfort cadeau, maar weet je het hartje van de gierige Nederlander echt te bekoren.

🎄 De warmwaterkruik

“Hè Eline, wat een suf cadeau”, hoor ik je denken. Dat snap ik, maar dit cadeau heeft context nodig. Iedereen heeft dit soort kruiken namelijk al in huis liggen. Je grootouders gebruikte ze waarschijnlijk ook al tijdens koude winters. Maar wist je dat deze kruiken een houdbaarheidsdatum hebben? Waarschijnlijk niet. En jouw vrienden en familie, die weten dat vast ook niet. Het is best gevaarlijk om een kruik te lang te gebruiken; er kunnen namelijk scheurtjes in het rubber ontstaan, waardoor ze gaan lekken of zelfs volledig openscheuren. Dat is écht gevaarlijk, zeker met heet water erin. De houdbaarheidsdatum van een kruik herken ja aan de bloemvormige afdruk met een cijfer erin: de ‘date-daisy’. Het cijfer staat voor het jaar waarin de kruik is gemaakt. De bladeren van de bloem geven de maand aan, en de puntjes in de bladeren staan voor het aantal weken uit die maand. Geadviseerd wordt om een kruik niet langer dan drie jaar te gebruiken.

Om als cadeau wat aantrekkelijker te maken, kies je voor een hippe versie met een vrolijke hoes eromheen. Denk aan de veiligheid van je naasten: Een warm buik? Vervang die kruik!

©Olga Yastremska, New Africa, Africa Studio

🎄 De slimme stekker

Zelf was ik niet zo onder de indruk van een slimme stekker. Tot ik onderweg was naar het verre Noorden en me realiseerde dat ik de elektrische kachel op vol vermogen aan had laten staan. Mijn partner werkt dichter bij huis, en kreeg de schone taak om tussen twee meetings door de kachel thuis uit te zetten. Vanaf dat moment zit er altijd een slimme stekker tussen de kachel en het stopcontact.

Maar, er is meer! Zo’n slimme stekker bestuur je niet alleen op afstand, met je smartphone. Je kunt er ook mee meten wat het actuele stroomverbruik van het betreffende apparaat is. Dat inzicht leidt al snel tot flinke besparingen. Zo gebruik ik bijvoorbeeld mijn tweede monitor veel minder vaak, omdat dat ding onwijs veel stroom verbruikt tijdens een lange thuiswerkdag. Je kunt ook veel creatiever met de stekker omgaan. Gebruik hem eenvoudig als lichtschakelaar, of je zet er je koffiemaker mee aan, vanuit je bed.

©Vit - stock.adobe.com

🎄 Een slowcooker

Ik ben opgegroeid in Zuid Limburg, dus deze winter staan er zeker weer een aantal stoofpotten op het menu. Urenlang sudderen op een laag pitje, dat kenmerkt zo’n traditionele stoofpot. Maar met de huidige gasprijzen zit aan dat Limburgse zuurvlees al snel een extra zure nasmaak.

Een slowcooker is hiervoor het alternatief! Deze elektrische pan gaart gerechten langzaam, en verbruikt relatief weinig stroom. Je kunt er naast draadjesvlees ook heerlijke soepen, sauzen en andere gerechten in maken. Veel slowcookers hebben ook een warmhoudfunctie, of zijn te gebruiken als fondue-pan. Het ideale en veelzijdige cadeau dus, voor de Bourgondiër uit je kennissenkring.

©Robyn Mackenzie

Tip: lees ook ons artikel Kan een slim stopcontact geld besparen?

🎄 Luchtkwaliteitsmeter

Voor de gadgetfreak mag deze winter de luchtkwaliteitsmeter niet ontbreken. Je plaatst het apparaatje in een ruimte, en ziet live op je telefoon wat de actuele luchtkwaliteit in de kamer is. Van luchtvochtigheid, tot temperatuur en koolstofdioxide: alle statistieken worden nauwkeurig gemonitord.

Nu vraag je je wellicht af, hoe zo’n apparaatje je kan helpen bij het besparen op je energierekening? Het draait allemaal om ventilatie. We ventileren vaak verkeerd; te weinig, of juist veel te lang. Dat heeft invloed op onze gezondheid en het bepaalt hoeveel we moeten stoken om vocht te verdrijven om de luchtkwaliteit weer op orde te krijgen. Ik heb zelf gemerkt dat ik na het slapen veel te lang mijn ramen open laat staan om te luchten. Na twintig minuten luchten is de luchtkwaliteit alweer volledig verbeterd. Raampje dicht, en het hele huis blijft lekker warm. Goed geïsoleerde woningen moeten ook goed geventileerd worden. Een luchtkwaliteitsmeter helpt je om daar het juiste inzicht in te krijgen.

