Heb je een vraag met betrekking tot veiligheid, privacy of virussen op al je mobiele en vaste technische apparaten? Samen met G Data geven wij antwoord. Heb je ook een vraag stuur deze redactie@pcmweb.nl.

Vraag: Phisingmails worden steeds professioneler en directer. Welke controles moet je uitvoeren als je het vermoeden hebt dat je met een phisingmail te maken hebt?

Eddy: Nog altijd doen de meeste phishers zich voor als bank. Hiervoor is een heel duidelijke regel:

Banken sturen geen belangrijke e-mails. Hooguit een bericht over een gewijzigd rentepercentage. De meeste Nederlandse banken hebben een mailbox in de eigen omgeving voor internetbankieren en via die mailbox communiceert de bank met jou. Klik e-mails in je gewone mailbox, die afkomstig lijken van de bank, direct weg zonder deze te openen. Klik in geen geval op de link die in een dergelijke mail staat. Mocht je toch het vermoeden hebben dat jouw echte bank achter een belangrijk ogende e-mail zit: bel de bank dan even op om te controleren of dat vermoeden klopt.

Maar hiermee is het phishingprobleem nog niet opgelost. Er zijn honderden andere vormen van phishing, waarbij de afzender zich voordoet als bijvoorbeeld een pakketbezorger, de creditcardmaatschappij, Paypal, LinkedIn, Facebook, WhatsApp, een webwinkel waar je zogenaamd iets zou hebben besteld, etc. Het is lang niet altijd gemakkelijk om dit soort mails te onderscheiden van echte berichten. Enkele tips:

-      Kijk heel secuur naar het e-mailadres van de afzender. Niet alleen naar de naam die in je mailprogramma wordt weergegeven, maar echt naar het e-mailadres. Als de afzender bijvoorbeeld blijkt te zijn: v.oorbeeld@kpntelecom.com, dan weet je al bijna zeker dat er iets vreemds aan de hand is, want de website van KPN is kpn.nl en niet kpntelecom.com. Datzelfde geldt als het een heel ander e-mailadres is, bijvoorbeeld een hotmail.com-adres, of iets compleet onbekends.

-       Controleer ook goed de link die in de mail staat. Niet alleen door ernaar te kijken (en zeker niet door erop te klikken!) maar door met de muis over de link heen te bewegen. Nu verschijnt in een klein venstertje de echte locatie waar je naartoe wordt gestuurd. Is dat wel echt een pagina van het bedrijf dat de afzender lijkt te zijn? Let daarbij vooral ook op kleine spelfoutjes. Faceboook.com is niet hetzelfde als facebook.com!

-       Als je het vermoeden hebt dat de e-mail legitiem is en je wilt echt de pagina bezoeken die in de mail vermeld staat, gebruik dan niet de link, maar type gewoon het ‘home’-adres van de website in je browser in. Dus ga dan bijvoorbeeld naar kpn.nl en ga vanaf die pagina op zoek naar de plek waar de mail naar verwees. Als bedrijven grote mailings uitsturen omdat ze iets belangrijks aan hun klanten te vertellen hebben, zullen ze meestal op de homepage naar dat belangrijke nieuws verwijzen. Kun je toch niets vinden op de homepage? Neem dan contact op met het bedrijf, je bent al op hun site en daar vind je hun (echte) contactgegevens.

Nog even wat heel algemene tips die in grote lijnen het gevaar van phishing buiten te deur houden:

-       Maak gebruik van een spamfilter als je gebruikmaakt van een mailprogramma als Outlook. Als het goed is, houden dergelijke filters phishingmails ook buiten je mailbox. Spamfilters maken meestal deel uit van internet security-suites, de iets uitgebreidere variant van antivirussoftware.

-       Maak gebruik van de nieuwste versie van je browser. Browsers worden er langzaamaan steeds beter in om bezoekers tegen phishingsites te beschermen. De detectie is nog lang niet perfect, maar het is beter dan niets.

-       Maak gebruik van een http-scan. Dit is vaak een module van beveiligingssoftware en deze controleert sites die je wilt bezoeken op onregelmatigheden.

-       Phishingmails komen in alle e-mailprogramma’s op alle besturingssystemen (Windows, MacOS, iOS, Android, etc.) voor. Dat betekent dat je evengoed een phishingmail op je tablet (vb: iPad) of je mobiele telefoon kunt ontvangen. Dat is niet minder gevaarlijk dan via je gewone computer: het maakt voor de phisher namelijk niet uit via welk systeem je in zijn phishingpoging trapt. Alle gegeven tips gelden dus voor alle apparaten waarmee je e-mail ontvangt.

-       Vertrouw e-mails die je onverwacht ontvangt van bedrijven waar je (al tijdenlang) geen zaken mee hebt gedaan gewoon NIET. Gooi ze ongelezen weg. In het ergste geval gooi je een mail weg die wel echt van dat bedrijf was, maar die enkel bedoeld was om je als klant (terug) te winnen. Je hebt er niets mee verloren door die mail weg te gooien.

Wie is Eddy Willems?

