ID.nl logo
Schijf partitioneren en formatteren in Windows 10
© Reshift Digital
Zekerheid & gemak

Schijf partitioneren en formatteren in Windows 10

Je schijf optimaal indelen en laten werken? Met partitioneren deel je de ruimte op je pc in zoals je wilt. Welke programma’s kun je hiervoor gebruiken, en hoe kies het juiste bestandssysteem? We leggen uit hoe je een schijf partitioneren kunt in Windows 10. Ook formatteren komt daarbij aan bod.

Door een schijf te partitioneren, deel je deze in verschillende secties in. Dit wordt aangeduid met partities. Een partitie kan bijvoorbeeld een besturingssysteem bevatten of gereserveerd zijn voor opslag van data. Vaak worden partities aangemaakt wanneer je de computer voor het eerst inricht, maar ook op een later tijdstip is het mogelijk om nieuwe partities te maken en bestaande partities te wijzigen. Dit kun je doen met behoud van gegevens die zich al op de schijf bevinden.

Verschillende partities kunnen zorgen voor meer overzicht en geven flexibiliteit, bijvoorbeeld wanneer je besluit om de computer op te schonen en een schone installatie van Windows uit te voeren. Als je een partitie maakt voor het besturingssysteem en een aparte partitie voor je bestanden, hoef je alleen de partitie met het besturingssysteem onder handen te nemen. De gegevenspartitie blijft ongewijzigd.

Voor je een schijf partitioneert of formatteert, is het aan te raden om een back-up te maken van de bestanden die daar op staan. Voor hulp daarbij verwijzen we je door naar deze Cursus Back-up en herstel. Eventueel met 180 pagina's tellend praktijkboek!

Schijfbeheer gebruiken

Met het onderdeel Schijfbeheer kun je een groot deel van de indelingstaken in Windows uitvoeren. Open het Startmenu en typ Diskmgmt.msc, gevolgd door een druk op Enter. Schijfbeheer wordt geopend en laat je zien welke fysieke schijven en bijbehorende partities op het systeem actief zijn. In het bovenste gedeelte van het venster zie je de stations met schijfletter, capaciteit en beschikbare ruimte. Zodra de partitie bruikbaar is dankzij een bestandssysteem wordt het in Windows aangeduid als volume.

Over bestandssystemen Elke harde schijf maakt gebruik van een specifiek bestandssysteem. Het bestandssysteem bepaalt de manier waarop je gegevens worden opgeslagen. Op Windows-computers heb je vaak te maken met fat- en ntfs-bestandssystemen. Vooral in oudere versies van Windows (tot en met Windows Millennium Edition) werd gebruik gemaakt van de fat-indeling. Ook geheugenkaarten maken nog vaak gebruik van het fat-bestandssysteem. Fat is een afkorting voor File Allocation Table en bestaat in verschillende varianten. Zo is het fat16-systeem geschikt voor opslagruimte tot 2 GB. Fat32 leent zich voor een capaciteit van 4 tot 32 GB. De variant exfat is bedoeld voor 64 GB en grotere opslag. Ntfs vindt zijn oorsprong in Windows NT (het NT File System) en wordt onder meer in Windows 8.1 en Windows 10 gebruikt. Het bestandssysteem is een geavanceerder bestandssysteem dan fat (onder meer op het gebied van beveiliging) en leent zich goed voor grotere schijven.

Voor meer informatie over de schijf of de partitie, rechtsklik je erop, waarna je kiest voor Eigenschappen. Het eigenschappenvenster is opgebouwd uit meerdere tabbladen. Op de tab Algemeen zie je van welk bestandssysteem gebruik wordt gemaakt en hoe de capaciteit van het volume is verdeeld. De tab Extra geeft toegang tot hulpprogramma’s voor de gezondheid van het volume. Zo kun je hier het volume controleren op fouten en de schijf optimaliseren en defragmenteren.

De tab Hardware geeft informatie over het merk en model van het volume. Via de overige tabbladen kun je instellingen aanpassen op het gebied van gedeelde toegang, beveiliging, back-ups en het instellen van een opslaglimiet.

©PXimport

Bestaande partitie aanpassen

Maak je gebruik van een schijf die je wilt onderverdelen in meerdere partities en wil je de bestaande gegevens niet verwijderen? Als de schijf nog ruimte overheeft, kun je de bestaande partitie verkleinen en de vrijgekomen ruimte gebruiken om een aanvullende partitie te maken.

