Dat TomTom je de weg kan wijzen als je op reis bent, hoeven we je niet meer te vertellen. Dat het bedrijf je ook wil helpen op om op het rechte pad te blijven als je aan het sporten slaat, ligt iets minder voor de hand. De TomTom Spark 3 is echter een breed inzetbaar sporthorloge waarmee je zowel indoor, outdoor als in het water uit de voeten kunt.

De TomTom Spark 3 is geen smartwatch – het scherm is geen touchscreen en er worden geen notificaties van je telefoon getoond – maar om de Spark een simpel fitnessbandje te noemen gaat dan weer te ver. Het voldoet aan nagenoeg alle eisen waaraan een sporthorloge moet voldoen, en heeft een paar leuke extra’s. Lees ook: De beste fitness-gadgets.

Looks

De Spark 3 heeft een vierkant scherm met afgeronde hoeken. Het horloge is aan de dikke kant, zeker als je het vergelijkt met pure fitnessbandjes die ook de tijd tonen. Strakke lange mouwen kunnen wat achter het horloge blijven hangen. Het bandje is voorgevormd en past daardoor zeer soepel om de arm, al is dat natuurlijk voor iedereen verschillend.

©PXimport

Het bandje is eigenlijk een soort case voor het horloge zelf. Je kunt het horloge loshalen om het in de oplader te stoppen. Die oplader is, zoals bij veel sport- en smartwatches, geen universele usb c- of micro-usb-oplader, maar een techniek die door weinig andere apparaten wordt gebruikt. Dat euvel lijkt bij fitnesshorloges een vrij universeel probleem, en ook TomTom ontkomt er niet aan.

Het scherm van de Spark is de rust zelve. De tijd wordt groot in beeld getoond, met in een klein hoekje de datum. Handig is het backlight voor donkere omstandigheden, dat je aanzet door kort je hand op het scherm te leggen.

Menu

De menustructuur van de Spark 3 is even wennen. Onder het horloge zelf zit een vierkante knop, die je niet zelf kunt indrukken, maar waarvan de zijkanten als vier knoppen fungeren. Met de knop naar links kom je in de stappenteller en caloriemeter terecht; een keer klikken geeft aan hoeveel stappen je vandaag hebt gezet, twee hoe je er deze hele week voor staat. Terug naar het horlogescherm ga je door weer op de knop naar rechts te drukken, wat enigszins onlogisch lijkt, maar als je het menu eenmaal in je hoofd hebt zitten, werkt het eigenlijk wel prettig.

De knop naar rechts brengt je naar het menu om live je sportprestaties op te nemen. Je kunt kiezen tussen rennen, fietsen, zwemmen, fitness, freestyle en een simpele stopwatch. Elke sportdiscipline heeft een andere manier van meten.

Met de knop naar beneden kom je in het instellingenmenu terecht. Daar kun je verschillende zaken aanpassen, zoals de eenheden voor afstand, je profielgegevens en je doelen. Hier vind je vreemd genoeg ook de hartslagmeter.

Prestaties

Waar de Spark 3 tijdens gewoon gebruik wat onhandig kan overkomen, is hij tijdens het sporten wel goed in zijn element. De verschillende modi hebben elk hun eigen scherm met info die je nodig kan hebben tijdens die specifieke sport. Zo wordt bij het hardlopen standaard je gemiddelde tempo per kilometer getoond, zie je bij het fietsen als eerste je gemiddelde snelheid in km/u en zie je tijdens het zwemmen het aantal baantjes dat je hebt getrokken.

©PXimport

Met de pijltjesknopen kun je altijd switchen naar een andere weergave. De Spark 3 heeft voldoende meters ingebouwd voor snelheid, afstand en locatie om je een duidelijk beeld te geven van je sportieve activiteiten, of je dat nu te land, ter zee of in de lucht doet. Handig is ook de doelenweergave, waarmee je niet ziet hoe lang je al bezig bent of hoeveel afstand je al hebt afgelegd, maar hoe ver je nog moet.

