Hij is eindelijk aangekondigd, de Apple-smartwatch. Hij heet weliswaar geen iWatch, het is Apple Watch geworden. Niet zo'n heel creatieve naam maar dat is dan ook het enige dat je teleurstellend zou kunnen vinden aan dit nieuwe Apple-product. Apple Watch is alles dat je ervan gehoopt had, en méér!

Ontwerp

Laten we beginnen met het ontwerp, want dat is wat Apple als uitgangspunt heeft genomen. De meest gekke conceptontwerpen hebben we om de oren zien vliegen. Van gebogen displays tot, dunne armbanden zoals de Nike Fuel band, en zelfs displays die compleet om je pols gevouwen worden. Dat is het allemaal niet geworden. Apple doet niet aan circus, Apple doet aan ontwerpen. Het resultaat? Een horloge dat prachtig is om naar te kijken, zelfs als je alle technologische hoogstandjes die het bevat even negeert. Dat is wat ons betreft het eerste punt waarmee Apple zich onderscheidt: geen fraai stukje techniek dat er ook nog eens redelijk uitziet. Nee, ontwerp als uitgangspunt, een fraai horloge om je pols dragen, dat is wat Jony Ive heeft willen realiseren, en wat hem, wat ons betreft is gelukt.

©PXimport

De Apple Watch heeft een prachtige glanzende afwerking, en de ronde vormen die, sinds vandaag, ook de iPhone weer kenmerken. Opvallend is wel dat het horloge erg dik is rond de pols. In tegenstelling tot andere Apple-producten, bevat de Apple Watch een zeer duidelijk aanwezige fysieke knop, genaamd de Digital Crown (dat gaan wij vast de digitale kroon noemen). Dit is niet alleen een hommage aan het traditionele horloge, maar het zorgt ook voor een intuïtieve besturing, waarover later meer.

©PXimport

Een model voor iedereen

Wij vinden dat de Apple Watch prachtig ontworpen is, maar laten we niet vergeten dat smaken verschillen. Zo denkt Apple er ook over. Om die reden brengt het bedrijf niet één model uit, maar drie. De Apple Watch (standaardeditie) is gemaakt van roestvrij staal en ijzersterk saffierglas.

©PXimport

De Apple Watch Sport is gemaakt van aluminium en Ion-X glas (extra sterk voor tijdens het sporten, nemen we aan), en de Apple Watch Edition is gemaakt van 18-karaats goud, of in de kleuren geel of roze (of roze goud zoals Apple het noemt). Daarnaast zijn de horloges verkrijgbaar in twee maten, 38 mm (hoog) en 42 mm (hoog). Nog niet genoeg keuze? Dan is het fijn om te weten dat er een gigantische hoeveelheid horlogebandjes verkrijgbaar is, van roestvrij staal, tot leer tot stof, ieder met een subtiele afwerking en een fraaie sluiting. Combineer dat met de verschillend 'horlogedisplays' die je kunt kiezen, en je hebt een horloge dat je écht helemaal kunt afstemmen op je smaak.

©PXimport

Interface

Het ontwerp is belangrijk, je draagt dat horloge immers waarschijnlijk urenlang om je pols. Maar minstens zo belangrijk is hoe de interface werkt. Ook hier heeft Apple punten gescoord. We hebben zoveel interfaces gezien van concurrerende smartwatches die ontzettend geforceerd voelen. Berichten die letterlijk in het kleine scherm geperst zijn, omdat er ook ruimte nodig is voor de besturing. Dat is waar Apple de brug heeft geslagen tussen het traditionele horloge en de smart watch. Ja, de Apple Watch heeft een aanraakscherm, maar, zoals tijdens de Keynote al gezegd werd: zodra je allerlei dingen moet doen met je vingers, bedek je het hele scherm. Inzoomen, scrollen, waarden aanpassen (zoals de tijd)? Dat doe je op de Apple Watch niet met het aanraakscherm, maar met behulp van de Digital Crown aan de zijkant.

©PXimport

Na de muis en het touchscreen gebruiken we nu een wieltje.

