ID.nl logo
BitLocker instellen voor versleutelde schijven
© Reshift Digital
Zekerheid & gemak

BitLocker instellen voor versleutelde schijven

Er zijn verschillende manieren om je gegevens veilig te houden, waaronder BitLocker van Windows 10. Deze slimme functie past een sterke versleuteling toe op de inhoud van je harde schijf. BitLocker instellen werkt als volgt.

BitLocker is een versleutelingstechnologie waarmee je een extra beveiligingslaag aanbrengt op je computer. Standaard worden erdoor alle gegevens op de harde schijf versleuteld. Elke keer dat de computer wordt ingeschakeld en het juiste wachtwoord wordt gegeven, worden de gegevens toegankelijk gemaakt. Wordt je computer onverhoopt gestolen of raak je deze kwijt, dan is het voor personen met slechte bedoelingen nagenoeg onmogelijk om je gegevens te zien. BitLocker werkt samen met de hardware op je computer om de gegevens te versleutelen. Lees straks meer over de systeemeisen hiervoor.

Voordat je verder gaat, controleer je eerst of je BitLocker bezit. De versleutelingstechniek is namelijk niet in alle Windows-versies aanwezig. Je vindt BitLocker in Windows 10 Professional, maar niet in de Home-versie van Windows. Om snel te zien welke uitvoering je gebruikt, open je het instellingenvenster (Windows-toets+I) en kies je voor Bijwerken en beveiliging, Activering. Bij Editie lees je welke Windows-versie wordt gebruikt.

Hoewel BitLocker niet aanwezig is in Windows Home, wordt de versleuteling wel ondersteund door deze versie. Dit betekent dat je een externe harde schijf of usb-stick met een bestaande BitLocker-versleuteling gewoon kunt openen met Windows Home en hierin wijzigingen kunt aanbrengen. Het voor de eerste keer versleutelen met BitLocker en het aanpassen van de instellingen blijft echter voorbehouden aan de Pro-versie.

BitLocker met / zonder TMP

BitLocker stelt een paar belangrijke eisen aan je computer. De versleuteling maakt gebruik van een Trusted Platform Module, kortweg TPM. Dit is een fysieke chip die zich op het moederbord bevindt en een geheime sleutel bevat. De TPM-chip controleert in samenwerking met een versleutelingstechnologie zoals BitLocker of er niet is geknoeid met de computer, bijvoorbeeld door een persoon die je gegevens probeert te bekijken.

De TPM wordt overigens niet alleen gebruikt voor BitLocker. De chip kan ook worden ingezet voor digital rights management (bijvoorbeeld voor het beschermen van gevoelige gegevens) en voor het beheer van softwarelicenties.

©PXimport

Geeft BitLocker aan dat je buiten de boot valt omdat de computer niet aan de vereisten voldoet? Als de computer geen TPM-chip heeft, kun je alsnog gebruikmaken van BitLocker. Het is hiervoor nodig om expliciet aan Windows te laten weten dat BitLocker mag worden gebruikt zonder de eerdergenoemde chip, zoals je in bovenstaande afbeelding ziet. Open het onderdeel Groepsbeleid door in het Startmenu Gpedit.msc te typen, gevolgd door een druk op Enter. Zoek in de lijst links naar Beleid voor lokale computer en klap de volgende onderdelen uit: Computerconfiguratie, Beheersjablonen, Windows-onderdelen, BitLocker-stationsversleuteling, Systeemstations.

Bekijk nu de lijst aan de rechterkant van het venster en zoek naar de vermelding Extra authenticatie vereisen bij opstarten. Dubbelklik hierop. Een nieuw venster wordt geopend, waarin je verschillende instellingen vindt. Kies nu voor Ingeschakeld. Je vindt deze optie linksboven in het venster. Bij Opties activeer je de optie BitLocker zonder een compatibele TPM toestaan (vereist een wachtwoord of een opstartsleutel op een USB-flashstation). Klik hierna op OK. Hierna start je BitLocker opnieuw op. Grote kans dat BitLocker nu wél naar behoren werkt.

