Als je jaarlijks tienduizenden schepen door de drukste haven van Europa moet loodsen, dan is automatisering een goede uitkomst. Rotterdam wil in kaart brengen hoe autonoom varen iets kan toevoegen. En wat kun je daar nou beter voor gebruiken dan een slimme boot? Dit is het Floating Lab.

Net als op de snelweg werkt ook de scheepvaart in rap tempo toe naar automatisering. De voordelen zijn al snel duidelijk: minder personeel, efficiënter brandstofverbruik, nauwkeuriger planningen… Het zijn stuk voor stuk manieren om veiliger en goedkoper te varen.

Het is niet alleen de binnenvaartsector waar automatisering in opkomst is. Ook de haven van Rotterdam heeft daar interesse in. Daarom gaat er nu een boot uitgerust met camera’s, sensoren en andere meetapparatuur rondvaren om data te verzamelen en zo te leren hoe automatisering een rol kan spelen in de haven. Het mandaat van dit zogeheten ‘floating lab’ is breed, het onderzoeksveld groot.

De nieuwe boot is aanvankelijk onderdeel van een experiment waaraan iedereen kan deelnemen en dat nog alle kanten op kan, legt Harmen van Dorsser uit. Hij is ‘programmamanager nautiek en innovatie’ in de drukste haven van Europa, en ziet veel mogelijkheden voor automatisering in Rotterdam. “We willen bijvoorbeeld onderzoeken hoe we hier om moeten gaan met grote hoeveelheden videobeelden. Een boot die met behulp van camera’s vaart verstuurt daar terabytes van. We moeten hier leren hoe we zulke hoeveelheden goed moeten versturen en verwerken.”

Ook willen de initiatiefnemers kijken of het de moeite waard is waterstanden te meten of hoe weersomstandigheden gemeten kunnen worden. De camera’s kunnen ook kademuren inspecteren, of objecten in het water detecteren - de mogelijkheden zijn eindeloos.

Het precieze plan voor het ‘floating lab’ is bewust erg breed gehouden. Het lab is vooral een experiment, dat in de toekomst kan worden uitgebreid met nieuwe mogelijkheden. Daarbij wordt gekeken naar de eventuele behoeften. Is het interessant om proeven uit te voeren met varen zonder bemanning? Dan is dat een optie. Of misschien blijkt de boot wel juist geschikt om de communicatie in de haven te verbeteren. Bovenal gaat het nog om proeven die bepaalde aspecten van het drukke havenleven kunnen verbeteren.

©PXimport

Geen doel maar een middel

Autonomie kan bijvoorbeeld voor meer veiligheid in de haven zorgen. Van Dorsser: “Bijvoorbeeld bij brand. Als je een blusboot daar uit zichzelf naartoe kunt laten varen breng je minder bemanning in gevaar. Dat zijn scenario’s die voor ons interessant zijn. We moeten dan kijken of dat mogelijk is, en tegen welke problemen we eventueel aan lopen.”

Van Dorsser benadrukt dat het niet de bedoeling is om het volledige vaarverkeer in Rotterdam te automatiseren. Dat is te ingewikkeld, en is niet eens zo voordelig. “Uiteindelijk levert dat niet zo heel veel besparingen op”, zegt hij. “Op grote schepen die hier in de haven komen vervang je uiteindelijk misschien twee of drie bemanningsleden, dat gaat het verschil niet maken. In de binnenvaart wel, daar kunnen we dat soort bevindingen dan wel mee delen.” Autonoom varen is volgens van Dorsser dan ook in ieder geval voor de haven geen doel op zich. “Het gaat erom dat varen veiliger wordt, dat je efficiënter leert communiceren, dat je slimmer vaart. Autonomie is daar slechts een onderdeel van.”

Om hun doel te bereiken heeft de haven een oude patrouilleboot afgestoft. Die is voorzien van sensoren, camera’s en andere meetapparatuur. In de toekomst wordt dit floating lab een drijvende speeltuin waar bedrijven, scholen, startups en onderzoekers mee aan de slag kunnen. “We merkten dat vooral veel kleine bedrijven moeite hadden om een geschikt platform te vinden om hun nieuwe technologie op te testen”, zegt van Dorsser. “Wij hadden een boot beschikbaar en besloten die daarvoor in te zetten.”

©PXimport

Het floating lab is in principe voor iedereen beschikbaar die een goed idee heeft omtrent autonoom varen. Het wordt, in de woorden van van Dorsser, een ‘innovatie-ecosysteem’. De haven werkt samen met het onderwijs en startups. “We willen samenwerken met iedereen die innoveert in de nautische sector.”

Openheid is daarom belangrijk, zegt van Dorsser. De haven maakt bijvoorbeeld alle datasets die door de sensormetingen worden gemaakt openbaar. Zo kan iedereen ermee aan de slag. Daarnaast volgt een groep studenten een minor Kunstmatige Intelligentie. Ze worden door havenmedewerkers begeleid. “Deze data worden hun casus”, vertelt hij.

Behoefte van de markt

Dat gebeurt natuurlijk niet zonder reden. De haven heeft er zelf ook veel aan om met het bedrijfsleven samen te werken. “Voor ons is het heel nuttig om te weten waar de markt behoefte aan heeft. We leren wat ze nodig hebben in de toekomst, en kunnen daar op inspelen. Als havenautoriteit zijn we ook beleidsmakers, we bepalen de regels voor veiligheid, dus die kennis is voor ons belangrijk om te hebben.” Met het project stimuleert de haven ook de Nederlandse economie, en dan met name de hoogtechnologische sector. Die staat binnen Europa goed aangeschreven. Dat moet zo blijven. “Door bedrijven over te halen zich hier in de buurt te vestigen stimuleer je de ‘BV Nederland’, en ook de ‘BV Rotterdam’.”