Deze knop, die lijkt op de knop op een traditioneel horloge, heeft een functie die zich aanpast aan wat je op dat moment nodig hebt. Zit je in een lijst berichten? Dan is het een scrolwiel. Zit je in Apple Maps? Dan kun je ermee inzoomen. Druk je erop? Dan kom je terecht in het thuisscherm. Dat thuisscherm zal je overigens bekend voorkomen, het is immers gebaseerd op iOS. Maar dan anders. De apps worden weergegeven op een manier die we het beste kunnen omschrijven als een bijnkorf, waarbij iedere app een eigen honingraat vormt. Het blijft natuurlijk een kwestie van kleine pictogrammen in een scherm persen, maar het is briljant gedaan: het pictogram in het midden is groot, de pictogrammen daaromheen steeds kleiner. Het is eigenlijk de OS X Dock, maar dan driedimensionaal.

©PXimport

Force Touch

De Apple Watch heeft dus een aanraakscherm, maar Apple gaat nog een stukje verder. Het display ondersteunt namelijk Force Touch, een technologie die onderscheid kan maken tussen een zachte en een harde aanraking. Dat betekent dat even je horloge aantikken, een ander effect heeft dan er harder op drukken. Dit voegt een heel nieuw element toe aan de besturing, al moeten we nog wel even met eigen ogen zien hoe prettig dit werkt.

©PXimport

Navigeren gaat op scherm én met trillingen zodat je tijdens het lopen, fietsen of rijden niet op het scherm hoeft te kijken.

Haptic feedback

Je zit wellicht niet te wachten op nóg een apparaat dat allerlei geluid afspeelt wanneer je, bijvoorbeeld, een bericht ontvangt of een telefoongesprek. Om die reden ondersteunt de Apple Watch een technologie genaamd Haptic Feedback. Stiekem is dat natuurlijk gewoon een heel mooi woord voor een subtiele trilfunctie, maar wel eentje die je op je Apple Watch veel intensiever zult gebruiken dan op je iPhone. Waarom? Dat lees je zometeen.

©PXimport

Reageren op een bericht kan met aangepaste emoticons.

Berichten sturen

Als je al moeite hebt om een fatsoenlijk bericht te sturen op je iPhone, dan zit je waarschijnlijk niet te wachten op een miniatuurtoetsenbord. Dat is dan ook niet de bedoeling van de Apple Watch. Ten eerste heeft het horloge Siri ingebouwd, zodat je stemcommando's kunt geven (kom op Apple, het wordt echt tijd voor een Nederlandse Siri), en daarnaast kan het horloge soms op slimme wijze reacties voorspellen. Stel dat iemand je vraagt: Wil je ijs of chocola? Dan herkent het horloge de twee opties, en laat je er eentje aantikken als antwoord. Het zijn kleine subtiele manieren om de communicatie makkelijker te maken.

©PXimport

Maar het meest fantastische moet nog komen. Met de iWatch kun je elkaar kleine berichtjes sturen in de vorm van tekeningen. Zo kun je iemand een hartje sturen omdat je aan hem of haar denkt, of gewoon melig allerlei tekeningen over en weer sturen. De ontvanger wordt op de hoogte gesteld door en subtiel trilgevoel (daar is dus die Haptic Feedback), en kan je een berichtje terugsturen. Alsof je weer net als vroeger briefjes uitwisselt (we zien een hele nieuwe manier van spieken ontstaan). Vrij nutteloos, maar wel heel lief!

De mogelijkheid om iemand je hartslag te sturen (met behulp van de ingebouwde sensors), die dan gevoeld kan worden via de Haptic Feedback. Een hele intense manier van communiceren als je het ons vraagt.

©PXimport

Je kunt je hartslag ook weergeven en delen.

Bellen

We hadden erop gehoopt, maar zijn blij om het daadwerkelijk als mogelijkheid te mogen zien: bellen met je Apple Watch. Daar heb je natuurlijk wel je iPhone voor nodig (zoals voor vrijwel alles dat met de Apple Watch te maken heeft), maar het voelt natuurlijk wel heel futuristisch, gewoon een gesprek voeren met je polshorloge. Het enige dat we nog missen is een zwarte zelfdenkende auto met een rood licht dat heen een weer zwiept die we via ons horloge oproepen (voor iedereen die jonger is dan 20, niet te lang over nadenken), maar daar is Google druk mee bezig. Apple meldt er wel bij dat het horloge bedoeld is voor korte gesprekken, dus hoe het zit met de kwaliteit moeten we nog even ervaren.

