Over een paar weken verschijnt de Creators Update van Windows 10. Deze nieuwe versie komt voor iedereen die Windows 10 nu al heeft, gratis beschikbaar. Computer Idee neemt je mee door de nieuwe functies en mogelijkheden.

De nieuwe Creators Update van Windows 10 is ten opzichte van de huidige versie - de Anniversary Update - veranderd. Er komen tal van nieuwe functies bij. Dit zijn de meest opvallende wijzigingen in Windows 10 Creators Update:

Nieuwe installatieprocedure

De installatieprocedure voor Windows 10 Creators Update is iets meer vereenvoudigd. Zo zijn de privacy-opties voortaan op een enkel scherm te zien, maar de gebruiker moet dan wel een stukje scrollen om alle opties te kunnen zien. In landen waar Cortana kan worden gebruikt (in Nederland is dat nog niet het geval), kan de installatieprocedure ook via spraakbesturing worden uitgevoerd. De installatieprodedure zelf duurt overigens nog wel even lang.

Beveiligingscentrum

Windows Defender is nu een belangrijker onderdeel geworden van Windows 10 Creators Update. In het overzicht van het Defender-Beveiligingscentrum zie je nu bijvoorbeeld wat de status van je computer is en of er problemen zijn gevonden met Windows Update, de beveiliging of stuurprogramma's die niet juist werken of goed zijn geïnstalleerd.

©CIDimport

Vanuit hetzelfde programma kun je diverse herstelfuncties uitvoeren, zoals de nieuwe functie 'Nieuwe start', waarbij je Windows 10 opnieuw kunt installeren met alle laatste updates, die dan direct automatisch voor je worden gedownload.

©CIDimport

3D-mogelijkheden

Met Paint 3D is het mogelijk om grappige 3D-objecten en tekeningen te maken, maar de gewone versie van Paint blijft natuurlijk ook nog gewoon bestaan.  Gemaakte creaties in Paint 3D kunnen worden afgedrukt op een op Windows 10 aangesloten 3D-printer, maar het is ook mogelijk om je 3D-objecten door een bedrijf te laten afdrukken en thuis te laten bezorgen. Ook Microsoft Edge ondersteunt 3D-objecten. Objecten die je hebt gemaakt in Paint 3D kun je als project uploaden naar Remix3D, een community-site van Microsoft, en de daar aangeboden objecten kun je ook volledig in Edge bekijken.

©CIDimport

Mixed Reality

Windows 10 Creators Update ondersteunt nu ook 3D-brillen, waaronder de HoloLens van Microsoft zelf, maar ook goedkopere brillen kunnen gebruikt worden. Onder meer Dell, Acer, HP en Lenovo zullen 3D-brillen maken die tussen de 200 en 300 euro moeten gaan kosten. Deze brillen zijn geschikt voor het zogeheten Mixed Reality, een combinatie van 3D- en Augmented Reality.

Voor deze computers is ook niet per se een heel zware computer nodig. Zo voldoet een computer met een Intel Core i5-processor, 8 GB geheugen en een scherm met HDMI-aansluiting en een resolutie van 2880 bij 1440 @ 60Hz al om met 3D aan de slag te gaan.

Verbeteringen in Windows Update

De Windows Update-functie in Windows 10 Creators Update is op de schop gegaan. Als gebruiker heb je nu meer controle over wanneer grote updates die een herstart van je computer vereisen, worden geïnstalleerd. Het is zelfs mogelijk om updates tot maximaal 35 dagen uit te stellen. Daarnaast kun je ook tijdstippen instellen wanneer de computer wel opnieuw mag worden opgestart als een update dat vereist.

©CIDimport

Het is niet mogelijk om updates onbeperkt uit te stellen, en updates die geen herstart vereisen kunnen sowieso alsnog gewoon geïnstalleerd worden.

Nachtlamp

Om het werken met Windows 10 Creators Update wat prettiger te maken tijdens de nachtelijke uurtjes, of op donkere plekken zoals in het vliegtuig, is er een nieuwe functie Nachtlicht ingebouwd. Hiermee kun je de kleurnuances van het besturingssysteem aanpassen, zodat het blauwe licht van het scherm minder wordt. Je kunt hierbij zelf de tijden instellen.

©CIDimport

Microsoft Edge

Ook de in Windows 10 ingebakken browser Edge is op een aantal punten verbeterd. Zo krijg je nu bijvoorbeeld sneller preview-thumbnails te zien van sites die je open hebt staan, is de navigatie verbeterd en is er in de code het een en ander veranderd waardoor afbeeldingen sneller geladen worden. Openstaande tabbladen kun je nu met een enkele klik verplaatsen naar een apart deel in de browser, handig als je meerdere vensters en tabbladen open hebt staan en de boel een beetje wilt ordenen.

