Deze maand is het precies 30 jaar geleden dat Windows 3.1 verscheen, dé Windows-versie die voor het eerst echt aansloeg bij ’t grote publiek. Om het lekker te laten draaien had je wel een redelijk systeem nodig, voor die tijd althans. We blikken terug op deze oer-Windows, en: wat zie je er nog van terug in hedendaagse Windows-versies?

Windows 3.1 verscheen op 6 april 1992. De voorgangers waren slechts lauw ontvangen en bleken nauwelijks bruikbaar voor serieuze toepassingen. Bij 3.0 dat in 1990 verscheen begon er wat hoop te gloren, maar in die versie zaten nog altijd veel te veel buggy zaken. 

We zien nog altijd verrassend veel dingen terug uit die oerversie(s) van Windows in de huidige Windows-versies. Zo introduceerde Windows 3.1 bijvoorbeeld TTF-lettertypen die we tot op de dag van vandaag gebruiken. Ook behoorde echt multitasken eindelijk tot de mogelijkheden.

Dat betekende wel dat een hoop mensen Windows 3.1 in het begin niet konden draaien. De minimum systeemeisen waren namelijk een 286 CPU en minstens 1 MB RAM. CGA-graphics werden niet meer ondersteund. Waarbij je moet bedenken dat velen toen nog een XT gebaseerd op een 8086 in huis hadden staan, vaak gewapend met inderdaad een CGA-grafische kaart. 

Om echt optimaal gebruik te kunnen maken van Windows 3.1 had je een 80386 nodig, en die waren flink aan de prijs destijds. Maar dankzij 386 Enhanced Mode kon je dan eindelijk ook DOS-applicaties multitasken en echt gelijktijdig gebruiken, een novelty van jewelste voor velen!

Vensters slepen en het register

Ook helemaal nieuw in Windows 3.1 was de mogelijkheid om bestanden en pictogrammen te slepen, en het bleek tot op de dag van vandaag een blijvertje. In 3.1 werd ook een andere feature geïntroduceerd dat beter géén blijvertje had kunnen worden: het register. 

Onder een kleinschalig OS als het toenmalige Windows best bruikbaar, maar inmiddels al vele jaren een bron van ellende op moderne pc’s. Het register is een database met daarin alle settings van Windows, programma’s, drivers enzovoort. In een tijd dat er daar niet zo heel veel van was geen probleem. Maar moderne besturingssystemen lossen dat anders en veel veiliger op. Je slaat daarin namelijk gewoon per programma een instellingenbestandje op. 

©PXimport

Dat biedt vele voordelen. Gaat er eens iets gruwelijk mis met je OS, dan kun je dat simpelweg herinstalleren zonder de rest van je software en instellingen om zeep te helpen. Je kunt ook aparte partities voor systeem, programma’s en data maken. Heel overzichtelijk en heel veilig. Gaat er ooit iets fout met een programma (of instellingenbestand), dan volstaat het om simpelweg het programma opnieuw te installeren.

Iets als macOS (maar zeker ook diverse Linux-varianten) maken optimaal gebruik van dit soort mogelijkheden. Het centrale register in Windows is veel riskanter. Raakt dat beschadigd of vervuild, dan leidt dat onherroepelijk tot systeemproblemen en zelfs crashes of gewoon niet meer opstarten. Tot en met ongeveer Windows XP was zo af en toe herinstalleren van je Windows een normale gang van zaken om je systeem aan de praat te houden.

Lees ook:Windows 10-register aanpassen: 15 tips

Latere Windowsversies maakten het register wat meer beheersbaar, maar nog altijd is het een oorzaak van vele problemen. Vooral ook omdat een gemiddelde eindgebruiker er totaal geen wijs uit kan worden. Het was dertig jaar geleden al niet de meest voor de hand liggende manier meer om dit als centrale spil te kiezen, nu is het helemaal achterhaald. 