Wij leggen jullie vragen voor aan onze expert Eddy Willems. Hij is bestuurslid van brancheorganisaties AMTSO en EICAR en Security Evangelist bij G Data Software. Gespecialiseerd in IT-beveiliging. Presenteert, geeft workshops en seminars over dit onderwerp, wordt regelmatig geïnterviewd en is al in meer dan 5000 artikelen in de media (print, online, radio en televisie) wereldwijd verschenen. In oktober van 2013 publiceerde hij zijn eerste boek: Cybergevaar.

Leeftijd: 53 jaar

Functie: Malware-expert

Opleiding: Informatica aan IHB en VUB

Dit artikel is op initiatief van G Data tot stand gekomen.

Sony PlayStation sluit in maart Bluepoint Games, de studio achter de remake van Demon's Souls.

Dat heeft een woordvoerder van Sony aan Bloomberg bevestigd. Door de sluiting zullen ongeveer zeventig werknemers hun baan verliezen. Volgens de woordvoerder is het besluit om de studio te sluiten genomen na "een recente zakelijke beoordeling."

"Bluepoint Games is een enorm getalenteerd team en hun technische expertise heeft exceptionele ervaringen voor de PlayStation-gemeenschap opgeleverd", zo stelde de woordvoerder. "We bedanken ze voor hun passie, creativiteit en vakmanschap."

Hermen Hulst aan het woord

In een bericht die via ResetEra werd gedeeld, liet PlayStation Studios-baas Hermen Hulst - voorheen van de Amsterdamse studio Guerrilla Games - weten dat het besluit werd genomen vanwege "een toenemende uitdagende industrie-omgeving". Aldus Hulst: "Stijgende ontwikkelkosten, een vertraging in de groei van de industrie, veranderingen in het gedrag van spelers en bredere economische tegenwind maken het moeilijker om games duurzaam te bouwen."

Hulst vervolgt: "Om ons in deze realiteit te navigeren moeten we ons aanpassen en moeten we evolueren. We hebben goed gekeken naar ons bedrijf om er zeker van te zijn dat we hedendaags leveren, terwijl we ook klaar zijn voor de toekomst. Daarom zullen we Bluepoint Games in maart sluiten."

Hij eindigde zijn bericht met het volgende: "Ik weet dat dit moeilijk nieuws is om te horen, maar ik ben zeker van de richting die we hebben gekozen. Creativiteit, innovatie en het bouwen van onvergetelijke ervaringen voor spelers blijven de kern van PlayStation Studios. We hebben een robuuste line-up voor het fiscale jaar 2026, en hebben de komende maanden veel om naar uit te kijken."

Over Bluepoint Games

Bluepoint werd in 2021 overgenomen door Sony Interactive Studio. Daarvoor werkten de bedrijven al veel samen, en de studio stond vooral bekend om hun expertise bij het creëren van remakes en remasters. Denk aan de remake van Demon's Souls die tegelijk uitkwam met de PlayStation 5, maar ook God of War Collection, de remake van Shadow of the Colossus en Uncharted: The Nathan Drake Collection.

Vorig jaar bleek al dat Sony een liveservicegame die ontwikkeld werd door Bluepoint had geannuleerd. Volgens geruchten ging het om een liveservicegame gesitueerd in het God of War-universum.

Sony heeft de afgelopen jaren meer studio's gesloten. In 2024 sloten bijvoorbeeld Firesprite, Firewalk en Neon Koi hun deuren.

De prijzen van NVMe-chips voor ssd's zijn flink aan het stijgen. Ben je van plan om je laptop van een grotere opslagcapaciteit te voorzien? Dan is dit het moment om te kijken waar je de beste deal kunt vinden. Wij vonden op Kieskeurig.nl een vijftal NVMe-ssd's, met uiteenlopende prijzen. Wees er snel bij, want deze prijzen kunnen snel verder stijgen.

Samsung 990 PRO 2 TB NVMe SSD

Met de Samsung 990 PRO 2 TB NVMe SSD kun je je computer of spelconsole voorzien van een extra snelle opslagoplossing. Deze M.2‑module maakt gebruik van de PCIe 4.0‑interface en haalt sequentiële leessnelheden tot 7.450 MB/s en schrijfsnelheden tot 6.900 MB/s. Volgens Samsung liggen de willekeurige lees‑ en schrijfsnelheden 40 % en 55 % boven die van de vorige 980 PRO, waardoor de drive geschikt is voor data‑intensieve toepassingen zoals videobewerking, 3D‑ontwerp of gaming.

Het energiemanagement is volgens Samsung verbeterd: de ssd levert ruim 50 % meer prestaties per watt ten opzichte van zijn voorganger. Om je systeem stabiel te houden, beschikt de controller over slimme temperatuurbeheersing en een slanke heatsink zodat oververhitting en lawaaierige ventilatoren worden vermeden. Deze NVMe‑schijf werkt in pc’s en consoles en is ook geschikt voor de PlayStation 5. Verder ondersteunt de Samsung Magician‑software het monitoren van de schijftemperatuur en het kopiëren van gegevens.