©CIDimport

Gaming-modus

Met verschillende gaming-modi kun je het besturingssysteem optimaliseren voor het spelen van games. Hierbij worden - wanneer de functie is ingeschakeld - andere applicaties en services op een lager pitje gezet, waardoor er meer geheugen en processorkracht beschikbaar is voor het spelen van de games.

©CIDimport

Je kunt hier echter weinig extra's instellen, het lijkt er dus op dat Microsoft zelf voor je bepaalt welke instellingen het meest optimaal werken voor jouw games. Je kunt de functie overigens ook oproepen tijdens het spelen van een game door gebruik te maken van de Windows+G (andere toetscombinaties kun je zelf instellen). Het verschil in performance kun je dan zelf meten.

Los van de optimalisatiemogelijkheden voor games zijn er ook andere functies ingebouwd in Windows 10 Creators Update om het spelen van spellen wat leuker te maken. Zo kun je bijvoorbeeld ook je game-beeld streamen en delen met andere gebruikers van de XBox Live-dienst. Via de functie Uitzenden kun je die mogelijkheid inschakelen, maar je hardware moet dat wel ondersteunen.

Multimedia

Windows 10 Creators Update krijgt ook tal van andere verbeteringen. Een van de opvallendste is de ondersteuning van diverse Dolby-instellingen voor audio. In de Creators Update wordt bijvoorbeeld Dolby en Dolby Atmos 'uit de doos' ondersteund. Voorheen had je speciale stuurprogramma's van de audiokaartfabrikant nodig om hiervan gebruik te maken, maar vanaf nu kun je deze functionaliteit standaard gebruiken. Volgens Microsoft werkt dit met vrijwel alle audiokaarten en -chips die deze mogelijkheid ondersteunen.

Problemen met stuurprogramma's voor de videokaart behoren vanaf de Creators Update overigens ook tot het verleden. Als je een universele game downloadt vanuit de Windows Store, zijn de videodrivers die nodig zijn voor het spelen van die game ook direct inbegrepen, zodat je altijd up-to-date bent met de laatste drivers. Die drivers worden dan alleen voor die game uit de App Store toegepast.

Cortana

Alhoewel Microsoft's spraakassistent Cortana nog niet beschikbaar is in het Nederlands, is het wel interessant om te noemen dat dit onderdeel van het besturingssysteem ook een flinke update krijgt. De software kan nu je computer aan- of uitzetten (op spraakcommando) en het is mogelijk om het volume harder of zachter te zetten. Ook is het mogelijk om met Cortana muziek af te spelen van de diensten TuneIn en iHeartRadio, als je daarvan de app hebt geïnstalleerd. Voor ontwikkelaars zijn er ook nieuwe functies toegevoegd, zodat er makkelijker tegen Cortana aan te programmeren is. Het is ook mogelijk om Cortana full-screen te gebruiken, waardoor je je Windows 10-machine ook kunt inzetten als controlecentrum voor al je apparaten in het thuisnetwerk. Cortana kan straks ook worden gebruikt om documenten te synchroniseren. Zo kun je met een spraakopdracht bijvoorbeeld bestanden op je harde schijf synchroniseren met OneDrive.

Toen je je laptop kocht, keek je waarschijnlijk vooral naar de processor, de grafische chip en hoeveel GB werkgeheugen erin zit. Of dat werkgeheugen DDR4 of DDR5 is, is voor de meeste mensen geen doorslaggevende factor. Toch is het wel handig om te weten wat de verschillen zijn tussen DDR4, dat je vooral in oudere laptops tegenkomt, en DDR5, dat bij nieuwe modellen meestal de standaard is. DDR5 kan per seconde meer data verwerken dan DDR4. Wat dat verschil betekent en wanneer extra gigabytes meer opleveren dan de stap naar DDR5, lees je in dit artikel.

De techniek achter DDR4 en DDR5

Het grootste verschil tussen DDR4 en DDR5 zit in de datasnelheid en bandbreedte. Zie het als een digitale weg: DDR4 is een prima route waar het verkeer netjes doorrijdt, DDR5 is een bredere snelweg waar per seconde meer data overheen kan. Daardoor hoeft de processor bij zware taken waarbij veel data heen en weer gaat (denk bijvoorbeeld aan videobewerking) minder vaak te wachten op nieuwe informatie. Let wel: die extra 'rijstroken' leveren pas winst op als je processor, grafische chip en software er ook echt gebruik van maken. Bij lichte taken, zoals browsen en tekstverwerken, is werkgeheugenbandbreedte zelden de bottleneck. Gaat dat langzaam, dan heeft dat eerder te maken met de processor, opslag, of de browser.

