De jailbreak voor iOS 9 is inmiddels een maand uit, maar critici vragen zich af of je dat echt nog wel nodig hebt. iOS 9 is immers heel uitgebreid en geeft je veel meer keus. Is er eigenlijk nog wel een reden om te jailbreaken? Nou, wij vinden van wel. We kunnen zelfs 6 dingen bedenken die we heel belangrijk vinden.

Lees hier over de jailbreak van iOS 9.

1. Je standaard-browser (en -apps) wijzigen

Toen Apple Maps voor het eerst werd meegeleverd met iOS 6, maar de app kwam Apple op veel kritiek te staan vanwege de slechte implementatie en de vele fouten. Toen Google Maps uiteindelijk weer te downloaden was op de iPhone en iPad slaakten veel gebruikers dan ook een zucht van verlichting, maar er zat wel één belangrijke kanttekening aan: Apple Maps is nog steeds de standaard kaarten-app op het OS. Wanneer je via bijvoorbeeld Siri een routebeschrijving zoekt, is Apple Maps de app die opent.

Je wil linkjes gewoon in Chrome kunnen openen

Ook met browsers en mediaspelers heb je op iOS weinig keus: Je gebruikt alleen de apps die Apple beschikbaar stelt. Safari, de Video's-app... Met een jailbreak kun je dat wijzigen, zodat je linkjes automatisch kunt laten openen in Chrome of je routebeschrijving in Apple Maps.

Voor dat eerste is er Browser Changer, voor de tweede is er MapsOpener. Daarnaast zijn er voor de meeste default apps wel tweaks te vinden in Cydia.

2. Een file-manager

Hoewel je met iOS 9 makkelijker bestanden kunt doorzoeken in iCloud, mis je op iOS nog steeds een fatsoenlijke file manager. Met de meeste bestanden die je via een Verkenner vindt kun je niet veel, maar soms is het wel heel fijn om af en toe een paar bestanden op je iPhone of iPad te kunnen zoeken. Denk maar eens aan apps die je van buiten de App Store om downloadt, of films en muziek die je niet via iTunes op je apparaat wil zetten. Je kunt er bovendien bestanden mee editen als html-files, en, misschien wel het handigst, je kunt vanuit je email alle bestanden als bijlage versturen in plaats van alleen foto's.

De beste file manager voor iOS (en eigenlijk de enige die ertoe doet) is iFile, dat boordevol functies zit. Je kunt er direct bestanden mee bewerken, en het koppelen aan Dropbox of FTP. Daar betaal je wel een paar euro voor, maar die is het dubbel en dwars waard.

3. Oude/gedownloade apps installeren

Soms wil je gewoon geen gebruik maken van de nieuwste apps die ineens een radicaal ander design hebben. Of je maakte vroeger gebruik van een app die nu niet meer in de App Store te vinden is. Of misschien wil je om wat voor reden dan ook aparte apps sideloaden (als je tenminste weet wat je doet). Of, (durven we het te suggereren?) wil je illegaal gedownloade apps spelen. Wat de reden ook is, je kunt met een jailbreak apps installeren buiten de App Store om.

You wouldn't steal an app... Toch?

Dat kan via apps als iFile waarmee je een .apk- of .deb-bestand kunt installeren, of via iTunes. Let wel op wat je doet, want zulke apps worden niet gecontroleerd door Apple. Alles op eigen risico dus!

4. Kleine imperfecties verbeteren

"iOS 9 is nagenoeg perfect", schrijven sommige critici, maar is dat wel echt zo? We kunnen nog genoeg kleine dingetjes bedenken die ons irriteren aan iOS - we willen notificaties kunnen wegschuiven in het Notificatiecentrum, we willen de knoppen in ons Control Center kunnen wijzigen, we willen mappen ín mappen kunnen maken, we willen 5 icoontjes in onze taakbalk kwijt kunnen... Het zijn vaak kleine dingetjes die niet ernstig genoeg zijn om over te stappen naar Android, maar die wél kunnen worden opgelost met een kleine tweak uit Cydia. Als jij je ergens aan ergert, is er ergens op de wereld wel een ontwikkelaar die dat ook doet - en daar een tweak voor heeft uitgebracht.

5. Nieuwe iOS-tweaks op oude apparaten

Laat ze maar lullen: iOS 9 is helemaal niet perfect

De nieuwe telefoons als de iPhone 6s of iPad Air hebben vaak functies die niet naar oudere modellen worden gebracht, en dat is best zonde. Denk maar eens aan Siri dat altijd aan staat, of de nieuwe functie 'Live Photos' die alleen werkt op de nieuwste iPhones. Ook de splitscreen-modus van iOS 9 ewrkt alleen op de twee nieuwste iPads.

Er zijn voor praktisch alle functies wel jailbreak-tweaks te vinden in Cydia. Zo heb je Medusa om de splitscreenmodus te gebruiken op oude iPads, en kun je Live Photos op oude modellen krijgen met het pragmatisch genoemde EnableLivePhotos. Het is zelfs mogelijk om het 3D Touch na te maken, al is dat natuurlijk niet helemaal hetzelfde. Met Forcy kun je het 3D Touch imiteren door het scherm lang of kort ingedrukt te houden. Voor vrijwel alle nieuwe functies is verder wel een tweak te vinden - hoef je niet persé de nieuwste iPhone te hebben.

6. Meer veiligheid in iOS

Er zijn verschillende signalen over de veiligheid van jailbreaken. Aan de ene kant, zeggen critici, zet je je apparaat zo open voor malware en andere rotzooi. Die is makkelijker in te laden op je apparaat, omdat je geen gebruik meer maakt van Apples veilige omgeving.