Sensoren

De sensoren in de Spark lijken accuraat genoeg om er conclusies aan te verbinden, al blijft het lastig uit te rekenen welke hartslagsensor het bij het juiste eind heeft. De foutmarge is klein en de hartslagmeter loopt snel op bij activiteit, dus lijkt de nauwkeurigheid betrouwbaar genoeg. Als je een perfecte hartslagsensor wil is een polsband sowieso niet de juiste optie, maar voor een indicatie tijdens het sporten voldoet de Spark 3 prima.

Ook de stappenteller doet zijn ding, al heeft die wel veel moeite met het daadwerkelijk herkennen van een stap. Zo is voorgekomen dat ik de melding van 10.000 stappen per dag kreeg terwijl ik op mijn plek de afwas stond te doen, en dus alleen mijn armen bewoog. De Spark is zeker niet het enige horloge met dit probleem, maar het maakt het wel lastig de uitkomsten serieus te nemen.

App

De Spark communiceert met een app op je smartphone of een online portal, als je je horloge met via usb aan je pc hebt verbonden. Het synchroniseren met de app is wat onhandig, omdat het horloge na enige tijd van inactiviteit de verbinding ‘vergeet’. Als je niet actief synchroniseert, doet de Spark dat ook niet voor je. Daar wen je na verloop van tijd aan, maar het voelt als een onnodige extra handeling, helemaal omdat je na een paar minuten weer opnieuw moet verbinden.

Het synchroniseren werkt verder prima. Je krijgt de overzichten die je ook op de Spark kunt vinden, maar dan beter vormgegeven en in en duidelijk jasje gestoken. Ook vind je er een langetermijnanalyse van je sportgegevens, met je doelen afgezet tegen de daadwerkelijke prestaties.

Extra’s

Op de Spark 3 vind je verder nog een aantal functies die je niet zo snel op andere sporthorloges terugziet. Zo is er een kompas, dat in vergelijking met een al eerder gekalibreerd kompas prima lijkt te werken. En hoewel waterdichtheid op een sporthorloge veel vaker voorkomt, is het fijn dat de Spark er ook over beschikt.

Met een andere leuke feature kun je vooraf routes downloaden die je kunt gebruiken tijdens je loop- of fietsrondje. Wil je die ene gave run van vorig jaar nog eens doen? Dan kun je hem in je horloge zetten, zodat je de weg niet kwijt raakt. Je kunt ook een fietstochtje van iemand anders nadoen, als je hem wil rijden zonder die persoon.

©CIDimport

©CIDimport

Hardware

De duurdere versie van het horloge komt met 3GB aan opslagruimte voor je muziek. Dat is wel nodig als je je smartphone inderdaad wil thuislaten. 3GB is voldoende om een paar leuke playlists op te zetten, al is de manier waarop dat moet gebeuren wel wat omslachtig. Als je eenmaal een playlist op de Spark hebt staan, kun je via bluetooth je koptelefoon koppelen. Dat gaat op zich prima, maar de verbinding is niet erg stabiel. Het kan gebeuren dat tijdens een run of fietstochtje het bluetoothsignaal even wegvalt.

Het scherm is alleen een display en heeft geen touchmogelijkheden, wat in eerste instantie even schrikken is bij een horloge van boven de 200 euro. De hardwareknop went echter snel en ook de menustructuur eronder leer je vanzelf kennen, al kost dat iets meer tijd. En dat je het horloge ook kunt bedienen in de stromende regen en met dikke handschoenen aan, is eigenlijk ook wel fijn.

Het voordeel van de niet-continue koppeling met je smartphone is dat de batterij een stuk langer meegaat dan bij smartwatches die wel constant in verbinding met je telefoon staan. Als je de sensoren in de Spark met rust laat, gaat hij makkelijk een paar weken mee. Dat wordt iets minder als je de hartslagmeter en de gps-functies vaak gebruikt, maar ook dan is het ruim voldoende als je hem op zondagavond even aan je pc koppelt.

