Het succes van Windows Mobile in pda's en smartphones heeft Microsoft doen inslapen. Hadden ze daarmee een paar jaar geleden de apparaatjes op de markt met de beste mogelijkheden. Met de opkomst van de iPhone, Blackberry en Palm en straks wellicht de nieuwe Palm pre en Android telefoons is Windows Mobile in korte tijd een stuk minder interessant geworden. Bovendien Nokia en Sony Ericsson zit ook niet stil.PDA met navigatie

Voor mij persoonlijk was een pda en later een windows mobiletelefoon vooral interessant door de combinatie met gps-navigatie. Een pda is als je niet een overvolle zakelijke agenda hebt, nauwelijks de moeite waard. Je gebruikt hem dan te weinig en als je hem nodig hebt is hij leeg of heb je hem niet bij je. Om deze beperkingen te ondervangen heb ik dan ook altijd een papieren schaduw agenda bijgehouden.

Met een ingebouwde gps-navigatie en Route66 of TomTom als navigatie software heb ik de eerste jaren uitstekend genavigeerd en was het apparaat de moeite van het aanschaffen, meenemen en werkend houden (lees opgeladen) de moeite waard. Ik was er dan ook als de kippen bij om een Mio Windows mobile 5 smartphone met gps aan te schaffen. Ook die heeft mij prima gediend, als navigator, pda en als gsm-telefoon, ware het niet dat de onvolkomenheden en de bugs bijzonder irritant waren. Telefoongesprekken die je niet kon aannemen omdat het apparaat het vertikte om in twee richtingen te communiceren, bluetooth handsfree headsets die je telkens weer opnieuw moest pairen om ze aan de praat te krijgen, om maar te zwijgen over spontane vastlopers.

HP ipaq messenger
Het afgelopen jaar ben ik overgestapt op een toch wel serieuze HP ipaq messenger, met Windows mobile 6.1 en een volledig querty toetenbord. Bovendien ook compleet met GPS, wifi, hspa en bluetooth. Wifi, 3g-hspa en zelfs bluetooht werken bij dit apparaat uitstekend en voldoen aan de verwachtingen. Ook telefoneren gaat prima en de Windows Mobile pda-functies werken in combinatie met een Windows-pc als vanouds. De kracht van Windows Mobile zit in de compatibiliteit met de Office-applicaties en het synchroniseren met Outlook.

Toetsenbord
Hoewel Windows Mobile van oorsprong vooral een grafische gebruikersinterface heeft dat lijkt op Windows en bijvoorkeur met een pen (stylus) wordt bediend, is er ten behoeve van het smartphonegebruik in versie 6.1 de nodige functionaliteit toegevoegd die bediening met een toetsenbordje mogelijk maakt. Jammer is dat Microsoft deze keuze niet afmaakt. Bijna alles kan je met het toetsenbord met navigatietoetsen en functietoetsen bedienen, maar soms zijn ze dat vergeten en moet je teruggrijpen op het aanraakscherm. Op zich is zowel de bediening als het gebruik van het apparaat met het toetsenbord een verademing en went dat heel snel. En sms'jes, ,e-mails en tekstdocumentjes tik je nu eenmaal nog steeds het makkelijkste met een querty toetsenbord.

Navigatiesoftware
Navigeren heb ik met de HP geprobeerd met McGuider zowel als Navigon navigatisoftware. TomTom vertikt het, waarschijnlijk om meer apparaatjes te kunnen verkopen, om een actuele versie van zijn navigatiesoftware uit te brengen voor Windows Mobile. Dus moet je wel je toevlucht zoeken tot iets anders. Deze programma's doen het op zich goed, maar of het aan de hard- of software ligt weet ik nog steeds niet, na verloop van tijd loopt het vast. Meestal op een ongunstig moment als je de aanwijzingen hard nodig hebt en geen tijd om er iets aan te doen. Een harde reboot is dan het enige dat helpt. Dan ben je wel weer een paar kilometer verder, als je tenminste niet in een of ander industriegebied bent verdwaald, waar je helemaal niet wilt zijn.

