De muziekindustrie strijdt al jaren tegen het downloaden van muziek uit illegale bron. Legale alternatieven kwamen lange tijd maar niet van de grond, maar met Spotify lijkt hier verandering in te komen. Eindelijk is er een serieus legaal alternatief, waar zelfs veel 'hardcore downloaders' voor zullen betalen. Met Spotify downloadt u geen muziek meer, maar zoekt u nummers in de database die u vervolgens direct beluistert. En het programma kan nog meer, veel meer.

01. Account aanmaken

Om Spotify te kunnen gebruiken, hebt u een account nodig. Ga naar Spotify en klik bovenin op Get Spotify. U hebt de keuze uit drie accountsoorten: Open, Unlimited en Premium. Het is verstandig om eerst eens te bekijken wat Spotify is en wat u er mee kunt, dus kiest u voor (het gratis) Open account. U kunt dan twintig uur per maand onbeperkt gebruikmaken van de dienst, waarbij u overigens wel banners zult zien en af en toe een reclameboodschap zult horen. Klik op Get Spotify Open. Kies een gebruikersnaam en wachtwoord en vul alle velden in. Klik hierna op Continue.

©PXimport

02. Spotify installeren

Op de volgende pagina kunt u het benodigde programma downloaden, klik op Download. Klik hierna op Download now. Als u de vraag krijgt of u het bestand op wilt slaan of wilt openen, kiest u voor openen om de installatie direct na het downloaden te starten. Krijgt u deze vraag niet, dubbelklik dan na het downloaden op het bestand om met de installatie te beginnen. Klik op Install en binnen een halve minuut is de installatie voltooid. Spotify start vervolgens direct. Voer uw gebruikersnaam en wachtwoord in en klik op Sign in.

©PXimport

03. Het hoofdscherm van Spotify

Wanneer u voor de eerste keer inlogt, dient u akkoord te gaan met de gebruiksvoorwaarden. Klik op I Accept om door te gaan. Als u de Spotify voor de eerste keer ziet, zult u wellicht het gevoel hebben dat u iTunes geopend hebt. Dat is niet gek, de opbouw van het scherm doet er inderdaad wel wat aan denken. Net als bij iTunes hebt u aan de linkerkant een menubalk met daaronder de albumhoes van het nummer dat u afspeelt. Verschil moet er ook zijn: de muziekspeler bevindt zich aan de onderkant van het scherm, waar hij in iTunes aan de bovenkant is geplaatst.

©PXimport

Spotify

Spotify heeft een ongelooflijk uitgebreide muziekdatabase. Zo'n acht miljoen liedjes in alle denkbare genres zijn te beluisteren via deze online muziekdienst, inclusief een enorme collectie klassieke muziek. Spotify heeft dan ook met de vier grote platenlabels én met honderden kleinere maatschappijen afspraken gemaakt en deals gesloten.

De belangrijkste methode om muziek te vinden is natuurlijk door gebruik te maken van het zoekvak linksboven in het scherm. Vul (een gedeelte van) de naam van een artiest, liedje of een albumnaam in en druk op Enter. Binnen enkele seconden krijgt u in het rechtervenster alle zoekresultaten te zien. En in het linkerdeelvenster ziet u uw laatste zoekopdrachten terug.

Als we zoeken op 'Joe Cocker', ziet u aan de rechterkant bovenin de artiestnamen waarin de zoekopdracht voorkomt, daarnaast de albumnamen en in het onderste gedeelte ziet u alle liedjes. Dubbelklikt u op een van de nummers, dan speelt Spotify het betreffende liedje bijna direct af, alsof het nummer op uw harde schijf staat.

©PXimport

04. Muziek selecteren

Niet alleen de tracknaam is aanklikbaar, ook alle andere elementen linken naar andere pagina's, net als bij een website. Klikt u bijvoorbeeld op Joe Cocker, dan krijgt u de artiestpagina te zien, met een overzicht van alle beschikbare albums, singles en verzamelalbums waarop zijn muziek te vinden is. Klikt u op een albumnaam, dan krijgt u een pagina met alle tracks van dat album. Op de overzichtspagina ziet u aan de bovenkant de populairste (meest gedraaide) nummers van deze artiest op Spotify. De populariteit is trouwens achter elk nummer te zien aan het aantal streepjes.

