Lange tijd leken kunstmatige intelligentie (Artificial Intelligence, AI) en machine learning vooral beloftes maar het belang en de kracht ervan neemt jaarlijks sterk toe en dus hun aanwezigheid ook. Dat we nog geen huisrobot hebben die onze vervelende klusjes doet en waar we vervolgens een goed gesprek mee kunnen voeren, wil niet zeggen dat AI niet nu al overal om ons heen is.

Eerder schreven we al over de kunsten van AlphaZero dat zichzelf had leren schaken en vervolgens in een match over 100 partijen het sterkste schaakprogramma ter wereld (Stockfish) wegvaagde. Eind 2018 verschenen data van een tweede match, ditmaal over 1000 partijen en hierin speelden de makers met allerlei parameters (zoals meer bedenktijd voor Stockfish).

Het gaf een fascinerend beeld van de efficiëntie van AI en een beter inzicht in de langetermijnstrategie van AlphaZero; een strategie die ook blijkt te worden gevolgd door Open Source-tegenhanger Leela Chess Zero. Dat twee AI’s dezelfde conclusies trekken die mensen bovendien boven de pet gaat, zegt veel over de potentie van AI en machine learning. Maar daar blijft het niet bij.

AI in huis

AI-toepassingen in huis nemen in rap tempo toe. Wat ooit eenvoudig begon met een thermostaat die leerde van je gedrag en daar vervolgens steeds meer op ging inspelen, is inmiddels een snel groeiend assortiment aan systemen voor het regelen van meer zaken in huis, zoals de verlichting of het entertainment. Integratie van dat soort systemen vindt ook al volop plaats, bijvoorbeeld in de vorm van Google Assistant dat gekoppeld kan worden aan allerlei vormen van domotica.

Op smartphones is de Google Assistant net als Siri van Apple (ook gebruikt in de HomePod, Apple’s tegenhanger van de assistent van Google voor in huis) een steeds kundiger vraagbaak en manusje-van-alles. Aanvankelijk kon die je alleen eenvoudige informatie geven over het weer, nieuws, sportuitslagen en algemene feitjes maar al snel konden de assistenten op verzoek muziek afspelen (ook voor een sfeer of gelegenheid), afspraken inplannen, herinneren aan verjaardagen, telefoontjes opzetten en meer.

Inmiddels kunnen ze ook al zelf bellen en zijn er (nu nog vooral in de VS) bedrijven die met een soortgelijk systeem antwoorden zodat bijvoorbeeld tussen het vragen om een pizza en het bakken ervan alleen nog maar AI zit.

AI in het verkeer

Als het gaat om zelfrijdende auto’s is Tesla misschien wel de bekendste naam, maar bepaald niet de enige of grootste speler. Ook merken als BMW, Nissan, Ford, GM en Mercedes Benz houden zich er mee bezig. Daarnaast zijn er bedrijven die geen auto’s fabriceren maar wel AI ontwikkelen om ze te besturen. De bekendste is Waymo, een onderdeel van Alphabet Inc. (moedermaatschappij van Google én van DeepMind, de makers van AlphaZero).

Maar zelfs als je niet in een zelfrijdende auto rijdt maar wel over een wat recenter model beschikt dan is de kans groot dat hij de nodige snufjes bevat waar AI bij komt kijken (vaak letterlijk). Denk aan adaptive cruise control, parkeer-assistentie en zelfs volautomatisch parkeren.

©PXimport

AI bij de politie

In Nederland blijven heel veel misdaadzaken op de plank liggen door bijvoorbeeld een gebrek aan mankracht bij de politie. De Chinezen hebben dat probleem minder want daar wordt in rap tempo een permanente-surveillancestaat opgetuigd. Camera’s kunnen al op verschillende plekken individuen volgen door middel van gezichtsherkenning, waar dat bij ons nog slechts in zeer beperkte mate met kentekenborden gebeurt.

