Over een paar weken verschijnt de Creators Update van Windows 10. Deze nieuwe versie komt voor iedereen die Windows 10 nu al heeft, gratis beschikbaar. Computer Idee neemt je mee door de nieuwe functies en mogelijkheden.

De nieuwe Creators Update van Windows 10 is ten opzichte van de huidige versie - de Anniversary Update - veranderd. Er komen tal van nieuwe functies bij. Dit zijn de meest opvallende wijzigingen in Windows 10 Creators Update:

Nieuwe installatieprocedure

De installatieprocedure voor Windows 10 Creators Update is iets meer vereenvoudigd. Zo zijn de privacy-opties voortaan op een enkel scherm te zien, maar de gebruiker moet dan wel een stukje scrollen om alle opties te kunnen zien. In landen waar Cortana kan worden gebruikt (in Nederland is dat nog niet het geval), kan de installatieprocedure ook via spraakbesturing worden uitgevoerd. De installatieprodedure zelf duurt overigens nog wel even lang.

Beveiligingscentrum

Windows Defender is nu een belangrijker onderdeel geworden van Windows 10 Creators Update. In het overzicht van het Defender-Beveiligingscentrum zie je nu bijvoorbeeld wat de status van je computer is en of er problemen zijn gevonden met Windows Update, de beveiliging of stuurprogramma's die niet juist werken of goed zijn geïnstalleerd.

©CIDimport

Vanuit hetzelfde programma kun je diverse herstelfuncties uitvoeren, zoals de nieuwe functie 'Nieuwe start', waarbij je Windows 10 opnieuw kunt installeren met alle laatste updates, die dan direct automatisch voor je worden gedownload.

©CIDimport

3D-mogelijkheden

Met Paint 3D is het mogelijk om grappige 3D-objecten en tekeningen te maken, maar de gewone versie van Paint blijft natuurlijk ook nog gewoon bestaan.  Gemaakte creaties in Paint 3D kunnen worden afgedrukt op een op Windows 10 aangesloten 3D-printer, maar het is ook mogelijk om je 3D-objecten door een bedrijf te laten afdrukken en thuis te laten bezorgen. Ook Microsoft Edge ondersteunt 3D-objecten. Objecten die je hebt gemaakt in Paint 3D kun je als project uploaden naar Remix3D, een community-site van Microsoft, en de daar aangeboden objecten kun je ook volledig in Edge bekijken.

©CIDimport

Mixed Reality

Windows 10 Creators Update ondersteunt nu ook 3D-brillen, waaronder de HoloLens van Microsoft zelf, maar ook goedkopere brillen kunnen gebruikt worden. Onder meer Dell, Acer, HP en Lenovo zullen 3D-brillen maken die tussen de 200 en 300 euro moeten gaan kosten. Deze brillen zijn geschikt voor het zogeheten Mixed Reality, een combinatie van 3D- en Augmented Reality.

Voor deze computers is ook niet per se een heel zware computer nodig. Zo voldoet een computer met een Intel Core i5-processor, 8 GB geheugen en een scherm met HDMI-aansluiting en een resolutie van 2880 bij 1440 @ 60Hz al om met 3D aan de slag te gaan.

Verbeteringen in Windows Update

De Windows Update-functie in Windows 10 Creators Update is op de schop gegaan. Als gebruiker heb je nu meer controle over wanneer grote updates die een herstart van je computer vereisen, worden geïnstalleerd. Het is zelfs mogelijk om updates tot maximaal 35 dagen uit te stellen. Daarnaast kun je ook tijdstippen instellen wanneer de computer wel opnieuw mag worden opgestart als een update dat vereist.

©CIDimport

Het is niet mogelijk om updates onbeperkt uit te stellen, en updates die geen herstart vereisen kunnen sowieso alsnog gewoon geïnstalleerd worden.

Nachtlamp

Om het werken met Windows 10 Creators Update wat prettiger te maken tijdens de nachtelijke uurtjes, of op donkere plekken zoals in het vliegtuig, is er een nieuwe functie Nachtlicht ingebouwd. Hiermee kun je de kleurnuances van het besturingssysteem aanpassen, zodat het blauwe licht van het scherm minder wordt. Je kunt hierbij zelf de tijden instellen.