Windows mobile 6.5
Omdat Microsoft toch wel door heeft dat Windows Mobile zeker als grafisch besturingsysteem wel heel erg achter loopt op de iPhone, komen ze dan binnenkort met een opgepoetste versie: Windows mobile 6.5. Nu dus weer een omezwaai terug naar een volledige touch-bediening en nu met de vinger in plaat van een stylus! Niet zo maar een schilletje, maar volgens een Microsofts zegsman behoorlijk diep geïntegreerd met het besturingssysteem. De nieuwe speciaal daarvoor uit te brengen telefoons krijgen in elk geval een (groene) Windows-toets waarmee je ten allen tijde snel terug kunt naar het hoofdmenu. Ik weet het niet hoor. We hebben er uiteraard nog niets van gezien maar....ik heb zo mijn twijfels.

Buggy
Een van de makken van de Windows Mobile-apparaten is dat er altijd twee meer partijen bij betrokken zijn. Microsoft voor het besturingssysteem en de hardwarefabrikant voor de hardware en tools. En dan hebben we het nog niet over de softwareontwikkelaars voor de toepassingen. De betrouwbaarheid en stabiliteit leiden daar duidelijk onder. Het oplossen van de bugs is daarbij een ondergeschoven kindje. Er zijn hele fora over volgeschreven. Daar zou Microsoft nu eens iets aan moeten doen.

TomTom
Hoe dan ook, ik blijf de ontwikkelingen rustig volgen. Ik blijf nog wel even bellen en organisen met mijn Ipaq maar voor het navigeren heb ik de handdoek in de ring gegooid. Ik heb het lang kunnen uitstellen, maar heb nu toch maar een echte TomTom gekocht, compleet met bluetooth om handsfree te bellen samen met mijn Windows Mobile smartphone. Handig toch of niet?

Ger ElskampRedacteur hardware

The Duskbloods, de nieuwe game van Elden Ring- en Dark Souls-ontwikkelaar FromSoftware, zal echt alleen op Nintendo Switch 2 uitkomen.

Dat heeft de ontwikkelaar benadrukt bij het bekendmaken van zijn kwartaalcijfers (via VGC). Daarbij werd ook nog eens benadrukt dat The Duskbloods nog altijd gepland staat om ergens dit jaar uit te komen, net zoals de Switch 2-versie van Elden Ring.

Over de exclusieve Switch 2-release van The Duskbloods: "Het wordt verkocht via een samenwerking met Nintendo, met verkoopverantwoordelijkheden verdeeld per regio. De game komt alleen voor Nintendo Switch 2 beschikbaar." Daarmee is dus duidelijk gemaakt dat Nintendo een nauwe samenwerking met FromSoftware is aangegaan voor de game en dat het spel niet zomaar op andere platforms uit zal komen.

Over The Duskbloods

The Duskbloods werd begin vorig jaar aangekondigd in een speciale Nintendo Direct waarin de eerste Switch 2-games werden getoond, maar sindsdien zijn er geen nieuwe beelden van het spel uitgebracht. Zoals gezegd is de game ontwikkeld door FromSoftware, het Japanse bedrijf dat naam voor zichzelf heeft gemaakt met enorm uitdagende spellen, waaronder de Dark Souls-serie en Bloodborne. Met de openwereldgame Elden Ring scoorde de ontwikkelaar enkele jaren geleden nog een megahit.

The Duskbloods wordt een PvPvE-game, waarbij spelers het dus tegen elkaar en tegen computergestuurde vijanden opnemen. Maximaal acht spelers doen aan potjes mee. Na het kiezen van een personage in een hub-gebied wordt men naar een gebied getransporteerd waar er met andere spelers en vijanden gevochten wordt, al kan men soms ook samenwerken om vijanden te verslaan.

Spelers besturen een 'Bloodsworn', wezens die dankzij een speciaal bloed dat in hun lichaam zit meer krachten tot hun beschikking hebben dan reguliere mensen. Ondertussen is het einde van de mensheid nabij, en bestaat de wereld uit verschillende tijdperken, wat voor een mengelmoes van stijlen zorgt.

Resolutie is marketing, refreshrate is beleving. Waar 4K zorgt voor een mooi plaatje, zorgt een hoge verversing (Hz) ervoor dat je daadwerkelijk wint. Hieronder lees je waarom snelheid in feite de échte koning is in gaming.

Veel gamers staren zich blind op 4K-resolutie. Ze kopen een duur scherm, zetten de settings op Ultra en vragen zich vervolgens af waarom hun spel stroperig aanvoelt. De misvatting is dat 'mooier' gelijkstaat aan 'beter'. In werkelijkheid is de vloeibaarheid van het beeld – de refreshrate, oftewel verversingssnelheid – veel bepalender voor hoe direct en responsief een game aanvoelt. Aan het eind van dit artikel weet je precies of jij moet kiezen voor pixels of snelheid.

