ID.nl logo
Schijf partitioneren en formatteren in Windows 10
© Reshift Digital
Zekerheid & gemak

Schijf partitioneren en formatteren in Windows 10

Je schijf optimaal indelen en laten werken? Met partitioneren deel je de ruimte op je pc in zoals je wilt. Welke programma’s kun je hiervoor gebruiken, en hoe kies het juiste bestandssysteem? We leggen uit hoe je een schijf partitioneren kunt in Windows 10. Ook formatteren komt daarbij aan bod.

Door een schijf te partitioneren, deel je deze in verschillende secties in. Dit wordt aangeduid met partities. Een partitie kan bijvoorbeeld een besturingssysteem bevatten of gereserveerd zijn voor opslag van data. Vaak worden partities aangemaakt wanneer je de computer voor het eerst inricht, maar ook op een later tijdstip is het mogelijk om nieuwe partities te maken en bestaande partities te wijzigen. Dit kun je doen met behoud van gegevens die zich al op de schijf bevinden.

Verschillende partities kunnen zorgen voor meer overzicht en geven flexibiliteit, bijvoorbeeld wanneer je besluit om de computer op te schonen en een schone installatie van Windows uit te voeren. Als je een partitie maakt voor het besturingssysteem en een aparte partitie voor je bestanden, hoef je alleen de partitie met het besturingssysteem onder handen te nemen. De gegevenspartitie blijft ongewijzigd.

Voor je een schijf partitioneert of formatteert, is het aan te raden om een back-up te maken van de bestanden die daar op staan. Voor hulp daarbij verwijzen we je door naar deze Cursus Back-up en herstel. Eventueel met 180 pagina's tellend praktijkboek!

Schijfbeheer gebruiken

Met het onderdeel Schijfbeheer kun je een groot deel van de indelingstaken in Windows uitvoeren. Open het Startmenu en typ Diskmgmt.msc, gevolgd door een druk op Enter. Schijfbeheer wordt geopend en laat je zien welke fysieke schijven en bijbehorende partities op het systeem actief zijn. In het bovenste gedeelte van het venster zie je de stations met schijfletter, capaciteit en beschikbare ruimte. Zodra de partitie bruikbaar is dankzij een bestandssysteem wordt het in Windows aangeduid als volume.

Over bestandssystemen Elke harde schijf maakt gebruik van een specifiek bestandssysteem. Het bestandssysteem bepaalt de manier waarop je gegevens worden opgeslagen. Op Windows-computers heb je vaak te maken met fat- en ntfs-bestandssystemen. Vooral in oudere versies van Windows (tot en met Windows Millennium Edition) werd gebruik gemaakt van de fat-indeling. Ook geheugenkaarten maken nog vaak gebruik van het fat-bestandssysteem. Fat is een afkorting voor File Allocation Table en bestaat in verschillende varianten. Zo is het fat16-systeem geschikt voor opslagruimte tot 2 GB. Fat32 leent zich voor een capaciteit van 4 tot 32 GB. De variant exfat is bedoeld voor 64 GB en grotere opslag. Ntfs vindt zijn oorsprong in Windows NT (het NT File System) en wordt onder meer in Windows 8.1 en Windows 10 gebruikt. Het bestandssysteem is een geavanceerder bestandssysteem dan fat (onder meer op het gebied van beveiliging) en leent zich goed voor grotere schijven.

Voor meer informatie over de schijf of de partitie, rechtsklik je erop, waarna je kiest voor Eigenschappen. Het eigenschappenvenster is opgebouwd uit meerdere tabbladen. Op de tab Algemeen zie je van welk bestandssysteem gebruik wordt gemaakt en hoe de capaciteit van het volume is verdeeld. De tab Extra geeft toegang tot hulpprogramma’s voor de gezondheid van het volume. Zo kun je hier het volume controleren op fouten en de schijf optimaliseren en defragmenteren.

De tab Hardware geeft informatie over het merk en model van het volume. Via de overige tabbladen kun je instellingen aanpassen op het gebied van gedeelde toegang, beveiliging, back-ups en het instellen van een opslaglimiet.