©CIDimport

Microsoft Edge

Ook de in Windows 10 ingebakken browser Edge is op een aantal punten verbeterd. Zo krijg je nu bijvoorbeeld sneller preview-thumbnails te zien van sites die je open hebt staan, is de navigatie verbeterd en is er in de code het een en ander veranderd waardoor afbeeldingen sneller geladen worden. Openstaande tabbladen kun je nu met een enkele klik verplaatsen naar een apart deel in de browser, handig als je meerdere vensters en tabbladen open hebt staan en de boel een beetje wilt ordenen.

©CIDimport

Gaming-modus

Met verschillende gaming-modi kun je het besturingssysteem optimaliseren voor het spelen van games. Hierbij worden - wanneer de functie is ingeschakeld - andere applicaties en services op een lager pitje gezet, waardoor er meer geheugen en processorkracht beschikbaar is voor het spelen van de games.

©CIDimport

Je kunt hier echter weinig extra's instellen, het lijkt er dus op dat Microsoft zelf voor je bepaalt welke instellingen het meest optimaal werken voor jouw games. Je kunt de functie overigens ook oproepen tijdens het spelen van een game door gebruik te maken van de Windows+G (andere toetscombinaties kun je zelf instellen). Het verschil in performance kun je dan zelf meten.

Los van de optimalisatiemogelijkheden voor games zijn er ook andere functies ingebouwd in Windows 10 Creators Update om het spelen van spellen wat leuker te maken. Zo kun je bijvoorbeeld ook je game-beeld streamen en delen met andere gebruikers van de XBox Live-dienst. Via de functie Uitzenden kun je die mogelijkheid inschakelen, maar je hardware moet dat wel ondersteunen.

Multimedia

Windows 10 Creators Update krijgt ook tal van andere verbeteringen. Een van de opvallendste is de ondersteuning van diverse Dolby-instellingen voor audio. In de Creators Update wordt bijvoorbeeld Dolby en Dolby Atmos 'uit de doos' ondersteund. Voorheen had je speciale stuurprogramma's van de audiokaartfabrikant nodig om hiervan gebruik te maken, maar vanaf nu kun je deze functionaliteit standaard gebruiken. Volgens Microsoft werkt dit met vrijwel alle audiokaarten en -chips die deze mogelijkheid ondersteunen.

Problemen met stuurprogramma's voor de videokaart behoren vanaf de Creators Update overigens ook tot het verleden. Als je een universele game downloadt vanuit de Windows Store, zijn de videodrivers die nodig zijn voor het spelen van die game ook direct inbegrepen, zodat je altijd up-to-date bent met de laatste drivers. Die drivers worden dan alleen voor die game uit de App Store toegepast.

Cortana

Alhoewel Microsoft's spraakassistent Cortana nog niet beschikbaar is in het Nederlands, is het wel interessant om te noemen dat dit onderdeel van het besturingssysteem ook een flinke update krijgt. De software kan nu je computer aan- of uitzetten (op spraakcommando) en het is mogelijk om het volume harder of zachter te zetten. Ook is het mogelijk om met Cortana muziek af te spelen van de diensten TuneIn en iHeartRadio, als je daarvan de app hebt geïnstalleerd. Voor ontwikkelaars zijn er ook nieuwe functies toegevoegd, zodat er makkelijker tegen Cortana aan te programmeren is. Het is ook mogelijk om Cortana full-screen te gebruiken, waardoor je je Windows 10-machine ook kunt inzetten als controlecentrum voor al je apparaten in het thuisnetwerk. Cortana kan straks ook worden gebruikt om documenten te synchroniseren. Zo kun je met een spraakopdracht bijvoorbeeld bestanden op je harde schijf synchroniseren met OneDrive.

De eerste foto's vanaf de set van de aankomende Amazon Prime Video-serie gebaseerd op Tomb Raider zijn online verschenen.

