Een strakke, elegante haard is het pronkstuk van de woonkamer, maar in Nederland komen steeds meer wijken zonder aardgas, zodat je een aardgashaard wel kunt vergeten. Of misschien heb je al een gashaard en wil je klaar zijn voor de energietransitie. Op welke manieren kun je zo’n haard aardgasvrij maken?

We bekijken drie oplossingen: propaan, elektrisch en bio-ethanol. Uiteraard zijn er ook hout- en pelletkachels die zonder meer waardevolle alternatieven zijn, maar we hebben ons beperkt tot de ombouwmogelijkheden van de gashaard. Wie de gashaard graag wil vervangen door een knisperend houtvuurtje of een hoogrendement pelletkachel, die pakt meestal de sloophamer erbij. 

Propaan

Is aardgas voor jou een aflopend verhaal en wil je toch van het comfort en de uitstraling van een gashaard kunnen genieten, dan is propaan een interessante optie. Veel gashaarden zijn ondertussen sowieso ook geschikt voor propaan, omdat dit gas bijna dezelfde eigenschappen heeft als aardgas. Veel leveranciers van aardgashaarden bieden trouwens een ombouwgarantie. Dat betekent dat ze de bestaande gashaard binnen vijf jaar  na aankoop kosteloos ombouwen naar propaangas. Anders kunnen de kosten van de ombouw oplopen tot 550 euro. 

De verbranding van propaan levert trouwens meer warmte op dan de verbranding van aardgas. Dat komt omdat de verbrandingswaarde van propaan (97,77 MJ per m³) drie keer zo hoog is als die van aardgas (35,17 MJ per m³). Bovendien komt propaan niet via het gasnetwerk. Je koopt propaan in gasflessen. Wie een gashaard op propaan wil, moet dus zo’n stalen fles binnen of buiten in de buurt van de gashaard plaatsen om die via een leiding met de haard te verbinden. Een ander verschil is dat je bij de propaangashaard de brandstof moet bijvullen. Bovendien is het vlambeeld net iets anders dan bij aardgas.  

©Haardenexpert.nl

Elektrisch

Je kunt de gashaard ook laten ombouwen naar een elektrische haard. Reken voor de aanschaf van de elektrische haard op zo’n 2.500 euro en tel daar nog 1.000 euro bij op voor installatie en materiaalkosten. Zo’n elektrische haard werkt gewoon op stroom. Via een app op de smartphone regel je het vlammenpatroon, de gloed en de kleuren. Bovendien kun je op dezelfde manier de warmtemodule met een druk op de knop activeren.

Deze module levert een maximale warmteafgifte van 2 kW. Dat volstaat voor bijverwarming, maar is niet genoeg om een grote woonkamer te verwarmen. De warmtefunctie staat trouwens los van de vlammen. Als je die functie niet activeert, wordt de elektrische haard niet warm en kun je deze dus aanraken zonder te verbranden. 

Het vlammenspel wordt gecreëerd door ledverlichting, waternevel en spiegeleffecten. Koop geen kat in een zak en overtuig je van het realistische vlammenspel in de showroom van de dealer. Deze haard is uiteraard geurloos en je kunt 'm overal plaatsen, want er is geen rookkanaal nodig. Het Nederlandse merk Element4 heeft bijvoorbeeld HD-ledtechnologie dat voor een rijk en diep vlambeeld zorgt. Deze haarden zijn uitgerust met anti-reflectieglas zodat de ruit quasi onzichtbaar is. Hierdoor krijg je een echt openhaardgevoel. 

©Haardenexpert.nl

Bio-ethanol

Het derde alternatief is een bio-ethanolhaard. Ook hier moet je voor de ombouw rekenen op een aanschaf van minstens 2.500 euro en nog 1.000 euro installatie en materiaalkosten. Een haard op deze brandstof is een duurzame en milieuvriendelijke keuze, want hij heeft geen uitstoot van schadelijke stoffen. Ook hier is het rookkanaal overbodig, want er is geen rook of uitstoot van as en roet. Bio-ethanol is een plantaardige brandstof die vaak wordt geproduceerd uit maïs en aardappelen.

Een nieuwe bio-ethanolhaard kun je vaak gemakkelijk zelf installeren. Dat is zo moeilijk als het ophangen van een televisie. De afgegeven warmte varieert tussen de 3 en 11 kW. Bij zo’n haard kun je de vlamhoogte regelen en afhankelijk van het model kun je hem met een vulbeurt tussen de 5 en 12 uur laten branden. Een goede bio-ethanolhaard is uitgerust met veiligheidsmiddelen die het gevaar bij gebruik beperken, maar je moet toch rekening houden met bepaalde veiligheidsinstructies om de haard aan en uit te zetten en om de brandstof aan te vullen.