BitLocker inschakelen

BitLocker is standaard uitgeschakeld. Open het Startmenu en typ Configuratiescherm. Kies voor Systeem en beveiliging en klik hierna op BitLocker-stationsversleuteling. Bij Station met besturingssysteem zie je of de beveiliging is ingeschakeld. Om BitLocker te activeren, klik je op BitLocker inschakelen. Windows controleert of de computer aan alle eisen voor BitLocker voldoet.

BitLocker moet ontgrendeld worden bij het opstarten van Windows en je kunt nu aangeven op welke manier dit moet gebeuren. Zo kun je ervoor kiezen om de ontgrendelgegevens op een usb-stick te plaatsen. Alleen wanneer je de usb-stick plaatst, wordt BitLocker ontgrendeld en kun je met de computer werken. Kies je voor deze optie, zorg dan voor een lege usb-stick (van minstens 1 GB) en klik op de optie Een USB-flashstation plaatsen. Je kunt BitLocker ook ontgrendelen met behulp van een wachtwoord. Kies dan voor Geef een wachtwoord op. Zorg voor een sterk wachtwoord: het moet bestaan uit een combinatie van kleine en hoofletters en het moet tekens bevatten.

Duik dieper in Windows 10 en zet het besturingssysteem helemaal naar je hand met behulp van onze Tech Academy. Check de Windows 10 Beheer online cursus of ga voor de Windows 10 Beheer-bundel inclusief techniek- en praktijkboek.

©PXimport

Herstelsleutel aanmaken

In geval van nood, bijvoorbeeld als je je wachtwoord bent vergeten, bestaan er een aantal vluchtroutes om alsnog toegang te krijgen tot je gegevens. Hoewel deze voorzorgsmaatregelen niet verplicht worden gesteld bij het instellen van BitLocker, kun je deze optie beter niet overslaan: het ontgrendelen van een BitLocker-schijf zonder wachtwoord is niet mogelijk, dus zonder vluchtroute ben je je gegevens kwijt. Ook Microsoft heeft niet de mogelijkheid om de versleuteling ongedaan te maken. Met behulp van een herstelsleutel kun je jezelf dus een hoop leed besparen.

BitLocker biedt een viertal routes. Zo kun je de herstelsleutel opslaan in je Microsoft-account – online dus. Wil je liever niet afhankelijk zijn van opslag in de cloud, kies dan voor een lokale herstelsleutel. Zo kun je de sleutel opslaan op een usb-stick. Kies dan voor Opslaan op een USB-flashstation. De meeste flexibiliteit biedt het opslaan van de herstelsleutel in een bestand. Dit bestand kun je vervolgens zelf bewaren op een geschikte locatie, bijvoorbeeld op een nas, als je daarvan gebruik maakt. Kies voor de optie Opslaan in een bestand.

Tot slot is er de mogelijkheid om de sleutel af te drukken en op papier te bewaren. Kies dan voor De herstelsleutel afdrukken. Herstelsleutel veilig gesteld? Klik op Volgende.

©PXimport

Bij het maken van een herstelsleutel hoef je je niet te beperken tot het maken van één herstelsleutel. Het is zelfs verstandig om meerdere herstelsleutels te maken. Kies er bijvoorbeeld voor om de herstelsleutel op te slaan op een usb-stick en deze op een externe locatie te bewaren; druk ook een herstelsleutel af en bewaar deze print op een veilige plaats bij je thuis (bijvoorbeeld in een kluis met je andere waardevolle documenten). Je kunt altijd een extra herstelsleutel maken. Open Start en typ Configuratiescherm. Kies Systeem en beveiliging en BitLocker-stationsversleuteling. Klik op BitLocker beheren. Kies daar dan voor Back-up maken van uw herstelsleutel.

Volledige schijf of niet?

BitLocker vraagt nu welk deel van de schijf moet worden versleuteld. De keuze is afhankelijk van je situatie. Stel je een nieuwe computer of een nieuwe harde schijf in, dan hoeft alleen het in gebruik zijnde gedeelte te worden versleuteld. Alle gegevens die er daarna ‘bij komen’, worden automatisch versleuteld. Kies voor Alleen gebruikte schijfruimte versleutelen.

