Ransomware verspreiden is een lucratieve business. Maar hoe verdienen cybercriminelen er precies aan? We spraken experts Christiaan Beek van McAfee en John Fokker van het Team High Tech Crime over de verschillende verdienmodellen.

Lees eerst: Het groeiende gevaar van malware-as-a-service

Zowel Fokker als Beek zien dat de opkomst van de bitcoin voor een echte opleving heeft gezorgd in de verspreiding van ransomware. Beek: “Als je kijkt naar de oorsprong van ransomware, dan begon dat in de jaren 80 vooral met concepten. In de jaren 90 evolueerde dat naar iets andere modellen, maar pas toen de bitcoin opkwam kwam ineens dat besef: ‘nu kan ik mijn geld écht anoniem ontvangen’. Dat was echt een keerpunt voor ransomware, en daarmee ransomware-as-a-service.”

De bitcoin is behalve vanwege de anonimiteit ook om andere redenen populair. Het gebruiksgemak van de munt helpt ook mee, denkt Fokker. “Vroeger was cybercrime nog ingewikkeld. Als je bijvoorbeeld in gestolen creditcardinformatie ging handelen moest je zelf kaarten laten drukken, dat was een hoop gedoe en lang niet iedereen kon dat. Met de bitcoin gaat alles geautomatiseerd en hoef je in feite alleen maar een adres in te vullen in het programma dat je koopt, je krijgt automatisch betaald.”

Ook is het veel makkelijker om malware te kopen met bitcoins, want een transactie is zo simpel als het invullen van een bitcoinadres. Dat was vroeger wel anders, toen je je criminele activiteiten nog moest financieren met witgewassen geld – ook niet iets dat voor iedereen was weggelegd. Wie vroeger malware online wilde kopen, moest dat doen met alternatieve betaalwijzen zoals Ukash (een betaalmethode die bekend werd door het Ukash-politievirus, een vroege vorm van ‘scareware’), of met dubieuze overschrijvingen via Western Union.

Anoniem of niet?

Wel denken zowel Beek en Fokker beide dat de bitcoin binnenkort uit de gratie raakt bij malwareverkopers en -verspreiders. Beek: “De bitcoin is behoorlijk anoniem, maar niet honderd procent. Met genoeg moeite kun je wel achterhalen waar een bitcoingebruiker vandaan komt.” Volgens Beek ligt dat echter vooral in de gebrekkige internationale samenwerking, want bitcoingegevens uit een ander land achterhalen is nog lastig.

Beide experts vermoeden dat er in de toekomst andere manieren opkomen om zowel te betalen voor malwarepakketten, als voor het losgeld bij ransomware. Dat kunnen andere cryptovaluta’s zijn of weer andere betaalmethodes, maar er gaat in ieder geval íéts veranderen. Beek: “De opsporingsdiensten investeren steeds meer in bestrijding. Uiteindelijk wordt het niet aantrekkelijk bitcoins te blijven gebruiken.”

Verdienmodellen

Mede door het gemak van de bitcoin is het ook makkelijker om verschillende verdienmodellen toe te passen voor ransomware. Daarbij zien zowel Fokker als Beek van McAfee twee verschillende modellen. Bij één daarvan koop je rechtstreeks een pakket met ransomware en deel je de winst met de maker. Beek: “In de ransomware zit code om de binnengehaalde inkomsten meteen te verdelen tussen twee bitcoinadressen. De verspreider krijgt dan 70 procent, de maker de overige 30. Dat is zeker voor de maker aantrekkelijk, want die heeft vrijwel geen omkijken meer naar de campagne én hij loopt bijna geen risico.”

Het huidige populairdere model blijkt echter vooral het huren van een command-and-control-server te zijn. Daarbij kun je als koper een pakket afsluiten waarbij je voor een bepaalde periode een server huurt om de ransomwareverspreiding te doen. Hoe langer je die server huurt, hoe meer je betaalt. In zulke gevallen ligt het risico voor een groot deel ook juist bij de server-aanbieder, maar volgens Beek is het steeds makkelijker die anoniem te houden. “Als je het goed doet wordt je niet zomaar gepakt. De makers van malware zijn vaak slim genoeg zich goed verborgen te houden.”

Affiliate-programma's

Er is nog een ander populair model, maar dat is vooral weggelegd voor serieuzere criminelen, dat volgens Fokker ook meer op georganiseerde misdaad lijkt met grote bendes. Het zijn de zogenoemde affiliate-programma’s. Je moet je daar als crimineel op ‘inkopen’, door een vast bedrag per maand te betalen. Daarmee worden de c&c-servers betaald, maar wordt er ook gezorgd voor genoeg beveiliging en anonimiteit voor zowel de makers als de verspreiders.