©PXimport

05. Biografieën

Bovenin ziet u diverse tabbladen: Overview (de huidige overzichtspagina), Biography en Related artists. Van de twee laatste tabbladen ziet u ook op de overzichtspagina al een voorproefje. Klikt u op Biography, dan krijgt u een beknopte biografie van de artiest te zien. Het mooie is dat u via de blauwgedrukte namen direct door kunt klikken naar de pagina´s van andere artiesten, albums, platenmaatschappijen enzovoort. Zo is deze Biography-pagina eigenlijk een soort Wikipedia, maar dan voor muziek. Klik gewoon wat heen en weer en u ontdekt al snel nieuwe muziek.

©PXimport

06. Gerelateerde artiesten

Een andere, meer voor de hand liggende manier om in aanraking te komen met nieuwe muziek is via het tabblad Related artists. Hier ziet u de muziek die mensen die naar - in dit geval Joe Cocker - luisteren ook afspelen. Op deze manier vindt u snel muziek die - naar alle waarschijnlijkheid - ook uw goedkeuring kan wegdragen. In dit voorbeeld blijken mensen die naar Joe Cocker luisteren, ook naar Eric Clapton, Tina Turner en Rod Stewart te luisteren. Deze lijst wordt automatisch samengesteld aan de hand van de data van alle gebruikers.

©PXimport

07. Nieuwe aanwinsten

Er komt continu nieuwe muziek uit en de muziekdatabase van Spotify wordt dan ook voortdurend aangevuld. De nieuwste aanwinsten vindt u door in het linkerdeelvenster op What's new te klikken. Klikt u op Top lists dan krijgt u een overzicht van de honderd meest afgespeelde nummers van dit moment, vergelijkbaar met de Top100 van de radio. Ook deze lijst wordt voortdurend bijgewerkt. Klikt u op Feed, dan ziet u de muziek die door uw vrienden gedeeld wordt via Facebook, maar hier komen we later nog op terug.

©PXimport

08. Geschiedenis

Wanneer u een tijdje hebt geluisterd naar muziek via Spotify en u wilt zien welke nummers en artiesten de revue zijn gepasseerd, dan is ook dit geen probleem. Klik aan de linkerkant op Play queue. U ziet hier aanvankelijk de muziek die nog afgespeeld zal gaan worden. Klikt u bovenin op het tabblad History, dan kunt u precies zien welke nummers reeds geweest zijn. Ook hier kunt u weer doorklikken naar de artiesten en de albums van de reeds afgespeelde nummers en kunt u nummers toevoegen aan uw favorieten.

©PXimport

09. Afspeellijsten

Net als met iTunes en andere mediaplayers, kunt u ook met Spotify uw eigen afspeellijsten maken. Klik in het linker deelvenster op + New playlist, kies een naam voor uw afspeellijst en druk op Enter. Nu kunt u muziek toevoegen door nummers vanuit het rechterscherm te slepen naar uw afspeellijst en los te laten. Ook kunt u met de rechtermuisknop klikken op een nummer en kiezen voor Save to <naam van uw playlist>. Iedere lijst kan uit maximaal 10.000 nummers bestaan, wat voor de meeste mensen toch ruim voldoende moet zijn.

©PXimport

10. Favorieten

Wilt u muziek bewaren maar niet direct aan een afspeellijst toevoegen, of dit eventueel nog op een later tijdstip doen? Voeg dan een nummer of een compleet album toe aan uw favorieten. Dit gaat heel eenvoudig: door er een ster aan toe te kennen. Klik met uw rechtermuisknop op een naam van een nummer en kies voor Star. In albumweergave klikt u rechtsboven op het knopje Star om het gehele album toe te voegen. Alle muziek die u op deze manier van een ster voorziet, kunt u afspelen door in het linkervenster op Starred te klikken.

©PXimport

11. Eigen muziek importeren

Hoewel de muziekdatabase van Spotify ontzettend uitgebreid is, kan het natuurlijk toch voorkomen dat sommige muziek niet te vinden is. Gelukkig voorziet Spotify in een mooie importeerfunctie. Klik in het menu linksboven op File, Import Music. U kunt nu losse bestanden importeren vanaf uw harde schijf, maar als u al een bibliotheek hebt opgebouwd in iTunes of Windows Media Player, dan kunt u alles nog sneller importeren. Klik hiervoor op Import iTunes Library dan wel Import Windows Media Player Library. Na het importeren, kunt u in Spotify de ontbrekende nummers toch afspelen.