De kans is echter groot dat je een bestaande computer of harde schijf versleutelt met BitLocker. De schijf is dan al enige tijd in gebruik geweest. Kies er dan voor om de volledige schijf te versleutelen. Hiermee voorkom je dat delen van de harde schijf alsnog informatie blijven bevatten: bijvoorbeeld verwijderde bestanden. Kies voor de optie Volledige schijf versleutelen. Deze optie is sowieso aan te bevelen als je geen risico wilt nemen. Het enige nadeel ten opzichte van de eerste optie is dat het proces iets meer tijd in beslag neemt.

Versleutelingsmodus kiezen

Windows vraagt nu welke versleutelingsmodus moet worden gebruikt. Ben je van plan om de versleutelde schijf alleen te gebruiken in combinatie met Windows 10, dan kies je voor de optie Nieuwe versleutelingsmodus. Deze optie kies je bijvoorbeeld als je de ingebouwde schijf van de computer wilt versleutelen. Wil je echter een externe harde schijf versleutelen met BitLocker en ben je van plan om deze schijf ook te koppelen aan oudere Windows-versies (zoals Windows 8.1)? Kies dan voor de eerdere versie van de versleutelingsmodus (via de optie Compatibele modus). Deze versie wordt ook ondersteund door oudere Windows-versies.

Versleutel je een externe schijf en weet je nog niet zeker op welke andere Windows-computers je deze wilt gebruiken, kies dan altijd voor de optie Compatibele modus. Bevestig met een klik op Volgende.

©PXimport

Alle instellingen zitten erop en het is tijd om de schijf te versleutelen. Tijdens de encryptie kun jegewoon doorwerken. In het eindvenster van de wizard zorg je ervoor dat de optie BitLocker-systeemcontrole uitvoeren ook is ingeschakeld. Dit is een extra veiligheidsmaatregel, die ervoor zorgt dat BitLocker eerst controleert of de benodigde sleutels in orde zijn en pas daarna met het daadwerkelijke versleutelen van de harde schijf begint. Klik op Doorgaan.

Herstelsleutel gebruiken

Het gebruik van de herstelsleutel in geval van nood is tot slot relatief eenvoudig. Ben je je BitLocker-wachtwoord vergeten, dan kies je voor de optie Herstelsleutel gebruiken. Heb je de sleutel bijvoorbeeld in je Microsoft-account opgeslagen, dan open je een browser (op een andere computer) en open je de website van je Microsoft-account.

In het hoofdvenster klik je in de sectie Apparaten op Alle apparaten. Kies de computer waarop je BitLocker hebt ingesteld en klik op Beheren. Blader naar de sectie BitLocker-gegevensbescherming. Hier vind je de BitLocker-herstelsleutel.

▼ Volgende artikel
Microsoft Gaming-baas Phil Spencer en Xbox-president Sarah Bond vertrekken
Huis

Microsoft Gaming-baas Phil Spencer en Xbox-president Sarah Bond vertrekken

Microsoft Gaming-ceo Phil Spencer en Xbox-directeur Sarah Bond vertrekken bij het Amerikaanse bedrijf.

Dat hebben verschillende media vernomen, en Spencer zelf heeft het inmiddels ook bevestigd via social media. Daarbij publiceerde IGN ook interne e-mails van Microsoft's ceo Satya Nadella, de te vertrekken Spencer en de nieuwe Microsoft Gaming-ceo Asha Sharma en Matt Booty.

Naar verwachting vertrekt Spencer, die bijna veertig jaar bij Microsoft werkzaam was, aanstaande maandag. Xbox-president Sarah Bond - waarvan voorheen werd gedacht dat ze Spencer uiteindelijk zou vervangen - gaat ook weg. Asha Sharma is op dit moment nog de president van Microsofts CoreAI en gaat dus Microsoft Gaming bestieren. Matt Booty, het hoofd van Xbox Game Studios, wordt gepromoot naar chief content officer en zal nauw samenwerken met Sharma.