Bij zo’n affiliate-model is je reputatie erg belangrijk. Ironisch genoeg kijken de makers naar hoe betrouwbaar de kopers zijn. Fokker: “Je moet vaak je skills kunnen aantonen als koper, zodat iedereen zeker weet dat de pakkans kleiner wordt omdat er dan geen fouten worden gemaakt.” Die vraag naar reputatie lijkt gek, maar dat is wel één van de belangrijkste redenen waarom ransomware ook werkt. Wanneer een bende bereid is bestanden inderdaad te ontcijferen nadat iemand betaalt, zijn in de toekomst méér slachtoffers bereid geld neer te leggen voor die ransomware.

Kat in de zak

Als je te maken hebt met criminelen neem je altijd risico’s. Het kopen van malware of ransomware gaat daarom nooit gegarandeerd goed, zoals Beek ook ontdekte toen hij een nieuwe vorm van ransomware-as-a-service ontdekte. “We kochten het voor onderzoek, maar toen we niks kregen en contact opnamen met de verkopers kregen we niets meer te horen.”

Reputaties op darkweb-marktplaatsen zijn daarom belangrijk, maar zelfs dan weet je nooit zeker of je een fatsoenlijk product koopt – en geloof maar niet dat je dan bij iemand kunt aankloppen voor hulp.

Een medley gebaseerd op soundtracks uit Super Mario-games van het Jazzorkest 8-Bit Big Band heeft afgelopen zondagnacht een Grammy gewonnen.

De medley ‘Super Mario Praise Break’ won een Grammy Award voor beste arrangement (instrumentaal of a capella). In de medley zijn nummers als Gusty Garden Galaxy uit Super Mario Galaxy en Bomb-Omb Battlefield uit Super Mario 64 te horen.

De 9-Bit Big Band is afkomstig uit New York en heeft al eens eerder een Grammy gewonnen voor gamemuziek. In 2022 won het orkest een Grammy voor het nummer Meta’s Knight’s Revenge uit de SNES-game Kirby Superstar.

De Grammy Awards

De Grammy Awards worden al sinds 1959 georganiseerd en worden gezien als een van de belangrijkste prijzen voor muziek ter wereld. Ze worden vaak vergeleken met de Oscars, die worden uitgereikt aan films. Dit jaar won Bad Bunny de prijs van album van het jaar, en ging Billie Eilish er vandoor met een Grammy voor nummer van het jaar. Overigens won Austin Wintory een Grammy in de categorie beste gamesoundtrack voor de soundtrack van Sword of the Sea.

De Super Mario-reeks van Nintendo valt op diverse spelcomputers van het bedrijf te spelen, waaronder de Nintendo Switch 2 en Nintendo Switch. Onder de meest recente grote hoofddelen vallen Super Mario Wonder en Super Mario Odyssey.

De PlayStation 6 zou wel eens pas ergens na 2028 uit kunnen komen, zo claimde een analist onlangs. Dat betekent dat we minstens acht jaar met de PlayStation 5 opgescheept zitten. Maar niet getreurd: dat is juist goed nieuws voor de gemiddelde gameliefhebber.

Dat de PlayStation 6 in ontwikkeling is bij Sony, mag voor zich spreken. Nadat een nieuwe spelcomputer is uitgekomen, beginnen consolebedrijven vaak al snel met de research voor diens opvolger. Onderzoek naar de juiste specificaties en features van consoles beslaat vaak meerdere jaren, om nog maar te zwijgen over het maken van afspraken met bedrijven die de componenten daadwerkelijk leveren, en natuurlijk het produceren ervan.

Het is dan ook waarschijnlijk dat de specificaties van de PlayStation 6 al geruime tijd vastliggen, en dat Sony intern ook een schatting heeft gemaakt voor een releaseperiode voor de langverwachte console. Misschien was het bedrijf er zelfs van overtuigd dat het de console volgend jaar uit zou kunnen brengen.

Verlengde levenscyclus

Onlangs meldde MST Financial-analist David Gibson dat Sony nu echter overweegt om de PS6 pas ergens na 2028 te leveren. “Sony verwacht dat de levenscyclus van de PlayStation 5 wordt verlengd, en dat de PlayStation 6-release langer op zich laat wachten dan de meesten voorspellen.” Dat zou betekenen dat de PS6 misschien pas ergens in 2029 of zelfs later in de winkels ligt.

De eerdere voorspellingen van ingewijden mikten voorheen vooral op eind 2027 of in de loop van 2028, op basis van wanneer de productie oorspronkelijk zou beginnen. De PlayStation 5 kwam in het najaar van 2020 uit, dus dat zou de console al een levenscyclus van ruim zeven jaar geven voordat de opvolger op de markt komt. Dat is in principe een zeer ruime levensloop voor een spelcomputer, en een release in 2027 of 2028 zou dan ook volkomen logisch zijn.

©PXimport

Stijgende RAM-prijzen

Maar de wereld houdt geen rekening met consolereleases, en gezien de huidige ontwikkelingen is de komst van een PlayStation 6 in 2027 of 2028 helemaal niet zo logisch meer. Dat heeft voor een groot deel te maken met de prijzen van RAM (Random Access Memory), die steeds hoger oplopen. RAM is namelijk in grote getale nodig om de alsmaar populairder wordende AI-assistenten als ChatGPT en Gemini draaiende te houden.