De foto's werden gedeeld door The Daily Mail en tonen Sophie Turner - bekend van haar rol als Sansa Stark in de hitserie Game of Thrones - in de rol van Lara Croft. Begin dit jaar bracht Amazon al een eerste officiële foto van de actrice als het personage uit. De setfoto's die hieronder zijn te zien zijn niet officieel, maar tonen wel een andere outfit dan die op de officiële foto.

Zoals al langer bekend is, werkt Amazon aan een serie gebaseerd op de Tomb Raider-games. Hoewel nog niet bekend is wanneer de serie op Amazon Prime Video te zien zal zijn, zijn de opnames inmiddels van start gegaan. Het script is geschreven door Phoebe Waller-Bridge – bekend van Fleabag. Ook zijn er diverse andere castleden bekend, waaronder Sigourney Weaver (Avatar, Alien) en Jason Isaacs (The White Lotus).

Meerdere games op komst

Tomb Raider bestaat al sinds de jaren negentig: in de games reist avonturierster Lara Croft de wereld over en neemt ze het op tegen een groot scala aan vijanden. Het personage groeide uit tot een waar icoon en is al meermaals verfilmd – onder andere Angelina Jolie kroop eerder in de huid van Lara.

Fans hoeven niet bang te zijn dat ze de komende jaren geen games ontvangen rondom het personage. Later dit jaar verschijnt Tomb Raider: Legacy of Atlantis, een remake van de allereerste Tomb Raider-game. Voor 2027 staat een compleet nieuwe game gepland met de naam Tomb Raider: Catalyst.

Is de harde schijf of ssd van jouw computer bijna vol? Dikke kans dat je flink wat nutteloze bestanden kunt weggooien. Denk bijvoorbeeld aan duplicaten, tijdelijke gegevens en bekeken filmpjes. Maak daarom schoon schip en creëer zo weer ademruimte voor jouw pc of laptop. In deze workshop bespreken we verschillende opruimmethoden.

Bij gebruik van een nieuwe computer lijkt een schijf van pakweg 500 GB of 2 TB haast oneindig groot. Toch raakt deze opslagdrager sneller vol dan je misschien op voorhand zou verwachten. Naast het bewaren van eigen foto's, video's en documenten halen jouw browser en besturingssysteem ook (ongemerkt) allerlei andere data binnen. Vermoedelijk kun je heel wat overbodige bestanden weggooien. Digitale rommel slokt niet alleen kostbare opslagruimte op, maar vertraagt ook nog eens je computer. Kortom, genoeg reden voor een grondige digitale schoonmaak. 

Systeembestanden opschonen

Er bestaan voor Windows weliswaar allerlei betaalde en gratis opschoonprogramma's, maar die heb je in feite helemaal niet nodig. In Windows 10 en 11 zit tenslotte al een doeltreffend hulpprogramma. Open via de taakbalk of het startmenu de zoekfunctie en typ Schijfopruiming. Zodra je het programma opstart, kies je desgevraagd eerst het schijfstation dat je wilt opruimen. Bevestig in dat geval met OK.

Na een korte analyse toont Schijfopruiming een lijst van verschillende soorten gegevens die je kunt wissen. Met de standaardinstellingen blijven overbodige systeembestanden nog op de computer staan. Een gemiste kans! Klik daarom linksonder op Systeembestanden opschonen en kies indien nodig OK.

Oude herstelpunten mogen ook weg

Je opent nu eerst het tabblad Meer opties, waarna je onder Systeemherstel en schaduwkopieën klikt op Opruimen / Verwijderen. Op het laatste systeemherstelpunt na verwijder je daarmee alle oude herstelgegevens. Navigeer naar het tabblad Schijfopruiming.

Je kunt onder meer kopieën van Windows Update, tijdelijke internetbestanden, miniaturen, verouderde stuurprogramma's en de inhoud van de Prullenbak wissen. Dat resulteert al gauw in enkele gigabytes vrije schijfruimte. Klik op een onderdeel om een uitleg te lezen. Draait jouw systeem stabiel, dan kun je in principe alle voorgestelde bestanden weggooien. Vink de gewenste onderdelen aan en kies OK / Bestanden verwijderen. Je start de computer na afloop zo nodig opnieuw op.