"Afgelopen najaar deelde ik met Satya dat ik nadacht over mijn vertrek en het beginnen aan het volgende hoofdstuk van mijn leven", zo stelt Spencer in zijn e-mail. "Vanaf dat moment gingen we aan de slag met onze aanpak, met het oog op het behoud van stabiliteit en het versterken van de fundering die we hebben gebouwd. Xbox is altijd meer dan een bedrijf geweest. Het is een levendige gemeenschap bestaande uit spelers, makers en teams die erg veel geven om wat we bouwen en hoe we dat doen. Het verdient een goed doordacht plan voor de toekomst."

"Ik wil Phil bedanken voor zijn uitzonderlijke leiderschap en samenwerking", aldus Nadella in zijn e-mail naar werknemers. "In meer dan 38 jaar bij Microsoft, waaronder 12 jaar aan het hoofd van de gamedivisie, heeft Phil geholpen met het transformeren van wat we doen en hoe we dat doen."

View post on X

De nieuwe Microsoft Gaming-ceo aan het woord

Sharma, de nieuwe ceo van Microsoft Gaming, meldt in haar e-mail: "Mijn eerste taak is simpel: begrijpen hoe dit werkt en het vervolgens beschermen. Dat begint bij drie verplichtingen. Ten eerste geweldige games - daar begint alles mee. We moeten geweldige games hebben die door onze spelers geliefd worden." Vervolgens vertelt Sharma over het belang van onvergetelijke personages, de macht geven aan ontwikkelstudio's en iconische franchises.

"Ten tweede: de terugkeer van Xbox. We verbinden ons opnieuw aan onze trouwe Xbox-fans en -spelers, die de afgelopen 25 jaar in ons hebben geïnvesteerd, en de ontwikkelaars waar we de uitgebreide universa en ervaringen die onze spelers wereldwijd omarmen mee hebben gebouwd. We zullen onze afkomst eren met een vernieuwde inzet voor Xbox, te beginnen bij de console, die heeft gevormd wie we zijn." Sharma benadrukt daarbij dat games tegenwoordig op meerdere apparaten te vinden zijn, en spreekt uit dat Microsoft zich niet wil limiteren aan één apparaat. "Terwijl we uitbreiden op pc, mobiel en cloud, moet Xbox naadloos, onmiddellijk en waardig voor de gemeenschappen die we serveren voelen."

Het derde punt van Sharma is "de toekomst van spelen. We nemen de heruitvinding van spelen waar. Daarom zullen we investeren in nieuwe zakenmodellen en nieuwe manieren om te spelen door gebruik te maken van wat we al hebben: iconische teams, personages en werelden waar mensen van houden. Maar we zullen die werelden niet behandelen als statische IP om uit te melken en geld uit te onttrekken. We bouwen een gedeeld platform en gereedschappen die ontwikkelaars en spelers de macht geven om hun eigen verhalen te creëren en delen."

Over Spencer en de staat van Xbox

Phil Spencer werd in 2014 hoofd van Xbox, toen hij de opdracht had Xbox One van een gebrekkige release het jaar ervoor te redden. Tijdens die consolegeneratie werd onder andere het populaire Xbox Game Pass gelanceerd. Dankzij onder andere die service en zijn veelvuldige interviews werd hij al snel populair onder gamers.

Na de Xbox Series X en S-release in 2020 begon de mening over Spencer om te slaan, vooral gevoed door de veranderingen rondom Xbox als merk. Sinds enkele jaren komen de spellen van Xbox-ontwikkelaar zelfs vaak ook op andere platforms uit - bijvoorbeeld op PlayStation 5 en Nintendo Switch. Tegelijkertijd loopt de verkoop van de huidige Xbox Series X en S-consoles flink terug. Spencer zelf verscheen de afgelopen jaren steeds minder vaak in interviews, en ook de vele ontslagrondes en studiosluitingen binnen de Xbox-divisie zorgden voor reputatieschade.

Tegelijkertijd werden onder Spencers leiding grote aankopen als Bethesda en Activision Blizzard gedaan, bekend van gamefranchises als The Elder Scrolls, Fallout en Call of Duty.