Als gevolg daarvan wordt RAM steeds schaarser en dus duurder, en laten spelcomputers nu ook net RAM nodig hebben. In deze periode een nieuwe spelcomputer uitbrengen zou dan ook betekenen dat de prijs van de console mogelijk erg hoog komt te liggen, wat de verkoop niet bepaalt stimuleert. Een dergelijke ‘valse’ start van de levenscyclus van een spelcomputer is iets dat veel bedrijven willen vermijden.

Ook de importheffingen die de Amerikaanse president Donald Trump op producten die buiten de Verenigde Staten worden gemaakt doorvoert, zorgen voor veel onzekerheid. Eerder moesten de prijzen van diverse spelcomputers, waaronder de PlayStation 5, al stijgen om dit op te vangen. Trump is – unieke politieke ontwikkelingen buiten beschouwing gelaten – de komende jaren nog aan de macht, dus ook dat maakt het uitbrengen van een nieuwe console bepaald geen veilige onderneming. De komende jaren een console lanceren is kortom dus een gigantisch risico, dat Sony volgensgeruchten zo klein mogelijk wil houden.

Trage consolegeneratie

Sony hoopt wellicht dat de economie eind dit decennium kalmeert. Dat zou echter wel betekenen dat we nog meerdere jaren op de komst van de PlayStation 6 moeten wachten. Wat mij betreft is dat niet iets om over te treuren, maar juist goed nieuws. Het geeft ontwikkelaars namelijk de kans om echt alles uit de PlayStation 5 te halen. Een kans die ze hopelijk met beide handen aangrijpen.

Hoewel de PS5 in november van 2020 uitkwam – ruim vijf jaar geleden – heb ik nog altijd het gevoel dat deze consolegeneratie nog maar net is begonnen. De generatie kwam sowieso vrij traag op gang, omdat deze middenin de coronapandemie viel. Dat was ook voor spelontwikkelaars een ingewikkelde tijd waarin halsoverkop naar thuiswerkmogelijkheden gekeken moest worden, waardoor veel games die in ontwikkeling waren vertraging op liepen.

Sony’s eigen game-line-up is de afgelopen vijf jaar ook wat karig geweest. Dat heeft deels te maken met een focus op liveservicegames, waarbij diverse projecten die bij Sony’s meest prominente studio’s in ontwikkeling waren uiteindelijk werden geannuleerd. Denk bijvoorbeeld aan de The Last of Us-multiplayergame die na jaren productie in de prullenbak werd gegooid.

Daarbij is de ‘cross-generation’-periode van deze generatie uitzonderlijk lang. Nog altijd komen diverse games niet alleen op PlayStation 5, maar ook op PlayStation 4 uit. Nu is dat iets wat in de toekomst alleen maar vaker voor zal komen – de grenzen tussen consolegeneraties vervagen en daarmee is het ook makkelijker om de prestaties van games terug of juist op te schalen.

Toch zorgt het er ook voor dat er onder gamers een gevoel groeit dat nog lang niet het uiterste uit de PS5 is gehaald. Er is méér met dat apparaat mogelijk, vooral met de bestaande PS5 Pro in het achterhoofd. Een verlengde levenscyclus voor de console geeft ontwikkelaars de kans om een aantal schitterende spellen af te leveren in de laatste jaren van de spelcomputer – de ontwikkeltijd van games wordt immers ook steeds langer. Met toppers als Grand Theft Auto 6, The Witcher 4 en Intergalactic: The Heretic Prophet nog in het verschiet, is er meer dan genoeg potentie om het de komende jaren uit te zingen met de PS5.

Niet zonder risico’s

Natuurlijk brengt het uitstellen van een consolelancering ook risico’s met zich mee, zowel voor Sony als voor de consument. Het is namelijk helemaal niet zeker dat de wereldeconomie er eind dit decennium beter voor staat. Daarnaast zet het Sony voor een moeilijke keuze: gooit het jaren aan research voor de PS6 weg om de console eind dit decennium met moderne specificaties uit te kunnen brengen, of behoudt het simpelweg de huidige specs zodat deze op release mogelijk al deels zijn verouderd?

De eventuele keuze om de PlayStation 6 uit te stellen zal dan ook niet over één nacht ijs gaan. Het is aan de goedbetaalde mensen in topposities binnen het bedrijf om die knoop door te hakken. Maar puur vanuit mijn eigen, egoïstische liefde voor games gezien, heb ik er totaal geen moeite mee om nog een jaar of drie, vier op de PlayStation 5 te spelen. Laat maar eens zien wat die console nog kan, en blaas ons in 2029 of 2030 weg met een nieuwe consolegeneratie die écht een flinke technologische stap zet!