Bio-ethanol is een brandbare vloeistof waarbij je dus moet opletten dat je niet knoeit. Bovendien is het onder geen enkele omstandigheid toegelaten om de bio-ethanol aan te vullen als de brander nog warm is. Bovendien zijn er ook bio-ethanolhaarden die speciaal gemaakt zijn voor buiten.

©Haardenexpert.nl

Je laptopaccu lijkt altijd leeg te zijn op het moment dat er nergens een stopcontact te bekennen is. Met de juiste software-instellingen pers je echter makkelijk een uur extra uit je apparaat, zonder dat je daarvoor technisch onderlegd hoeft te zijn. Wij leggen uit aan welke knoppen je precies moet draaien voor maximaal resultaat.

Er is weinig irritanter dan een laptop die in de spaarstand schiet of uitvalt terwijl je in de trein net de laatste hand legt aan een belangrijk document. Veel gebruikers denken bij een snel leeglopende batterij direct dat de hardware versleten is en kijken alweer naar een nieuwe laptop. Vaak is de accu zelf echter nog prima in orde, maar gaat het besturingssysteem slordig om met de beschikbare energie. Fabrieksinstellingen zijn namelijk vaak gericht op maximale prestaties en helderheid, niet op uithoudingsvermogen. In dit artikel leer je hoe je de regie terugpakt en de energievreters in toom houdt, zodat je met een gerust hart de dag doorkomt.

Waar die energie eigenlijk naartoe lekt

Om te begrijpen hoe je accucapaciteit bespaart, moet je eerst weten waar de energie aan opgaat. De twee grootste verbruikers in een laptop zijn vrijwel altijd het beeldscherm en de processor. Het scherm vreet stroom om pixels te verlichten; hoe feller het scherm, hoe sneller de teller tikt. Daarnaast speelt de verversingssnelheid een rol. Veel moderne schermen verversen het beeld 120 keer per seconde (120 Hz). Dat kijkt heel rustig, maar kost aanzienlijk meer rekenkracht dan de standaard 60 Hz.

Onder de motorkap is de processor continu bezig met het verwerken van taken. Een veelvoorkomende misvatting is dat je handmatig alle programma's moet afsluiten om stroom te besparen. Dat is maar ten dele waar, want moderne systemen zijn heel goed in het bevriezen van apps die je niet gebruikt. Wat wél energie kost, zijn achtergrondprocessen die actief blijven synchroniseren, zoals cloudopslagdiensten of mailprogramma's die elke minuut checken op nieuwe berichten. Ook randapparatuur die stroom trekt via de usb-poort, zelfs als je deze niet actief gebruikt, snoept procenten van je lading af.

Besparen tijdens eenvoudige taken

De energiebesparende modus is je beste vriend wanneer je taken uitvoert die weinig rekenkracht vereisen. Denk hierbij aan tekstverwerken, e-mailen, webbrowsen of het invullen van spreadsheets. In deze scenario's heb je de volledige kracht van je processor en videokaart simpelweg niet nodig. Door in Windows of macOS te kiezen voor de energiebesparende modus, klokt de processor zichzelf terug. Hij werkt dan letterlijk iets langzamer, maar voor administratieve taken merk je daar in de praktijk niets van. De letters verschijnen nog steeds direct op je scherm zodra je ze typt.

Daarnaast is dit het moment om eens kritisch naar je schermhelderheid te kijken. Binnenshuis is een helderheid van 50 tot 60 procent vaak meer dan voldoende om comfortabel te kunnen werken. Werk je vooral 's avonds? Dan kan het zelfs nog lager. Ook het uitschakelen van toetsenbordverlichting levert in deze context pure winst op. Het zijn kleine percentages per uur, maar op een hele werkdag maakt dit het verschil tussen wel of niet de oplader moeten pakken.

©PXimport

Prestaties boven accuduur

Er zijn momenten waarop je de batterijbesparingsinstellingen beter uit kunt laten, of zelfs agressief moet vermijden. Zodra je aan de slag gaat met zware grafische taken, zoals videobewerking, 3D-rendering of serieuze gaming, werkt een besparingsmodus averechts. De software knijpt de toevoer van stroom naar de componenten af, wat resulteert in een haperend beeld, trage exporttijden en een frustrerende gebruikservaring.