©PXimport

De achterkant met de hartslagsensor.

Walkie Talkie

Walkie Talkies zijn niet nieuw. Je iPhone gebruiken als Walkie Talkie is ook niet nieuw, er zijn genoeg apps die die functionaliteit bieden. Maar je Apple Watch als Walkie Talkie gebruiken, dat voelt toch compleet anders. Hoe makkelijk is het om even op je horloge te tikken en naar je vrouw (die je op kunt roepen met een extra knop aan de zijkant) te roepen: ik ben over tien minuutjes thuis. We voorspellen dat de combinatie van deze oude techniek en de smartwatch, communicatie opnieuw zal definiëren. Het is gewoon makkelijker om snel even iets te roepen.

Health sensors

De reden dat wij ervan overtuigd waren dat de Apple Watch vandaag aangekondigd zou worden, was dat Apple Healtkit lanceert in iOS 8. Dat zou betekenen dat de Apple Watch allerlei sensors zou moeten bevatten die ons moeten helpen een gezonder leven te leiden. Dat blijkt ook het geval, al blijft het beperkt tot een hartslagsensor. Dat is ook niet zo vreemd, want de accelerometer en de GPS zijn al ingebouwd in je iPhone, en samen vormen ze een uitstekend beeld van je activiteiten en de invloed daarvan op je hartslag. Gezien het feit dat externe ontwikkelaars apps mogen ontwikkelen voor de Apple Watch, zijn we benieuwd wat dit voor innovaties oplevert.

©PXimport

©PXimport

Al je lichamelijke activiteit wordt bijgehouden.

NFC

Wat waren we blij dat de iPhone 6 NFC-technologie bevat (Near Field Communication). Stiekem hadden we de hoop dat Apple de technologie ook in de Apple Watch zou toepassen en gelukkig is dat het geval. Wat het betekent? Heel simpel: in de nabije toekomst kun je je Apple Watch gebruiken om te betalen bij uiteenlopende winkel- en restaurantketens. Maar het gaat verder. Want je kunt je horloge ook gebruiken om in te checken op het vliegveld, om maar eens wat te noemen (de eerste apps daarvoor zijn al ontwikkeld).

Meer, meer, meer

We hebben nog lang, lang, lang niet alles besproken. We hadden hoge verwachtingen van de iWatch, en hoewel we moeten wennen aan de naam Apple Watch, hebben we daadwerkelijk met open mond zitten kijken naar alle functies die de smartwatch bevat. Om er nog maar een paar te noemen: de Apple Watch fungeert als een afstandsbediening voor je Apple TV, als een afstandsbediening voor de camera van je iPhone (hoe handig is dat?!), je kunt het horloge gebruiken als navigatietool met Apple Maps, als Fitnesscoach, je kunt Passbook gebruiken, je kunt de muziek vanaf je iPhone streamen, je aandelen in de gaten houden en noem maar op. En dat zijn alleen nog maar de apps die Apple zelf ontwikkeld heeft.

©PXimport

Ontwikkelaars kunnen apps ontwikkelen met behulp van WatchKit.

Opladen

Hoe fantastisch we de Apple Watch ook vinden, het schiet natuurlijk niet op als het een drama is om het horloge op te laden. Apple heeft met geen woord gerept over de levensduur van de batterij, daar worden we stiekem wel een beetje zenuwachtig van. Het oplaadproces zelf is daarentegen prachtig ontworpen, volledig des Apples. Je laadt de Apple Watch op met behulp van een soort grote magneet die je tegen de onderkant van de behuizing klikt (een beetje zoals de MagSafe van je Macbook). Er is dus geen informatie over hoe lang het opladen duurt en hoe lang de batterij meegaat, maar Apple spreekt over 's nachts opladen, dus we hopen oprecht dat dit niet betekent dat je het horloge elke dag moet opladen.

©PXimport

De Apple Watch kan alleen samen met een iPhone worden gebruikt (vanaf iPhone 5).