Microsoft heeft eerder laten weten aan een nieuwe console te werken, die de grenzen tussen consoles en pc moet vervagen. Voor zover bekend wordt dit een apparaat die in feite pc-games af gaat spelen, alsmede Xbox-games, en waarop verschillende digitale pc-winkels bereikbaar zullen zijn - en dus niet alleen die van Microsoft zelf.

Het vertrek van twee belangrijke kopstukken binnen Microsofts gamedivisie is opvallend, zeker in combinatie met het feit dat de gametak van het bedrijf schijnbaar in een transitieperiode zit. Ook het feit dat de nieuwe ceo van Microsoft Gaming van CoreAI afkomt, houdt de gemoederen onder gamers bezig. Microsoft zet groots in op kunstmatige intelligentie, maar onder gamers heerst vooral onvrede over de invloed die AI tegenwoordig heeft op hun hobby. Sharma benadrukte in haar interne e-mail echter dat Xbox zich niet gaat richten op "zielloze AI-slop".

▼ Volgende artikel
Het geheugen van je computer: dit is het verschil tussen DDR4 en DDR5
© Ayo man | Law of God
Huis

Het geheugen van je computer: dit is het verschil tussen DDR4 en DDR5

Toen je je laptop kocht, keek je waarschijnlijk vooral naar de processor, de grafische chip en hoeveel GB werkgeheugen erin zit. Of dat werkgeheugen DDR4 of DDR5 is, is voor de meeste mensen geen doorslaggevende factor. Toch is het wel handig om te weten wat de verschillen zijn tussen DDR4, dat je vooral in oudere laptops tegenkomt, en DDR5, dat bij nieuwe modellen meestal de standaard is. DDR5 kan per seconde meer data verwerken dan DDR4. Wat dat verschil betekent en wanneer extra gigabytes meer opleveren dan de stap naar DDR5, lees je in dit artikel.

In dit artikel

je leest wat DDR4 en DDR5 precies van elkaar onderscheidt, wanneer je dat verschil in snelheid en energieverbruik echt merkt en waarom het voordeel van DDR5 ten opzichte van DDR4 bij gamen vaak beperkt blijft. Ook leggen we uit waarom DDR4 niet automatisch meer de goedkope keuze is, waarom je DDR4 en DDR5 niet kunt uitwisselen en wat dat betekent voor upgraden bij laptops en desktops. Tot slot lees je hoe je op Windows en Mac snel checkt of je meer RAM nodig hebt.

Lees ook: RAM(p)-scenario: waarom tech in 2026 duurder wordt

De techniek achter DDR4 en DDR5

Het grootste verschil tussen DDR4 en DDR5 zit in de datasnelheid en bandbreedte. Zie het als een digitale weg: DDR4 is een prima route waar het verkeer netjes doorrijdt, DDR5 is een bredere snelweg waar per seconde meer data overheen kan. Daardoor hoeft de processor bij zware taken waarbij veel data heen en weer gaat (denk bijvoorbeeld aan videobewerking) minder vaak te wachten op nieuwe informatie. Let wel: die extra 'rijstroken' leveren pas winst op als je processor, grafische chip en software er ook echt gebruik van maken. Bij lichte taken, zoals browsen en tekstverwerken, is werkgeheugenbandbreedte zelden de bottleneck. Gaat dat langzaam, dan heeft dat eerder te maken met de processor, opslag, of de browser.

DDR5 kan ook helpen met het energieverbruik, omdat het op een lagere spanning werkt: 1,1 volt in plaats van 1,2 volt bij DDR4. In een laptop kan dat iets schelen, al hangt het effect af van wat je doet en hoe de rest van het systeem is opgebouwd. Daarnaast zit bij DDR5 een deel van de stroomregeling op de geheugenmodule zelf. Dat kan de stroomvoorziening stabieler maken, maar het maakt de module ook wat complexer om te produceren.

Wat biedt DDR5 in de praktijk?

