Vanaf begin komend jaar blokkeren de bekende browsers sommige beveiligde websites. De SHA-1-beveiliging is namelijk achterhaald, die versleuteling uit 1995 is anno nu best kraakbaar.

Google, Microsoft en Mozilla voeren elk wijzigingen door in hun webbrowsers om de oude versleutelingstechniek SHA-1 (secure hash algorithm) voortaan te weigeren. Internetgebruikers worden dan bij het surfen naar dergelijke sites geconfronteerd met foutmeldingen. Websites komen op een zwarte lijst als ze voor hun beveiligde verbinding certificaten gebruiken die nog vertrouwen op het uit 1995 stammende SHA-1. Beveiligde verbindingen zijn dan namelijk af te tappen. Daarnaast kunnen nepsites voor bijvoorbeeld phishing zich met een nagemaakt beveiligingscertificaat voordoen als legitieme sites.

‘Bedreiging voor het web’

Google doet de bejaarde versleuteling in de ban met ingang van Chrome-versie 56. Die nieuwe versie is nu in de testfase en staat gepland om eind januari als definitieve release uit te komen. Google stelt dat de kraakbaarheid van hashing-algoritme SHA-1 binnenkort praktische aanvallen mogelijk maakt die een bedreiging vormen voor beveiligde webverbindingen. Chrome zal SHA-1 certificaten voor websites niet langer vertrouwen en dus toegang tot zulke onveilige sites blokkeren.

Ook Microsoft voert begin 2017 een zogeheten uitfasering door voor SHA-1. Zijn browsers Internet Explorer (IE) en Edge blokkeren vanaf 14 februari toegang tot websites die nog de oude versleuteling gebruiken. Daarbij krijgen gebruikers een waarschuwing voorgeschoteld, die meldt dat het door de website gebruikte beveiligingscertificaat niet valide is. “Hoewel we het met klem ontmoedigen, hebben gebruikers wel de optie om de foutmelding te negeren en door te gaan naar de website”, blogt Microsoft.

Stapje voor stapje

Firefox-maker Mozilla biedt zijn gebruikers straks ook de optie om websiteblokkering te omzeilen. Bij de invoering van de SHA-1-exit en de daaruit voortvloeiende waarschuwing voor onveilige verbindingen gaat Mozilla voorzichtig te werk. Firefox-versie 51 is het kantelpunt, maar de uitfasering wordt eerst naar een deel van de gebruikers uitgerold en geleidelijk aan breder doorgevoerd. Firefox 51 is nu uit als Developer Edition en komt eind januari als definitieve release.

Ondertussen heeft Apple nog geen formele plannen bekendgemaakt om SHA-1 uit te faseren voor zijn Mac- en iOS-browser Safari. Op macOS heeft Safari in de developersmodus wel allang een optie om SHA-1 certificaten als onveilig te behandelen. Met ingang van macOS Sierra (versie 10.12) worden websites met SHA-1 certificaten niet langer als veilig gezien. Deze stap voorwaarts gebeurt op bescheiden wijze: Safari toont in de adresbalk niet langer een slotje.

Kraakdoorbraak

Het schrappen van SHA-1 is al geruime tijd in aantocht. Het algoritme voor de eenrichtingsversleuteling (hashing) van data is in 2005 al ondermijnd en sindsdien zijn telkens stappen gezet waarmee de kraakbaarheid steeds dichterbij kwam. Eind 2015 hebben wetenschappers echter een doorbraak geboekt in het praktisch kraken van SHA-1.

Daarbij heeft een Nederlandse onderzoeker van het Centrum voor Wiskunde en Informatica (CWI) bijgedragen. Dit onderzoek en de inzet van voortschrijdende technologie, zoals de forse rekenkracht die GPU’s bieden, zorgt ervoor dat het kraken van SHA-1 aanmerkelijk goedkoper kan.

Bejaard

Sinds mei 2016 is het gebruik van SHA-1 op het web al flink afgenomen. Mozilla heeft een daling waargenomen van 3,5 naar 0,8 procent. Eind 2015 waren er nog bijna 1 miljoen sites met SSL-certificaten op basis van SHA-1.

De bejaarde versleuteling doet echter niet alleen dienst voor websitecertificaten die de verbinding tussen website en bezoeker moeten beveiligen. Het algoritme wordt ook gebruikt voor versleuteling van opgeslagen gebruikersgegevens zoals wachtwoorden. Zo is het recente uitlekken van gebruikersaccounts van datingsite Adult Friend Finder mede te danken aan gebruik van SHA-1. Verder blijkt een in 2012 gestolen database met gebruikersgegevens van LinkedIn ook ‘beveiligd’ met de oude techniek.

Telecombedrijf Odido laat weten dat mensen geen automatisch recht op compensatie hebben nadat hun gegevens via een datalek afgelopen week op straat zijn gekomen.

In het weekend van 7 en 8 februari vond een cyberaanval plaats op de website van Odido, waarbij criminelen toegang kregen tot een klantcontactsysteem. De criminelen hebben een bestand kunnen downloaden met daarop gegevens van klanten. Het zou om gegevens van mogelijk 6,2 miljoen klanten kunnen gaan.

Onder de gegevens die zijn gestolen, vallen mogelijk de volledige naam, het adres en de klantnummers van klanten. Ook de mobiele nummers, IBAN-rekeningnummers, geboortedata, e-mailadressen en identificatiegegevens (waaronder rijbewijs- en paspoortnummers) kunnen zijn buitgemaakt.

Odido benadrukte kort na het lek dat er geen scans van identiteitsbewijzen zijn gelekt, noch wachtwoorden, factuurgegevens of belgegeven. Mensen kunnen daarbij gebruik blijven maken van de diensten van Odido, maar er wordt wel aangeraden dat klanten alert zijn op vreemde sms'jes of e-mails, zeker als daar links in staan.