Conclusie

De TomTom Spark 3 is een sporthorloge met veel mogelijkheden. Het menu is even wennen, maar als je eenmaal doorhebt hoe het werkt, blijkt dat TomTom er goed over heeft nagedacht. Er zijn standaard workouts ingericht voor hardlopen, fietsen, zwemmen en fitnessen, waarbij je oefening-specifieke informatie op je horloge krijgt. De sensoren werken naar behoren, al raakt de stappenteller weleens in de war. De batterijduur is beduidend beter dan bij smartwatches die notificaties tonen. Met wat leuke extra’s als het kompas, de eigen muziekspeler en de mogelijkheid tot het inladen van routes onderscheidt de Spark zich van de concurrentie. Je betaalt wel voor de vele mogelijkheden: de duurste versie, die hier getest is, kost 249 euro. Goedkopere versies beginnen al bij 129 euro, maar dan moet je het wel doen zonder de hartslagmeter, extra opslagruimte en andere sensoren. Doe je veel verschillende sporten, en laat je het liefst je telefoon thuis als je op pad gaat? Dan is de Spark 3 zeker een goede optie om te overwegen.

Wanneer je je dekbed gewassen hebt, wil je dat het natuurlijk weer lekker dik en luchtig aanvoelt. Maar wanneer je hem gewoon in de droger gooit, kan de vulling gaan klonteren, zodat er dunne stukken en dikke stukken ontstaan. Dat slaapt niet echt lekker. Om dat te voorkomen, gooien veel mensen er een paar tennisballen bij. Helpt dat echt?

Wat tennisballen in de droger doen

Tijdens het drogen raken de tennisballen telkens het dekbed. Dat helpt vooral bij dons en veren. Als die nat zijn, blijven ze aan elkaar plakken en zakt de vulling in. Door de constante beweging vallen die samengepakte delen weer uiteen, waardoor de vulling zich opnieuw verspreidt. Zo kan de warme lucht overal beter bij en droogt het dekbed gelijkmatiger. De droogtijd wordt er niet korter van, maar het dekbed komt wel duidelijk voller uit de droger.

Hoeveel tennisballen zijn genoeg?

Met één tennisbal in de wasdroger merk je vaak weinig, zeker bij een groot dekbed. Die verdwijnt al snel in de stof en heeft dan weinig effect. Met twee tot vier ballen werkt het beter, omdat ze het dekbed op meerdere plekken tegelijk in beweging houden. Zolang de ballen vrij kunnen bewegen en niet vast blijven zitten in de vulling, doen ze hun werk.

Kun je elke tennisbal gebruiken bij het drogen van een dekbed in de droger?

iet elke tennisbal is even geschikt. Vooral nieuwe of felgekleurde ballen kunnen bij hogere temperaturen kleur afgeven en kleine pluisjes verliezen van de vilten buitenlaag. Dat komt niet vaak voor, maar het risico is wel aanwezig. Gebruik je oudere tennisballen, dan is de kans hierop kleiner. Wil je dat verder beperken, dan kun je de ballen in een oude witte sok stoppen en die dichtknopen. Het effect blijft grotendeels hetzelfde, al is het iets minder uitgesproken dan met losse ballen.

Geef het dekbed genoeg ruimte in de droger

Tennisballen helpen alleen als het dekbed voldoende ruimte heeft om te bewegen. Is de trommel te vol, dan draait alles als één geheel rond en gebeurt er weinig. Wil je grote tweepersoonsdekbedden drogen, dan heb je een droger met een ruime trommel nodig. Heb je die niet zelf? Kijk dan of er een wasserette bij je in de buurt is. Meer ruimte zorgt voor meer beweging en daarmee voor een beter eindresultaat.

Niet elk dekbed kan in de droger

Tennisballen hebben vooral effect bij dons- en verendekbedden. Bij synthetische vulling is dat verschil kleiner en kan de constante beweging van de ballen de vulling na verloop van tijd zelfs vervormen. Wol, zijde en andere natuurlijke materialen mogen meestal helemaal niet in de droger. Check daarom altijd eerst het waslabel voordat je het dekbed in de trommel legt.

Even tussendoor opschudden helpt

Haal het dekbed halverwege het programma even uit de droger en schud het los, alsof je het bed opmaakt. Leg het daarna omgedraaid terug in de trommel. Zo verdeelt de vulling zich opnieuw en kan het dekbed gelijkmatiger drogen.

Wat kun je van het eindresultaat verwachten?