Klik met de rechtermuisknop op de schijf die je wilt onderverdelen in meerdere partities. Kies voor Volume verkleinen. Schijfbeheer controleert hoeveel ruimte beschikbaar is en geeft dit weer in een nieuw venster bij Hoeveelheid beschikbare ruimte voor verkleinen (in MB). Geef in het vak eronder aan met hoeveel MB de partitie moet worden verkleind. In het vak Totale grootte na verkleinen (in MB) lees je wat er overblijft. Tevreden? Klik op Verkleinen.

In het hoofdvenster van Schijfbeheer zie je nu de losse ruimte, aangeduid als niet-toegewezen ruimte. Nu is het tijd om de partitie te maken in deze ruimte. Klik met rechts op Niet toegewezen ruimte en kies voor Nieuw eenvoudig volume. Schijfbeheer opent nu een wizard die helpt met het maken van het nieuwe volume.

©PXimport

Geef aan hoeveel ruimte aan de partitie moet worden toegekend. Wil je één partitie maken, dan geef je de volledige ruimte op. Wil je van de vrije ruimte meerdere partities maken, dan geef je op hoeveel ruimte aan deze partitie mag worden toegekend. Geef ook een schijfletter op.

De wizard vraagt of je het nieuwe volume wilt formatteren. Kies voor Dit volume op basis van de volgende instellingen formatteren. Het gewenste bestandssysteem is ntfs. Bij Volumenaam geef je de gewenste naam op. Plaats een vinkje bij Snelformatteren en klik op Volgende. Klik in het laatste venster op Voltooien. De nieuwe partitie is gemaakt en klaar voor gebruik.

Stationsletter aanpassen

Bent je niet tevreden over de stationsletter, dan kun je deze achteraf trouwens eenvoudig aanpassen via Schijfbeheer. Tot slot kijken we daar nog even naar. Klik met de rechtermuisknop op het volume en kies voor Stationsletter en paden wijzigen. Klik op de bestaande letter en kies voor Wijzigen. Vervolgens kun je een nieuwe stationsletter kiezen bij Deze stationsletter toewijzen. Klik op OK. De stationsletter is nu aangepast.

▼ Volgende artikel
Marketing Grand Theft Auto 6-release deze zomer van start
© Rockstar Games
Huis

Marketing Grand Theft Auto 6-release deze zomer van start

Take-Two Interactive en ontwikkelaar Rockstar beginnen aankomende zomer met de marketing rondom de Grand Theft Auto 6-release. De releasedatum staat nog steeds gepland op 19 november van dit jaar.

Dat liet Take-Two weten bij het bekendmaken van diens fiscale kwartaalcijfers. Aldus de uitgever in een persbericht: "Dit fiscale jaar is uitzonderlijk voor ons en we zijn enorm zeker van onze zaak voor het aankomende fiscale jaar. Die gaat revolutionair voor Take-Two en de gehele entertainmentindustrie worden, geleid door de release van Grand Theft Auto 6. Rockstars marketing rondom de release gaat deze zomer van start."

Take-Two bevestigde wederom dat het langverwachte GTA 6 op 19 november moet uitkomen. Het bedrijf heeft al vaker releasedata voor de game beloofd om het later alsnog uit te stellen. Dat het nu meldt dat de marketing rondom de release van het spel aankomende zomer begint, geeft wel een gevoel van meer zekerheid over de mogelijkheid dat de huidige releasedatum wordt gehaald.

Fysieke release niet uitgesteld

Onlangs gingen er geruchten dat alleen de fysieke release van Grand Theft Auto 6 misschien zou worden uitgesteld. Het idee zou zijn dat de digitale release gewoon op 19 november zou verschijnen, maar de fysieke release in de winkels pas later verschijnt om zo leaks te voorkomen. Aan Variety liet Take-Two-ceo Strauss Zelnick weten dat dit echter "niet het plan is". Daarmee lijkt dit gerucht dus ontkracht.

Watch on YouTube

Switch 2-versie van Borderlands 4

Take-Two geeft ook het populaire spel Borderlands 4 uit. Die game verscheen vorig jaar al op meerdere consoles, maar een Switch 2-versie werd uitgesteld. Tijdens de bekendmaking van de kwartaalcijfers vandaag bleek dat de game geheel uit het releaseschema van de uitgever is gehaald.

"We hebben de moeilijke beslissing gemaakt om de ontwikkeling (van de Switch 2-versie) te pauzeren", zo werd wederom aan Variety gemeld. "We blijven ons richten op het leveren van kwaliteitscontent voor de game en blijven het optimaliseren. We blijven ook nauw samenwerken met onze vrienden bij Nintendo. Zo komen PGA Tour 2K25 en WWE 2K26 voor de Switch 2 uit, en we willen graag meer van onze spellen naar het systeem brengen." Het is niet bekend wanneer en of Borderlands 4 nog uitkomt voor de Switch 2.