DDR5 komt vooral tot zijn recht bij taken die veel werkgeheugenbandbreedte vragen, zoals 8K videobewerking of complexe simulaties. Daarbij blijft de processor (en soms de GPU) meestal de doorslaggevende factor: die bepaalt of je systeem zo'n klus überhaupt vlot aankan. DDR5 kan helpen om wachttijd te verminderen, maar het maakt een trage CPU niet ineens snel. Een ander voordeel is dat je per module hoge capaciteiten kunt halen. Voor zware desktop-werkstations zijn systemen met 256 GB aan werkgeheugen inmiddels realiteit. Bij laptops ligt die grens doorgaans lager, vaak rond de 128 GB, omdat ze meestal minder geheugenslots hebben. Bovendien is het werkgeheugen bij veel modellen vastgesoldeerd, waardoor je later niet kunt uitbreiden.

©Batorskaya Larisa

DDR5 voor gamers: nodig of niet?

Voor gamers blijft het voordeel van DDR5 vaak beperkt. In veel games gaat het om een klein verschil, en op 1440p of 4K zie je dat meestal nog minder terug omdat je dan eerder tegen de grens van de videokaart aanloopt dan tegen die van het werkgeheugen. Ook hier geldt: de keuze voor CPU en vooral GPU bepaalt je gameprestaties veel sterker dan de stap van DDR4 naar DDR5. Dat verschil tussen DDR4 en DDR5 is onderzocht in een vergelijkingstest van de gezaghebbende site Tom's Hardware. Daarbij ging het bijvoorbeeld om 3% verschil in gameprestaties in Assassin's Creed Valhalla, 2% in Far Cry 6, Tom Clancy's Ghost Recon Breakpoint, Watch Dogs: Legion en Borderlands 3, en 1% in Shadow of the Tomb Raider en Wolfenstein: Youngblood.

©Crystal Dynamics

Het verschil tussen RAM en opslag

Veel mensen halen werkgeheugen (RAM) en opslaggeheugen (SSD of HDD) door elkaar, terwijl ze iets heel anders doen: RAM is het korte-termijngeheugen waarin de gegevens staan van programma's die je nú gebruikt, waardoor je met meer RAM makkelijker en sneller tussen meerdere apps schakelt, maar zodra je de computer uitzet is dit geheugen weer leeg. Opslaggeheugen is juist het lange-termijngeheugen waarop je foto's, documenten en andere bestanden blijven staan, ook als er geen stroom is.

Is een laptop met DDR4 nog goed genoeg?

Ja, voor de meeste Nederlanders is een laptop met DDR4 nog steeds goed genoeg. Gebruik je hem vooral voor internetten, Netflix kijken, Microsoft Office en af en toe een simpele fotobewerking, dan merk je in de praktijk nauwelijks verschil tussen DDR4 en DDR5. Bij laptops is DDR4 of DDR5 bovendien vaak geen losse keuze: het hangt samen met de generatie processor die in het model zit.

DDR5 kan wel voordeel geven bij zwaardere taken waarbij de computer grote hoeveelheden data tegelijk moet verwerken, maar dat wordt pas echt interessant als je met zware programma's werkt, of als je games zo soepel mogelijk wilt laten lopen - ervan uitgaande dat je CPU en GPU die werklast ook aankunnen. Denk aan situaties waarin je merkt dat je laptop moeite heeft om alles bij te houden, ook al staat de beeldkwaliteit niet eens extreem hoog. In veel situaties blijft het verschil klein. Belangrijker is vaak de hoeveelheid werkgeheugen: 16 GB voelt meestal merkbaar fijner dan 8 GB, ongeacht of het DDR4 of DDR5 is.

DDR4 is niet meer vanzelfsprekend goedkoop

Lange tijd was DDR4 de slimme, goedkope keuze als je vooral op de prijs lette: het verschil met DDR5 was groot. Door de huidige tekorten klopt dat beeld minder. DDR4-geheugen is flink duurder geworden; in sommige gevallen is de prijs zelfs meer dan verdubbeld. DDR5 is ook duurder geworden, maar omdat de productie van DDR4 wordt afgebouwd, kan DDR4 relatief harder in prijs oplopen. Daardoor ligt DDR4 in veel gevallen dichter tegen DDR5 aan dan je zou verwachten. Wie nu een nieuw systeem koopt, is met DDR4 vaak nog steeds het minst kwijt, alleen is 'goedkoop' bij werkgeheugen momenteel een rekbaar begrip.