DDR5 kan ook helpen met het energieverbruik, omdat het op een lagere spanning werkt: 1,1 volt in plaats van 1,2 volt bij DDR4. In een laptop kan dat iets schelen, al hangt het effect af van wat je doet en hoe de rest van het systeem is opgebouwd. Daarnaast zit bij DDR5 een deel van de stroomregeling op de geheugenmodule zelf. Dat kan de stroomvoorziening stabieler maken, maar het maakt de module ook wat complexer om te produceren.

Wat biedt DDR5 in de praktijk?

DDR5 komt vooral tot zijn recht bij taken die veel werkgeheugenbandbreedte vragen, zoals 8K videobewerking of complexe simulaties. Daarbij blijft de processor (en soms de GPU) meestal de doorslaggevende factor: die bepaalt of je systeem zo'n klus überhaupt vlot aankan. DDR5 kan helpen om wachttijd te verminderen, maar het maakt een trage CPU niet ineens snel. Een ander voordeel is dat je per module hoge capaciteiten kunt halen. Voor zware desktop-werkstations zijn systemen met 256 GB aan werkgeheugen inmiddels realiteit. Bij laptops ligt die grens doorgaans lager, vaak rond de 128 GB, omdat ze meestal minder geheugenslots hebben. Bovendien is het werkgeheugen bij veel modellen vastgesoldeerd, waardoor je later niet kunt uitbreiden.

©Batorskaya Larisa

DDR5 voor gamers: nodig of niet?

Voor gamers blijft het voordeel van DDR5 vaak beperkt. In veel games gaat het om een klein verschil, en op 1440p of 4K zie je dat meestal nog minder terug omdat je dan eerder tegen de grens van de videokaart aanloopt dan tegen die van het werkgeheugen. Ook hier geldt: de keuze voor CPU en vooral GPU bepaalt je gameprestaties veel sterker dan de stap van DDR4 naar DDR5. Dat verschil tussen DDR4 en DDR5 is onderzocht in een vergelijkingstest van de gezaghebbende site Tom's Hardware. Daarbij ging het bijvoorbeeld om 3% verschil in gameprestaties in Assassin's Creed Valhalla, 2% in Far Cry 6, Tom Clancy's Ghost Recon Breakpoint, Watch Dogs: Legion en Borderlands 3, en 1% in Shadow of the Tomb Raider en Wolfenstein: Youngblood.

©Crystal Dynamics

Is een laptop met DDR4 nog goed genoeg?

Ja, voor de meeste Nederlanders is een laptop met DDR4 nog steeds goed genoeg. Gebruik je hem vooral voor internetten, Netflix kijken, Microsoft Office en af en toe een simpele fotobewerking, dan merk je in de praktijk nauwelijks verschil tussen DDR4 en DDR5. Bij laptops is DDR4 of DDR5 bovendien vaak geen losse keuze: het hangt samen met de generatie processor die in het model zit.

DDR5 kan wel voordeel geven bij zwaardere taken waarbij de computer grote hoeveelheden data tegelijk moet verwerken, maar dat wordt pas echt interessant als je met zware programma's werkt, of als je games zo soepel mogelijk wilt laten lopen - ervan uitgaande dat je CPU en GPU die werklast ook aankunnen. Denk aan situaties waarin je merkt dat je laptop moeite heeft om alles bij te houden, ook al staat de beeldkwaliteit niet eens extreem hoog. In veel situaties blijft het verschil klein. Belangrijker is vaak de hoeveelheid werkgeheugen: 16 GB voelt meestal merkbaar fijner dan 8 GB, ongeacht of het DDR4 of DDR5 is.

DDR4 is niet meer vanzelfsprekend goedkoop

Lange tijd was DDR4 de slimme, goedkope keuze als je vooral op de prijs lette: het verschil met DDR5 was groot. Door de huidige tekorten klopt dat beeld minder. DDR4-geheugen is flink duurder geworden; in sommige gevallen is de prijs zelfs meer dan verdubbeld. DDR5 is ook duurder geworden, maar omdat de productie van DDR4 wordt afgebouwd, kan DDR4 relatief harder in prijs oplopen. Daardoor ligt DDR4 in veel gevallen dichter tegen DDR5 aan dan je zou verwachten. Wie nu een nieuw systeem koopt, is met DDR4 vaak nog steeds het minst kwijt, alleen is 'goedkoop' bij werkgeheugen momenteel een rekbaar begrip.