©PXimport

12. Sociale netwerken

Zoals het een nieuwe dienst in deze tijd betaamt, heeft Spotify ook links naar sociale media. Zo kunt u via Twitter of Facebook laten weten waarnaar u luistert. Klik met de rechtermuisknop op een track en kies voor Send To Facebook... of Send To Twitter... U wordt doorverwezen naar de website van de betreffende dienst, waar u in dient te loggen met uw accountgegevens. Plaats vervolgens het automatisch aangemaakte bericht. Uw vrienden kunnen nu op de link klikken en direct naar het door u gedeelde nummer luisteren. Ze hebben hier wel een Spotify-account voor nodig.

©PXimport

13. Koppeling met Facebook

U kunt Spotify ook koppelen aan Facebook. Klik in het menu linksboven op File, Connect to Facebook en log in met uw Facebook-account. Vink Zorg dat ik blijf aangemeld bij Spotify aan en klik op Aanmelden, Finish. Rechts komt er een kolom bij, genaamd People. Hier ziet u andere mensen die de koppeling met Facebook hebben gemaakt. Klik op een naam om de profielpagina van de betreffende persoon te zien. Hier ziet u welke artiesten en nummers hij of zij het meest afspeelt en welke afspeellijsten hij of zij deelt. Met Subscribe abonneert u zich op zo'n afspeellijst.

©PXimport

14. Muziek doorsturen

U kunt een nummer direct 'sturen' naar andere Spotify-gebruikers. Stel dat u een lekker nummer of album hebt gevonden dat u wilt delen met een specifiek iemand. U klikt met de rechtermuisknop op de naam van het nummer of album, kiest vervolgens voor Send To en dan voor de optie Spotify People. Selecteer de persoon met wie u het nummer wilt delen en u bent klaar. Het nummer of album komt nu in de Inbox van deze persoon terecht. U kunt in uw eigen Inbox instellen dat u alleen de items ziet van mensen die u volgt.

©PXimport

15. Uw eigen radiostation

Spotify heeft ook een radiomodus. Klik links op Radio. Kies een periode en selecteer vervolgens een of meerdere genres. Onderaan worden nu uit de immense database willekeurige nummers op een rij gezet, die achter elkaar worden afgespeeld. Het is wel erg jammer dat u wél meerdere genres kunt kiezen, maar niet meerdere periodes. Wilt u zien welke nummers eraan zitten te komen, dan klikt u aan de linkerkant op Play queue en wilt u zien welke muziek reeds is geweest, dan kiest u daarna op History. Spotify Radio is niet beschikbaar voor Spotify Open, maar pas vanaf het Free account.

©PXimport

16. Betere kwaliteit

Muziek die u via Spotify luistert, wordt gestreamd met 160 kb/s, wat op zich al een redelijke geluidskwaliteit is. Wilt u nog betere kwaliteit, dan bent u aangewezen op een Premium account. Hebt u een Premium account? Vergeet dan niet om deze betere geluidskwaliteit te activeren! Dit doet u via het menu aan de bovenzijde, kies voor Edit, Preferences. Plaats een vinkje voor Enable high bitrate. Scroll naar beneden en klik op Apply om de instellingen op te slaan. Vanaf nu luistert u naar streaming muziek met een maximale bitrate van 320 kb/s.

©PXimport

17. Offline modus

Hebt u Spotify Premium, dan kunt u tot maximaal 3.333 nummers lokaal opslaan. Dit kan handig zijn wanneer u muziek op uw notebook mee wilt nemen en u geen internetverbinding hebt. U kunt afspeellijsten offline beschikbaar maken door er met de rechtermuisknop op te klikken en te kiezen voor Available Offline, of door bovenin het knopje achter Available offline om te schakelen. De nummers worden vervolgens gedownload, de voortgang ziet u linksboven onder het zoekvak. Overigens kunt u de offline nummers alleen afspelen binnen Spotify.