Leessnelheid: tot 7.450 MB/s
Schrijfsnelheid: tot 6.900 MB/s

WD Black SN770 2 TB NVMe SSD

De WD Black SN770 2 TB NVMe SSD is een M.2‑ssd die is bedoeld om je laptop of desktop een turboboost te geven. Het model ondersteunt de PCIe Gen 4‑interface en levert leessnelheden tot 5.150 MB/s. WD noemt een 20 % hogere energie‑efficiëntie in vergelijking met de vorige generatie, zodat je systeem minder energie verbruikt tijdens intensieve sessies. Voor gamers is er een speciale ‘gamingmodus’ in het WD Black‑dashboard: hiermee kun je de piekprestaties optimaliseren en tegelijkertijd de status van de schijf in de gaten houden.

De fabrikant benadrukt dat de drive dankzij thermische technologie consistent presteert, zelfs wanneer je langdurig speelt of grote bestanden verwerkt. Het compacte M.2‑formaat maakt hem geschikt voor moderne moederborden en laptops. Doordat de SN770 zowel voor pc als laptop is geformatteerd, kun je hem zonder speciale aanpassingen installeren.

Leessnelheid: 5.150 MB/s
Schrijfsnelheid: 4.850 MB/s

Kingston FURY Renegade 2 TB NVMe SSD

De Kingston FURY Renegade 2 TB NVMe is ontworpen voor gebruikers die hun pc of gameconsole willen uitrusten met veel opslag en hoge snelheden. Deze M.2‑drive maakt gebruik van een Gen 4x4‑NVMe‑controller en 3D‑TLC‑NAND; hierdoor zijn sequentiële lees‑ en schrijfsnelheden tot 7.300 MB/s en 7.000 MB/s mogelijk.

Kingston meldt bovendien dat de drive maximaal 1.000.000 IOPS haalt, wat van belang is bij multitasking of het laden van grote games. Om de prestaties stabiel te houden bij langdurige belasting, heeft Kingston een low‑profile grafeen‑aluminium warmtegeleider ontwikkeld. Voor de PlayStation 5 is een uitvoering met geïntegreerde heatsink beschikbaar; deze extra koellaag helpt de schijf koel te houden wanneer je console continu wordt belast. Met een capaciteit van 2 TB heb je genoeg ruimte voor games en multimediabestanden, en de M.2‑vormfactor maakt hem geschikt voor moderne moederborden.

Leessnelheid: tot 7.300 MB/s
Schrijfsnelheid: tot 7.000 MB/s

Seagate FireCuda 520N 2 TB NVMe SSD

De Seagate FireCuda 520N 2 TB NVMeis een compacte NVMe‑schijf die speciaal is ontworpen voor handheld gamingapparaten en ultracompacte pc’s. Met een M.2 2230‑vormfactor past hij in handheld consoles zoals de Steam Deck en de ASUS ROG Ally. De drive gebruikt een PCIe Gen4 x4‑interface en levert sequentiële leessnelheden tot ongeveer 5.000 MB/s en schrijfsnelheden tot 3.200 MB/s.

Het door Seagate opgegeven uithoudingsvermogen vermeldt voor de 2 TB‑versie een schrijflast van 660 TBW, wat duidt op de hoeveelheid data die je in de levensduur kunt wegschrijven. Dankzij het compacte formaat en de bijbehorende 5‑jaar garantie is de drive bedoeld als duurzame upgrade voor draagbare systemen. Je hoeft daarbij geen adapters te gebruiken omdat de drive rechtstreeks in het M.2‑2230‑slot past, wat montage vereenvoudigt. Met 2 TB aan opslagruimte is er voldoende ruimte voor games, apps en systeemupdates op een handheld platform.

Leessnelheid: tot 5.000 MB/s
Schrijfsnelheid: tot 3.200 MB/s

SanDisk SN7100 2 TB NVMe SSD

De SanDisk SN7100 2 TB NVMe SSD richt zich op gamers en professionals die behoefte hebben aan hoge bandbreedte. In zijn 2 TB‑uitvoering gebruikt deze M.2 2280‑drive een PCIe 4.0 x4‑interface met NVMe 1.4‑protocol. Volgens een review haalt hij sequentiële leessnelheden tot 7.250 MB/s en schrijfsnelheden tot 6.900 MB/s, terwijl de random leesprestaties tot 1.000 K IOPS en de random schrijfprestaties tot 1.400 K IOPS reiken. De SN7100 combineert een BiCS8 TLC‑flashgeheugen met een host‑memory‑buffer (HMB), waardoor de drive DRAM‑loos is maar toch hoge prestaties levert. De review benadrukt dat de schijf energiezuinig is en gericht is op langdurig gebruik. Op Kieskeurig wordt vermeld dat deze SSD geschikt is voor zowel pc’s als gameconsoles en een opslagcapaciteit van 2 TB heeft. Daardoor kun je hem gebruiken in een desktop, laptop of console zonder dat je extra configuratie nodig hebt.

Leessnelheid: tot 7.250 MB/s
Schrijfsnelheid: tot 6.900 MB/s