©ronstik

Upgraden: wat wel en niet kan

DDR4 en DDR5 zijn nooit onderling uitwisselbaar, ook niet in een desktop. De inkeping zit op een andere plek en het platform moet het juiste type werkgeheugen ondersteunen. Je kunt dus geen DDR5 plaatsen in een systeem dat voor DDR4 is gemaakt, en andersom ook niet.

Bij laptops betekent dit meestal dat als je wilt overstappen op DDR5 je een nieuwe laptop zult moeten kopen. Veel laptops hebben namelijk geen uitbreidbaar werkgeheugen meer: de geheugenchips zitten voor ruimte- en kostenbesparing op het moederbord gesoldeerd, en bij sommige ontwerpen zelfs in hetzelfde pakket als de processor. Dan kun je later niets meer bijprikken. Dat is ook precies waarom DDR4 vs DDR5 bij laptops zelden de hoofdvraag is: je kiest een model, en daar hoort dit type geheugen bij.

Bij een desktop heb je vaak meer speelruimte, maar ook daar is het geen kwestie van alleen de geheugenmodules wisselen. Wil je van DDR4 naar DDR5, dan heb je een moederbord nodig dat DDR5 ondersteunt, en vaak ook een processor die bij dat moederbord past. Heb je vooral te weinig werkgeheugen (bijvoorbeeld 8 of 16 GB) en merk je dat je pc daardoor traag wordt, dan is extra DDR4 bijplaatsen meestal de goedkoopste verbetering. Pas als je toch al toe bent aan een grotere upgrade van je pc, wordt de stap naar DDR5 logisch.

Wanneer moet je echt upgraden?

Echt upgraden is pas zinvol als je merkt dat je huidige machine niet meer probleemloos werkt bij zware klussen zoals grote fotobestanden bewerken, video's monteren of veel dingen tegelijk doen. Heb je nu een laptop met 16 GB of 32 GB DDR4 die nog vlot werkt? Blijf die dan vooral gebruiken zolang de prijzen zo hoog liggen. Twijfel je, kijk dan eerst wat de oorzaak van de mindere prestaties is: zit je werkgeheugen tegen zijn limiet, of zijn het vooral je processor of GPU die de klus niet bijbenen?

Zo controleer je of je extra RAM nodig hebt

Voordat je besluit om een flinke investering te doen in een nieuw systeem of extra geheugen, is het slim om te kijken hoe je huidige computer presteert onder druk. Je kunt dit eenvoudig zelf testen op zowel Windows als Mac.

Windows

Open eerst de programma's die je normaal gesproken tegelijk gebruikt, zoals je browser met veel tabbladen, Word en een videocall. Druk daarna op Ctrl + Shift + Esc om Taakbeheer te openen. Ga naar het tabblad Prestaties en klik op Geheugen. Kijk vervolgens naar de grafiek en het percentage dat in gebruik is: blijft dat langere tijd rond de 80 tot 90 procent hangen terwijl je gewoon je dagelijkse werk doet, dan zit je tegen de grens van je werkgeheugen aan. Dat merk je vaak aan kleine haperingen, zoals tabbladen die trager laden of apps die later reageren. Zie je tegelijk dat je pc veel met de schijf bezig is, bijvoorbeeld omdat programma's ineens langzamer worden terwijl je opslaglampje blijft knipperen, dan is de kans groot dat Windows tijdelijk data op de SSD parkeert omdat het werkgeheugen volloopt.

Apple

Open je gebruikelijke programma's en druk daarna op Command + Spatiebalk. Typ Activiteitenweergave en druk op enter. Klik bovenin op het tabblad Geheugen en kijk onderaan naar de grafiek bij Geheugendruk. Is die groen, dan is er niets aan de hand. Wordt de grafiek geel of rood, dan heeft je Mac meer geheugen nodig om alles vlot te blijven draaien. Let ook op Gebruikte swap: als dat oploopt tot meerdere gigabytes, dan is je werkgeheugen in de praktijk te krap.

Energieopslag stond lang gelijk aan een technische puzzel van losse kastjes en kabels. De Hoymiles HiOne rekent daar definitief mee af. Dit systeem integreert krachtige prestaties in één strakke, modulaire zuil die gezien mag worden. Ben jij klaar voor de volgende stap in energieonafhankelijkheid? Wij doken in de specificaties van deze stille krachtpatser.

