Heb je een vraag met betrekking tot veiligheid, privacy of virussen op al je mobiele en vaste technische apparaten? Samen met G Data geven wij antwoord. Heb je ook een vraag stuur deze redactie@pcmweb.nl.

Vraag: Phisingmails worden steeds professioneler en directer. Welke controles moet je uitvoeren als je het vermoeden hebt dat je met een phisingmail te maken hebt?

Eddy: Nog altijd doen de meeste phishers zich voor als bank. Hiervoor is een heel duidelijke regel:

Banken sturen geen belangrijke e-mails. Hooguit een bericht over een gewijzigd rentepercentage. De meeste Nederlandse banken hebben een mailbox in de eigen omgeving voor internetbankieren en via die mailbox communiceert de bank met jou. Klik e-mails in je gewone mailbox, die afkomstig lijken van de bank, direct weg zonder deze te openen. Klik in geen geval op de link die in een dergelijke mail staat. Mocht je toch het vermoeden hebben dat jouw echte bank achter een belangrijk ogende e-mail zit: bel de bank dan even op om te controleren of dat vermoeden klopt.

Maar hiermee is het phishingprobleem nog niet opgelost. Er zijn honderden andere vormen van phishing, waarbij de afzender zich voordoet als bijvoorbeeld een pakketbezorger, de creditcardmaatschappij, Paypal, LinkedIn, Facebook, WhatsApp, een webwinkel waar je zogenaamd iets zou hebben besteld, etc. Het is lang niet altijd gemakkelijk om dit soort mails te onderscheiden van echte berichten. Enkele tips:

-      Kijk heel secuur naar het e-mailadres van de afzender. Niet alleen naar de naam die in je mailprogramma wordt weergegeven, maar echt naar het e-mailadres. Als de afzender bijvoorbeeld blijkt te zijn: v.oorbeeld@kpntelecom.com, dan weet je al bijna zeker dat er iets vreemds aan de hand is, want de website van KPN is kpn.nl en niet kpntelecom.com. Datzelfde geldt als het een heel ander e-mailadres is, bijvoorbeeld een hotmail.com-adres, of iets compleet onbekends.

-       Controleer ook goed de link die in de mail staat. Niet alleen door ernaar te kijken (en zeker niet door erop te klikken!) maar door met de muis over de link heen te bewegen. Nu verschijnt in een klein venstertje de echte locatie waar je naartoe wordt gestuurd. Is dat wel echt een pagina van het bedrijf dat de afzender lijkt te zijn? Let daarbij vooral ook op kleine spelfoutjes. Faceboook.com is niet hetzelfde als facebook.com!

-       Als je het vermoeden hebt dat de e-mail legitiem is en je wilt echt de pagina bezoeken die in de mail vermeld staat, gebruik dan niet de link, maar type gewoon het ‘home’-adres van de website in je browser in. Dus ga dan bijvoorbeeld naar kpn.nl en ga vanaf die pagina op zoek naar de plek waar de mail naar verwees. Als bedrijven grote mailings uitsturen omdat ze iets belangrijks aan hun klanten te vertellen hebben, zullen ze meestal op de homepage naar dat belangrijke nieuws verwijzen. Kun je toch niets vinden op de homepage? Neem dan contact op met het bedrijf, je bent al op hun site en daar vind je hun (echte) contactgegevens.

Nog even wat heel algemene tips die in grote lijnen het gevaar van phishing buiten te deur houden:

-       Maak gebruik van een spamfilter als je gebruikmaakt van een mailprogramma als Outlook. Als het goed is, houden dergelijke filters phishingmails ook buiten je mailbox. Spamfilters maken meestal deel uit van internet security-suites, de iets uitgebreidere variant van antivirussoftware.

-       Maak gebruik van de nieuwste versie van je browser. Browsers worden er langzaamaan steeds beter in om bezoekers tegen phishingsites te beschermen. De detectie is nog lang niet perfect, maar het is beter dan niets.

-       Maak gebruik van een http-scan. Dit is vaak een module van beveiligingssoftware en deze controleert sites die je wilt bezoeken op onregelmatigheden.

-       Phishingmails komen in alle e-mailprogramma’s op alle besturingssystemen (Windows, MacOS, iOS, Android, etc.) voor. Dat betekent dat je evengoed een phishingmail op je tablet (vb: iPad) of je mobiele telefoon kunt ontvangen. Dat is niet minder gevaarlijk dan via je gewone computer: het maakt voor de phisher namelijk niet uit via welk systeem je in zijn phishingpoging trapt. Alle gegeven tips gelden dus voor alle apparaten waarmee je e-mail ontvangt.

-       Vertrouw e-mails die je onverwacht ontvangt van bedrijven waar je (al tijdenlang) geen zaken mee hebt gedaan gewoon NIET. Gooi ze ongelezen weg. In het ergste geval gooi je een mail weg die wel echt van dat bedrijf was, maar die enkel bedoeld was om je als klant (terug) te winnen. Je hebt er niets mee verloren door die mail weg te gooien.