Prijs en verkrijgbaarheid

Tot zover het goede nieuws. Het minder goede nieuws is namelijk dat de Apple Watch allesbehalve goedkoop wordt. Voor het goedkoopste model tel je 349 dollar neer. Hoeveel dat precies in euro zal worden is niet bekend, het zal zo rond de 300 euro liggen. 300 euro voor een horloge, dat vinden we nogal wat, zelfs als is het geen 'gewoon horloge'. Het zal Apple niet deren, we zijn ervan overtuigd dat men het er massaal voor wil neertellen. Wanneer? Dat is het tweede slechte nieuws. We zullen nog tot het nieuwe jaar moeten wachten voor we de Apple Watch kunnen kopen. Dat is pijnlijk, vooral omdat we zo enthousiast zijn over het horloge.

Microsoft Gaming-ceo Phil Spencer en Xbox-directeur Sarah Bond vertrekken bij het Amerikaanse bedrijf.

Dat hebben verschillende media vernomen, en Spencer zelf heeft het inmiddels ook bevestigd via social media. Daarbij publiceerde IGN ook interne e-mails van Microsoft's ceo Satya Nadella, de te vertrekken Spencer en de nieuwe Microsoft Gaming-ceo Asha Sharma en Matt Booty.

Naar verwachting vertrekt Spencer, die bijna veertig jaar bij Microsoft werkzaam was, aanstaande maandag. Xbox-president Sarah Bond - waarvan voorheen werd gedacht dat ze Spencer uiteindelijk zou vervangen - gaat ook weg. Asha Sharma is op dit moment nog de president van Microsofts CoreAI en gaat dus Microsoft Gaming bestieren. Matt Booty, het hoofd van Xbox Game Studios, wordt gepromoot naar chief content officer en zal nauw samenwerken met Sharma.

"Afgelopen najaar deelde ik met Satya dat ik nadacht over mijn vertrek en het beginnen aan het volgende hoofdstuk van mijn leven", zo stelt Spencer in zijn e-mail. "Vanaf dat moment gingen we aan de slag met onze aanpak, met het oog op het behoud van stabiliteit en het versterken van de fundering die we hebben gebouwd. Xbox is altijd meer dan een bedrijf geweest. Het is een levendige gemeenschap bestaande uit spelers, makers en teams die erg veel geven om wat we bouwen en hoe we dat doen. Het verdient een goed doordacht plan voor de toekomst."

"Ik wil Phil bedanken voor zijn uitzonderlijke leiderschap en samenwerking", aldus Nadella in zijn e-mail naar werknemers. "In meer dan 38 jaar bij Microsoft, waaronder 12 jaar aan het hoofd van de gamedivisie, heeft Phil geholpen met het transformeren van wat we doen en hoe we dat doen."

De nieuwe Microsoft Gaming-ceo aan het woord

Sharma, de nieuwe ceo van Microsoft Gaming, meldt in haar e-mail: "Mijn eerste taak is simpel: begrijpen hoe dit werkt en het vervolgens beschermen. Dat begint bij drie verplichtingen. Ten eerste geweldige games - daar begint alles mee. We moeten geweldige games hebben die door onze spelers geliefd worden." Vervolgens vertelt Sharma over het belang van onvergetelijke personages, de macht geven aan ontwikkelstudio's en iconische franchises.

"Ten tweede: de terugkeer van Xbox. We verbinden ons opnieuw aan onze trouwe Xbox-fans en -spelers, die de afgelopen 25 jaar in ons hebben geïnvesteerd, en de ontwikkelaars waar we de uitgebreide universa en ervaringen die onze spelers wereldwijd omarmen mee hebben gebouwd. We zullen onze afkomst eren met een vernieuwde inzet voor Xbox, te beginnen bij de console, die heeft gevormd wie we zijn." Sharma benadrukt daarbij dat games tegenwoordig op meerdere apparaten te vinden zijn, en spreekt uit dat Microsoft zich niet wil limiteren aan één apparaat. "Terwijl we uitbreiden op pc, mobiel en cloud, moet Xbox naadloos, onmiddellijk en waardig voor de gemeenschappen die we serveren voelen."