Wat de camera’s zien (en niet eens hoeven te horen, want zelfs zonder hoogwaardige richtmicrofoon kan AI al heel goed liplezen) wordt direct verwerkt in een database waarin strafpunten worden toegekend bij ongewenst gedrag, en daaraan worden uiteraard consequenties verbonden. Met zo’n systeem zal je minder snel geneigd zijn om buiten de lijntjes te kleuren en het is dan ook een kwestie van tijd voordat het elders opduikt.

AI en je bubbel

Shazam koppelt aan het herkennen van muziek ook een uitgebreid systeem van overeenkomsten tussen nummers of muziekstukken. Daarmee kan het je helpen om in contact te komen met muziek die je misschien ook leuk vindt – iets dat we natuurlijk ook kennen van Spotify.

Diensten die je iets willen verkopen – denk aan Bol of Amazon – hanteren dat principe al veel langer bij het doen van aanbevelingen en ook bij videostreamers als Netflix en Ziggo komen we het tegen. Gevaar van al die adviezen is natuurlijk wel dat je moeilijker uit je bubbel komt.

De toekomst

Behalve de AI waar we in het dagelijks leven bewust en direct mee te maken (kunnen) hebben zijn er nog een tweetal vormen die we hier niet onvermeld willen laten.

Allereerst is daar de AI die losgelaten wordt op de data die over ons allemaal door allerlei partijen worden verzameld. Naarmate deze slimmer wordt, zullen systemen beter in staat zijn om je te manipuleren als je niet oplet. Dat gebeurt uiteraard al in de vorm van gerichte reclames.

Voor de meesten van ons geen dagelijkse verschijning maar wel snelgroeiend in mogelijkheden zijn robots en ook die zullen we dan ook steeds meer tegenkomen, al zit een goed gesprek er nog even niet in.

Take-Two Interactive en ontwikkelaar Rockstar beginnen aankomende zomer met de marketing rondom de Grand Theft Auto 6-release. De releasedatum staat nog steeds gepland op 19 november van dit jaar.

Dat liet Take-Two weten bij het bekendmaken van diens fiscale kwartaalcijfers. Aldus de uitgever in een persbericht: "Dit fiscale jaar is uitzonderlijk voor ons en we zijn enorm zeker van onze zaak voor het aankomende fiscale jaar. Die gaat revolutionair voor Take-Two en de gehele entertainmentindustrie worden, geleid door de release van Grand Theft Auto 6. Rockstars marketing rondom de release gaat deze zomer van start."

Take-Two bevestigde wederom dat het langverwachte GTA 6 op 19 november moet uitkomen. Het bedrijf heeft al vaker releasedata voor de game beloofd om het later alsnog uit te stellen. Dat het nu meldt dat de marketing rondom de release van het spel aankomende zomer begint, geeft wel een gevoel van meer zekerheid over de mogelijkheid dat de huidige releasedatum wordt gehaald.

Fysieke release niet uitgesteld

Onlangs gingen er geruchten dat alleen de fysieke release van Grand Theft Auto 6 misschien zou worden uitgesteld. Het idee zou zijn dat de digitale release gewoon op 19 november zou verschijnen, maar de fysieke release in de winkels pas later verschijnt om zo leaks te voorkomen. Aan Variety liet Take-Two-ceo Strauss Zelnick weten dat dit echter "niet het plan is". Daarmee lijkt dit gerucht dus ontkracht.

Switch 2-versie van Borderlands 4

Take-Two geeft ook het populaire spel Borderlands 4 uit. Die game verscheen vorig jaar al op meerdere consoles, maar een Switch 2-versie werd uitgesteld. Tijdens de bekendmaking van de kwartaalcijfers vandaag bleek dat de game geheel uit het releaseschema van de uitgever is gehaald.

"We hebben de moeilijke beslissing gemaakt om de ontwikkeling (van de Switch 2-versie) te pauzeren", zo werd wederom aan Variety gemeld. "We blijven ons richten op het leveren van kwaliteitscontent voor de game en blijven het optimaliseren. We blijven ook nauw samenwerken met onze vrienden bij Nintendo. Zo komen PGA Tour 2K25 en WWE 2K26 voor de Switch 2 uit, en we willen graag meer van onze spellen naar het systeem brengen." Het is niet bekend wanneer en of Borderlands 4 nog uitkomt voor de Switch 2.