©PXimport

18. Spotify mobile

Als u beschikt over een iPhone of een smartphone met Android of Symbian besturingssysteem, dan kunt u Spotify ook mobiel gebruiken. U hebt hiervoor wel een Premium account nodig, en een mobiele internetverbinding van 2G, 3G of hoger. Wilt u weten of u Spotify op uw smartphone kunt gebruiken, ga dan op de telefoon naar http://m.spotify.com. Hebt u een iPhone, dan kunt u de Spotify-app in de iTunes App Store downloaden. Alles wat u op uw mobiel doet met Spotify wordt gesynchroniseerd met uw Spotify-software op uw (desktop)computer.

©PXimport

De opensource kantoorsuite LibreOffice blaast 40 kaarsjes uit en viert dat met een sprong voorwaarts. Welke vernieuwingen vallen ons op in de recente versie en hoe maken ze de onderlinge samenwerking tussen gebruikers makkelijker?

LibreOffice kent een lange geschiedenis in verschillende vormen die teruggaat tot 1985. Toen verscheen het eerste programma onder de naam StarWriter. Vijftien jaar later belandde de suite bij de open-sourcegemeenschap en werd ondergebracht bij The Document Foundation, die het pakket de naam gaf waaronder we het nu kennen. Het is sindsdien uitgegroeid tot een volwaardig, gratis alternatief voor Microsoft Office. Ook de nieuwste versie blijft trouw aan de klassieke reeks toepassingen, al zijn die verder verfijnd en nauwer met elkaar geïntegreerd. LibreOffice 25.8 is beschikbaar op www.libreoffice.org/download.

De suite bestaat uit zes kernprogramma’s. Writer voor tekstverwerking, Calc als spreadsheet-programma, Impress is presentatiesoftware vergelijkbaar met PowerPoint, Draw is een vectorgebaseerde tekenapplicatie, Base gebruik je voor databases en ten slotte is er de formule-editor Math. Naast deze zes is er nog de component Chart om grafieken te maken binnen Calc, Writer en Impress. Bovendien heeft LibreOffice een bibliotheek met extra functies, sjablonen en steeds vaker ook AI-tools. Op de mogelijkheden van die kernprogramma’s zijn we al dieper ingegaan in een eerder artikel Aan de slag met LibreOffice. Hier bespreken we wat nieuw is en onderzoeken we de mogelijkheden van onderling samenwerken.

Aanpasbare interface

Wanneer je voor het eerst een applicatie opent, toont LibreOffice hoe je de interface kunt aanpassen. Wil je de standaardwerkbalk of wil je tabbladen? Daarnaast kun je kiezen voor een enkelvoudige werkbalk, voor compacte tabbladen, voor de zijbalk en meer. Telkens beslis je of je de gekozen interface alleen op het huidige programma wilt toepassen of op alle programma’s van LibreOffice.

Uiterlijk aanpassen

Met Extra / Opties / LibreOffice zet je de weergave van LibreOffice op licht, donker of de systeeminstelling. In hetzelfde venster bepaal je de kleuren waarmee spelfouten, tabelgrenzen, niet-afdrukbare tekens in Writer, de documentachtergrond en alle speciale markeeritems worden weergegeven. Door op het pictogram van het puzzelstukje te klikken bij Uiterlijk / LibreOffice-thema kom je bij de thema’s voor deze suite. Als je op de knop Internetpagina klikt, zie je telkens hoe ieder thema in de verschillende basisprogramma’s van LibreOffice eruitziet. Daarbij lees je welke versie van LibreOffice vereist is om het gekozen thema toe te passen. Gebruik de knop Installeren om het gekozen thema binnen te halen. Na een klik op OK past LibreOffice het thema onmiddellijk toe.

Daarnaast ondersteunen Writer, Calc en Impress ook kleurenschema’s voor specifieke documenten. Nadat je een van de drie applicaties hebt geopend, ga je naar Opmaak / Thema. Kies een van de bestaande thema’s uit Rainbow, Beach, Sunset … Je kunt via de knop Toevoegen ook zelf een thema samenstellen. Bevestig met de knop Toepassen. Alle elementen die met stijlen en thema-kleuren werken (koppen, tabellen, grafieken et cetera) worden meteen aangepast.

Met een thema pas je in één keer het volledige uiterlijk van de LibreOffice-applicatie aan.

