Als je ooit de foto's op je digitale camera tot leven hebt zien komen op je TV, of de muziekbestanden die op je computer staan op je home theater-systeem hebt afgespeeld, heb je al kennis gemaakt met de magie van DLNA.

Deze breed geïntegreerde maar slecht begrepen technologie maakt het mogelijk om mediabestanden van een harde schijf of geheugenkaart naar andere apparaten op je thuisnetwerk te streamen zonder dat je een hele hoop codecs of bestandsformaten hoeft te kennen, of moet weten hoe je netwerk werkt. Lees ook: Zo luister je naar muziek met je NAS.

DLNA staat voor Digital Living Network Alliance, de handelsgroep die in 2003 door Sony gesticht werd. Voorafgaand aan DLNA was het opzetten van een home entertainment-netwerk een moeizaam proces waarbij je IP-adressen moest verzamelen en elk component moest configureren zodat het met andere apparaten kon communiceren, zonder enige garantie dat het uiteindelijk zou werken. DLNA heeft dit proces vereenvoudigd door één enkel protocol vast te stellen dat ervoor zorgt dat DLNA-gecertificeerde multimedia-apparaten van verschillende fabrikanten konden samenwerken.

Zo werkt het

DLNA verdeelt multimedia apparaten onder in 10 gecertificeerde klassen die in drie brede categorieën zijn onderverdeeld: Home Network Devices (pc's, tv's, av-receivers, spelconsoles), Mobile Handheld Devices (smartphones, tablets, digitale camera's), en Home Infrastructure Devices (routers en hubs).

De klasse van een apparaat wordt bepaald door de functionele mogelijkheden ervan - of het media opslaat, bedient of afspeelt - in plaats van het soort product. Dus het is mogelijk (het gebeurt zelfs vaak) dat een apparaat in meer dan één klasse valt. Sommige DLNA-gecertificeerde tv's kunnen bijvoorbeeld als Digital Media Player (wat betekent dat het apparaat media van andere apparaten kan lokaliseren en afspelen) geclassificeerd worden, en ook als Digital Media Renderer (omdat media naar het apparaat gestuurd kunnen worden door middel van een extern bedieningsapparaat).

©PXimport

Met DLNA verbind je veel apparaten makkelijk met andere devices.

Alle DLNA-gecertificeerde apparaten gebruiken Universal Plug and Play (UPnP) om elkaar te vinden en om met elkaar te communiceren op het netwerk. Wanneer je er één aan je router verbindt, zou het automatisch in de menu's van alle andere DLNA-gecertificeerde componenten moeten verschijnen, zonder dat je ook maar iets hoeft in te stellen.

In een voorbeeldscenario zou je een pc kunnen hebben met DLNA-gecertificeerde software die het apparaat in een mediaserver omtovert. Je DLNA-gecertificeerde speler - een televisie of gameconsole, bijvoorbeeld - zou de content op je pc kunnen doorzoeken en streamen. Een controller, zoals een tablet of smartphone, zou de content op de pc kunnen ontdekken en de tv opdragen om het af te spelen.

Om te beginnen

Met meer dan 4 miljard DLNA-gecertificeerde producten op de markt - waaronder tv's, blu-ray-spelers, opslagapparatuur, mediaboxen, smartphones, tablets, gameconsoles en sofware - is de kans groot dat je al meer dan één compatibel apparaat of applicatie in huis hebt. Afhankelijk van de fabrikant kan het zijn dat het product gebruik maakt van een versie van DLNA met een merknaam, zoals SmartShare (LG), SimplyShare (Philips), of AllShare (Samsung), maar wees gerust, het is allemaal dezelfde technologie en zal prima samenwerken.

Als je een recente pc, NAS, smartphone of tablet hebt, is deze waarschijnlijk gebundeld met DLNA-gecertificeerde software waarmee media op het apparaat herkend kan worden door de componenten op je netwerk. Als je een ouder model hebt kun je het echter nog steeds in een mediaserver omtoveren door een programma als Plex, Twonky, TVersity of Windows Media Player toe te voegen. Zelfs als de fabrikant van een component je in de richting wijst van haar eigen merk mediaserverprogramma (bijvoorbeeld Samsung's AllShare voor Windows), kan je vaak nog altijd een van de opties van derden gebruiken, maar het kan zijn dat je wat moet experimenteren om erachter te komen welke applicatie het beste werkt met het merk van je component.

©PXimport

Philips' SimplyShare is een versie van DLNA laat je muziek en andere media streamen tussen bijna al je devices.

