December is dé cadeaumaand, maar we zitten er met zijn allen maar koeltjes bij. De gasprijzen en inflatie dwingen ons om op de centen te letten. Eline heeft dan ook besloten om in haar Cadeau Top 5 het noodzakelijke met het aangename te combineren: vijf cadeaus die je helpen energie te besparen. Zo geef je niet alleen gemak en comfort cadeau, maar weet je het hartje van de gierige Nederlander echt te bekoren.

🎄 De warmwaterkruik

“Hè Eline, wat een suf cadeau”, hoor ik je denken. Dat snap ik, maar dit cadeau heeft context nodig. Iedereen heeft dit soort kruiken namelijk al in huis liggen. Je grootouders gebruikte ze waarschijnlijk ook al tijdens koude winters. Maar wist je dat deze kruiken een houdbaarheidsdatum hebben? Waarschijnlijk niet. En jouw vrienden en familie, die weten dat vast ook niet. Het is best gevaarlijk om een kruik te lang te gebruiken; er kunnen namelijk scheurtjes in het rubber ontstaan, waardoor ze gaan lekken of zelfs volledig openscheuren. Dat is écht gevaarlijk, zeker met heet water erin. De houdbaarheidsdatum van een kruik herken ja aan de bloemvormige afdruk met een cijfer erin: de ‘date-daisy’. Het cijfer staat voor het jaar waarin de kruik is gemaakt. De bladeren van de bloem geven de maand aan, en de puntjes in de bladeren staan voor het aantal weken uit die maand. Geadviseerd wordt om een kruik niet langer dan drie jaar te gebruiken.

Om als cadeau wat aantrekkelijker te maken, kies je voor een hippe versie met een vrolijke hoes eromheen. Denk aan de veiligheid van je naasten: Een warm buik? Vervang die kruik!

©Olga Yastremska, New Africa, Africa Studio

🎄 De slimme stekker

Zelf was ik niet zo onder de indruk van een slimme stekker. Tot ik onderweg was naar het verre Noorden en me realiseerde dat ik de elektrische kachel op vol vermogen aan had laten staan. Mijn partner werkt dichter bij huis, en kreeg de schone taak om tussen twee meetings door de kachel thuis uit te zetten. Vanaf dat moment zit er altijd een slimme stekker tussen de kachel en het stopcontact.

Maar, er is meer! Zo’n slimme stekker bestuur je niet alleen op afstand, met je smartphone. Je kunt er ook mee meten wat het actuele stroomverbruik van het betreffende apparaat is. Dat inzicht leidt al snel tot flinke besparingen. Zo gebruik ik bijvoorbeeld mijn tweede monitor veel minder vaak, omdat dat ding onwijs veel stroom verbruikt tijdens een lange thuiswerkdag. Je kunt ook veel creatiever met de stekker omgaan. Gebruik hem eenvoudig als lichtschakelaar, of je zet er je koffiemaker mee aan, vanuit je bed.

©Vit - stock.adobe.com

🎄 Een slowcooker

Ik ben opgegroeid in Zuid Limburg, dus deze winter staan er zeker weer een aantal stoofpotten op het menu. Urenlang sudderen op een laag pitje, dat kenmerkt zo’n traditionele stoofpot. Maar met de huidige gasprijzen zit aan dat Limburgse zuurvlees al snel een extra zure nasmaak.

Een slowcooker is hiervoor het alternatief! Deze elektrische pan gaart gerechten langzaam, en verbruikt relatief weinig stroom. Je kunt er naast draadjesvlees ook heerlijke soepen, sauzen en andere gerechten in maken. Veel slowcookers hebben ook een warmhoudfunctie, of zijn te gebruiken als fondue-pan. Het ideale en veelzijdige cadeau dus, voor de Bourgondiër uit je kennissenkring.

©Robyn Mackenzie

Tip: lees ook ons artikel Kan een slim stopcontact geld besparen?

🎄 Luchtkwaliteitsmeter

Voor de gadgetfreak mag deze winter de luchtkwaliteitsmeter niet ontbreken. Je plaatst het apparaatje in een ruimte, en ziet live op je telefoon wat de actuele luchtkwaliteit in de kamer is. Van luchtvochtigheid, tot temperatuur en koolstofdioxide: alle statistieken worden nauwkeurig gemonitord.

Nu vraag je je wellicht af, hoe zo’n apparaatje je kan helpen bij het besparen op je energierekening? Het draait allemaal om ventilatie. We ventileren vaak verkeerd; te weinig, of juist veel te lang. Dat heeft invloed op onze gezondheid en het bepaalt hoeveel we moeten stoken om vocht te verdrijven om de luchtkwaliteit weer op orde te krijgen. Ik heb zelf gemerkt dat ik na het slapen veel te lang mijn ramen open laat staan om te luchten. Na twintig minuten luchten is de luchtkwaliteit alweer volledig verbeterd. Raampje dicht, en het hele huis blijft lekker warm. Goed geïsoleerde woningen moeten ook goed geventileerd worden. Een luchtkwaliteitsmeter helpt je om daar het juiste inzicht in te krijgen.