Maar zomaar overstappen naar iets anders kan Microsoft niet meer, dat zou een enorme ellende wat compatibiliteit betreft doen ontstaan. Zo zie je maar weer eens wat een specifieke keuze uit een ver verleden voor gevolgen in het heden kan hebben.

Hardware-hongerig

Ook gebleven is de geheugenhonger van Windows. Die minimum systeemeis van een 286 met 1 MB RAM leverde niks bruikbaars op en veel software draaide niet tot nauwelijks. Meer geheugen bracht soelaas (bij een Megabytje of vier begon het bruikbaar te worden) en pas met de al genoemde 386 werd het goed bruikbaar. 

Gelukkig verscheen al snel de betaalbare 386SX op de markt, de ‘armeluis-versie’ van de 386. Intern 32 bits, extern 16 bits, wat betekende dat alle goedkope en al bestaande aanpalende chips van de 286-moederborden gebruikt kon worden. Hoewel die 386SX beduidend trager was dan de 286, bood hij wel alle extra mogelijkheden van de 386-architectuur inclusief serieus multitasken.

©PXimport

Windows 3.1-versies

Windows 3.1 kende diverse revisies. Windows for Workgroups 3.1 voegde netwerkopties toe en 3.11 was de ultieme ‘eindversie’ van deze serie waar alles op z’n plek viel. Het waren ook de dagen dat de koppelverkoop-pakketten met daarin Microsoft Office samen met Windows 3.11 voor een belachelijk lage prijs verkocht werden. Het drukte de toen gouden standaard voor tekstverwerken WordPerfect razendsnel uit de markt. En maakte Office tot op de dag van vandaag de nieuwe standaard voor zowel bedrijfsleven als thuisgebruikers. 

Ook heeft die koppelverkoop de prijs van dure softwarepakketten in z’n algemeenheid doen instorten. Mogelijk is dat laatste een onbedoeld effect geweest van deze actie, want ook Microsoft kon vanaf dat moment niet meer de hoofdprijs voor Windows en Office vragen, verre van. Uiteindelijk zijn we zelfs op het punt aanbeland dat Windows ‘gratis’ is en je voor een paar tientjes per jaar een Office-abonnement afsluit.

Multimedia en games

Wat ook opviel aan Windows 3.1(x) waren de multimediale mogelijkheden. Video voor Windows werd geïntroduceerd, met het nog altijd welbekende .avi-bestandsformaat. En verder werden – niet onbelangrijk – de eerste stappen gezet om gamen onder Windows mogelijk te maken. Daarvoor werd WinG ingezet als hulpmiddel. 

Ook verschenen voor Windows 3.1x de eerste videokaarten met een GPU die allerlei 2D-zaken aanzienlijk versnelde. Denk aan het opbouwen van schermonderdelen, maar ook tekenen van dingen als lijnen, cirkels enzovoort. Hardwareversnelling voor de gebruikersinterface was toen nog gloednieuw, inmiddels is dat zo standaard dat je er pas achterkomt wat voor enorme invloed dat heeft als je je Windowssysteem (of anders) eens in veilige modus opstart.

3D speelde nog geen rol in de dagen van Windows 3.1x, dat begon pas heel voorzichtig met de opvolger daarvan: het legendarische Windows 95.

©PXimport

Veranderende tijden

Windows 3.1 is zonder meer te beschouwen als de ‘oermoeder’ van het moderne Windows. Soms helaas en soms gelukkig zijn oude principes uit het dino-tijdperk van de pc nog altijd aanwezig onder de motorkap. Verder geldt dat je vroeger veel bewuster voor een bepaald besturingssysteem koos. Ging je voor DOS en Windows, dan wist je zeker dat er een berg software voor beschikbaar was. Standaardisatie van bijvoorbeeld bestandsformaten speelde toen nog nauwelijks een rol. 