Wijzigingen tonen

Een eerste opvallende vernieuwing is de manier waarop je tijdens het samenwerken veel duidelijker zicht krijgt op de voorgestelde wijzigingen. Activeer dit via Bewerken / Wijzigingen / Wijzigingen bijhouden of met de sneltoets Ctrl+Shift+C. Vanaf dat moment markeert Writer automatisch alles wat je typt, verplaatst of aanpast.

Met Bewerken / Wijzigingen / Tonen maak je de aanpassingen zichtbaar. Toevoegingen verschijnen onderstreept of in kleur, verwijderingen worden doorgestreept en opmaakwijzigingen krijgen een ballon of markering in de kantlijn.

Wijzigingen beheren

In het venster Wijzigingen beheren (Alt+7) zie je in één oogopslag alle voorgestelde aanpassingen. Klik je in de lijst op een item, dan wordt de bijbehorende wijziging meteen in de tekst gemarkeerd. En omgekeerd: selecteer je een wijziging in de tekst, dan springt Writer automatisch naar de juiste entry in de lijst. Dat was vroeger veel minder overzichtelijk, waardoor correcties in lange documenten lastig te volgen waren.

Nu kun je niet alleen sneller door honderden wijzigingen bladeren, maar ook instellen hoe elk type wijziging wordt weergegeven, van kleur tot markering. Met de knoppen Accepteren en Verwerpen beslis je per wijziging of je alles in één keer verwerkt. Bovendien kun je de lijst filteren op auteur en/of tijdstip, wat vooral bij samenwerking met meerdere gebruikers tijd bespaart.

Commentaren geïntegreerd in Navigator

Commentaren zijn in de nieuwe versie beter geïntegreerd in de Navigator, waardoor je ze als overzichtslijst kunt gebruiken. Open het zijpaneel Navigator met F5 of via het kompas-pictogram in de zijbalk. Vanuit dit venster navigeer je met één klik naar koppen, afbeeldingen, secties en tabellen. Voeg je in de tekst een commentaar toe via rechtermuisknop en de optie Notitie toevoegen of de sneltoets Ctrl+Alt+C, dan verschijnt deze niet alleen in de tekst, maar ook in de Navigator. Klik je daar op een commentaar, dan springt Writer meteen naar de juiste plaats in het document.

Extern opslaan

Onder het menu Bestand vind je ook de optie Extern opslaan. Hiermee sla je een bestand op een andere locatie op dan je eigen computer. Dit kan bijvoorbeeld een netwerkschijf of gedeelde map zijn, via WebDAV, FTP, SSH of een andere netwerkverbinding, of in een cloudomgeving zoals Nextcloud, Google Drive of OneDrive.

Het voordeel is dat het document direct op een plek staat waar anderen toegang toe hebben, of waar je er zelf vanaf meerdere apparaten bij kunt. Om een externe opslaglocatie in te stellen, klik je bij Extern opslaan op Service beheren. Daarna selecteer je de gewenste online dienst en vul je de gebruikersnaam en het wachtwoord in.

Multi opslaan als

Aanvullend kun je de mogelijkheden van LibreOffice uitbreiden door middel van extensies. Bijvoorbeeld met MultiFormatSave sla je hetzelfde document meteen in meerdere indelingen tegelijk op. Deze extensie ondersteunt het OpenDocument-formaat, het Microsoft Office-formaat en tegelijk de pdf-indeling. Handig bij samenwerking met mensen die Microsoft Office gebruiken, zodat iedereen toch over een kopie beschikt waarmee hij of zij kan werken. Daarnaast is er de extensie MultiFormatSave-Draw die hetzelfde doet voor illustraties. Hiermee bewaar je dezelfde afbeelding tegelijk in het odf-, png-, svg- en pdf-formaat.

Eerst moet je de extensie installeren via het menu Extra / Extensies. Daar klik je linksonder op de knop Haal meer extensies online. Dan kom je in een store om extensies te zoeken en te downloaden. Wanneer de download binnen is, dubbelklik je op het bestand multiformatsave-v1-5-6.oxt in de map Downloads. Er verschijnt een waarschuwing die aangeeft dat je op het punt staat om een extensie te installeren voor LibreOffice. Klik op OK. Daarna moet je LibreOffice opnieuw opstarten. Vanaf nu heb je in het menu Bestand een nieuwe functie: Multi Opslaan als. Als je die functie aanspreekt, krijg je een pop-up waar je verschillende indelingen kunt selecteren. Via Extra / Extensie kun je achteraf ook extensies verwijderen.