©ronstik

Upgraden: wat wel en niet kan

DDR4 en DDR5 zijn nooit onderling uitwisselbaar, ook niet in een desktop. De inkeping zit op een andere plek en het platform moet het juiste type werkgeheugen ondersteunen. Je kunt dus geen DDR5 plaatsen in een systeem dat voor DDR4 is gemaakt, en andersom ook niet.

Bij laptops betekent dit meestal dat als je wilt overstappen op DDR5 je een nieuwe laptop zult moeten kopen. Veel laptops hebben namelijk geen uitbreidbaar werkgeheugen meer: de geheugenchips zitten voor ruimte- en kostenbesparing op het moederbord gesoldeerd, en bij sommige ontwerpen zelfs in hetzelfde pakket als de processor. Dan kun je later niets meer bijprikken. Dat is ook precies waarom DDR4 vs DDR5 bij laptops zelden de hoofdvraag is: je kiest een model, en daar hoort dit type geheugen bij.

Bij een desktop heb je vaak meer speelruimte, maar ook daar is het geen kwestie van alleen de geheugenmodules wisselen. Wil je van DDR4 naar DDR5, dan heb je een moederbord nodig dat DDR5 ondersteunt, en vaak ook een processor die bij dat moederbord past. Heb je vooral te weinig werkgeheugen (bijvoorbeeld 8 of 16 GB) en merk je dat je pc daardoor traag wordt, dan is extra DDR4 bijplaatsen meestal de goedkoopste verbetering. Pas als je toch al toe bent aan een grotere upgrade van je pc, wordt de stap naar DDR5 logisch.

Wanneer moet je echt upgraden?

Echt upgraden is pas zinvol als je merkt dat je huidige machine niet meer probleemloos werkt bij zware klussen zoals grote fotobestanden bewerken, video's monteren of veel dingen tegelijk doen. Heb je nu een laptop met 16 GB of 32 GB DDR4 die nog vlot werkt? Blijf die dan vooral gebruiken zolang de prijzen zo hoog liggen. Twijfel je, kijk dan eerst wat de oorzaak van de mindere prestaties is: zit je werkgeheugen tegen zijn limiet, of zijn het vooral je processor of GPU die de klus niet bijbenen?

Zo controleer je of je extra RAM nodig hebt

Voordat je besluit om een flinke investering te doen in een nieuw systeem of extra geheugen, is het slim om te kijken hoe je huidige computer presteert onder druk. Je kunt dit eenvoudig zelf testen op zowel Windows als Mac.

Windows

Open eerst de programma's die je normaal gesproken tegelijk gebruikt, zoals je browser met veel tabbladen, Word en een videocall. Druk daarna op Ctrl + Shift + Esc om Taakbeheer te openen. Ga naar het tabblad Prestaties en klik op Geheugen. Kijk vervolgens naar de grafiek en het percentage dat in gebruik is: blijft dat langere tijd rond de 80 tot 90 procent hangen terwijl je gewoon je dagelijkse werk doet, dan zit je tegen de grens van je werkgeheugen aan. Dat merk je vaak aan kleine haperingen, zoals tabbladen die trager laden of apps die later reageren. Zie je tegelijk dat je pc veel met de schijf bezig is, bijvoorbeeld omdat programma's ineens langzamer worden terwijl je opslaglampje blijft knipperen, dan is de kans groot dat Windows tijdelijk data op de SSD parkeert omdat het werkgeheugen volloopt.

Apple

Open je gebruikelijke programma's en druk daarna op Command + Spatiebalk. Typ Activiteitenweergave en druk op enter. Klik bovenin op het tabblad Geheugen en kijk onderaan naar de grafiek bij Geheugendruk. Is die groen, dan is er niets aan de hand. Wordt de grafiek geel of rood, dan heeft je Mac meer geheugen nodig om alles vlot te blijven draaien. Let ook op Gebruikte swap: als dat oploopt tot meerdere gigabytes, dan is je werkgeheugen in de praktijk te krap.