Tegenwoordig is dat wel anders. Het maakt niet zo heel veel meer uit of je nou macOS, Linux of Windows als OS draait. Bestandsformaten zijn moeiteloos uitwisselbaar, programma’s zijn er meer dan genoeg voor alle platforms. Verder geldt dat er steeds meer in een browser gewerkt wordt, waarbij het OS al helemaal niks meer uitmaakt. Je softwareplatform draait ergens in de cloud; het maakt dan helemaal niet meer uit welk onderliggend besturingssysteem daar draait.

Je kunt je dus afvragen of Windows in z’n huidige vorm nogmaals 30 jaar gaat overleven. De kans is groot dat ergens in de nabije toekomst het oude Windows achtergelaten wordt. En er een onder de motorkap op Linux draaiende versie verschijnt. Met wellicht een zelfde uiterlijk als nu, maar wel veel makkelijker te beheren omdat eindelijk afgedaan is met zware erfenissen uit een grijs verleden. Oude software draaien kan dan nog altijd, in een virtuele machine op afroep.

Draai Windows 3.1 in je browser

©CIDimport

Wil je zelf eens ervaren hoe Windows 3.1 nou aanvoelde? Dan kan nu gewoon in je browser via deze link. Op die site is trouwens nog veel meer alleraardigste historische software te vinden. Leuk om op een regenachtige middag (weer) eens mee te spelen!

Het derde seizoen van Game of Thrones-spin-off House of the Dragon zal in juni op HBO Max verschijnen. Daarbij is gisteren de eerste teaser trailer uitgebracht.

Veel details over het derde seizoen zijn er nog niet, maar in het tweede seizoen stond het conflict tussen de verschillende groepen binnen Huis Targaryen centraal, en de spanningen zullen in het derde seizoen nog verder oplopen.

House of the Dragon is een prequel op Game of Thrones en gebaseerd op Fire and Blood van schrijver George R. R. Martin, die ook de boeken schreef waar Game of Thrones op gebaseerd is. Onder de acteurs in de serie vallen onder andere Emma D'Arcy, Matt SMith en Olivia Cooke.

Een vierde seizoen voor de serie is ook al bevestigd, maar het is zo goed als zeker dat dat het laatste seizoen wordt. Er zijn namelijk plannen gemaakt voor vier seizoenen - dan is het verhaal verteld.

Daar blijft het natuurlijk niet bij op het gebied van Game of Thrones-content. Op HBO Max is onlangs het eerste seizoen van spin-off A Knight of the Seven Kingdoms afgerond, gebaseerd op Tales of Dunk and Egg (wederom uit de koker van Martin). Deze serie werd erg positief ontvangen en er zijn plannen om elk jaar een nieuw seizoen uit te brengen. De wachttijd tussen seizoenen van House of the Dragon is vaak juist twee jaar of langer.

De ETNA CM250MZ is officieel bekroond met de Best Reviewed 2025 award van Kieskeurig.nl. Deze matzwarte combi-oven combineert een ruime inhoud van 50 liter met geavanceerde turbo-hetelucht en een intuïtieve touch-bediening. In dit artikel ontdek je waarom consumenten dit model massaal verkiezen boven andere ovens en wat deze award precies betekent voor jouw aankoopkeuze.

Partnerbijdrage - in samenwerking met ETNA

Het vinden van de juiste keukenapparatuur voelt vaak als een gok waarbij je moet kiezen tussen design en functionaliteit. Veel consumenten laten zich leiden door alléén het uiterlijk, om er later achter te komen dat de bakresultaten tegenvallen of de bediening onnodig ingewikkeld is. De jaarlijkse Best Reviewed-award van Kieskeurig.nl maakt een einde aan die onzekerheid door echte gebruikerservaringen centraal te stellen. Na het lezen van dit artikel weet je exact of de ETNA CM250MZ de juiste aanvulling is voor jouw keuken.