Over Grand Theft Auto 6

Grand Theft Auto 6 komt op 19 november uit voor PlayStation 5 en Xbox Series X en S. Het spel draait om twee hoofdpersonages: Lucia Caminos en Jason Duval. Het duo heeft een relatie, en duidelijk is in ieder geval dat Lucia vrijkomt uit de gevangenis en het tweetal vervolgens nog verder het criminele pad op gaat.

De game speelt zich af in Vice City, een fictieve versie van Miami, en omstreken. Dat betekent dat spelers glooiende stranden en met neon verlichte straten kunnen verwachten. Het was ook al de setting van de PlayStation 2-game Grand Theft Auto: Vice City, dat na GTA 3 uitkomt. Naar verwachting zal Grand Theft Auto 6 een ongekende hoeveelheid details vertonen. Lees hier alles over de game.

Nieuw op ID: het complete plaatje

Misschien valt het je op dat er vanaf nu ook berichten over games, films en series op onze site verschijnen. Dat is een bewuste stap. Wij geloven dat technologie niet stopt bij hardware; het gaat uiteindelijk om wat je ermee beleeft. Daarom combineren we onze expertise in tech nu met het laatste nieuws over entertainment. Dat doen we met de gezichten die mensen kennen van Power Unlimited, dé experts op het gebied van gaming en streaming. Zo helpen we je niet alleen aan de beste tv, smartphone of laptop, maar vertellen we je ook direct wat je erop moet kijken of spelen. Je vindt hier dus voortaan de ideale mix van hardware én content.

▼ Volgende artikel
Accupaniek: met deze aanpassingen haal je wél het einde van de dag
© Yuliia
Huis

Accupaniek: met deze aanpassingen haal je wél het einde van de dag

Je laptopaccu lijkt altijd leeg te zijn op het moment dat er nergens een stopcontact te bekennen is. Met de juiste software-instellingen pers je echter makkelijk een uur extra uit je apparaat, zonder dat je daarvoor technisch onderlegd hoeft te zijn. Wij leggen uit aan welke knoppen je precies moet draaien voor maximaal resultaat.

Er is weinig irritanter dan een laptop die in de spaarstand schiet of uitvalt terwijl je in de trein net de laatste hand legt aan een belangrijk document. Veel gebruikers denken bij een snel leeglopende batterij direct dat de hardware versleten is en kijken alweer naar een nieuwe laptop. Vaak is de accu zelf echter nog prima in orde, maar gaat het besturingssysteem slordig om met de beschikbare energie. Fabrieksinstellingen zijn namelijk vaak gericht op maximale prestaties en helderheid, niet op uithoudingsvermogen. In dit artikel leer je hoe je de regie terugpakt en de energievreters in toom houdt, zodat je met een gerust hart de dag doorkomt.

Waar die energie eigenlijk naartoe lekt

Om te begrijpen hoe je accucapaciteit bespaart, moet je eerst weten waar de energie aan opgaat. De twee grootste verbruikers in een laptop zijn vrijwel altijd het beeldscherm en de processor. Het scherm vreet stroom om pixels te verlichten; hoe feller het scherm, hoe sneller de teller tikt. Daarnaast speelt de verversingssnelheid een rol. Veel moderne schermen verversen het beeld 120 keer per seconde (120 Hz). Dat kijkt heel rustig, maar kost aanzienlijk meer rekenkracht dan de standaard 60 Hz.

Onder de motorkap is de processor continu bezig met het verwerken van taken. Een veelvoorkomende misvatting is dat je handmatig alle programma's moet afsluiten om stroom te besparen. Dat is maar ten dele waar, want moderne systemen zijn heel goed in het bevriezen van apps die je niet gebruikt. Wat wél energie kost, zijn achtergrondprocessen die actief blijven synchroniseren, zoals cloudopslagdiensten of mailprogramma's die elke minuut checken op nieuwe berichten. Ook randapparatuur die stroom trekt via de usb-poort, zelfs als je deze niet actief gebruikt, snoept procenten van je lading af.

Besparen tijdens eenvoudige taken

De energiebesparende modus is je beste vriend wanneer je taken uitvoert die weinig rekenkracht vereisen. Denk hierbij aan tekstverwerken, e-mailen, webbrowsen of het invullen van spreadsheets. In deze scenario's heb je de volledige kracht van je processor en videokaart simpelweg niet nodig. Door in Windows of macOS te kiezen voor de energiebesparende modus, klokt de processor zichzelf terug. Hij werkt dan letterlijk iets langzamer, maar voor administratieve taken merk je daar in de praktijk niets van. De letters verschijnen nog steeds direct op je scherm zodra je ze typt.

