ID.nl logo
Huis

GPS en GNSS: Alles over locatietracking

Locatietracking biedt een hoop voordelen. We navigeren ermee, kunnen verloren telefoons op afstand terugvinden, et cetera. De technieken die daarvan aan de basis staan, zijn GPS en GNSS. Hoe werken ze precies?

Als je anno 2018 rijles volgt, is ‘rijden met gps’ een vast onderdeel van je lesprogramma. Je leert dan niet alleen de auto besturen, maar ook hoe je middels navigatie van A naar B moet rijden. Hoewel navigatie een paar jaar geleden nog een luxeproduct was aan boord van auto’s, is die tegenwoordig ook in de goedkoopste klasse regelmatig standaard aanwezig. Niet voor niets hebben bedrijven als TomTom het steeds zwaarder om hun apparatuur aan de man te brengen, en al helemaal nu iedereen ook nog een smartphone op zak heeft.

Smartphones hebben het landschap van locatietracking dan ook definitief veranderd. Het gebruik van locatiegegevens was vroeger een leuk extraatje, maar de technologie wordt inmiddels ook dankbaar gebruikt om gebruikers agressief te volgen. Locatietracking op smartphones heeft echter zowel voor- als nadelen, en er zijn verschillende manieren om gebruikers via locatiegegevens te volgen.

Het verschil tussen gps en GNSS

Een vorm van locatietracking is GNSS (Global Navigation Satellite System), waarvan het Amerikaanse gps (Global Positioning System) de bekendste is. Gps is daarmee een van die termen geworden waarvan de merknaam nagenoeg synoniem staat aan het soort product, zoals bijna elk navigatiesysteem vroeger ‘TomTom’ werd genoemd – zelfs als het ging om een goedkoop B-merk.

Gps is een netwerk van 32 satellieten die worden beheerd door het Amerikaanse ministerie van Defensie, en het is meteen ook het meest gebruikte navigatiesysteem ter wereld. Praktisch elke smartphone maakt voor locatietracking gebruik van gps, net als vrijwel alle Europese en Amerikaanse navigatiesystemen in auto’s.

Inmiddels is gps lang en breed ingeburgerd, maar dat was niet altijd het geval. De geschiedenis van navigatiesatellieten gaat al zo ver terug als de Spoetnik, het eerste voorwerp dat in een baan rond de aarde werd gebracht. Spoetnik deed niet veel meer dan het uitzenden van radiosignalen, maar wetenschappers merkten dat de frequentie van die signalen veranderde naarmate de satelliet dichterbij kwam of juist verder weg vloog – het zogeheten Doppler-effect.

Het idee om de signalen van meerdere satellieten te gebruiken om zo exact te zien waar een ontvanger zich bevond, was de eerste voorzichtige stap naar een functioneel GNSS-systeem.

Triangulatie en trilateratie

Amerika begon in 1973 met gps als navigatiesysteem, bestaande uit inmiddels 30 satellieten (inclusief een stel back-ups voor het geval er één plotseling uitvalt). Satellietnavigatie maakt gebruik van een eeuwenoude padvinderstruc die lezers die vroeger bij de scouting zaten zich vast nog wel herinneren: triangulatie. Dat betekent dat je twee verschillende referentiepunten vindt en de afstand tot die punten berekent.

Het punt waar die twee berekende afstanden samenkomen is de locatie waar je je op dat moment bevindt. GNSS-satellieten doen daar nog een schepje bovenop, omdat triangulatie alleen werkt op tweedimensionale oppervlaktes. Door nog een derde of zelfs vierde satelliet te gebruiken, kunnen de kunstmanen berekenen waar een gebruiker zich op een bol bevindt (in dit geval de aarde), een proces dat in de geometrie trilateratie wordt genoemd.

De 24 actieve gps-satellieten bevinden zich precies op de juiste aardbanen, zodat er overal waar je je bevindt minstens drie in de buurt zijn – althans, op een hoogte van 20.000 kilometer.

©PXimport

Verschillende navigatiesystemen

De afgelopen jaren zijn navigatiesatellieten steeds nauwkeuriger geworden. Aanvankelijk hadden satellieten een levensduur van zo’n zeven jaar, maar inmiddels is het mogelijk wel tien tot twaalf jaar met een satelliet te doen. Niettemin worden gps-satellieten regelmatig vervangen door nauwkeuriger kunstmanen met betere klokken die nog scherper kunnen timen hoeveel tijd er zit tussen het uitzenden en het ontvangen van het signaal. Daardoor kunnen zij nóg accurater berekenen waar een ontvanger zich precies bevindt.