©PXimport

Bestaande partitie aanpassen

Maak je gebruik van een schijf die je wilt onderverdelen in meerdere partities en wil je de bestaande gegevens niet verwijderen? Als de schijf nog ruimte overheeft, kun je de bestaande partitie verkleinen en de vrijgekomen ruimte gebruiken om een aanvullende partitie te maken.

Klik met de rechtermuisknop op de schijf die je wilt onderverdelen in meerdere partities. Kies voor Volume verkleinen. Schijfbeheer controleert hoeveel ruimte beschikbaar is en geeft dit weer in een nieuw venster bij Hoeveelheid beschikbare ruimte voor verkleinen (in MB). Geef in het vak eronder aan met hoeveel MB de partitie moet worden verkleind. In het vak Totale grootte na verkleinen (in MB) lees je wat er overblijft. Tevreden? Klik op Verkleinen.

In het hoofdvenster van Schijfbeheer zie je nu de losse ruimte, aangeduid als niet-toegewezen ruimte. Nu is het tijd om de partitie te maken in deze ruimte. Klik met rechts op Niet toegewezen ruimte en kies voor Nieuw eenvoudig volume. Schijfbeheer opent nu een wizard die helpt met het maken van het nieuwe volume.

©PXimport

Geef aan hoeveel ruimte aan de partitie moet worden toegekend. Wil je één partitie maken, dan geef je de volledige ruimte op. Wil je van de vrije ruimte meerdere partities maken, dan geef je op hoeveel ruimte aan deze partitie mag worden toegekend. Geef ook een schijfletter op.

De wizard vraagt of je het nieuwe volume wilt formatteren. Kies voor Dit volume op basis van de volgende instellingen formatteren. Het gewenste bestandssysteem is ntfs. Bij Volumenaam geef je de gewenste naam op. Plaats een vinkje bij Snelformatteren en klik op Volgende. Klik in het laatste venster op Voltooien. De nieuwe partitie is gemaakt en klaar voor gebruik.

Stationsletter aanpassen

Bent je niet tevreden over de stationsletter, dan kun je deze achteraf trouwens eenvoudig aanpassen via Schijfbeheer. Tot slot kijken we daar nog even naar. Klik met de rechtermuisknop op het volume en kies voor Stationsletter en paden wijzigen. Klik op de bestaande letter en kies voor Wijzigen. Vervolgens kun je een nieuwe stationsletter kiezen bij Deze stationsletter toewijzen. Klik op OK. De stationsletter is nu aangepast.

▼ Volgende artikel
Gerucht: Slimme brillen van Meta krijgen gezichtsherkenning
© Vadym - stock.adobe.com
Gezond leven

Gerucht: Slimme brillen van Meta krijgen gezichtsherkenning

Meta zou in de loop van dit jaar gezichtsherkenningstechnologie aan diens slimme brillen willen toevoegen.

Dat claimt The New York Times van bronnen te hebben vernomen. De gezichtsherkenningstechnologie zou ergens later dit jaar naar de slimme Ray-Ban- en Oakley-brillen van het bedrijf komen.

Volgens The New York Times zouden de brillen met de technologie gezichten in de omgeving kunnen identificeren via de ingebouwde camera. Daar zouden de brillen profielen van socialmediaplatforms van Meta, zoals Facebook en Instagram, voor gebruiken. Vervolgens zouden dragers van de bril informatie over de persoon in kwestie krijgen.

Logischerwijs zorgt het gerucht voor wat ophef rondom privacy. Meta zou dan ook nog overwegen dat het alleen mogelijk wordt om de technologie in te zetten bij mensen waar de drager een connectie mee heeft op social media. Maar het is nog niet uitgesloten dat Meta er voor kiest dat met de bril ook vreemden herkend kunnen worden via openbare profielen.

Het lijkt waarschijnlijk dat de functie er komt; The New York Times citeert een interne memo van Meta waarin te lezen valt dat het een goed moment is om de functie te lanceren gezien de huidige politieke onrust. Dit omdat veel organisaties die bezwaar zouden maken tegen dergelijke technologie, het te druk zouden hebben met andere problemen. Meta zelf heeft het gerucht aan The New York Times bevestigd noch ontkend.