AI-afbeeldingsgenerator

Een nieuwe interessante extensie is Stable Diffusion for LibreOffice. Hiermee kun je via prompts AI-gegenereerde afbeeldingen rechtstreeks toevoegen dankzij de gratis AI Horde backend. Je hebt hiervoor geen account of abonnement nodig, maar wel een internetverbinding. Bovendien krijg je het beste resultaat met Engelse prompts. Dit is een interessante manier om op een eenvoudige manier visuals toe te voegen. Ga naar Extra / Extensies / Haal meer extensies online en gebruik de zoekmachine om Stable Diffusion for LibreOffice te downloaden. De extensie gebruikt een cluster van Stable Diffusion-servers die door vrijwilligers wordt onderhouden, de zogenaamde AIHorde.

Zodra de extensie is geïnstalleerd, kies je Invoegen / Image from text. Dan opent zich de pop-up Stable Horde for LibreOffice waar je de prompt typt. Daarbij geef je zowel de hoogte als de breedte in van de illustratie die je nodig hebt en je klikt op de knop Process. Even later staat de illustratie in het tekstdocument of in de presentatie. Na de installatie vind je de knop naar deze extensie in Writer, Draw en Impress.

Echte open standaarden

Wat LibreOffice uniek maakt, is dat het volledig inzet op open standaardformaten die door iedereen gebruikt en geïmplementeerd kunnen worden. Voor elk type document is er een open formaat: odt voor tekstdocumenten, ods voor spreadsheets en odp voor presentaties. Deze formaten zijn vastgelegd door de internationale standaardisatieorganisatie OASIS en officieel erkend door ISO/IEC. Dat betekent dat ze vrij beschikbaar zijn, zonder dat er een bedrijf de spelregels bepaalt.

Daarnaast kan LibreOffice ook werken met de Microsoft Office-formaten zoals docx, xlsx en pptx. Het kan bestanden in die formaten zowel openen als opslaan, zodat uitwisseling met gebruikers van Microsoft Office vlot verloopt. Het belangrijkste voordeel van de open formaten is dat de documenten in LibreOffice er hetzelfde uitzien wanneer je ze opnieuw opent, of wanneer iemand anders ze opent in een toepassing die deze standaard ondersteunt. Je verliest geen opmaak, inhoud of metadata.

Bij de Microsoft-formaten ligt dat genuanceerder. De typische Microsoft-indelingen zoals docx, xlsx en pptx bevatten vaak functies of elementen die alleen door Microsoft Office volledig worden ondersteund. Dit is deels een bewuste strategie. Microsoft hanteert zijn eigen implementatie en voegt soms afwijkingen toe, waardoor bestanden niet altijd 100 procent identiek openen buiten het eigen ecosysteem. Daardoor wordt het overstappen naar alternatieve software bemoeilijkt.

LibreOffice ondersteunt echte open standaarden.

Documenten schoon opslaan

Alle applicaties zijn bovendien in staat om documenten te creëren die de privacy van de gebruiker respecteren. Bij het opslaan kun je namelijk aangeven of je het bestand zonder persoonlijke metadata wilt bewaren, zoals de auteur of de tijdstempels. Dit kan belangrijk zijn als je documenten deelt in een professionele of juridische context. Terwijl het bestand geopend is, ga je naar het menu Bestand / Eigenschappen. Dan kies je het tabblad Algemeen. Je zult zien dat hierbij je naam als auteur al ingevuld is en ook de wijzigingsdatum, de totale bewerkingstijd enzovoort …

Klik op de knop Eigenschappen terugzetten. Hiermee wis je auteur, wijzigingsdatum, bewerkingstijd en woordentelling. Sla het bestand dan opnieuw op. Wil je het programma instellen zodat je de metadata altijd wist bij het opslaan, zodat je dit niet kunt vergeten? Ga naar Extra / Opties. Kies links in de lijst LibreOffice / Beveiligen. In de groep Beveiligingsopties en waarschuwingen klik je op de knop Opties. Daarna vink je de optie aan: Persoonlijke informatie verwijderen bij het opslaan. Bevestig met OK. Vanaf nu worden alle documenten automatisch schoon opgeslagen.