Het derde punt van Sharma is "de toekomst van spelen. We nemen de heruitvinding van spelen waar. Daarom zullen we investeren in nieuwe zakenmodellen en nieuwe manieren om te spelen door gebruik te maken van wat we al hebben: iconische teams, personages en werelden waar mensen van houden. Maar we zullen die werelden niet behandelen als statische IP om uit te melken en geld uit te onttrekken. We bouwen een gedeeld platform en gereedschappen die ontwikkelaars en spelers de macht geven om hun eigen verhalen te creëren en delen."

Over Spencer en de staat van Xbox

Phil Spencer werd in 2014 hoofd van Xbox, toen hij de opdracht had Xbox One van een gebrekkige release het jaar ervoor te redden. Tijdens die consolegeneratie werd onder andere het populaire Xbox Game Pass gelanceerd. Dankzij onder andere die service en zijn veelvuldige interviews werd hij al snel populair onder gamers.

Na de Xbox Series X en S-release in 2020 begon de mening over Spencer om te slaan, vooral gevoed door de veranderingen rondom Xbox als merk. Sinds enkele jaren komen de spellen van Xbox-ontwikkelaar zelfs vaak ook op andere platforms uit - bijvoorbeeld op PlayStation 5 en Nintendo Switch. Tegelijkertijd loopt de verkoop van de huidige Xbox Series X en S-consoles flink terug. Spencer zelf verscheen de afgelopen jaren steeds minder vaak in interviews, en ook de vele ontslagrondes en studiosluitingen binnen de Xbox-divisie zorgden voor reputatieschade.

Tegelijkertijd werden onder Spencers leiding grote aankopen als Bethesda en Activision Blizzard gedaan, bekend van gamefranchises als The Elder Scrolls, Fallout en Call of Duty.

Microsoft heeft eerder laten weten aan een nieuwe console te werken, die de grenzen tussen consoles en pc moet vervagen. Voor zover bekend wordt dit een apparaat die in feite pc-games af gaat spelen, alsmede Xbox-games, en waarop verschillende digitale pc-winkels bereikbaar zullen zijn - en dus niet alleen die van Microsoft zelf.

Het vertrek van twee belangrijke kopstukken binnen Microsofts gamedivisie is opvallend, zeker in combinatie met het feit dat de gametak van het bedrijf schijnbaar in een transitieperiode zit. Ook het feit dat de nieuwe ceo van Microsoft Gaming van CoreAI afkomt, houdt de gemoederen onder gamers bezig. Microsoft zet groots in op kunstmatige intelligentie, maar onder gamers heerst vooral onvrede over de invloed die AI tegenwoordig heeft op hun hobby. Sharma benadrukte in haar interne e-mail echter dat Xbox zich niet gaat richten op "zielloze AI-slop".

Toen je je laptop kocht, keek je waarschijnlijk vooral naar de processor, de grafische chip en hoeveel GB werkgeheugen erin zit. Of dat werkgeheugen DDR4 of DDR5 is, is voor de meeste mensen geen doorslaggevende factor. Toch is het wel handig om te weten wat de verschillen zijn tussen DDR4, dat je vooral in oudere laptops tegenkomt, en DDR5, dat bij nieuwe modellen meestal de standaard is. DDR5 kan per seconde meer data verwerken dan DDR4. Wat dat verschil betekent en wanneer extra gigabytes meer opleveren dan de stap naar DDR5, lees je in dit artikel.

De techniek achter DDR4 en DDR5

Het grootste verschil tussen DDR4 en DDR5 zit in de datasnelheid en bandbreedte. Zie het als een digitale weg: DDR4 is een prima route waar het verkeer netjes doorrijdt, DDR5 is een bredere snelweg waar per seconde meer data overheen kan. Daardoor hoeft de processor bij zware taken waarbij veel data heen en weer gaat (denk bijvoorbeeld aan videobewerking) minder vaak te wachten op nieuwe informatie. Let wel: die extra 'rijstroken' leveren pas winst op als je processor, grafische chip en software er ook echt gebruik van maken. Bij lichte taken, zoals browsen en tekstverwerken, is werkgeheugenbandbreedte zelden de bottleneck. Gaat dat langzaam, dan heeft dat eerder te maken met de processor, opslag, of de browser.