Een ander gebied waarop DLNA een rommeltje wordt, is codecs. De DLNA-specificatie staat alleen een aantal veelgebruikte audio- en videoformaten toe, zoals WMA-, MP3-, MP4-, FLAC-, AVI- en MKV-bestanden, en veel andere worden niet ondersteund. Om het nog ingewikkelder te maken, ondersteunen verschillende implementaties van DLNA verschillende codecs. En zelfs ondersteunde formaten werken soms niet als de container, bitrate of andere details niet aan de DLNA-specificatie voldoen. Sommige DLNA-serversoftware zal proberen deze tekortkoming te compenseren door bestanden van een niet-ondersteund formaat gaandeweg te transcoderen naar een formaat dat wel voldoet, maar de resultaten zijn variabel.

Is DLNA nog wel nuttig?

DLNA is meer dan tien jaar geleden ontwikkeld, toen je alleen een foto of video van je computer naar je tv kon streamen door je lokaal opgeslagen media af te tappen. Tegenwoordig zijn er zo veel streaming- en sharing-sites als Spotify, Netflix en Flickr dat het oorspronkelijke doel van DLNA vervangen is door een veel eenvoudiger proces. Sony, de oprichter van DLNA, ondersteunt de standaard niet eens op haar PlayStation 4 (maar het lijkt erop dat het bedrijf dit misschien in de toekomst zal toevoegen).

Maar als je gigabytes aan media op je harde schijf hebt staan, is het de moeite waard om DLNA te proberen. Wees alleen bedacht op de beperkingen ervan, en wees bereid om met vallen en opstaan te leren welke combinatie van componenten en serversoftware op jouw netwerk het beste werkt.

Zelfs als DLNA uiteindelijk buiten de boot zou komen te vallen, blijft het verbond goed werk verrichten. Haar meest recente initiatief - VidiPath genaamd - is ontworpen om consumenten in staat te stellen om hun betaaltelevisiecontent over hun netwerk te streamen zonder dat er voor elke tv een extra settopbox nodig is.

Het is tijdelijk mogelijk om het eerste seizoen van de Amazon Prime Video-serie Fallout geheel gratis te zien.

De Fallout-serie is normaliter alleen te zien door een Amazon Prime Video-abonnement af te sluiten, maar de komende tijd zal het bedrijf gratis de afleveringen van het eerste seizoen op YouTube uitbrengen. Op moment van schrijven staan de eerste twee afleveringen er op, en de komende dagen volgt de rest.

De gratis afleveringen kunnen via het YouTube-kanaal van Amazon Prime Video bekeken worden. Tot 12 februari kan het eerste seizoen gratis via YouTube bekeken worden.

De gratis afleveringen zijn duidelijk bedoeld als promotie voor de serie, waarvan het tweede seizoen nu bezig is op Amazon Prime Video. Op 1 februari zal de laatste aflevering van dat tweede seizoen op Amazon Prime Video verschijnen.

Het succes van Fallout

In 2024 begon de fictieve Fallout-serie al op Amazon Prime Video, gebaseerd op de games van Bethesda. Met acteurs als Ella Purnell, Walton Goggins en Kyle MacLachlan wordt een alternatieve geschiedenis (en toekomst) geschetst waarbij de Verenigde Staten door een nucleaire winter geteisterd worden. Diverse samenlevingen houden het jarenlang vol in schuilkelders, en wanneer ze daar weer uit durven te komen, maken ze kennis met een aardoppervlakte die voorgoed veranderd is.

De serie bleek een grote hit en het eerste seizoen behaalde meer dan honderd miljoen kijkers. Ondertussen is al bevestigd dat er een derde seizoen komt - de opnames daarvan zullen in mei van start gaan.

Ook werkt Amazon aan een realityshow rondom Fallout, waarin deelnemers in een schuilkelder moeten leven en deel zullen nemen aan diverse spellen. Volgens de beschrijving "is het een spel van machtspatronen, populariteit en sociale strategieën waarbij uiteindelijk een gigantische geldprijs gewonnen kan worden". Verdere concrete detail zijn er nog niet, en het is ook niet duidelijk vanaf wanneer de realityshow op Amazon Prime Video te zien zal zijn.

Het is logisch dat Microsoft Copilot verankerd zit in Edge. Hierbij gaat de browser steeds verder en verschijnen er steeds meer AI-functies op. Ze zijn minder prominent aanwezig dan bij sommige concurrenten, maar maken alledaagse taken net een tikje slimmer en makkelijker.