Samenwerken

Er zijn drie manieren om samen te werken met LibreOffice. De eerste is de klassieke aanpak. Je werkt alleen op je eigen computer en deelt het bestand via e-mail of usb. Andere gebruikers kunnen het document vervolgens aanpassen en opmerkingen toevoegen. Alle wijzigingen zie je overzichtelijk terug in het venster Wijzigingen beheren. De tweede manier is het gebruik van een gedeelde map in de cloud. Iedereen met toegang kan het bestand bewerken, zij het niet tegelijkertijd. Dankzij kleurmarkeringen blijft zichtbaar wie welke aanpassing heeft gedaan. De derde optie is de online variant van LibreOffice. Daarmee werk je in realtime samen aan hetzelfde document. Het grote voordeel is de simultane bewerking, maar het nadeel is dat de installatie en configuratie van deze oplossing wat complexer is.

Online versie

De oplossing om online de opensource tekstverwerker, spreadsheet- of presentatie-applicatie te gebruiken, is een combinatie van een online platform en een online toepassing. LibreOffice 25.8 heeft de mogelijkheden om met anderen samen te werken uitgebreid door koppelingen met cloudoplossingen zoals Nextcloud. De bijbehorende online toepassing heet Collabora Online. Het gaat om een webgebaseerde Office-omgeving op basis van LibreOffice die zich integreert met cloudplatformen zoals Nextcloud. Hiermee kunnen teams, onderzoekers en scholieren in realtime veilig samenwerken, zonder afhankelijk te zijn van commerciële clouddiensten zoals Google of Microsoft. Bovendien is de privacy beter gewaarborgd.

Om te starten heb je een Nextcloud- of ownCloud-account nodig. Wij vonden Nextcloud het meest gebruiksvriendelijk, omdat deze Collabora al standaard aanbiedt. Nextcloud heeft clients voor Windows, macOS, Linux, iOS en Android (https://nextcloud.com/install). De laatste versie (31.0.8) verscheen op 14 augustus 2025. Wil je geen tijd besteden aan installatie en onderhoud, dan kun je kiezen voor een beheerde Nextcloud-hostingdienst. Er zijn verschillende aanbieders en de prijzen variëren volgens opslagcapaciteit. Je kunt er ook voor kiezen om op een eigen server Collabora CODE te installeren (Collabora Online Development Edition, een gratis community-versie), maar dat is meer iets voor specialisten.

Compatibel met de courante Office-indelingen

Met Collabora Online krijg je een webversie van LibreOffice, volledig opensource en privacy-vriendelijk. Op https://collaboraonline.com kun je een gratis demo uitproberen. Je vult je naam, e-mailadres en herkomst van je aanvraag in, waarna je een e-mail ontvangt met een link, login en wachtwoord. Vervolgens kom je in een omgeving waar je tekstverwerkingsdocumenten, spreadsheets en presentaties kunt openen. Het gaat om een set online documenten in de odt-, docx-, pdf-, pptx-, xlsx-, odg-, doc- en ods-indeling. Met een dubbelklik opent Collabora Online het bestand rechtstreeks in de browser, zonder dat je iets hoeft te installeren.

Alle bewerkingen in de browser

Wanneer een document geopend is, herken je meteen de vertrouwde LibreOffice-modules. De interface van Collabora Online is niet 100 procent identiek aan de desktopversie van LibreOffice, maar de functies en compatibiliteit zijn zeer vergelijkbaar. De interface past zich aan de taalinstellingen van je systeem aan (in ons geval Nederlands). Je kunt elk bestand bewerken en opslaan in verschillende formaten. Zo kun je een geopende odp-presentatie bewaren als odf-presentatie, PowerPoint-bestand (.pptx) of PowerPoint 2003-presentatie (.ppt). Een tekstdocument in odt-formaat kun je opslaan als rtf, Word (.docx) of Word 2003-document (.doc). Ook exporteren naar pdf of epub is mogelijk. Alles gebeurt volledig in de internetbrowser, zonder dat je een lokale toepassing nodig hebt. Bovendien ben je niet beperkt tot de demo-bestanden: je kunt zelf ook eigen bestanden uploaden, bewerken en opslaan in deze indelingen.