Wie is Eddy Willems?

Wij leggen jullie vragen voor aan onze expert Eddy Willems. Hij is bestuurslid van brancheorganisaties AMTSO en EICAR en Security Evangelist bij G Data Software. Gespecialiseerd in IT-beveiliging. Presenteert, geeft workshops en seminars over dit onderwerp, wordt regelmatig geïnterviewd en is al in meer dan 5000 artikelen in de media (print, online, radio en televisie) wereldwijd verschenen. In oktober van 2013 publiceerde hij zijn eerste boek: Cybergevaar.

Leeftijd: 53 jaar

Functie: Malware-expert

Opleiding: Informatica aan IHB en VUB

Dit artikel is op initiatief van G Data tot stand gekomen.

Een medley gebaseerd op soundtracks uit Super Mario-games van het Jazzorkest 8-Bit Big Band heeft afgelopen zondagnacht een Grammy gewonnen.

De medley ‘Super Mario Praise Break’ won een Grammy Award voor beste arrangement (instrumentaal of a capella). In de medley zijn nummers als Gusty Garden Galaxy uit Super Mario Galaxy en Bomb-Omb Battlefield uit Super Mario 64 te horen.

De 9-Bit Big Band is afkomstig uit New York en heeft al eens eerder een Grammy gewonnen voor gamemuziek. In 2022 won het orkest een Grammy voor het nummer Meta’s Knight’s Revenge uit de SNES-game Kirby Superstar.

De Grammy Awards

De Grammy Awards worden al sinds 1959 georganiseerd en worden gezien als een van de belangrijkste prijzen voor muziek ter wereld. Ze worden vaak vergeleken met de Oscars, die worden uitgereikt aan films. Dit jaar won Bad Bunny de prijs van album van het jaar, en ging Billie Eilish er vandoor met een Grammy voor nummer van het jaar. Overigens won Austin Wintory een Grammy in de categorie beste gamesoundtrack voor de soundtrack van Sword of the Sea.

De Super Mario-reeks van Nintendo valt op diverse spelcomputers van het bedrijf te spelen, waaronder de Nintendo Switch 2 en Nintendo Switch. Onder de meest recente grote hoofddelen vallen Super Mario Wonder en Super Mario Odyssey.

De PlayStation 6 zou wel eens pas ergens na 2028 uit kunnen komen, zo claimde een analist onlangs. Dat betekent dat we minstens acht jaar met de PlayStation 5 opgescheept zitten. Maar niet getreurd: dat is juist goed nieuws voor de gemiddelde gameliefhebber.

Dat de PlayStation 6 in ontwikkeling is bij Sony, mag voor zich spreken. Nadat een nieuwe spelcomputer is uitgekomen, beginnen consolebedrijven vaak al snel met de research voor diens opvolger. Onderzoek naar de juiste specificaties en features van consoles beslaat vaak meerdere jaren, om nog maar te zwijgen over het maken van afspraken met bedrijven die de componenten daadwerkelijk leveren, en natuurlijk het produceren ervan.

Het is dan ook waarschijnlijk dat de specificaties van de PlayStation 6 al geruime tijd vastliggen, en dat Sony intern ook een schatting heeft gemaakt voor een releaseperiode voor de langverwachte console. Misschien was het bedrijf er zelfs van overtuigd dat het de console volgend jaar uit zou kunnen brengen.

Verlengde levenscyclus

Onlangs meldde MST Financial-analist David Gibson dat Sony nu echter overweegt om de PS6 pas ergens na 2028 te leveren. “Sony verwacht dat de levenscyclus van de PlayStation 5 wordt verlengd, en dat de PlayStation 6-release langer op zich laat wachten dan de meesten voorspellen.” Dat zou betekenen dat de PS6 misschien pas ergens in 2029 of zelfs later in de winkels ligt.

De eerdere voorspellingen van ingewijden mikten voorheen vooral op eind 2027 of in de loop van 2028, op basis van wanneer de productie oorspronkelijk zou beginnen. De PlayStation 5 kwam in het najaar van 2020 uit, dus dat zou de console al een levenscyclus van ruim zeven jaar geven voordat de opvolger op de markt komt. Dat is in principe een zeer ruime levensloop voor een spelcomputer, en een release in 2027 of 2028 zou dan ook volkomen logisch zijn.

©PXimport

Stijgende RAM-prijzen

Maar de wereld houdt geen rekening met consolereleases, en gezien de huidige ontwikkelingen is de komst van een PlayStation 6 in 2027 of 2028 helemaal niet zo logisch meer. Dat heeft voor een groot deel te maken met de prijzen van RAM (Random Access Memory), die steeds hoger oplopen. RAM is namelijk in grote getale nodig om de alsmaar populairder wordende AI-assistenten als ChatGPT en Gemini draaiende te houden.