DDR5 kan ook helpen met het energieverbruik, omdat het op een lagere spanning werkt: 1,1 volt in plaats van 1,2 volt bij DDR4. In een laptop kan dat iets schelen, al hangt het effect af van wat je doet en hoe de rest van het systeem is opgebouwd. Daarnaast zit bij DDR5 een deel van de stroomregeling op de geheugenmodule zelf. Dat kan de stroomvoorziening stabieler maken, maar het maakt de module ook wat complexer om te produceren.

Wat biedt DDR5 in de praktijk?

DDR5 komt vooral tot zijn recht bij taken die veel werkgeheugenbandbreedte vragen, zoals 8K videobewerking of complexe simulaties. Daarbij blijft de processor (en soms de GPU) meestal de doorslaggevende factor: die bepaalt of je systeem zo'n klus überhaupt vlot aankan. DDR5 kan helpen om wachttijd te verminderen, maar het maakt een trage CPU niet ineens snel. Een ander voordeel is dat je per module hoge capaciteiten kunt halen. Voor zware desktop-werkstations zijn systemen met 256 GB aan werkgeheugen inmiddels realiteit. Bij laptops ligt die grens doorgaans lager, vaak rond de 128 GB, omdat ze meestal minder geheugenslots hebben. Bovendien is het werkgeheugen bij veel modellen vastgesoldeerd, waardoor je later niet kunt uitbreiden.

©Batorskaya Larisa

DDR5 voor gamers: nodig of niet?

Voor gamers blijft het voordeel van DDR5 vaak beperkt. In veel games gaat het om een klein verschil, en op 1440p of 4K zie je dat meestal nog minder terug omdat je dan eerder tegen de grens van de videokaart aanloopt dan tegen die van het werkgeheugen. Ook hier geldt: de keuze voor CPU en vooral GPU bepaalt je gameprestaties veel sterker dan de stap van DDR4 naar DDR5. Dat verschil tussen DDR4 en DDR5 is onderzocht in een vergelijkingstest van de gezaghebbende site Tom's Hardware. Daarbij ging het bijvoorbeeld om 3% verschil in gameprestaties in Assassin's Creed Valhalla, 2% in Far Cry 6, Tom Clancy's Ghost Recon Breakpoint, Watch Dogs: Legion en Borderlands 3, en 1% in Shadow of the Tomb Raider en Wolfenstein: Youngblood.

©Crystal Dynamics

Is een laptop met DDR4 nog goed genoeg?

Ja, voor de meeste Nederlanders is een laptop met DDR4 nog steeds goed genoeg. Gebruik je hem vooral voor internetten, Netflix kijken, Microsoft Office en af en toe een simpele fotobewerking, dan merk je in de praktijk nauwelijks verschil tussen DDR4 en DDR5. Bij laptops is DDR4 of DDR5 bovendien vaak geen losse keuze: het hangt samen met de generatie processor die in het model zit.

DDR5 kan wel voordeel geven bij zwaardere taken waarbij de computer grote hoeveelheden data tegelijk moet verwerken, maar dat wordt pas echt interessant als je met zware programma's werkt, of als je games zo soepel mogelijk wilt laten lopen - ervan uitgaande dat je CPU en GPU die werklast ook aankunnen. Denk aan situaties waarin je merkt dat je laptop moeite heeft om alles bij te houden, ook al staat de beeldkwaliteit niet eens extreem hoog. In veel situaties blijft het verschil klein. Belangrijker is vaak de hoeveelheid werkgeheugen: 16 GB voelt meestal merkbaar fijner dan 8 GB, ongeacht of het DDR4 of DDR5 is.

DDR4 is niet meer vanzelfsprekend goedkoop

Lange tijd was DDR4 de slimme, goedkope keuze als je vooral op de prijs lette: het verschil met DDR5 was groot. Door de huidige tekorten klopt dat beeld minder. DDR4-geheugen is flink duurder geworden; in sommige gevallen is de prijs zelfs meer dan verdubbeld. DDR5 is ook duurder geworden, maar omdat de productie van DDR4 wordt afgebouwd, kan DDR4 relatief harder in prijs oplopen. Daardoor ligt DDR4 in veel gevallen dichter tegen DDR5 aan dan je zou verwachten. Wie nu een nieuw systeem koopt, is met DDR4 vaak nog steeds het minst kwijt, alleen is 'goedkoop' bij werkgeheugen momenteel een rekbaar begrip.