Er zijn op dit moment meerdere navigatiesatellietnetwerken in omloop. Hoewel gps het meest wordt gebruikt en het bekendst is, is het nog steeds eigendom van Amerika en kan het in theorie nog steeds worden afgesloten van de buitenwereld. Andere grootmachten hebben daarom hun eigen GNSS-systemen ontwikkeld. Rusland heeft GLONASS, China heeft Beidou, India en Japan hebben kleinere eigen systemen, en zelfs Europa werkt aan een eigen systeem (Galileo) om in de toekomst minder afhankelijk te zijn van het Amerikaanse gps.

De meeste van die systemen bevatten (nog) niet zoveel satellieten als gps en leveren vooral dekking in de landen of regio’s waar ze zijn gelanceerd. Gelukkig werken veel van die GNSS-systemen wel goed met elkaar samen. Dankzij diplomatieke coöperatie is het mogelijk om via één gps- en twee Galileo-satellieten een goede locatie te vinden – vrijwel alle smartphones ondersteunen ook meerdere van die systemen tegelijk.

Van militaire doeleinden naar consument

Inmiddels zijn gps en GNSS gemeengoed in smartphones en auto’s, maar dat was lang niet altijd het geval. Aanvankelijk werd gps alleen voor militaire toepassingen gebruikt, maar in 1983 werd het systeem commercieel beschikbaar gemaakt voor andere partijen.

In 1998 werd besloten gps-satellieten op meerdere kanalen te laten uitzenden, zodat er één kanaal voor militaire en één kanaal voor civiele toepassingen ontstond. Het gevolg was een compleet nieuwe industrie van commerciële bedrijven die hard- en software rondom navigatie bouwden. Bedrijven als TomTom boden steeds kleinere en goedkopere systemen aan voor in de auto, en gps werd interessanter voor mobiele telefoons. Zo was het relatief eenvoudig (maar ook prijzig) om gps-trackers te kopen die je via bluetooth aan je mobiele telefoon of PDA kon koppelen.

©PXimport

Ook kwamen er bedrijven op die navigatiesoftware goedkoop beschikbaar maakten voor de gemiddelde gebruiker. MapQuest was een van de eerste grootschalige applicaties die locatiegegevens wist te integreren in een dienst waarmee je gemakkelijk kon navigeren, maar er volgden al snel veel andere start-ups en bedrijven.

De evolutie van navigatiesystemen liep synchroon met die van kaarttechnologie. Betere kaarten met meer poi’s (points of interest) en steeds betere spraaktechnologie maakten de bestaande systemen interessanter voor consumenten. En toen kwam Google Maps … Dat bleek de nagel aan de doodskist voor veel navigatiefabrikanten. Een gratis app, gecombineerd met de opkomst van smartphones die steeds krachtiger werden én 3G-internet dat steeds goedkoper werd? Dat leek voor de meeste mensen genoeg om aan hun navigatiebehoeften te voldoen.

Maar er was ook een keerzijde: door de opkomst van verbeterde techniek werd het namelijk ook voor andere partijen (opsporingsdiensten, internetbedrijven en adverteerders) steeds eenvoudiger om de locatie van gebruikers bij te houden. Daar kijken we in een volgend artikel naar.

▼ Volgende artikel
Mixen, pureren en hakken? Deze Philips handmixer is dé keukenfavoriet van 2025
© Philips
Huis

Mixen, pureren en hakken? Deze Philips handmixer is dé keukenfavoriet van 2025

De Philips HR3781/20 Handmixer is door consumenten uitgeroepen tot Best Reviewed van het Jaar 2025. En dat is niet zonder reden: deze alleskunner overtuigt in prestaties, gemak en veelzijdigheid - en dat zie je terug in de reviews.

Partnerbijdrage - in samenwerking met Philips

De publieksfavoriet volgens échte gebruikers

De Best Reviewed van het Jaar-award draait niet om mooie verkooppraatjes, maar om ervaringen van mensen die het product echt hebben gebruikt. Op Kieskeurig.nl delen duizenden consumenten hun mening over apparaten, gebaseerd op hoe die in de praktijk bevallen. Die ongefilterde reviews vormen de basis voor de jaarlijkse awards. Alleen producten die consequent goed scoren op gebruiksgemak, prestaties en tevredenheid komen in aanmerking. De Philips HR3781/20 handmixer heeft zich een jaar lang bewezen in keukens door het hele land - en dat leverde hem een plek op als publieksfavoriet van het jaar.