In deze gevallen heeft de hardware ademruimte nodig om te kunnen presteren. Als je probeert te gamen op een besparingsstand, zal het systeem de prestaties van de grafische chip zo ver terugschroeven dat het spel onspeelbaar wordt. Bovendien duurt het renderen van een video in spaarstand veel langer, waardoor het scherm en de schijf langer actief moeten blijven, wat onderaan de streep soms zelfs méér energie kost dan een korte piekbelasting op vol vermogen. Hier geldt: efficiëntie door snelheid is soms zuiniger dan traagheid.

Situaties waarin instellingen het niet meer redden

Hoewel je met software veel kunt optimaliseren, zijn er harde grenzen waarbij geen enkele instelling je meer gaat redden. Je moet realistisch zijn over de fysieke staat van je apparaat.

Ten eerste is er de chemische degradatie. Als de maximale capaciteit van je accu (ook wel battery health geheten) onder de 70 procent is gezakt, kun je instellen wat je wilt, maar de rek is er fysiek uit. De batterijcellen kunnen de lading simpelweg niet meer vasthouden. Ten tweede is oververhitting een doodsteek voor je accuduur. Als de ventilatoren van je laptop continu staan te loeien omdat de koelkanalen vol stof zitten, kost dat enorm veel energie. Warmte is in feite verspilde energie. Tot slot helpt software niet als je zware externe apparaten zonder eigen voeding aansluit. Een externe harde schijf die zijn stroom via de laptop krijgt, trekt de accu leeg alsof het een rietje in een pakje sap is, ongeacht je schermhelderheid.

Creëer je eigen energieprofiel

Om echt grip te krijgen op je verbruik, moet je de instellingen afstemmen op jouw specifieke gedrag. Begin met de slaapstand-instellingen. Veel mensen laten hun laptop openstaan als ze even koffie gaan halen, waarbij het scherm zomaar tien minuten op volle sterkte blijft branden. Stel in dat het scherm al na twee of drie minuten inactiviteit uitgaat. Dat is de makkelijkste winst die je kunt boeken.

Kijk ook naar je randapparatuur. Gebruik je een externe monitor? Zorg dan dat je laptop zo is ingesteld dat het interne scherm volledig uitschakelt, en niet 'zwart maar aan' blijft staan. Gebruik je veel bluetooth-apparaten? Schakel bluetooth uit als je ze niet gebruikt; het constant scannen naar verbindingen kost stroom. Voor gebruikers met een oledscherm is er nog een extra truc: gebruik een donkere modus. Bij oledschermen verbruiken zwarte pixels namelijk helemaal geen energie, in tegenstelling tot traditionele lcd-schermen waar de achtergrondverlichting altijd aan staat.

Balans tussen snelheid en stopcontact

Het verlengen van je accuduur is uiteindelijk een balansspel tussen comfort en noodzaak. De grootste winst behaal je door de schermhelderheid te temperen en de slaapstand agressiever in te stellen, zodat je geen energie verspilt in de pauzes. Wees niet bang om de energiebesparingsmodus standaard aan te zetten voor alledaags werk; de moderne processors zijn krachtig genoeg om dat zonder haperingen op te vangen. Pas als je merkt dat je laptop traag reageert bij zwaardere taken, is het tijd om de teugels weer iets te laten vieren. Zo bepaal jij hoelang de werkdag duurt, en niet je batterij.

Een medley gebaseerd op soundtracks uit Super Mario-games van het Jazzorkest 8-Bit Big Band heeft afgelopen zondagnacht een Grammy gewonnen.

De medley ‘Super Mario Praise Break’ won een Grammy Award voor beste arrangement (instrumentaal of a capella). In de medley zijn nummers als Gusty Garden Galaxy uit Super Mario Galaxy en Bomb-Omb Battlefield uit Super Mario 64 te horen.

De 9-Bit Big Band is afkomstig uit New York en heeft al eens eerder een Grammy gewonnen voor gamemuziek. In 2022 won het orkest een Grammy voor het nummer Meta’s Knight’s Revenge uit de SNES-game Kirby Superstar.

De Grammy Awards

De Grammy Awards worden al sinds 1959 georganiseerd en worden gezien als een van de belangrijkste prijzen voor muziek ter wereld. Ze worden vaak vergeleken met de Oscars, die worden uitgereikt aan films. Dit jaar won Bad Bunny de prijs van album van het jaar, en ging Billie Eilish er vandoor met een Grammy voor nummer van het jaar. Overigens won Austin Wintory een Grammy in de categorie beste gamesoundtrack voor de soundtrack van Sword of the Sea.

De Super Mario-reeks van Nintendo valt op diverse spelcomputers van het bedrijf te spelen, waaronder de Nintendo Switch 2 en Nintendo Switch. Onder de meest recente grote hoofddelen vallen Super Mario Wonder en Super Mario Odyssey.