Over Grand Theft Auto 6

Grand Theft Auto 6 komt op 19 november uit voor PlayStation 5 en Xbox Series X en S. Het spel draait om twee hoofdpersonages: Lucia Caminos en Jason Duval. Het duo heeft een relatie, en duidelijk is in ieder geval dat Lucia vrijkomt uit de gevangenis en het tweetal vervolgens nog verder het criminele pad op gaat.

De game speelt zich af in Vice City, een fictieve versie van Miami, en omstreken. Dat betekent dat spelers glooiende stranden en met neon verlichte straten kunnen verwachten. Het was ook al de setting van de PlayStation 2-game Grand Theft Auto: Vice City, dat na GTA 3 uitkomt. Naar verwachting zal Grand Theft Auto 6 een ongekende hoeveelheid details vertonen. Lees hier alles over de game.

Je laptopaccu lijkt altijd leeg te zijn op het moment dat er nergens een stopcontact te bekennen is. Met de juiste software-instellingen pers je echter makkelijk een uur extra uit je apparaat, zonder dat je daarvoor technisch onderlegd hoeft te zijn. Wij leggen uit aan welke knoppen je precies moet draaien voor maximaal resultaat.

Er is weinig irritanter dan een laptop die in de spaarstand schiet of uitvalt terwijl je in de trein net de laatste hand legt aan een belangrijk document. Veel gebruikers denken bij een snel leeglopende batterij direct dat de hardware versleten is en kijken alweer naar een nieuwe laptop. Vaak is de accu zelf echter nog prima in orde, maar gaat het besturingssysteem slordig om met de beschikbare energie. Fabrieksinstellingen zijn namelijk vaak gericht op maximale prestaties en helderheid, niet op uithoudingsvermogen. In dit artikel leer je hoe je de regie terugpakt en de energievreters in toom houdt, zodat je met een gerust hart de dag doorkomt.

Waar die energie eigenlijk naartoe lekt

Om te begrijpen hoe je accucapaciteit bespaart, moet je eerst weten waar de energie aan opgaat. De twee grootste verbruikers in een laptop zijn vrijwel altijd het beeldscherm en de processor. Het scherm vreet stroom om pixels te verlichten; hoe feller het scherm, hoe sneller de teller tikt. Daarnaast speelt de verversingssnelheid een rol. Veel moderne schermen verversen het beeld 120 keer per seconde (120 Hz). Dat kijkt heel rustig, maar kost aanzienlijk meer rekenkracht dan de standaard 60 Hz.

Onder de motorkap is de processor continu bezig met het verwerken van taken. Een veelvoorkomende misvatting is dat je handmatig alle programma's moet afsluiten om stroom te besparen. Dat is maar ten dele waar, want moderne systemen zijn heel goed in het bevriezen van apps die je niet gebruikt. Wat wél energie kost, zijn achtergrondprocessen die actief blijven synchroniseren, zoals cloudopslagdiensten of mailprogramma's die elke minuut checken op nieuwe berichten. Ook randapparatuur die stroom trekt via de usb-poort, zelfs als je deze niet actief gebruikt, snoept procenten van je lading af.

Besparen tijdens eenvoudige taken

De energiebesparende modus is je beste vriend wanneer je taken uitvoert die weinig rekenkracht vereisen. Denk hierbij aan tekstverwerken, e-mailen, webbrowsen of het invullen van spreadsheets. In deze scenario's heb je de volledige kracht van je processor en videokaart simpelweg niet nodig. Door in Windows of macOS te kiezen voor de energiebesparende modus, klokt de processor zichzelf terug. Hij werkt dan letterlijk iets langzamer, maar voor administratieve taken merk je daar in de praktijk niets van. De letters verschijnen nog steeds direct op je scherm zodra je ze typt.

Daarnaast is dit het moment om eens kritisch naar je schermhelderheid te kijken. Binnenshuis is een helderheid van 50 tot 60 procent vaak meer dan voldoende om comfortabel te kunnen werken. Werk je vooral 's avonds? Dan kan het zelfs nog lager. Ook het uitschakelen van toetsenbordverlichting levert in deze context pure winst op. Het zijn kleine percentages per uur, maar op een hele werkdag maakt dit het verschil tussen wel of niet de oplader moeten pakken.