AI-gestuurde taalhulpmiddelen

Lezen, luisteren, vertalen of schrijven: Edge schuift steeds meer slimme taalhulpen naar voren. Met een druk op Ctrl+Shift+U laat je een webpagina hardop voorlezen. Een smalle werkbalk verschijnt bovenaan, waarin je niet alleen kunt starten of pauzeren, maar ook de stem en het leestempo naar smaak aanpast. Je hoeft niet de hele pagina voor te laten lezen. Selecteer een passage, klik met de rechtermuisknop en kies Doorgaan met hardop voorlezen vanaf hier. Ook voor vreemde talen hoef je geen externe tools meer aan te spreken. Je laat ofwel een stukje tekst, ofwel de volledige pagina meteen in het Nederlands vertalen. Nog praktischer wordt het wanneer je zelf iets schrijft. Onder Instellingen / Talen kun je Hulp bij schrijven activeren. Vanaf dat moment houdt Edge je spelling en grammatica in de gaten en zie je suggesties direct oplichten in de tekst. Dankzij de ingebouwde Editor, die AI op de achtergrond inzet, worden je zinnen niet alleen foutvrij, maar vaak ook net wat scherper.

AI-themagenerator

Via de Instellingen onder Uiterlijk vind je nu een AI-themagenerator die op basis van een eenvoudige prompt een volledig nieuw thema creëert. Typ bijvoorbeeld een beschrijving van een sfeer, een kleurpalet of zelfs een fantasiebeeld, en binnen een paar minuten staat er een verrassend ontwerp klaar. Heb je geen inspiratie? Dan doet de knop Verras me het werk voor jou en zal de AI iets geheel onverwachts bedenken. Met één klik op Thema toepassen geef je de browser meteen een frisse, persoonlijke uitstraling.

Automatisch tabbladen organiseren

Wie vaak tientallen webpagina's tegelijk open heeft staan, weet hoe onoverzichtelijk die tabs kunnen worden. Met de functie Tabbladen organiseren breng je weer structuur in die chaos. Helemaal linksboven, onder de knop Tabblad actiemenu, vind je de nodige opties. Zo kun je bijvoorbeeld overschakelen naar verticale tabbladen of eerder gesloten tabbladen opnieuw oproepen. In hetzelfde menu duikt ook de functie Tabbladen organiseren op. Als je hierop klikt, verschijnt er een pop-upvenster dat aangeeft welke tabbladen gegroepeerd zullen worden, zodat je browserscherm meteen een stuk overzichtelijker oogt.

Drie lekkere Copilot+-laptops

Werk je veel met foto- en videobewerking of andere zware klussen, dan zit je goed met deze ASUS ProArt P16 OLED Copilot+PC H7606WP-RJ129X. Door de combinatie van een AMD Ryzen AI 9-chip en 32 GB werkgeheugen blijf je vlot werken, ook als je tegelijk exporteert, rendert en meerdere programma's open hebt. Het OLED-scherm laat diepe zwarttinten en veel detail in schaduwen zien, en met het touchscreen maak je snel aantekeningen of sleep je makkelijker door je tijdlijn.

De Acer Aspire 14 AI A14-52M-56CK is gemaakt voor dagelijks werk onderweg: compact, 1,4 kg en groot genoeg om comfortabel te typen en te multitasken. De Intel Core Ultra 5-processor en 16 GB geheugen houden Office, veel tabbladen en videobellen soepel, terwijl 512 GB opslag ruimte geeft voor documenten en mediabestanden. Handig is dat Acer het simpel houdt: geen touchscreen, dus je leunt op toetsenbord en touchpad. Met HDMI sluit je snel een extra scherm aan en via de 3,5mm-poort kun je bedraad luisteren of vergaderen zonder gedoe met koppelen.

Wil je een licht en flexibel systeem dat ook als tablet werkt, dan past de Microsoft Surface Pro 11 (wifi 7, 512 GB) echt wat voor jou. Het 13-inch touchscreen en het 2-in-1 ontwerp maken hem handig voor notities, schetsen en werken onderweg, zeker als je een Surface Slim Pen erbij neemt. De Snapdragon X Plus met 45 TOPS is gericht op AI-taken: Copilot kan je helpen met tekst, samenvattingen en het omzetten van een Word-bestand naar een PowerPoint, terwijl de chip tijdens gebruik leert en taken soepeler laat aanvoelen. Reken voor onderweg op een lange adem met een opgegeven accuduur tot 14 uur, en met wifi 7 heb je een snelle draadloze basis als je netwerk dat ondersteunt.