©ronstik

Upgraden: wat wel en niet kan

DDR4 en DDR5 zijn nooit onderling uitwisselbaar, ook niet in een desktop. De inkeping zit op een andere plek en het platform moet het juiste type werkgeheugen ondersteunen. Je kunt dus geen DDR5 plaatsen in een systeem dat voor DDR4 is gemaakt, en andersom ook niet.

Bij laptops betekent dit meestal dat als je wilt overstappen op DDR5 je een nieuwe laptop zult moeten kopen. Veel laptops hebben namelijk geen uitbreidbaar werkgeheugen meer: de geheugenchips zitten voor ruimte- en kostenbesparing op het moederbord gesoldeerd, en bij sommige ontwerpen zelfs in hetzelfde pakket als de processor. Dan kun je later niets meer bijprikken. Dat is ook precies waarom DDR4 vs DDR5 bij laptops zelden de hoofdvraag is: je kiest een model, en daar hoort dit type geheugen bij.

Bij een desktop heb je vaak meer speelruimte, maar ook daar is het geen kwestie van alleen de geheugenmodules wisselen. Wil je van DDR4 naar DDR5, dan heb je een moederbord nodig dat DDR5 ondersteunt, en vaak ook een processor die bij dat moederbord past. Heb je vooral te weinig werkgeheugen (bijvoorbeeld 8 of 16 GB) en merk je dat je pc daardoor traag wordt, dan is extra DDR4 bijplaatsen meestal de goedkoopste verbetering. Pas als je toch al toe bent aan een grotere upgrade van je pc, wordt de stap naar DDR5 logisch.

Wanneer moet je echt upgraden?

Echt upgraden is pas zinvol als je merkt dat je huidige machine niet meer probleemloos werkt bij zware klussen zoals grote fotobestanden bewerken, video's monteren of veel dingen tegelijk doen. Heb je nu een laptop met 16 GB of 32 GB DDR4 die nog vlot werkt? Blijf die dan vooral gebruiken zolang de prijzen zo hoog liggen. Twijfel je, kijk dan eerst wat de oorzaak van de mindere prestaties is: zit je werkgeheugen tegen zijn limiet, of zijn het vooral je processor of GPU die de klus niet bijbenen?

Zo controleer je of je extra RAM nodig hebt

Voordat je besluit om een flinke investering te doen in een nieuw systeem of extra geheugen, is het slim om te kijken hoe je huidige computer presteert onder druk. Je kunt dit eenvoudig zelf testen op zowel Windows als Mac.

Windows

Open eerst de programma's die je normaal gesproken tegelijk gebruikt, zoals je browser met veel tabbladen, Word en een videocall. Druk daarna op Ctrl + Shift + Esc om Taakbeheer te openen. Ga naar het tabblad Prestaties en klik op Geheugen. Kijk vervolgens naar de grafiek en het percentage dat in gebruik is: blijft dat langere tijd rond de 80 tot 90 procent hangen terwijl je gewoon je dagelijkse werk doet, dan zit je tegen de grens van je werkgeheugen aan. Dat merk je vaak aan kleine haperingen, zoals tabbladen die trager laden of apps die later reageren. Zie je tegelijk dat je pc veel met de schijf bezig is, bijvoorbeeld omdat programma's ineens langzamer worden terwijl je opslaglampje blijft knipperen, dan is de kans groot dat Windows tijdelijk data op de SSD parkeert omdat het werkgeheugen volloopt.

Apple

Open je gebruikelijke programma's en druk daarna op Command + Spatiebalk. Typ Activiteitenweergave en druk op enter. Klik bovenin op het tabblad Geheugen en kijk onderaan naar de grafiek bij Geheugendruk. Is die groen, dan is er niets aan de hand. Wordt de grafiek geel of rood, dan heeft je Mac meer geheugen nodig om alles vlot te blijven draaien. Let ook op Gebruikte swap: als dat oploopt tot meerdere gigabytes, dan is je werkgeheugen in de praktijk te krap.