©Olga Yastremska, New Africa, Africa Studio

🎄 Last but not least…

Energie besparen? Korter douchen! Leuk idee, maar in de wintermaanden is het echt een uitdaging om ’s ochtends je warme douchecabine te verlaten. De oplossing? Een infraroodpaneel. De stralingswarmte van dit paneel verwarmt zeer lokaal en gericht. Je verwarmt dus niet een complete ruimte, maar merkt het verschil alleen als je er naast staat.

Het infraroodpaneel is om die reden ook behoorlijk energiezuinig. Ze zijn er in allerlei vormen, maten en prijzen. Mijn cadeautip zou een klein verplaatsbaar paneel zijn. Zet hem in de badkamer, en ervaar de heerlijke stralingswarmte als je uit de douche stapt. Zet hem naast je werkplek, en je hoeft je thermostaat niet meer aan te raken tijdens het stilzitten achter je computer. Wat mij betreft; het beste kerstjuweel is dit jaar een infraroodpaneel.

💡Wil jij zelf groene stroom opwekken? Overweeg zonnepanelen!

Je laptopaccu lijkt altijd leeg te zijn op het moment dat er nergens een stopcontact te bekennen is. Met de juiste software-instellingen pers je echter makkelijk een uur extra uit je apparaat, zonder dat je daarvoor technisch onderlegd hoeft te zijn. Wij leggen uit aan welke knoppen je precies moet draaien voor maximaal resultaat.

Er is weinig irritanter dan een laptop die in de spaarstand schiet of uitvalt terwijl je in de trein net de laatste hand legt aan een belangrijk document. Veel gebruikers denken bij een snel leeglopende batterij direct dat de hardware versleten is en kijken alweer naar een nieuwe laptop. Vaak is de accu zelf echter nog prima in orde, maar gaat het besturingssysteem slordig om met de beschikbare energie. Fabrieksinstellingen zijn namelijk vaak gericht op maximale prestaties en helderheid, niet op uithoudingsvermogen. In dit artikel leer je hoe je de regie terugpakt en de energievreters in toom houdt, zodat je met een gerust hart de dag doorkomt.

Waar die energie eigenlijk naartoe lekt

Om te begrijpen hoe je accucapaciteit bespaart, moet je eerst weten waar de energie aan opgaat. De twee grootste verbruikers in een laptop zijn vrijwel altijd het beeldscherm en de processor. Het scherm vreet stroom om pixels te verlichten; hoe feller het scherm, hoe sneller de teller tikt. Daarnaast speelt de verversingssnelheid een rol. Veel moderne schermen verversen het beeld 120 keer per seconde (120 Hz). Dat kijkt heel rustig, maar kost aanzienlijk meer rekenkracht dan de standaard 60 Hz.

Onder de motorkap is de processor continu bezig met het verwerken van taken. Een veelvoorkomende misvatting is dat je handmatig alle programma's moet afsluiten om stroom te besparen. Dat is maar ten dele waar, want moderne systemen zijn heel goed in het bevriezen van apps die je niet gebruikt. Wat wél energie kost, zijn achtergrondprocessen die actief blijven synchroniseren, zoals cloudopslagdiensten of mailprogramma's die elke minuut checken op nieuwe berichten. Ook randapparatuur die stroom trekt via de usb-poort, zelfs als je deze niet actief gebruikt, snoept procenten van je lading af.

Besparen tijdens eenvoudige taken

De energiebesparende modus is je beste vriend wanneer je taken uitvoert die weinig rekenkracht vereisen. Denk hierbij aan tekstverwerken, e-mailen, webbrowsen of het invullen van spreadsheets. In deze scenario's heb je de volledige kracht van je processor en videokaart simpelweg niet nodig. Door in Windows of macOS te kiezen voor de energiebesparende modus, klokt de processor zichzelf terug. Hij werkt dan letterlijk iets langzamer, maar voor administratieve taken merk je daar in de praktijk niets van. De letters verschijnen nog steeds direct op je scherm zodra je ze typt.

Daarnaast is dit het moment om eens kritisch naar je schermhelderheid te kijken. Binnenshuis is een helderheid van 50 tot 60 procent vaak meer dan voldoende om comfortabel te kunnen werken. Werk je vooral 's avonds? Dan kan het zelfs nog lager. Ook het uitschakelen van toetsenbordverlichting levert in deze context pure winst op. Het zijn kleine percentages per uur, maar op een hele werkdag maakt dit het verschil tussen wel of niet de oplader moeten pakken.

©PXimport

Prestaties boven accuduur

Er zijn momenten waarop je de batterijbesparingsinstellingen beter uit kunt laten, of zelfs agressief moet vermijden. Zodra je aan de slag gaat met zware grafische taken, zoals videobewerking, 3D-rendering of serieuze gaming, werkt een besparingsmodus averechts. De software knijpt de toevoer van stroom naar de componenten af, wat resulteert in een haperend beeld, trage exporttijden en een frustrerende gebruikservaring.