Hoe je ogen bedrogen worden door Hertz

Stel je voor dat je snel met je muis over je bureaublad beweegt. Op een standaard 60Hz-scherm zie je de cursor in schokjes over het beeld springen; je hersenen vullen de gaten in. Op een 144Hz- of 240Hz-gaming-monitor verdwijnen die gaten.

Het technische verschil zit hem in de verversingssnelheid: het aantal keren per seconde dat het beeld wordt vernieuwd. Bij 60 Hz krijg je elke 16,6 milliseconden een nieuw beeld. Bij 144 Hz is dat elke 6,9 milliseconden. Dat klinkt als een klein verschil, maar je voelt het direct. Het gestotter dat je onbewust gewend bent verdwijnt. Bewegingen voelen boterzacht aan, alsof de cursor (of je crosshair) aan je hand vastgeplakt zit in plaats van er achteraan zwemt. Dit effect wordt motion clarity genoemd: objecten blijven scherp, zelfs als ze snel door het beeld bewegen.

©Framestock

De winst in shooters en snelle actie

Wanneer werkt dit in je voordeel? Vooral in competitieve shooters zoals Call of Duty, Counter-Strike of Valorant. In dit soort games telt elke milliseconde. Een hogere refreshrate vermindert de input lag, oftewel de tijd tussen jouw klik en de actie op het scherm.

Stel, je draait je personage snel om. Bij een lage refreshrate wordt de vijand een fractie later getoond en zie je veel bewegingsonscherpte (motion blur). Met een hoge refreshrate zie je de vijand eerder en scherper, waardoor je sneller kunt reageren. Je hebt letterlijk actuelere informatie dan je tegenstander. Om dat te bereiken heb je wel een krachtige videokaart nodig die genoeg beelden per seconde (FPS) kan genereren om je snelle scherm bij te houden.

Wanneer resolutie het toch wint van snelheid

Is snelheid altijd heilig? Nee. Als je vooral tragere, meer verhalende games speelt (zoals Cyberpunk 2077 in de 'sightseeing' modus), Microsoft Flight Simulator of grafische RPG's, dan voegt 240 Hz weinig toe. In deze titels kijk je vaak naar stilstaande of langzaam bewegende omgevingen.

In dat geval wil je juist de texturen van de bomen, de reflecties in het water en de details in gezichten zien. Een 4K-monitor op 60 of 120 Hz is dan een logischer keuze dan een onscherp 1080p-scherm op 360 Hz. De visuele pracht weegt hier zwaarder dan de milliseconden reactietijd. Ook voor console-gamers die op de bank zitten, is een goede televisie met 4K en HDR vaak indrukwekkender dan puur de hoogste framerates.

Situaties waarin een hoge refreshrate zinloos is

Er zijn momenten dat investeren in een snel scherm weggegooid geld is. Dat gebeurt bijvoorbeeld als je hardware de snelheid niet kan leveren; als je videokaart maar 50 frames per seconde kan leveren, heeft een 144Hz-scherm geen nut omdat het scherm wacht op de computer. Daarnaast beperken oude kabels je bandbreedte, waardoor je monitor soms terugvalt naar 60 Hz zonder dat je het doorhebt. Ook op oudere consoles zoals de Nintendo Switch of de standaard PS4 heb je niets aan snelle schermen, omdat deze hardware fysiek gelimiteerd is op 60 Hz of lager.

Bepaal wat jouw setup aankan

Kijk dus kritisch naar je huidige situatie voordat je naar de winkel rent. Heb je een high-end pc die makkelijk 120+ FPS haalt in jouw favoriete games? Dan is een upgrade naar een 144- of 165Hz-monitor de grootste sprong in spelplezier die je kunt maken. Speel je op een PlayStation 5 of Xbox Series X? Zoek dan specifiek naar een scherm met HDMI 2.1-ondersteuning om 120 Hz op 4K mogelijk te maken. Zit je ver van je scherm af en speel je relaxed? Investeer dan liever in resolutie en kleurdiepte.

©Proxima Studio

Kortom: snelheid is de sleutel tot succes!

Verversingssnelheid is belangrijker dan resolutie voor iedereen die actie- of competitieve games speelt. Het zorgt voor een vloeiender beeld, minder input lag en betere motion clarity, wat je direct een voordeel geeft in het spel. Resolutie is vooral luxe voor het oog, maar refreshrate is pure prestatie voor de speler.