▼ Volgende artikel
RAM(p)-scenario: waarom tech in 2026 duurder wordt
© ID.nl
Huis

RAM(p)-scenario: waarom tech in 2026 duurder wordt

Je merkt het aan laptops, smartphones en gameconsoles: de prijzen lopen dit jaar op. Inflatie speelt mee, maar dat is niet de voornaamste reden. Waar chipmakers, vooral de geheugenfabrikanten, tot voor kort vooral produceerden voor de traditionele (consumenten)markt, gaat er nu steeds meer capaciteit naar grote AI-datacenters. Daardoor worden geheugen en opslag schaarser. En als iets schaarser wordt, stijgt de prijs. Hoe dat zit en wat dat voor jou betekent, lees je hier.

AI als Rupsje Nooitgenoeg

Zie de geheugenchipindustrie als een bakkerij met een beperkt aantal ovens. Jarenlang werd de capaciteit van die ovens gebruikt voor standaardbrood: regulier DRAM-geheugen (Dynamic random access memory)en NAND-opslag (flashgeheugen) voor consumententech. Nu vragen AI-servers om een nieuw soort brood: high bandwidth memory (HBM). HBM is speciaal geheugen dat direct naast de rekenchip zit, zodat data veel sneller heen en weer kan. En de vraag is groot: marktanalisten verwachten dat datacenters in 2026 een heel groot deel van de geproduceerde geheugenchips gaan opslokken, met schattingen die richting 70 procent gaan Het gevolg is simpel: als meer ovens worden gereserveerd voor dat 'speciale brood', kan er minder standaardbrood gebakken worden. En dat betekent dus dat gewoon geheugen fors duurder aan het worden is.

©Bron prijsdata: Tweakers

RAM-tekort is niet de enige oorzaak

Dat de prijzen van geheugen en opslag in korte tijd zo gestegen zijn, ga je dus voelen: want dit zijn basis-onderdelen in bijna elke laptop of smartphone. Daar komt nog bij dat ook cpu's tijdelijk lastiger te leveren (en in sommige gevallen duurder) waren. Ook van andere onderdelen (denk: printplaten, batterijen en stroomregelchips) is de prijs omhoog aan het gaan. Daarnaast maken nieuwe standaarden zoals Wifi 7 en USB 4 sommige onderdelen bovendien complexer en daarmee duurder.

Geheugenchip en geheugen, wat is het verschil?

Een geheugenchip is het fysieke onderdeel dat uit de fabriek komt: zo'n klein rechthoekig blokje dat je op een printplaat ziet zitten. Je kunt het zien als bakstenen en een muur. De geheugenchips zijn de bakstenen. Een RAM-module is de muur, opgebouwd uit meerdere bakstenen op één printplaat. Een typische module bevat meerdere chips die samen die 8, 16 of 32 GB vormen. En precies daarom werkt een tekort aan chips zo snel door. Als er minder chips beschikbaar zijn, kun je minder RAM-modules maken, minder ssd's vullen en minder chips plaatsen in laptops, telefoons en tablets.

©Batorskaya Larisa

Laptops, smartphones en consoles: daarom worden ze duurder

De onderstaande tabel laat zien globaal zien welk deel van het budget naar de verschillende onderdelen gaat. Daarbij moet wel aangetekend dat het om een schatting van percentages gaat; harde cijfers hierover zijn moeilijk te vinden.  Hierdoor zie je beter waar de pijn van de huidige geheugen- en chiptekorten het hardst wordt gevoeld.

OnderdeelLaptopSmartphone (premium)Gameconsole (PS5 Pro/Xbox)
Geheugen & opslag10% - 25%10% - 20%35% of meer
Processor (CPU/SoC)15% - 30%25% - 35%30% - 40%
Scherm / Display10% - 20%15% - 25%N.v.t.
Behuizing / Koeling5% - 10%5% - 10%10% - 15%
Batterij5% - 10%5% - 10%N.v.t.

Kijk je puur naar deze tabel, dan zou je verwachten dat vooral gameconsoles heel sterk in prijs gaan stijgen. Maar volgens kenners van de markt zouden consolebouwers hun best doen om in ieder geval voorlopig de prijs gelijk te houden – juist omdat de Switch 2 net uit is en de Xbox Series en PS5 al meerdere prijsverhogingen hebben gehad. De klap daar zal eerder opgevangen worden door alles eromheen: denk aan accessoires en abonnementen zoals PlayStation Plus.