Daarnaast is dit het moment om eens kritisch naar je schermhelderheid te kijken. Binnenshuis is een helderheid van 50 tot 60 procent vaak meer dan voldoende om comfortabel te kunnen werken. Werk je vooral 's avonds? Dan kan het zelfs nog lager. Ook het uitschakelen van toetsenbordverlichting levert in deze context pure winst op. Het zijn kleine percentages per uur, maar op een hele werkdag maakt dit het verschil tussen wel of niet de oplader moeten pakken.

©PXimport

Prestaties boven accuduur

Er zijn momenten waarop je de batterijbesparingsinstellingen beter uit kunt laten, of zelfs agressief moet vermijden. Zodra je aan de slag gaat met zware grafische taken, zoals videobewerking, 3D-rendering of serieuze gaming, werkt een besparingsmodus averechts. De software knijpt de toevoer van stroom naar de componenten af, wat resulteert in een haperend beeld, trage exporttijden en een frustrerende gebruikservaring.

In deze gevallen heeft de hardware ademruimte nodig om te kunnen presteren. Als je probeert te gamen op een besparingsstand, zal het systeem de prestaties van de grafische chip zo ver terugschroeven dat het spel onspeelbaar wordt. Bovendien duurt het renderen van een video in spaarstand veel langer, waardoor het scherm en de schijf langer actief moeten blijven, wat onderaan de streep soms zelfs méér energie kost dan een korte piekbelasting op vol vermogen. Hier geldt: efficiëntie door snelheid is soms zuiniger dan traagheid.

Situaties waarin instellingen het niet meer redden

Hoewel je met software veel kunt optimaliseren, zijn er harde grenzen waarbij geen enkele instelling je meer gaat redden. Je moet realistisch zijn over de fysieke staat van je apparaat.

Ten eerste is er de chemische degradatie. Als de maximale capaciteit van je accu (ook wel battery health geheten) onder de 70 procent is gezakt, kun je instellen wat je wilt, maar de rek is er fysiek uit. De batterijcellen kunnen de lading simpelweg niet meer vasthouden. Ten tweede is oververhitting een doodsteek voor je accuduur. Als de ventilatoren van je laptop continu staan te loeien omdat de koelkanalen vol stof zitten, kost dat enorm veel energie. Warmte is in feite verspilde energie. Tot slot helpt software niet als je zware externe apparaten zonder eigen voeding aansluit. Een externe harde schijf die zijn stroom via de laptop krijgt, trekt de accu leeg alsof het een rietje in een pakje sap is, ongeacht je schermhelderheid.

Creëer je eigen energieprofiel

Om echt grip te krijgen op je verbruik, moet je de instellingen afstemmen op jouw specifieke gedrag. Begin met de slaapstand-instellingen. Veel mensen laten hun laptop openstaan als ze even koffie gaan halen, waarbij het scherm zomaar tien minuten op volle sterkte blijft branden. Stel in dat het scherm al na twee of drie minuten inactiviteit uitgaat. Dat is de makkelijkste winst die je kunt boeken.

Kijk ook naar je randapparatuur. Gebruik je een externe monitor? Zorg dan dat je laptop zo is ingesteld dat het interne scherm volledig uitschakelt, en niet 'zwart maar aan' blijft staan. Gebruik je veel bluetooth-apparaten? Schakel bluetooth uit als je ze niet gebruikt; het constant scannen naar verbindingen kost stroom. Voor gebruikers met een oledscherm is er nog een extra truc: gebruik een donkere modus. Bij oledschermen verbruiken zwarte pixels namelijk helemaal geen energie, in tegenstelling tot traditionele lcd-schermen waar de achtergrondverlichting altijd aan staat.

Balans tussen snelheid en stopcontact

Het verlengen van je accuduur is uiteindelijk een balansspel tussen comfort en noodzaak. De grootste winst behaal je door de schermhelderheid te temperen en de slaapstand agressiever in te stellen, zodat je geen energie verspilt in de pauzes. Wees niet bang om de energiebesparingsmodus standaard aan te zetten voor alledaags werk; de moderne processors zijn krachtig genoeg om dat zonder haperingen op te vangen. Pas als je merkt dat je laptop traag reageert bij zwaardere taken, is het tijd om de teugels weer iets te laten vieren. Zo bepaal jij hoelang de werkdag duurt, en niet je batterij.