In deze gevallen heeft de hardware ademruimte nodig om te kunnen presteren. Als je probeert te gamen op een besparingsstand, zal het systeem de prestaties van de grafische chip zo ver terugschroeven dat het spel onspeelbaar wordt. Bovendien duurt het renderen van een video in spaarstand veel langer, waardoor het scherm en de schijf langer actief moeten blijven, wat onderaan de streep soms zelfs méér energie kost dan een korte piekbelasting op vol vermogen. Hier geldt: efficiëntie door snelheid is soms zuiniger dan traagheid.

Situaties waarin instellingen het niet meer redden

Hoewel je met software veel kunt optimaliseren, zijn er harde grenzen waarbij geen enkele instelling je meer gaat redden. Je moet realistisch zijn over de fysieke staat van je apparaat.

Ten eerste is er de chemische degradatie. Als de maximale capaciteit van je accu (ook wel battery health geheten) onder de 70 procent is gezakt, kun je instellen wat je wilt, maar de rek is er fysiek uit. De batterijcellen kunnen de lading simpelweg niet meer vasthouden. Ten tweede is oververhitting een doodsteek voor je accuduur. Als de ventilatoren van je laptop continu staan te loeien omdat de koelkanalen vol stof zitten, kost dat enorm veel energie. Warmte is in feite verspilde energie. Tot slot helpt software niet als je zware externe apparaten zonder eigen voeding aansluit. Een externe harde schijf die zijn stroom via de laptop krijgt, trekt de accu leeg alsof het een rietje in een pakje sap is, ongeacht je schermhelderheid.

Creëer je eigen energieprofiel

Om echt grip te krijgen op je verbruik, moet je de instellingen afstemmen op jouw specifieke gedrag. Begin met de slaapstand-instellingen. Veel mensen laten hun laptop openstaan als ze even koffie gaan halen, waarbij het scherm zomaar tien minuten op volle sterkte blijft branden. Stel in dat het scherm al na twee of drie minuten inactiviteit uitgaat. Dat is de makkelijkste winst die je kunt boeken.

Kijk ook naar je randapparatuur. Gebruik je een externe monitor? Zorg dan dat je laptop zo is ingesteld dat het interne scherm volledig uitschakelt, en niet 'zwart maar aan' blijft staan. Gebruik je veel bluetooth-apparaten? Schakel bluetooth uit als je ze niet gebruikt; het constant scannen naar verbindingen kost stroom. Voor gebruikers met een oledscherm is er nog een extra truc: gebruik een donkere modus. Bij oledschermen verbruiken zwarte pixels namelijk helemaal geen energie, in tegenstelling tot traditionele lcd-schermen waar de achtergrondverlichting altijd aan staat.

Balans tussen snelheid en stopcontact

Het verlengen van je accuduur is uiteindelijk een balansspel tussen comfort en noodzaak. De grootste winst behaal je door de schermhelderheid te temperen en de slaapstand agressiever in te stellen, zodat je geen energie verspilt in de pauzes. Wees niet bang om de energiebesparingsmodus standaard aan te zetten voor alledaags werk; de moderne processors zijn krachtig genoeg om dat zonder haperingen op te vangen. Pas als je merkt dat je laptop traag reageert bij zwaardere taken, is het tijd om de teugels weer iets te laten vieren. Zo bepaal jij hoelang de werkdag duurt, en niet je batterij.

Een medley gebaseerd op soundtracks uit Super Mario-games van het Jazzorkest 8-Bit Big Band heeft afgelopen zondagnacht een Grammy gewonnen.

De medley ‘Super Mario Praise Break’ won een Grammy Award voor beste arrangement (instrumentaal of a capella). In de medley zijn nummers als Gusty Garden Galaxy uit Super Mario Galaxy en Bomb-Omb Battlefield uit Super Mario 64 te horen.

De 9-Bit Big Band is afkomstig uit New York en heeft al eens eerder een Grammy gewonnen voor gamemuziek. In 2022 won het orkest een Grammy voor het nummer Meta’s Knight’s Revenge uit de SNES-game Kirby Superstar.

De Grammy Awards

De Grammy Awards worden al sinds 1959 georganiseerd en worden gezien als een van de belangrijkste prijzen voor muziek ter wereld. Ze worden vaak vergeleken met de Oscars, die worden uitgereikt aan films. Dit jaar won Bad Bunny de prijs van album van het jaar, en ging Billie Eilish er vandoor met een Grammy voor nummer van het jaar. Overigens won Austin Wintory een Grammy in de categorie beste gamesoundtrack voor de soundtrack van Sword of the Sea.

De Super Mario-reeks van Nintendo valt op diverse spelcomputers van het bedrijf te spelen, waaronder de Nintendo Switch 2 en Nintendo Switch. Onder de meest recente grote hoofddelen vallen Super Mario Wonder en Super Mario Odyssey.