Een mixer die méér kan

De Philips HR3781/20 is geen gewone handmixer. Deze krachtpatser uit de 5000-serie levert 500 watt vermogen, wat bovengemiddeld is in deze productcategorie. Of je nu luchtig beslag mixt, brooddeeg kneedt of een warme soep pureert - dit apparaat draait er zijn hand niet voor om.

Wat de set echt compleet maakt, zijn de meegeleverde accessoires: naast gardes en deeghaken krijg je ook een staafmixer-opzetstuk, een hakmolen én een maatbeker met slimme opbergfunctie. Alles past netjes in elkaar en is makkelijk op te bergen.

Ook aan het gebruiksgemak is gedacht. Dankzij het ergonomische ontwerp ligt de mixer prettig in de hand, en het antispat-ontwerp zorgt ervoor dat je keuken schoon blijft - zelfs bij het mengen van vloeibare ingrediënten. Met vijf snelheden en een turbofunctie pas je de kracht eenvoudig aan je bereiding aan.

©Philips

Waarom gebruikers deze mixer aanraden

Wat gebruikers vooral waarderen aan de Philips HR3781/20, is hoe veelzijdig en compleet hij is. Velen geven aan dat de mixer in korte tijd onmisbaar is geworden. Zo noemt iemand het "een multifunctionele handmixer, niet meer weg te denken uit de keuken door de vele opties en manieren van gebruik." Van beslag kloppen tot soep pureren en groenten hakken: alles werkt soepel, en de opzetstukken klik je eenvoudig vast. Een gebruiker schrijft: "Ik gebruik hem voor simpele dingen zoals beslag maken of slagroom kloppen, maar ook voor soep pureren en groenten hakken. De accessoires werken goed en klikken makkelijk vast."

Ook de krachtige motor maakt indruk: "Zelfs bij het kneden van zwaardere brooddegen houdt hij zich goed staande," merkt een reviewer op. Het antispat-ontwerp valt eveneens in de smaak, met name door de slimme softstartfunctie: "Daardoor zit niet de hele keuken onder de spetters als je begint met mixen." Daarnaast krijgt ook het opbergsysteem veel lof. Zoals iemand opmerkt: "De accessoires klik je gewoon vast in het deksel. Zo ligt er niets los rond en dat bespaart echt veel ruimte."

Al met al is de toon in de reviews overtuigend positief: een krachtige, praktische mixer die aanvoelt alsof je meerdere apparaten in één keer in huis haalt.

©Philips

Een eerlijk oordeel

Natuurlijk is geen enkel apparaat zonder minpunten. Sommige gebruikers vinden het snoer aan de korte kant, wat vooral in keukens met minder gunstig geplaatste stopcontacten wat behelpen kan zijn. Ook wordt genoemd dat de mixer bij langdurig gebruik wat zwaar in de hand kan liggen. En bij heel stevig deeg moet je soms even doorzetten. Toch blijken dit voor de meeste mensen geen dealbreakers. Ze roemen vooral de kracht, veelzijdigheid en het gemak waarmee je de mixer gebruikt én weer opbergt. Daardoor wegen de kleine nadelen niet op tegen de dagelijkse voordelen. Of je nu een fanatieke thuisbakker bent of gewoon een handige hulp zoekt die meerdere apparaten vervangt: de Philips HR3781/20 is een slimme, doordachte keuze - en dat zie je terug in de enthousiaste beoordelingen.

©Philips

De Philips 5000 Series HR3781/20 handmixer

Ontdek hem
▼ Volgende artikel
Zijn je Odido-gegevens gehackt? Dit is wat er kan gebeuren
© ID.nl
Huis

Zijn je Odido-gegevens gehackt? Dit is wat er kan gebeuren

Op 12 februari 2026 maakte internet- en telefonieprovider Odido bekend dat hackers tot 6,2 miljoen accountgegevens hebben weten te bemachtigen. Dat betekent dat voor- en achternaam, bankrekeningnummers, telefoonnummers, geboortedata en in sommige gevallen ook nummers en geldigheid van paspoorten, id-kaarten en rijbewijzen zijn buitgemaakt. Wat kan er nu gebeuren met jouw gegevens en kun je benadeeld worden door de Odido-hack?

Omdat in ieder geval telefoonnummers en e-mailadressen zijn buitgemaakt bij de Odido-hack, is er - als je klant bent of de afgelopen twee jaar was van deze provider of haar zuster-onderneming Ben - grote kans dat je binnen de kortste keren een nep-e-mailbericht, neptelefoontje of nep-sms kunt ontvangen.