Partnerbijdrage - in samenwerking met Hoymiles

Geen kabelbrij, maar strak design

Wie zijn garage of technische ruimte netjes wil houden, zit niet te wachten op een wirwar van kastjes en leidingen. De HiOne lost dit op met een slim modulair ontwerp. De installateur stapelt de batterij- en omvormermodules simpelweg op elkaar.

Het unieke hieraan is dat alle verbindingen intern lopen. Aan de buitenkant zie je dus geen kabels, wat zorgt voor een rustig en 'afgewerkt' beeld. De behuizing voelt niet aan als goedkoop plastic, maar als een solide apparaat dat tegen een stootje kan. Dankzij de IP66-certificering (water- en stofdicht) is het systeem zelfs robuust genoeg om buiten onder een overkapping geplaatst te worden, mocht je binnen ruimte willen besparen.

Klaar voor de moderne grootverbruiker

Dit systeem is specifiek ontworpen om de energiehonger van het moderne, duurzame gezin te stillen. Heb je een warmtepomp, een elektrische auto of een druk huishouden? Dan is de HiOne in zijn element.

De huidige line-up van de HiOne is geoptimaliseerd voor woningen met een 3-fase aansluiting (ondersteuning tot 33,3 A per fase), maar ook 1-fase varianten staan op de planning. Dit maakt het systeem enorm veelzijdig. Waar lichtere systemen vaak moeite hebben om meerdere zware apparaten tegelijk van stroom te voorzien, levert de HiOne onverstoorbaar door. De echte meerwaarde zit in de onafhankelijkheid. Dankzij de 'whole-home backup'-functie kan het systeem bij stroomuitval het hele huis draaiende houden. Dus niet alleen de wifi en de koelkast, maar ook het koken en verwarmen gaan gewoon door.

©Hoymiles / Jeroen Keep

Het brein: AI en dynamische tarieven

Een batterij is tegenwoordig meer dan een opslagvat; het is een slimme handelscomputer. De HiOne wordt aangestuurd door de S-Miles Cloud, een platform dat verder kijkt dan alleen 'vol' of 'leeg'. Met de ingebouwde 'Time-of-Use' modus kan het systeem slim inspelen op energietarieven.

Heb je een dynamisch energiecontract? Dan kan de software automatisch laden als de stroom goedkoop (of zelfs gratis) is en terugleveren of ontladen als de prijzen pieken. Zo verdien je de investering niet alleen terug door eigen gebruik, maar ook door slim te handelen op de energiemarkt. Bovendien leert het systeem jouw verbruikspatronen kennen, zodat er altijd voldoende buffer is voor jouw specifieke situatie.

Geen DIY, maar professionele zekerheid

Het is belangrijk om te benadrukken dat de HiOne geen doe-het-zelfproject is, zoals een eenvoudige balkon-set. Dit is hoogwaardige infrastructuur die naadloos geïntegreerd wordt in je meterkast en woning. Je koopt dit systeem dan ook via een gecertificeerde installateur.

Voor de consument is dat een groot voordeel: je hoeft je niet druk te maken over de techniek. De vakman zorgt dat de zuil op de juiste plek komt te staan, regelt de koppeling met je zonnepanelen en zorgt dat alles veilig draait. Jij bedient het systeem vervolgens simpelweg via de app.

Om deze krachtpatser veilig te houden, is een 5-laags veiligheidssysteem ingebouwd. Dit varieert van speciale drukkleppen en aerogel-isolatie tussen de cellen tot een actieve brandonderdrukkingsmodule die in noodsituaties binnen enkele seconden reageert. Daarnaast wordt de temperatuur op negen punten per cel continu gemonitord.

©Hoymiles / Jeroen Keep

Toekomstmuziek: je auto als batterij

Misschien wel het meest interessante aspect voor EV-rijders is de voorbereiding op V2X (Vehicle-to-Everything). Hoymiles heeft aangekondigd dat er een specifieke V2X-module aankomt voor de HiOne. Hiermee wordt het in de toekomst mogelijk om de enorme accu van je elektrische auto te koppelen aan je thuisbatterij. Je auto fungeert dan als een soort super-accu voor je huis, terwijl de HiOne de regie voert. Daarmee is dit systeem niet alleen een oplossing voor nu, maar ook een voorbereiding op de volgende stap in de energietransitie.

Conclusie

De Hoymiles HiOne is een premium keuze voor huiseigenaren die verder kijken. Het systeem combineert een strak design met de brute kracht die nodig is voor een huis vol warmtepompen en EV's. Door te kiezen voor een professioneel geïnstalleerd systeem met 5-voudige beveiliging en slimme AI-software, haal je niet alleen een batterij in huis, maar een complete energiemanager die klaar is voor de toekomst.