Tennis- of drogerballen zijn vooral een hulpmiddel, geen vervanging voor de juiste drooginstellingen. Droog het dekbed niet te vaak of te heet: kies een lage of middelhoge temperatuur en selecteer een speciaal dons- of beddengoedprogramma als dat op je droger zit. Zorg ook voor voldoende ruimte in de trommel. Als je dan ook nog eens ballen laat meedraaien, heb je er alles aan gedaan om te zorgen dat je dekbed weer lekker vol uit de droger komt!

Waarom start een computer met een SSD binnen enkele seconden op, terwijl een oude harde schijf blijft ratelen? Het vervangen van een HDD door een SSD is de beste upgrade voor een trage laptop of pc. We leggen in dit artikel uit waar die enorme snelheidswinst vandaan komt en wat het fundamentele verschil is tussen deze twee opslagtechnieken.

Iedereen die zijn computer of laptop een tweede leven wil geven, krijgt vaak hetzelfde advies: vervang de oude harde schijf door een SSD. De snelheidswinst is direct merkbaar bij het opstarten en het openen van programma's. Maar waar komt dat enorme verschil in prestaties vandaan? Het antwoord ligt in de fundamentele technologie die schuilgaat onder de behuizing van deze opslagmedia.

De vertraging van mechanische onderdelen

Om te begrijpen waarom een Solid State Drive (SSD) zo snel is, moeten we eerst kijken naar de beperkingen van de traditionele harde schijf (HDD). Een HDD werkt met magnetische roterende platen. Dat kun je vergelijken met een geavanceerde platenspeler. Wanneer je een bestand opent, moet een fysieke lees- en schrijfkop zich naar de juiste plek op de draaiende schijf verplaatsen om de data op te halen. Dat fysieke proces kost tijd, wat we latentie noemen. Hoe meer de data op de schijf verspreid staat, hoe vaker de kop heen en weer moet bewegen en wachten tot de juiste sector onder de naald doordraait. Dit mechanische aspect is de grootste vertragende factor in traditionele opslag.

©Claudio Divizia

Flashgeheugen en directe gegevensoverdracht

Een SSD rekent definitief af met deze wachttijden omdat er geen bewegende onderdelen in de behuizing zitten. De naam 'Solid State' verwijst hier ook naar; het is een vast medium zonder rammelende componenten. In plaats van magnetische platen gebruikt een SSD zogenoemd NAND-flashgeheugen. Dat is vergelijkbaar met de technologie in een usb-stick, maar dan veel sneller en betrouwbaarder. Omdat de data op microchips wordt opgeslagen, is de toegang tot bestanden volledig elektronisch. Er hoeft geen schijf op toeren te komen en er hoeft geen arm te bewegen. De controller van de SSD stuurt simpelweg een elektrisch signaal naar het juiste adres op de chip en de data is direct beschikbaar.

Toegangstijd en willekeurige leesacties

Hoewel de maximale doorvoersnelheid van grote bestanden bij een SSD indrukwekkend is, zit de echte winst voor de consument in de toegangstijd. Een besturingssysteem zoals Windows of macOS is constant bezig met het lezen en schrijven van duizenden kleine systeembestandjes. Een harde schijf heeft daar enorm veel moeite mee, omdat de leeskop als een bezetene heen en weer moet schieten. Een SSD kan deze willekeurige lees- en schrijfopdrachten (random read/write) nagenoeg gelijktijdig verwerken met een verwaarloosbare vertraging. Dat is de reden waarom een pc met een SSD binnen enkele seconden opstart, terwijl een computer met een HDD daar soms minuten over doet.

©KanyaphatStudio

Van SATA naar NVMe-snelheden

Tot slot speelt de aansluiting een rol in de snelheidsontwikkeling. De eerste generaties SSD's gebruikten nog de SATA-aansluiting, die oorspronkelijk was ontworpen voor harde schijven. Hoewel dat al een flinke verbetering was, liepen snelle SSD's tegen de grens van deze aansluiting aan. Moderne computers maken daarom gebruik van het NVMe-protocol via een M.2-aansluiting. Deze technologie communiceert rechtstreeks via de snelle PCIe-banen van het moederbord, waardoor de vertragende tussenstappen van de oude SATA-standaard worden overgeslagen. Hierdoor zijn snelheden mogelijk die vele malen hoger liggen dan bij de traditionele harde schijf.