©Olga Yastremska, New Africa, Africa Studio

🎄 Last but not least…

Energie besparen? Korter douchen! Leuk idee, maar in de wintermaanden is het echt een uitdaging om ’s ochtends je warme douchecabine te verlaten. De oplossing? Een infraroodpaneel. De stralingswarmte van dit paneel verwarmt zeer lokaal en gericht. Je verwarmt dus niet een complete ruimte, maar merkt het verschil alleen als je er naast staat.

Het infraroodpaneel is om die reden ook behoorlijk energiezuinig. Ze zijn er in allerlei vormen, maten en prijzen. Mijn cadeautip zou een klein verplaatsbaar paneel zijn. Zet hem in de badkamer, en ervaar de heerlijke stralingswarmte als je uit de douche stapt. Zet hem naast je werkplek, en je hoeft je thermostaat niet meer aan te raken tijdens het stilzitten achter je computer. Wat mij betreft; het beste kerstjuweel is dit jaar een infraroodpaneel.

💡Wil jij zelf groene stroom opwekken? Overweeg zonnepanelen!

Meta zou in de loop van dit jaar gezichtsherkenningstechnologie aan diens slimme brillen willen toevoegen.

Dat claimt The New York Times van bronnen te hebben vernomen. De gezichtsherkenningstechnologie zou ergens later dit jaar naar de slimme Ray-Ban- en Oakley-brillen van het bedrijf komen.

Volgens The New York Times zouden de brillen met de technologie gezichten in de omgeving kunnen identificeren via de ingebouwde camera. Daar zouden de brillen profielen van socialmediaplatforms van Meta, zoals Facebook en Instagram, voor gebruiken. Vervolgens zouden dragers van de bril informatie over de persoon in kwestie krijgen.

Logischerwijs zorgt het gerucht voor wat ophef rondom privacy. Meta zou dan ook nog overwegen dat het alleen mogelijk wordt om de technologie in te zetten bij mensen waar de drager een connectie mee heeft op social media. Maar het is nog niet uitgesloten dat Meta er voor kiest dat met de bril ook vreemden herkend kunnen worden via openbare profielen.

Het lijkt waarschijnlijk dat de functie er komt; The New York Times citeert een interne memo van Meta waarin te lezen valt dat het een goed moment is om de functie te lanceren gezien de huidige politieke onrust. Dit omdat veel organisaties die bezwaar zouden maken tegen dergelijke technologie, het te druk zouden hebben met andere problemen. Meta zelf heeft het gerucht aan The New York Times bevestigd noch ontkend.

Je merkt het aan laptops, smartphones en gameconsoles: de prijzen lopen dit jaar op. Inflatie speelt mee, maar dat is niet de voornaamste reden. Waar chipmakers, vooral de geheugenfabrikanten, tot voor kort vooral produceerden voor de traditionele (consumenten)markt, gaat er nu steeds meer capaciteit naar grote AI-datacenters. Daardoor worden geheugen en opslag schaarser. En als iets schaarser wordt, stijgt de prijs. Hoe dat zit en wat dat voor jou betekent, lees je hier.

AI als Rupsje Nooitgenoeg

Zie de geheugenchipindustrie als een bakkerij met een beperkt aantal ovens. Jarenlang werd de capaciteit van die ovens gebruikt voor standaardbrood: regulier DRAM-geheugen (Dynamic random access memory)en NAND-opslag (flashgeheugen) voor consumententech. Nu vragen AI-servers om een nieuw soort brood: high bandwidth memory (HBM). HBM is speciaal geheugen dat direct naast de rekenchip zit, zodat data veel sneller heen en weer kan. En de vraag is groot: marktanalisten verwachten dat datacenters in 2026 een heel groot deel van de geproduceerde geheugenchips gaan opslokken, met schattingen die richting 70 procent gaan Het gevolg is simpel: als meer ovens worden gereserveerd voor dat 'speciale brood', kan er minder standaardbrood gebakken worden. En dat betekent dus dat gewoon geheugen fors duurder aan het worden is.

©Bron prijsdata: Tweakers

RAM-tekort is niet de enige oorzaak

Dat de prijzen van geheugen en opslag in korte tijd zo gestegen zijn, ga je dus voelen: want dit zijn basis-onderdelen in bijna elke laptop of smartphone. Daar komt nog bij dat ook cpu's tijdelijk lastiger te leveren (en in sommige gevallen duurder) waren. Ook van andere onderdelen (denk: printplaten, batterijen en stroomregelchips) is de prijs omhoog aan het gaan. Daarnaast maken nieuwe standaarden zoals Wifi 7 en USB 4 sommige onderdelen bovendien complexer en daarmee duurder.

Geheugenchip en geheugen, wat is het verschil?