Het is niet de eerste stap die Rotterdam richting innovatie zet. Begin 2018 meldde de havenautoriteiten al dat het in 2025 klaar wilde zijn om de eerste autonome schepen te verwelkomen. Daarvoor wordt samengewerkt met bedrijven zoals IBM, die kunstmatige intelligentie inzetten om berekeningen te doen over alle data die wordt verzameld via sensoren en Internet of Things-apparatuur. Een belangrijk doel van dat experiment is om de totale tijd die schepen in de haven doorbrengen te verminderen. Daardoor zou de haven ruim 70.000 euro per uur kunnen besparen, zei CFO Paul Smits begin dit jaar.

Ook voor het ‘floating lab’ is er zo’n samenwerking. De haven werkt samen met Captain AI, een startup uit Rotterdam die kunstmatige intelligentie loslaat op de data. De uitkomsten zijn niet alleen voor de haven, maar voor de hele scheepvaartwereld. “Met die data kunnen we een simulatiemodel bouwen”, zegt Gerard Kruisheer, oprichter van het bedrijf in een interview. “Zo kunnen we vervolgens een algoritme ontwikkelen waarmee een schip onbemand kan varen.”

Dat past allemaal in het grotere plaatje van een haven die steeds moderner wordt. Voorlopig blijft het floating lab een experiment, maar ook een uitnodiging volgens van Dorsser. Meer bedrijven die zich aansluiten betekent namelijk ook meer kennis over het onderwerp – en uiteindelijk een nóg slimmere haven.

Google's AI-assistent Gemini kan nu muzieknummers van maximaal dertig seconden genereren voor gebruikers.

Google heeft gisteren laten weten dat het de Lyria 3, een bètaversie van het generatieve muziekmodel van Google DeepMind, heeft geïntegreerd in Gemini. Daardoor kunnen gebruikers van de AI-tool nu middels een prompt een muzieknummer van maximaal dertig seconden lang laten genereren - zelfs in het Nederlands.

Daarbij bepalen gebruikers zelf het genre van de muziek, alsmede het onderwerp waar de songteksten over gaan. Aldus Google: "Of je nu een wild idee beschrijft of een foto uploadt – denk aan de prompt 'een komische R&B slow jam over een eenzame sok die zijn ware liefde vindt' – Gemini tovert het in een paar seconden om tot een pakkende track van hoge kwaliteit. Wil je het nóg persoonlijker maken? Dan kun je Gemini zelfs vragen om zich te laten inspireren door iets wat je zelf uploadt."

Het is voor gebruikers ook mogelijk om audio te uploaden in Gemini en te vragen of deze met de AI-assistent zijn gecreëerd. Op die manier kan men achterhalen of het om met AI gemaakte muziek gaat. Dat kan omdat elk nummer een onhoorbaar SynthID-watermerk krijgt.

"Het idee achter Lyria 3 is niet per se om de volgende grote Grammy-hit te scoren", aldus Rachid Finge van Google Benelux, "maar vooral om je een leuke, nieuwe manier te geven om een verhaal te delen met vrienden. Tenzij je Linda, Pamela of Rosanna heet, heb je waarschijnlijk nog nooit een track gehad die over jezelf gaat. Het blijkt ook erg leuk te zijn om in no-time een liedje voor je kinderen te maken over opruimen, naar bed gaan of de tafel van 7 in bubblegum pop stijl!"

Geïnteresseerden kunnen het nu zelf uitproberen via de desktopversie van Gemini - binnen enkele dagen moet het ook via de mobiele app mogelijk worden. Het kan met alle versies van Gemini, dus ook de gratis edities, maar mensen die betalen voor Gemini via een Google AI Plus-, Pro- en Ultra--abonnement krijgen hogere limieten voor het genereren van tracks, al is niet duidelijk wat die hogere limieten precies inhouden.

We zijn de diepste krochten van de aarde binnengeslopen, met de vrienden van bol aan onze zijde, om ervoor te zorgen dat we deze week een PS5-exemplaar van Styx: Blades of Greed weg kunnen geven, en dat misschien wel aan jou.

De Styx-reeks staat bekend om zijn stealthgameplay, waarin je heel veel verschillende opties krijgt om zwaarbewaakte forten en dergelijke locaties binnen te dringen. In het nieuwe deel, Blades of Greed, krijgt dit een meer open wereld-achtige opzet, maar dit geeft de titulaire goblin juist veel meer opties om de verschillende diefstallen uit te voeren. Er is heel goed nagedacht over het leveldesign, en hoe Styx’s verschillende vaardigheden daarbij aansluiten.

Styx’ voornaamste vaardigheid is overigens dat hij de oren van je kop praat. Als een soort Deadpool na drie trays Red Bull maakt de titulaire goblin continu grappen en opmerkingen, wat je wel een beetje moet liggen - of uit moet kunnen filteren. Gezien hij een kleine en relatief zwakke goblin is, is volledig in de aanval gaan voor Styx vaak geen handige keuze, maar het kan wel enorm bevredigend zijn als je even schoon genoeg van hem hebt.

Goed, de game is nu uit, maar wat moet je doen om te winnen? Ga naar de website van bol, vind de productcode in de url (bestaande uit zestien cijfers) en vul die hieronder in het invulformulier in! Vergeet ook niet je naam en emailadres in te vullen, dan sturen we je zo snel mogelijk een code om de game fysiek op bol.com te bestellen!

Doet het invulformulier het niet? Druk dan hier.