Vanaf begin komend jaar blokkeren de bekende browsers sommige beveiligde websites. De SHA-1-beveiliging is namelijk achterhaald, die versleuteling uit 1995 is anno nu best kraakbaar.

Google, Microsoft en Mozilla voeren elk wijzigingen door in hun webbrowsers om de oude versleutelingstechniek SHA-1 (secure hash algorithm) voortaan te weigeren. Internetgebruikers worden dan bij het surfen naar dergelijke sites geconfronteerd met foutmeldingen. Websites komen op een zwarte lijst als ze voor hun beveiligde verbinding certificaten gebruiken die nog vertrouwen op het uit 1995 stammende SHA-1. Beveiligde verbindingen zijn dan namelijk af te tappen. Daarnaast kunnen nepsites voor bijvoorbeeld phishing zich met een nagemaakt beveiligingscertificaat voordoen als legitieme sites.

‘Bedreiging voor het web’

Google doet de bejaarde versleuteling in de ban met ingang van Chrome-versie 56. Die nieuwe versie is nu in de testfase en staat gepland om eind januari als definitieve release uit te komen. Google stelt dat de kraakbaarheid van hashing-algoritme SHA-1 binnenkort praktische aanvallen mogelijk maakt die een bedreiging vormen voor beveiligde webverbindingen. Chrome zal SHA-1 certificaten voor websites niet langer vertrouwen en dus toegang tot zulke onveilige sites blokkeren.

Ook Microsoft voert begin 2017 een zogeheten uitfasering door voor SHA-1. Zijn browsers Internet Explorer (IE) en Edge blokkeren vanaf 14 februari toegang tot websites die nog de oude versleuteling gebruiken. Daarbij krijgen gebruikers een waarschuwing voorgeschoteld, die meldt dat het door de website gebruikte beveiligingscertificaat niet valide is. “Hoewel we het met klem ontmoedigen, hebben gebruikers wel de optie om de foutmelding te negeren en door te gaan naar de website”, blogt Microsoft.

Stapje voor stapje

Firefox-maker Mozilla biedt zijn gebruikers straks ook de optie om websiteblokkering te omzeilen. Bij de invoering van de SHA-1-exit en de daaruit voortvloeiende waarschuwing voor onveilige verbindingen gaat Mozilla voorzichtig te werk. Firefox-versie 51 is het kantelpunt, maar de uitfasering wordt eerst naar een deel van de gebruikers uitgerold en geleidelijk aan breder doorgevoerd. Firefox 51 is nu uit als Developer Edition en komt eind januari als definitieve release.

Ondertussen heeft Apple nog geen formele plannen bekendgemaakt om SHA-1 uit te faseren voor zijn Mac- en iOS-browser Safari. Op macOS heeft Safari in de developersmodus wel allang een optie om SHA-1 certificaten als onveilig te behandelen. Met ingang van macOS Sierra (versie 10.12) worden websites met SHA-1 certificaten niet langer als veilig gezien. Deze stap voorwaarts gebeurt op bescheiden wijze: Safari toont in de adresbalk niet langer een slotje.

Kraakdoorbraak

Het schrappen van SHA-1 is al geruime tijd in aantocht. Het algoritme voor de eenrichtingsversleuteling (hashing) van data is in 2005 al ondermijnd en sindsdien zijn telkens stappen gezet waarmee de kraakbaarheid steeds dichterbij kwam. Eind 2015 hebben wetenschappers echter een doorbraak geboekt in het praktisch kraken van SHA-1.

Daarbij heeft een Nederlandse onderzoeker van het Centrum voor Wiskunde en Informatica (CWI) bijgedragen. Dit onderzoek en de inzet van voortschrijdende technologie, zoals de forse rekenkracht die GPU’s bieden, zorgt ervoor dat het kraken van SHA-1 aanmerkelijk goedkoper kan.

Bejaard

Sinds mei 2016 is het gebruik van SHA-1 op het web al flink afgenomen. Mozilla heeft een daling waargenomen van 3,5 naar 0,8 procent. Eind 2015 waren er nog bijna 1 miljoen sites met SSL-certificaten op basis van SHA-1.

De bejaarde versleuteling doet echter niet alleen dienst voor websitecertificaten die de verbinding tussen website en bezoeker moeten beveiligen. Het algoritme wordt ook gebruikt voor versleuteling van opgeslagen gebruikersgegevens zoals wachtwoorden. Zo is het recente uitlekken van gebruikersaccounts van datingsite Adult Friend Finder mede te danken aan gebruik van SHA-1. Verder blijkt een in 2012 gestolen database met gebruikersgegevens van LinkedIn ook ‘beveiligd’ met de oude techniek.

Op elektronicabeurs CES in Las Vegas heeft ASUS vier nieuwe mini-pc's laten zien. De compacte computers moeten meer rekenkracht bieden voor kunstmatige intelligentie en zware grafische taken, maar nemen nauwelijks ruimte in op een bureau.

De nieuwe modellen - ASUS NUC 16 Pro, ExpertCenter PN55, ROG GR70 en Ascent GX10 - draaien op de nieuwste Intel- en AMD-processors. Daarmee mikt ASUS met deze pc's op mensen die hun computer intensief gebruiken, maar ook op gamers die een krachtig systeem willen dat weinig ruimte inneemt.