Een geheugenchip is het fysieke onderdeel dat uit de fabriek komt: zo'n klein rechthoekig blokje dat je op een printplaat ziet zitten. Je kunt het zien als bakstenen en een muur. De geheugenchips zijn de bakstenen. Een RAM-module is de muur, opgebouwd uit meerdere bakstenen op één printplaat. Een typische module bevat meerdere chips die samen die 8, 16 of 32 GB vormen. En precies daarom werkt een tekort aan chips zo snel door. Als er minder chips beschikbaar zijn, kun je minder RAM-modules maken, minder ssd's vullen en minder chips plaatsen in laptops, telefoons en tablets.

©Batorskaya Larisa

Laptops, smartphones en consoles: daarom worden ze duurder

De onderstaande tabel laat zien globaal zien welk deel van het budget naar de verschillende onderdelen gaat. Daarbij moet wel aangetekend dat het om een schatting van percentages gaat; harde cijfers hierover zijn moeilijk te vinden.  Hierdoor zie je beter waar de pijn van de huidige geheugen- en chiptekorten het hardst wordt gevoeld.

Kijk je puur naar deze tabel, dan zou je verwachten dat vooral gameconsoles heel sterk in prijs gaan stijgen. Maar volgens kenners van de markt zouden consolebouwers hun best doen om in ieder geval voorlopig de prijs gelijk te houden – juist omdat de Switch 2 net uit is en de Xbox Series en PS5 al meerdere prijsverhogingen hebben gehad. De klap daar zal eerder opgevangen worden door alles eromheen: denk aan accessoires en abonnementen zoals PlayStation Plus.

Bij laptopfabrikanten en smartphonemakers ligt dat anders. Die hebben geen andere producten in het ümfeld die ingezet kunnen worden om de kosten van het belangrijkste product niet al te veel te hoeven verhogen. De stijgende kosten van geheugen, opslag en processor zullen daar dus wel impact gaan hebben, zo is de verwachting.

Hogere prijzen of minder waar voor je geld

Die impact heeft grofweg twee smaken. Enerzijds zal vooral premium tech duurder worden, maar krijg je daar wel meer voor terug; anderzijds zullen bij mid-range tech de prijzen waarschijnlijk minder hard stijgen, maar krijg je daar tegelijkertijd minder waar voor je geld. Krimpflatie.

Premiumtech: duurder, maar meer mogelijkheden

Hier spelen twee dingen: niet alleen zijn chips minder goed leverbaar, er wordt tegelijkertijd hard gewerkt aan nieuwe productietechnieken (zoals de 2-nanometer chiptechnologie van marktleider TSMC). De productie van zo'n nieuwe chip is een ingewikkeld en duur proces. Dat drijft de prijs op.

Wel is het zo dat je als consument profiteert van de mogelijkheden van de nieuwste generatie chips. Die kunnen langer hoge prestaties volhouden en toch koeler blijven, simpelweg omdat de chip efficiënter met energie omgaat. Dat merk je echt in de praktijk. Dus ja, je betaalt meer, maar je krijgt er ook meer voor terug.

©StocksJust4You - stock.adobe.com

Mid-range: niet duurder, wel mindere specs

Bij de middenklasse proberen merken de prijs aantrekkelijk te houden. Als onderdelen duurder worden, moeten ze ergens compenseren. Je krijgt dan voor ongeveer dezelfde adviesprijs als het model van vorig jaar een smartwatch of telefoon met minder opslag, minder RAM of trager werkgeheugen dan de generatie van vorig jaar. Of het model wordt uitgekleed: extra's (bijvoorbeeld een snellere opslagvariant, betere camera, luxere afwerking) verdwijnen.

En de budgetmodellen?

Hele goedkope modellen hebben het extra lastig. Daar zit weinig marge op, dus een stijging van onderdelenprijzen hakt er direct in. Het principe is hetzelfde als bij mid-range, maar het pakt hier vaker scherper uit: er is minder ruimte om kosten op te vangen, dus je merkt het sneller in RAM, opslag of snelheid. Daarnaast kunnen fabrikanten in het laagste segment ook kiezen om instapmodellen te schrappen, of om 'nieuwe' modellen uit te brengen die intern weinig veranderen. Dat betekent vaak ook: minder keuze voor jou.

Conclusie

Tech is in 2026 duurder geworden omdat de chipindustrie zich steeds meer richt op AI-datacenters. Daardoor verschuift productiecapaciteit naar specialistisch geheugen, en stijgen de prijzen van standaardgeheugen en opslag.

Het advies voor jou is vooral praktisch: als je nu al weet dat je extra RAM, een grotere ssd of een nieuwe smartphone, laptop of gameconsole nodig hebt, wacht dan niet te lang. De signalen uit de markt wijzen erop dat prijzen en beschikbaarheid voorlopig onder druk blijven staan. Dat maakt vergelijken weer belangrijker dan de afgelopen jaren. Kijk niet alleen naar de prijs, maar kijk extra goed naar de specificaties. En kijk daarbij vooral naar RAM en opslag: daar zie je de effecten van wat er nu speelt het snelst terug.