Geen automatisch recht op compensatie

Op een speciale pagina met informatie over het datalek heeft Odido inmiddels meer informatie gegeven over het lek en diverse vragen beantwoord. Er staat ook een vraag en antwoord bij over mogelijke compensatie voor klanten wanneer data van de klant is gelekt.

Odido schrijft: "Een datalek geeft niet automatisch recht op compensatie. Onze inspanningen zijn er momenteel op gericht om juist te voorkomen dat klanten op enige manier schade zouden ondervinden als gevolg van dit incident. We hebben klanten proactief geïnformeerd zodat zij extra alert kunnen zijn op eventueel verdachte signalen. Dit is in lijn met het advies van het Centraal Meldpunt Identiteitsfraude (CMI) van de Rijksoverheid."

Het antwoord vervolgt: "Het CMI benadrukt bovendien dat niet automatisch sprake is van identiteitsfraude of dat met de gestolen gegevens identiteitsfraude kan worden gepleegd. Ook meldt het CMI dat met de betrokken gegevens niet zomaar een lening, bankrekening of telefoonabonnement kan worden afgesloten. Ook kan er geen nieuw identiteitsbewijs mee worden aangevraagd. Daarvoor zijn immers extra controles nodig, zoals een echt identiteitsbewijs, je DigiD of de inloggegevens van je bank."

Op de website staat nog een vraag over compensatie, met daarbij nadrukkelijk vermeld dat sommige 'cybersecurity-experts' claimen dat men recht heeft op compensatie. Ook daarop wordt gemeld dat "een datalek geen automatisch recht op compensatie geeft".

De streamingdiensten staan weer vol met nieuwe releases. Geen stress, wij hebben het kaf van het koren gescheiden. Zo weet je precies welke films en series je deze week niet mag missen.

Prometheus | Netflix | 16 februari

Prometheus, regisseur Ridley Scotts Alien-prequel, speelt zich af in de late 21e eeuw. Een team van wetenschappers onder leiding van Dr. Elizabeth Shaw (Noomi Rapace) reist af naar een planeet waar zich mogelijk de stichters van het menselijk ras bevinden. Uiteraard heeft hun uitstapje rampzalige gevolgen. Prometheus heeft nooit zo’n beklemmende, bloedstollende sfeer als Alien, maar is zeker spannend genoeg om je aandacht vast te houden en is bovendien echt een plaatje om naar te kijken.

56 Days (seizoen 1) | Amazon Prime Video | 18 februari

In de gloednieuwe thrillerserie 56 days kruipen Dove Cameron en Avan Jogia in de huid van Ciara Wyse en Oliver Kennedy, twee mensen die een passievolle relatie beginnen nadat ze elkaar in de supermarkt hebben ontmoet. 56 dagen na hun ontmoeting, wordt er een onherkenbaar lichaam ontdekt en vreest de politie dat hun turbulente liefdesverhaal is uitgemond in moord. Hoe dieper ze in de zaak duiken, hoe meer grimmige geheimen worden onthuld.

The Night Agent (seizoen 3) | Netflix | 19 februari

Het derde seizoen van The Night Agent (niet te verwarren met The Night Manager, te zien op Amazon Prime Video) is vanaf deze donderdag te zien op Netflix. The Night Agent is gebaseerd op het gelijknamige boek van Matthew Quirk en volgt FBI-agent Peter Sutherland (Gabriel Basso). Tijdens zijn nachtdienst krijgt hij een telefoontje waarmee hij in een gevaarlijke samenzwering rond een mol in het Witte Huis belandt. Hij stort zich in een jacht op de verrader, terwijl hij voormalig tech-CEO Rose Larkin (Luciane Buchanan) beschermt tegen de mensen die haar oom en tante hebben vermoord.

Once Upon a Time in the West | Netflix | 20 februari

Een van de beste westerns ooit gemaakt, Once Upon a Time in the West, verschijnt deze vrijdag op Netflix. Deze klassieker van regisseur Sergio Leone begint op een treinstation in het stadje Flagstone, waar een mysterieuze man met een mondharmonica (Charles Bronson) heeft afgesproken met de huurling Frank (Henry Fonda). Frank is echter nergens te bekennen en heeft drie handlangers gestuurd die ‘Harmonica’ opwachten. Geen van de drie komt levend uit de confrontatie en Harmonica raakt verwikkeld in de machtsstrijd rondom de meedogenloze opmars van de spoorwegen en outlaws. Once Upon a Time in the West is vanwege zijn trage, sfeervolle stijl en iconische muziek van Ennio Morricone absoluut het kijken waard voor elke filmliefhebber.

The Addams Family | Netflix | 20 februari

The Addams Family is gebaseerd op de strip van Charles Addams en volgt de bizarre titulaire Addams-familie: Gomez, Morticia, hun kinderen Pugsley en Wednesday, Uncle Fester, Grandma Addams, hun butler Lurch en de lopende hand Thing. Deze animatiefilm uit 2019 richt zich vooral op de twee kinderen, terwijl zij zoeken naar een manier om zichzelf te zijn. Gomez bereidt Pugsley voor op de "Sabre Mazurka", een zwaardvechtceremonie die elke Addams moet ondergaan, maar hij bakt er niks van. Ondertussen is Wednesday benieuwd naar de andere meisjes van haar leeftijd en begint ze, tot de schrik van haar moeder, zelfs kleur te dragen. Deze versie van The Addams Family bereikt niet de hoogtes van de live-action verfilming uit de jaren negentig, maar is toch vermakelijk om naar te kijken.