De ASUS NUC 16 Pro draait op een Intel Core Ultra X9 Series 3-processor en haalt tot 180 TOPS (trillion operations per second), bijna het dubbele van zijn voorganger. Hij ondersteunt snel LPDDR5x-geheugen, heeft twee 2.5G-netwerkaansluitingen en is uitgerust met WiFi 7 en Bluetooth 6.0. De behuizing is stevig gebouwd en getest om hitte, kou en trillingen te weerstaan. Zijn afmetingen? 144 x 117 x 42mm - ongeveer zo groot als een half pak suiker.

De ASUS ExpertCenter PN55 richt zich op gebruikers die een kleine maar complete werk-pc willen. Binnenin zit een AMD Ryzen AI 400-processor met geïntegreerde Radeon 800M-graphics en een aparte chip voor AI-taken tot 55 TOPS. De PN55 ondersteunt Copilot+ in Windows en heeft veel aansluitingen, waaronder zes USB-poorten en twee netwerkaansluitingen. Ook zijn er WiFi 7, Bluetooth 5.4, een vingerafdruksensor en een ingebouwde microfoon voor spraakbediening.

Voor gamers is er de ROG GR70, de eerste mini-pc van ASUS onder het ROG-label. Hij combineert een AMD Ryzen 9-processor met een NVIDIA GeForce RTX 5070- of RTX 5060-grafische kaart. Volgens ASUS levert hij prestaties die vergelijkbaar zijn met een desktop, maar dan in een veel kleinere behuizing (282mm x 187mm x 56 mm). Een drievoudig koelsysteem houdt de onderdelen koel en het geluid beperkt.

De ASUS Ascent GX10 is de krachtigste van de vier. Deze kleine CoPilot+ desktop gebruikt de NVIDIA GB10 Grace Blackwell Superchip met 128 GB geheugen en kan volgens ASUS rekenprestaties op het niveau van datacenters leveren. De GX10 kan zelfstandig draaien of gekoppeld worden aan een tweede systeem voor lokale AI-training of modelontwikkeling.

Beschikbaarheid

Prijzen en releasedata zijn nog niet bekend. ASUS verwacht de nieuwe mini-pc's later in 2026 uit te brengen.

Wat betekent TOPS?

TOPS staat voor trillion operations per second en geeft aan hoeveel berekeningen een chip per seconde kan uitvoeren. Bij AI-toepassingen, zoals spraakherkenning of beeldanalyse, is een hoger aantal TOPS een maatstaf voor snellere verwerking en betere prestaties bij machine learning-taken.

©ID.nl

Firefox toont nu AI-chatbots in de zijbalk terwijl je surft. Handig, want daarbij kies je zelf welke AI je gebruikt. De ene vat een YouTube-filmpje voor je samen, de andere helpt je een paklijst te maken voor je fietsvakantie. Zo heb je altijd slimme assistentie binnen handbereik, zonder het tabblad te verlaten.

AI-chatbot selecteren

Vanaf Firefox 133 kun je kiezen uit een reeks AI-chatbots via een vernieuwde zijbalk. Het aanbod varieert per regio. Bij ons zijn er vijf beschikbaar: Google Gemini, Anthropic Claude, ChatGPT, HuggingChat en Le Chat Mistral. Deze AI-chatbots kunnen je helpen bij het samenvatten, brainstormen, afbeeldingen genereren en het schrijven van teksten. Om de zijbalk te activeren, druk je eerst op de Alt-toets van je laptop om het bovenste taakmenu zichtbaar te maken. Ga vervolgens naar Beeld / Zijbalk / AI-chatbot. In de zijbalk klik je op de Sparkle-knop, kies je een chatbotaanbieder en bekijk je de details. Je kunt via die weg ook een account aanmaken bij de gekozen dienst.

Schakelen tussen de chatbots

Je kunt op elk moment van chatbot wisselen, zo vaak je maar wilt. Zo geef je bijvoorbeeld de voorkeur aan ChatGPT voor schrijftaken, terwijl je voor het samenvatten van een online-video liever Google Gemini gebruikt. Om van chatbot te wisselen, klik je op het chatbotpictogram in de zijbalk. Er verschijnt dan een dropdown-menu met alle beschikbare chatbots. Wil je eerst meer informatie over een bepaalde chatbot? Klik dan op Chatbotgegevens bekijken.

Snelkoppelingen verwijderen

Is deze toevoeging toch net een stap te ver voor jou? Dan kun je de AI-chatbot-snelkoppeling eenvoudig uit de Firefox-zijbalk verwijderen. Open eerst de instellingen van Firefox door rechtsboven op de menuknop (de drie streepjes onder elkaar) te klikken en vervolgens op Instellingen te klikken. Ga naar het tabblad Algemeen en scrol naar het onderdeel Browserindeling. Hier kun je de optie Zijbalk tonen in- of uitschakelen. Wil je alleen de AI-hulpmiddelen uit de zijbalk verwijderen? Klik dan onderaan in de zijbalk op het tandwieltje. In het menu Zijbalk aanpassen schakel je het selectievakje AI-chatbot uit bij het onderdeel Firefox-hulpmiddelen.

Zeker weten dat je niet te veel betaalt? Check de Prijsdalers van Kieskeurig