©ETNA

Het keurmerk van échte consumentenervaringen

De Best Reviewed 2025-award is geen prijs die door een vakjury achter gesloten deuren wordt uitgereikt, maar een erkenning gebaseerd op talloze onafhankelijke reviews van gebruikers. Een product komt pas in aanmerking voor deze titel als het gedurende het hele jaar consistent hoog scoort op gebruiksvriendelijkheid, prijs-kwaliteitverhouding en prestaties. Voor een merk als ETNA is dat de hoogste vorm van erkenning, omdat het direct reflecteert hoe de apparatuur in de dagelijkse praktijk functioneert. Wanneer je een combi-oven zoekt die dit label draagt, weet je dat andere kopers je al voorgingen en hun goedkeuring hebben gegeven aan de duurzaamheid en het gebruiksgemak van het apparaat.

De techniek achter de matzwarte afwerking

Zodra je de deur van de ETNA CM250MZ opent, voel je de degelijkheid van de scharnieren en het gladde oppervlak van de binnenruimte. Onder de motorkap vind je een krachtig turbo-heteluchtsysteem dat temperaturen tussen de 50 en 250 graden Celsius nauwkeurig vasthoudt.

De bediening van dit model verloopt via een modern touch-paneel met een slider die direct reageert op je vingerbewegingen. In plaats van herhaaldelijk op knoppen te tikken, veeg je soepel door de temperatuurinstellingen en tijden. Dit werkt intuïtief en snel, waardoor je de juiste van de acht ovenfuncties binnen enkele seconden hebt ingesteld voordat je de bereiding start.

©ETNA

Optimaal resultaat in een compacte keuken

Deze oven is bij uitstek geschikt voor huishoudens die de ruimte van een volwaardige oven willen zónder een enorme nis op te offeren. Met een inhoud van 50 liter en meerdere bakniveaus kun je probleemloos twee bakplaten met koekjes of een grote ovenschotel kwijt. De dertien automatische programma's nemen het denkwerk uit handen; je selecteert het type gerecht en het gewicht, waarna de oven zelf de juiste verhouding tussen magnetronvermogen en hetelucht bepaalt. Dat werkt bijzonder goed bij het bereiden van vlees dat sappig van binnen moet blijven, maar een krokante korst vereist. De vijf magnetronstanden bieden bovendien genoeg souplesse om zowel voorzichtig te ontdooien als snel een maaltijd op te warmen.

Beste match voor jou?

Er zijn situaties waarin de ETNA CM250MZ niet de beste match voor je is. Als je een professionele thuisbakker bent die regelmatig meerdere grote broden tegelijk bakt, heb je meer aan de inhoud van een volledig formaat oven. Ook wanneer je keuken een nismaat heeft die afwijkt van de standaard 45 centimeter hoogte, zal dit model niet passen zonder ingrijpende aanpassingen aan je kasten. Voor mensen die moeite hebben met digitale menu's en alleen een simpele knop voor start en stop willen, kan de uitgebreide interface misschien wat overweldigend aanvoelen. Tot slot is dit model minder geschikt voor al te kleine studentenkamers waar een vrijstaand model op het aanrecht de enige optie is, aangezien dit toch echt een inbouwmodel is.

©ETNA

Een betrouwbare alleskunner voor dagelijks gebruik

De ETNA CM250MZ is de Best Reviewed combi-oven van 2025 vanwege de uitstekende balans tussen een luxe matzwart design, een ruime 50 liter inhoud en veelzijdige kookfuncties. Met acht ovenfuncties en dertien automatische programma's biedt het apparaat gebruiksgemak voor zowel snelle opwarmtaken als uitgebreide bakprojecten. Het full touch-bedieningspaneel en de turbo-hetelucht zorgen voor een moderne kookervaring en gelijkmatige resultaten. Dit model is de ideale keuze voor wie een betrouwbare, stijlvolle inbouwoplossing zoekt die door echte gebruikers hoog wordt gewaardeerd op Kieskeurig.nl.