©PXimport

Prestaties boven accuduur

Er zijn momenten waarop je de batterijbesparingsinstellingen beter uit kunt laten, of zelfs agressief moet vermijden. Zodra je aan de slag gaat met zware grafische taken, zoals videobewerking, 3D-rendering of serieuze gaming, werkt een besparingsmodus averechts. De software knijpt de toevoer van stroom naar de componenten af, wat resulteert in een haperend beeld, trage exporttijden en een frustrerende gebruikservaring.

In deze gevallen heeft de hardware ademruimte nodig om te kunnen presteren. Als je probeert te gamen op een besparingsstand, zal het systeem de prestaties van de grafische chip zo ver terugschroeven dat het spel onspeelbaar wordt. Bovendien duurt het renderen van een video in spaarstand veel langer, waardoor het scherm en de schijf langer actief moeten blijven, wat onderaan de streep soms zelfs méér energie kost dan een korte piekbelasting op vol vermogen. Hier geldt: efficiëntie door snelheid is soms zuiniger dan traagheid.

Situaties waarin instellingen het niet meer redden

Hoewel je met software veel kunt optimaliseren, zijn er harde grenzen waarbij geen enkele instelling je meer gaat redden. Je moet realistisch zijn over de fysieke staat van je apparaat.

Ten eerste is er de chemische degradatie. Als de maximale capaciteit van je accu (ook wel battery health geheten) onder de 70 procent is gezakt, kun je instellen wat je wilt, maar de rek is er fysiek uit. De batterijcellen kunnen de lading simpelweg niet meer vasthouden. Ten tweede is oververhitting een doodsteek voor je accuduur. Als de ventilatoren van je laptop continu staan te loeien omdat de koelkanalen vol stof zitten, kost dat enorm veel energie. Warmte is in feite verspilde energie. Tot slot helpt software niet als je zware externe apparaten zonder eigen voeding aansluit. Een externe harde schijf die zijn stroom via de laptop krijgt, trekt de accu leeg alsof het een rietje in een pakje sap is, ongeacht je schermhelderheid.

Creëer je eigen energieprofiel

Om echt grip te krijgen op je verbruik, moet je de instellingen afstemmen op jouw specifieke gedrag. Begin met de slaapstand-instellingen. Veel mensen laten hun laptop openstaan als ze even koffie gaan halen, waarbij het scherm zomaar tien minuten op volle sterkte blijft branden. Stel in dat het scherm al na twee of drie minuten inactiviteit uitgaat. Dat is de makkelijkste winst die je kunt boeken.

Kijk ook naar je randapparatuur. Gebruik je een externe monitor? Zorg dan dat je laptop zo is ingesteld dat het interne scherm volledig uitschakelt, en niet 'zwart maar aan' blijft staan. Gebruik je veel bluetooth-apparaten? Schakel bluetooth uit als je ze niet gebruikt; het constant scannen naar verbindingen kost stroom. Voor gebruikers met een oledscherm is er nog een extra truc: gebruik een donkere modus. Bij oledschermen verbruiken zwarte pixels namelijk helemaal geen energie, in tegenstelling tot traditionele lcd-schermen waar de achtergrondverlichting altijd aan staat.

Balans tussen snelheid en stopcontact

Het verlengen van je accuduur is uiteindelijk een balansspel tussen comfort en noodzaak. De grootste winst behaal je door de schermhelderheid te temperen en de slaapstand agressiever in te stellen, zodat je geen energie verspilt in de pauzes. Wees niet bang om de energiebesparingsmodus standaard aan te zetten voor alledaags werk; de moderne processors zijn krachtig genoeg om dat zonder haperingen op te vangen. Pas als je merkt dat je laptop traag reageert bij zwaardere taken, is het tijd om de teugels weer iets te laten vieren. Zo bepaal jij hoelang de werkdag duurt, en niet je batterij.