Grootste apps wissen

Het loont de moeite om eens kritisch naar alle geïnstalleerde apps te kijken. Sommige toepassingen eisen nogal veel opslagcapaciteit op. Bekijk welke tooltjes de meeste ruimte innemen en verwijder ze naar eigen inzicht van het systeem.

Klik in de taakbalk op Start en open de Instellingen (pictogram van een tandwiel). Ga nu naar Apps. In Windows 10 verschijnt er meteen een programmalijst. Gebruikers van Windows 11 klikken eerst nog op Geïnstalleerde apps. Kies via het uitrolmenu achter Sorteren op: voor Grootte (Windows 10) of Grootte (van groot naar klein) (Windows 11).

Zie je een zwaar programma dat je nooit gebruikt? Klik dan in Windows 11 op het pictogram met de drie puntjes en bevestig met Verwijderen / Verwijderen. Windows 10-gebruikers klikken eerst op de programmanaam en kiezen vervolgens Verwijderen / Verwijderen.

Grondig(er) programma's wissen

Zodra je een programma uit Windows verwijdert, blijven er wellicht nog restjes achter. Deze nutteloze gegevens bevinden zich diep in het systeem en spoor je dus niet zomaar even op. Installeer en verwijder je regelmatig verse freeware? Gebruik dan voortaan Revo Uninstaller Free. Hiermee wis je elk tooltje inclusief digitale rommel van jouw pc of laptop.

De werking van Revo Uninstaller Free is vrij simpel. Selecteer in de lijst een ongewenst programma en kies in de werkbalk De-installeren. Deze opruimtool gaat vervolgens op zoek naar resten. Je kiest hierbij tussen drie niveaus, namelijk Veilig, Middelmatig of Grondig. Maak een keuze en klik op Ja / Doorzoeken. Heeft Revo Uninstaller Free programmasnippers gevonden? Doorloop dan de resterende stappen en verwijder op eigen risico gegevens. Behalve bestanden verwijder je optioneel ook overbodige registersleutels.

Revo Uninstaller Free regelt dat er minder of zelfs helemaal geen programmaresten achterblijven.

Automatisch opruimen

Het mooiste is natuurlijk wanneer het besturingssysteem op eigen houtje rotzooi opruimt. Goed nieuws, want in tegenstelling tot eerdere versies hebben Windows 10 en 11 een automatische opschoonfunctie. Dat werkt onder andere voor het wissen van tijdelijke bestanden en de inhoud van de Prullenbak. Navigeer hiervoor in de Instellingen naar Systeem / Opslag.

Gebruik je nog Windows 10, check dan of het schuifje bij Opslag op Aan staat. Open Slim opslaan configureren of nu uitvoeren en bepaal onder Opslaginzicht wanneer je de boel automatisch wilt opschonen. Kies Elke dag, Elke week, Elke maand of Bij onvoldoende vrije schijfruimte. Geef onder Tijdelijke bestanden ook aan na hoeveel dagen je de prullenbak en de Downloads-map automatisch wilt legen. Kies bijvoorbeeld 14 dagen of 60 dagen.

Opslaginzicht in Windows 11

De automatische opruimfunctie werkt in Windows 11 op soortgelijke wijze. Wanneer de functie Opslaginzicht is uitgeschakeld, zet je het schuifje op Aan. Klik nu op Opslaginzicht. Er verschijnen diverse instellingen. Je zet onder Tijdelijke bestanden opschonen indien nodig een vinkje. In de resterende opties stel je naar eigen behoefte opschoningsschema's voor Opslaginzicht, de Prullenbak en de Downloads-map in.

Ruimtevreters vinden

Als je de computer vrijwel dagelijks gebruikt, belanden er door de jaren heen mogelijk heel wat grote bestanden op het systeem. Dat kunnen bijvoorbeeld omvangrijke video's, audiotracks, ziparchieven en images van besturingssystemen zijn. Staan deze gegevens niet in de standaard Downloads-map, dan verwijdert Windows ze niet automatisch. Ga daarom zelf op zoek naar overbodige ruimtevreters.