Bij laptopfabrikanten en smartphonemakers ligt dat anders. Die hebben geen andere producten in het ümfeld die ingezet kunnen worden om de kosten van het belangrijkste product niet al te veel te hoeven verhogen. De stijgende kosten van geheugen, opslag en processor zullen daar dus wel impact gaan hebben, zo is de verwachting.

Welke prijsstijgingen kun je verwachten?

Het blijft een inschatting, maar verschillende marktonderzoeken komen grofweg op hetzelfde neer. Voor een nieuwe laptop moet je dit jaar rekening houden met een extra kostenpost van ongeveer 100 tot 200 euro, afhankelijk van het segment en de gekozen configuratie. Bij smartphones gaat het vaker om 50 tot 100 euro per model. Het precieze bedrag verschilt per merk, maar de tendens is duidelijk: als consument ga je meer betalen.

Hogere prijzen of minder waar voor je geld

Die impact heeft grofweg twee smaken. Enerzijds zal vooral premium tech duurder worden, maar krijg je daar wel meer voor terug; anderzijds zullen bij mid-range tech de prijzen waarschijnlijk minder hard stijgen, maar krijg je daar tegelijkertijd minder waar voor je geld. Krimpflatie.

Premiumtech: duurder, maar meer mogelijkheden

Hier spelen twee dingen: niet alleen zijn chips minder goed leverbaar, er wordt tegelijkertijd hard gewerkt aan nieuwe productietechnieken (zoals de 2-nanometer chiptechnologie van marktleider TSMC). De productie van zo'n nieuwe chip is een ingewikkeld en duur proces. Dat drijft de prijs op.

Wel is het zo dat je als consument profiteert van de mogelijkheden van de nieuwste generatie chips. Die kunnen langer hoge prestaties volhouden en toch koeler blijven, simpelweg omdat de chip efficiënter met energie omgaat. Dat merk je echt in de praktijk. Dus ja, je betaalt meer, maar je krijgt er ook meer voor terug.

©StocksJust4You - stock.adobe.com

Mid-range: niet duurder, wel mindere specs

Bij de middenklasse proberen merken de prijs aantrekkelijk te houden. Als onderdelen duurder worden, moeten ze ergens compenseren. Je krijgt dan voor ongeveer dezelfde adviesprijs als het model van vorig jaar een smartwatch of telefoon met minder opslag, minder RAM of trager werkgeheugen dan de generatie van vorig jaar. Of het model wordt uitgekleed: extra's (bijvoorbeeld een snellere opslagvariant, betere camera, luxere afwerking) verdwijnen.

En de budgetmodellen?

Hele goedkope modellen hebben het extra lastig. Daar zit weinig marge op, dus een stijging van onderdelenprijzen hakt er direct in. Het principe is hetzelfde als bij mid-range, maar het pakt hier vaker scherper uit: er is minder ruimte om kosten op te vangen, dus je merkt het sneller in RAM, opslag of snelheid. Daarnaast kunnen fabrikanten in het laagste segment ook kiezen om instapmodellen te schrappen, of om 'nieuwe' modellen uit te brengen die intern weinig veranderen. Dat betekent vaak ook: minder keuze voor jou.

Conclusie

Tech is in 2026 duurder geworden omdat de chipindustrie zich steeds meer richt op AI-datacenters. Daardoor verschuift productiecapaciteit naar specialistisch geheugen, en stijgen de prijzen van standaardgeheugen en opslag.

Het advies voor jou is vooral praktisch: als je nu al weet dat je extra RAM, een grotere ssd of een nieuwe smartphone, laptop of gameconsole nodig hebt, wacht dan niet te lang. De signalen uit de markt wijzen erop dat prijzen en beschikbaarheid voorlopig onder druk blijven staan. Dat maakt vergelijken weer belangrijker dan de afgelopen jaren. Kijk niet alleen naar de prijs, maar kijk extra goed naar de specificaties. En kijk daarbij vooral naar RAM en opslag: daar zie je de effecten van wat er nu speelt het snelst terug.