Delen

In Nextcloud klik je op de Deel-knop en voeg je een gebruiker of groep toe. Je kunt zelfs een openbare link aanmaken. Daarbij bepaal je of de ander het document alleen mag lezen of ook mag bewerken. Vanaf dat moment kunnen meerdere mensen tegelijk in hetzelfde document werken. Elke auteur krijgt een eigen kleur voor de cursor en de selecties en alle wijzigingen verschijnen direct op het scherm. Net als in de desktopversie kun je opmerkingen toevoegen en wijzigingen bijhouden. Ondertussen kun je chatten en altijd teruggaan naar eerdere versies.

De jaarwisseling 2025/2026 is het laatste keer dat we zelf vuurwerk mogen afsteken. Reken maar dat er dus heel wat siervuurwerk de lucht in gaat op oudejaarsavond! Natuurlijk wil je daar foto's van maken, maar het blijft lastig om dit spektakel goed vast te leggen met een telefoon. Vaak eindig je met bewogen strepen of een overbelichte waas op je scherm. Met de juiste voorbereiding en instellingen maak je dit jaar foto's die wél de moeite waard zijn om te bewaren.

Begin met een schone lens door er even een microvezeldoekje overheen te halen. Vette vingers veroorzaken namelijk vlekken waardoor het felle licht van het vuurwerk minder goed wordt vastgelegd. Controleer daarnaast of je nog voldoende opslagruimte vrij hebt op je toestel. Omdat je waarschijnlijk veel beelden achter elkaar schiet, loopt je geheugen sneller vol dan je denkt. Vergeet ook niet om je batterij volledig op te laden, want als het koud is, gaat de accu van je smartphone sneller leeg.  

Stabiliteit voor scherpe beelden

Lichtflitsen in het donker fotograferen vraagt om een langere sluitertijd. Hierdoor is elke kleine beweging van je handen direct zichtbaar als een onscherpe vlek. Gebruik bij voorkeur een klein statief of een smartphonehouder om je toestel stil te houden. Heb je die niet bij de hand? Leun dan tegen een muur of lantaarnpaal en houd je smartphone met beide handen stevig vast. Gebruik in geen geval de digitale zoom. Dit verlaagt de kwaliteit van je foto aanzienlijk en maakt de korreligheid alleen maar erger.

©ID.nl

Lichtsporen vastleggen met iPhone

Heb je een iPhone, dan is de functie Live Photos je beste vriend tijdens de jaarwisseling. Zorg dat het ronde icoontje voor Live Photos bovenin je camera-app geel gekleurd is. Nadat je de foto hebt gemaakt, open je deze in de Foto's-app. Tik linksboven op het woordje 'Live' en kies uit het menu voor 'Lange belichting'. Je telefoon voegt dan alle beelden uit de opname samen tot één foto. Hierdoor veranderen de losse lichtpuntjes in vloeiende, lichtgevende banen tegen een donkere lucht. Gebruik hierbij bij voorkeur een statief of zet je iPhone ergens stabiel neer. Wanneer je namelijk los uit de hand fotografeert, worden de bewegingen die je zelf maakt ook meegenomen, en dat kan zorgen voor een wazig eindresultaat.

De Pro-modus op Android gebruiken

Veel Android-telefoons hebben een Pro-modus waarmee je handmatig de sluitertijd aanpast. Open deze stand in je camera-app en zoek naar de letter 'S' (Sluitertijd). Voor vuurwerk werkt een sluitertijd tussen de twee en vier seconden vaak het best. Houd de ISO-waarde laag, bijvoorbeeld op 100, om ruis in de donkere delen te voorkomen. Omdat de sluiter nu langer openstaat, is een statief echt een vereiste. Je krijgt dan de bekende foto's waarbij je de hele weg van de vuurpijl als een lichtspoor ziet.

Timing en compositie bepalen

Het moment waarop je afdrukt is bepalend voor het eindresultaat. Werk je met een normale sluitertijd, dan is de burst-modus handig: houd de ontspanknop ingedrukt wanneer een pijl de lucht in gaat. Zo leg je de hele explosie vast en kies je achteraf de mooiste foto uit de reeks. Denk ook na over de compositie van je beeld. Een foto van alleen de lucht is vaak wat kaal. Probeer elementen uit de omgeving mee te nemen, zoals silhouetten van gebouwen of bomen. Dit geeft context en maakt het plaatje een stuk interessanter.

🎆 Snelle checklist 🎆