Als gevolg daarvan wordt RAM steeds schaarser en dus duurder, en laten spelcomputers nu ook net RAM nodig hebben. In deze periode een nieuwe spelcomputer uitbrengen zou dan ook betekenen dat de prijs van de console mogelijk erg hoog komt te liggen, wat de verkoop niet bepaalt stimuleert. Een dergelijke ‘valse’ start van de levenscyclus van een spelcomputer is iets dat veel bedrijven willen vermijden.

Ook de importheffingen die de Amerikaanse president Donald Trump op producten die buiten de Verenigde Staten worden gemaakt doorvoert, zorgen voor veel onzekerheid. Eerder moesten de prijzen van diverse spelcomputers, waaronder de PlayStation 5, al stijgen om dit op te vangen. Trump is – unieke politieke ontwikkelingen buiten beschouwing gelaten – de komende jaren nog aan de macht, dus ook dat maakt het uitbrengen van een nieuwe console bepaald geen veilige onderneming. De komende jaren een console lanceren is kortom dus een gigantisch risico, dat Sony volgensgeruchten zo klein mogelijk wil houden.

Trage consolegeneratie

Sony hoopt wellicht dat de economie eind dit decennium kalmeert. Dat zou echter wel betekenen dat we nog meerdere jaren op de komst van de PlayStation 6 moeten wachten. Wat mij betreft is dat niet iets om over te treuren, maar juist goed nieuws. Het geeft ontwikkelaars namelijk de kans om echt alles uit de PlayStation 5 te halen. Een kans die ze hopelijk met beide handen aangrijpen.

Hoewel de PS5 in november van 2020 uitkwam – ruim vijf jaar geleden – heb ik nog altijd het gevoel dat deze consolegeneratie nog maar net is begonnen. De generatie kwam sowieso vrij traag op gang, omdat deze middenin de coronapandemie viel. Dat was ook voor spelontwikkelaars een ingewikkelde tijd waarin halsoverkop naar thuiswerkmogelijkheden gekeken moest worden, waardoor veel games die in ontwikkeling waren vertraging op liepen.

Sony’s eigen game-line-up is de afgelopen vijf jaar ook wat karig geweest. Dat heeft deels te maken met een focus op liveservicegames, waarbij diverse projecten die bij Sony’s meest prominente studio’s in ontwikkeling waren uiteindelijk werden geannuleerd. Denk bijvoorbeeld aan de The Last of Us-multiplayergame die na jaren productie in de prullenbak werd gegooid.

Daarbij is de ‘cross-generation’-periode van deze generatie uitzonderlijk lang. Nog altijd komen diverse games niet alleen op PlayStation 5, maar ook op PlayStation 4 uit. Nu is dat iets wat in de toekomst alleen maar vaker voor zal komen – de grenzen tussen consolegeneraties vervagen en daarmee is het ook makkelijker om de prestaties van games terug of juist op te schalen.

Toch zorgt het er ook voor dat er onder gamers een gevoel groeit dat nog lang niet het uiterste uit de PS5 is gehaald. Er is méér met dat apparaat mogelijk, vooral met de bestaande PS5 Pro in het achterhoofd. Een verlengde levenscyclus voor de console geeft ontwikkelaars de kans om een aantal schitterende spellen af te leveren in de laatste jaren van de spelcomputer – de ontwikkeltijd van games wordt immers ook steeds langer. Met toppers als Grand Theft Auto 6, The Witcher 4 en Intergalactic: The Heretic Prophet nog in het verschiet, is er meer dan genoeg potentie om het de komende jaren uit te zingen met de PS5.

Niet zonder risico’s

Natuurlijk brengt het uitstellen van een consolelancering ook risico’s met zich mee, zowel voor Sony als voor de consument. Het is namelijk helemaal niet zeker dat de wereldeconomie er eind dit decennium beter voor staat. Daarnaast zet het Sony voor een moeilijke keuze: gooit het jaren aan research voor de PS6 weg om de console eind dit decennium met moderne specificaties uit te kunnen brengen, of behoudt het simpelweg de huidige specs zodat deze op release mogelijk al deels zijn verouderd?

De eventuele keuze om de PlayStation 6 uit te stellen zal dan ook niet over één nacht ijs gaan. Het is aan de goedbetaalde mensen in topposities binnen het bedrijf om die knoop door te hakken. Maar puur vanuit mijn eigen, egoïstische liefde voor games gezien, heb ik er totaal geen moeite mee om nog een jaar of drie, vier op de PlayStation 5 te spelen. Laat maar eens zien wat die console nog kan, en blaas ons in 2029 of 2030 weg met een nieuwe consolegeneratie die écht een flinke technologische stap zet!