WizTree legt pijlsnel de grootste bestanden bloot, zodat je ze eenvoudig kunt verwijderen. Voor particulier gebruik is dit programma gratis. Na een vlotte installatie start je dit Nederlandstalige programma op. Wijs linksboven achter Selecteren: het gewenste schijfstation aan. Op veel computers is dat de C-schijf. Enkele seconden nadat je op Scannen hebt geklikt, verschijnen er in het onderste deelvenster een heleboel gekleurde blokken. Kijk hier goed naar! De grootste blokken vertegenwoordigen namelijk de omvangrijkste bestanden.

Zodra je op zo'n blok klikt, wordt in het linkerdeelvenster de bijbehorende locatie geopend. Zie hier om wat voor gegevens het gaat. Wie weet kom je zo bestanden op het spoor die bij nader inzien wel weg kunnen. Dat kan rechtstreeks vanuit WizTree. Klik met de rechtermuisknop op een bestandsnaam en kies Verwijderen.

Ontdubbelen

Het is natuurlijk zinloos om op hetzelfde systeem dubbele bestanden te bewaren. Toch gebeurt dat regelmatig, bijvoorbeeld bij het overzetten van beeldmateriaal of het beheren van een forse muziekcollectie. Ontdek met DupeGuru eenvoudig of jouw computer dubbele gegevens bevat. Dit kleine tooltje is beschikbaar voor Windows, macOS en Linux.

Kies tijdens de installatie de Nederlandse taal en start het programma op. Het is belangrijk dat je de zoekopties zorgvuldig invult. Wil je naar alle bestanden speuren, dan selecteer je achter Toepassingsmodus: de optie Standaard. Je kunt als alternatief ook Muziek of Beeld selecteren. Bedenk goed welke optie je bij Onderzoeks type kiest. Zo zoek je bijvoorbeeld op basis van een identieke bestandsnaam of dezelfde inhoud naar duplicaten. Voor muziek kijkt DupeGuru onder meer naar identieke titels of metadata (tags). Klik eventueel op Meer opties om diverse parameters naar je hand te zetten.

Voeg linksonder via het plusteken een map of schijfpartitie toe. Je kunt ook meerdere bestandslocaties aanwijzen. Bedenk wel dat het zoekproces dan waarschijnlijk iets langer duurt. Klik rechtsonder op Onderzoeken om het scanproces te starten. Na afloop zie je hoeveel doublures de freeware heeft gevonden. Wil je de gevonden dubbele bestanden direct verwijderen? Zet dan voor de juiste items een vinkje en klik vervolgens op Acties / Verplaats de gemarkeerde bestanden naar de prullenbak.

Gewiste data redden

Ben je iets te rigoureus te werk gegaan en kun je een belangrijk bestand nergens meer vinden? Staat het ook niet in de Prullenbak? Geen paniek, want mogelijk kun je die dierbare foto of dat actuele document nog terughalen. Ondanks dat het betreffende bestand niet meer in Windows zichtbaar is, staat het misschien nog wel op de harde schijf. Alleen wanneer de gegevens door andere data zijn overschreven, is het bestand definitief weg.

Recuva is een bekend herstelprogramma voor Windows. Laat je niet verleiden om de betaalde versie te kopen, want de gratis editie voldoet prima. Er verschijnt eerst een soort stappenplan. Klik op Volgende en geef aan wat voor bestandstype je wilt herstellen, zoals Afbeeldingen, Muziek, Documenten, Video's of Alle bestanden. Selecteer in de volgende stap de map of het schijfstation waar het verloren bestand tot voor kort stond. Heb je geen idee? Kies dan Ik weet het niet zeker. Via Volgende vink je optioneel de optie Uitvoerig Scannen inschakelen aan. Je vergroot daarmee de slagingskans, al duurt het scanproces aanmerkelijk langer. Klik op Start.

Na even wachten komt er een nieuw venster met resultaten tevoorschijn. Soms zijn er van afbeeldingen voorvertoningen zichtbaar. Zie je de verloren gegevens? Plaats voor de juiste bestandsnamen één of meer vinkjes en klik op Terughalen. Je selecteert nu een opslaglocatie, waarna je bevestigt met OK.

Recuva is een laatste redmiddel om per ongeluk verwijderde gegevens terug te toveren.