Telefoontjes

Word je gebeld door een anoniem nummer? Neem dan in eerste instantie de telefoon gewoon niet op, hoe gek dat misschien voor sommige mensen ook klinkt. Ja, het kan een belangrijk gesprek zijn, maar als het zo belangrijk is dat ze jou willen bereiken, dan spreekt diegene of het bedrijf dat jou probeert te bellen, heus wel een voicemailbericht in of bellen ze vrij snel weer opnieuw. Een hacker die in het bezit is van jouw telefoonnummer zal doorgaans niet direct snel achter elkaar bellen, of een voicemailbericht achterlaten.

Wordt er wèl een bericht achtergelaten? Luister deze dan goed af en bepaal voor jezelf of de voicemail overtuigend klinkt, geen buitenlandse taal of -accent bevat en of je niet wordt gevraagd terug te bellen naar een in het voicemailbericht genoemd telefoonnummer, tenzij je dat telefoonnummer hebt herkend als zijnde van bijvoorbeeld een familie of bekende, of van een instantie zoals een ziekenhuis.

Niet helemaal zeker van de herkomst? Google het telefoonnummer en je ziet al snel genoeg of dit een legitiem telefoonnummer is. Pas extra goed op bij nummers beginnend met 0900, 0906 of 0909: hier kan het zijn dat je extra kosten moet betalen die zomaar kunnen oplopen tot enkele euro's per minuut. Pas al helemaal op met buitenlandse nummers.

SMS-berichten

Wanneer telefoonnummers zijn gelekt - en dat komt vaker voor - is er ook een grote kans dat je sms-berichten ontvangt met een inhoud die enige urgentie vereist. Bijvoorbeeld een melding over een mislukte incasso (met als afzender Odido, de Belastingdienst of CJIB) en een link waar je op moet tikken voor meer informatie. Klik nooit op zo'n link: vaak wordt er een afgekorte url getoond, waardoor het erg lastig is om te achterhalen waar deze naartoe leidt zonder deze te openen.

De Belastingdienst of het CJIB sturen nooit e-mailberichten of sms'jes met een betaalverzoek voor een openstaande rekening of boete; die overheidsdiensten doen dat alleen via de post, Mijn Overheid of het digitaal loket van het CJIB zelf.

Geen vergoedingen of compensatie

Odido-klanten die zich zorgen maken over hun privacy nu hun gegevens op straat liggen, hoeven niet te rekenen op compensatie vanuit de provider. Ook niet als je besluit je paspoort of rijbewijs te vervangen voor een nieuw exemplaar. Dat vermeldt het bedrijf op een speciale pagina waar de hack wordt uitgelegd. Volgens Odido mag je een lopende aanvraag voor een nieuw abonnement niet annuleren als de wettelijke bedenktijd is verlopen. Volgens Odido is het datalek geen reden voor voortijdige opzegging, ook niet voor lopende abonnementen.

Automatische incasso's

Als je IBAN-gegevens en voor- en achternaam zijn ontfutseld, kan het in theorie mogelijk zijn voor een persoon die jouw gegevens heeft om automatische incasso's van jouw rekening af te laten schrijven. Dat kan echter alleen als die persoon zichzelf en de bankrekening die hij gebruikt, heeft aangemeld als een zakelijke entiteit. De kans dat dat gebeurt is vrij klein, omdat een persoon of bedrijf achter zo'n rekening bekend is bij de instanties. En mocht een dergelijk misbruik van incasso's plaatsvinden, dan kun je zelf als slachtoffer van zulke incasso's natuurlijk te allen tijden de machtiging terugdraaien: dat kan altijd binnen 60 dagen nadat de incasso heeft plaatsgevonden. Het is niet mogelijk om door iemand met een gewone betaalrekening - of dat nou een Nederlandse of een online rekening als Bunq of Revolut is - een incasso op iemands rekening uit te voeren.

E-mailberichten

Spamberichten zijn van alle tijden, dus wellicht vallen je nieuwe spamberichten niet op. Toch is de kans groot dat je na deze hack specifieke spam ontvangt, waarin dit keer ook echt persoonlijke gegevens van je zijn opgenomen, die overeen komen met de gegevens die bekend zijn bij Odido. Wees dus extra alert op e-mailberichten waarin je Odido-klantnummer in combinatie met je (mobiele) telefoonnummer en je huisadres worden vermeld: dit kan een manier zijn om jou ergens te laten inloggen op een valse website en zo nog meer gegevens van je te ontfutselen. Trap niet in e-mails van Odido waar wordt vermeld dat je je wachtwoord moet wijzigen naar aan leiding van de hack: Odido-wachtwoorden zijn namelijk niet gelekt.