Een jailbreak is misschien juist wel veiliger

Van de andere kant moet een aanvallen wel vaak gebruik maken van een man-in-the-middle-aanval, en dat maakt misbruik al een stuk moeilijker. Bovendien krijg je met een jailbreak de mogelijkheid om nieuwe veiligheidsfuncties toe te voegen die je anders niet krijgt.

Zo zijn er tweaks als AppScan waarmee je iedere app op je apparaat kunt beveiligen met de Touch ID-vingerafdrukscanner (dat doen BioProtect en BioLockdown ook), of ProtectMyPrivacy dat je meer controle geeft over wat je deelt met adverteerders en apps. En als je apparaat gestolen wordt, kun je met iCaughtU een foto maken van de dief via de front-camera. En je kunt er je eigen Firewall mee opzetten. Dat lukt je niet met een 'normale' iPhone, dus als je goed doorhebt wat je doet is een iOS-jailbreak misschien wel veiliger.

Wil je échte privacy? Zorg dan voor een computer die privacy op één zet. Bijvoorbeeld met aangepaste instellingen, een alternatief besturingssysteem en de juiste onlinediensten. Slimme tips en adviezen voor iedereen die een privacyvriendelijke computer serieus neemt.

Een van de stappen die je kunt nemen voor een privacybestendige computer is het installeren van een besturingssysteem dat privacy hoog in het vaandel heeft staan. Dat kan in eerste instantie prima naast je bestaande besturingssysteem. Ken je Tails al? De makers zelf beschrijven Tails als een portable besturingssysteem dat je beschermt tegen nieuwsgierige blikken van buitenaf en eventuele censuur. Je start de computer met Tails op in plaats van een regulier besturingssysteem, zoals Windows of macOS. Vervolgens kun je Tails gebruiken voor het uitvoeren van taken op de computer.

Ben je klaar, dan sluit je de computer af. De gebruikerssessie wordt afgesloten, vergeten en de gemaakte stappen zijn niet meer herleidbaar. Dankzij deze opzet kun je Tails ook tijdelijk gebruiken op een computer die je niet volledig vertrouwt of niet van jezelf is: de gegevens worden immers na elke gebruikerssessie verwijderd. Prettig is dat je Tails kunt gebruiken ‘naast’ je bestaande besturingssysteem zoals Windows. Je hebt dus geen aparte computer nodig wanneer je extra waarde hecht aan privacy.

Aan de slag

Prettig aan Tails is dat je het relatief eenvoudig kunt proberen op een computer waarop je al een besturingssysteem hebt geïnstalleerd: het gaat immers om een portable besturingssysteem dat je niet blijvend installeert. Het installatiebestand is een kleine 2 GB groot en de installatie neemt ongeveer een halfuur in beslag. Je vindt de nieuwste versie via deze link. Selecteer jouw besturingssysteem – bijvoorbeeld Windows – en klik op de downloadknop. Sla het bestand op een eenvoudige locatie op, bijvoorbeeld het bureaublad of in de map Downloads.

Het bestand plaats je vervolgens op de usb-stick (zie ook het kader Systeemvereisten hierboven). Je maakt daarvoor gebruik van het gratis programma Rufus. Dit kun je downloaden via https://rufus.ie/nl/, waarbij je kiest voor de Portable-variant. Open Rufus en koppel de lege usb-stick aan de computer. In Rufus selecteer je de usb-stick in het menu Device. Klik op Select en wijs het zojuist gedownloade bestand van Tails aan. Klik op Start: de opstartbare usb-stick wordt gemaakt.

Opstarten maar

Open het menu Start en kies Uitschakelen, Opnieuw opstarten. Een opstartmenu van Windows verschijnt: kies Een apparaat gebruiken, Opstartmenu. Zodra de computer opnieuw is gestart, kies je voor de usb-stick als opstartapparaat. Het menu dat je ziet, verschilt per computermerk. Tails start vervolgens automatisch op. Een wizard verschijnt, waarin je snelle instellingen van Tails configureert, zoals taal, toetsenbordinstelling en datumnotatie.

Persistent storage

Na elke Tails-sessie worden alle gegevens verwijderd: een van de aspecten die Tails relatief privacyvriendelijk maken. Uiteraard is dit minder handig voor documenten en bestanden die je gewoon wilt bewaren en telkens wilt gebruiken. In Tails stel je hiervoor Persistent storage in. Dit is een gedeelte op de usb-stick dat wordt gereserveerd voor de opslag van je persoonlijke bestanden. Je kunt Persistent storage direct inschakelen in het opstartmenu van Tails. Zet de schuif op Aan bij Create Persistent Storage. Volg de stappen van de wizard. De eerstvolgende keer dat je Tails opstart, wordt Persistent storage herkend en kun je de ruimte direct ontgrendelen na het opgeven van het wachtwoord. Klik tot slot op Start Tails om het besturingssysteem te laden.

Verkennen

Tails wordt geleverd met allerhande apps die kunnen helpen bij het verhogen van je privacyniveau. Linksboven vind je de opties in de navigatiebalk. Klik op Apps voor een overzicht. Hier vind je bijvoorbeeld diverse verwijzingen naar Tor, maar ook naar e-mailclient Thunderbird en wachtwoordmanager KeePassXC. Neem meteen een kijkje in de map Favorites. Deze bevat een selectie van programma’s die vaak door Tails-gebruikers worden ingezet. Bijvoorbeeld de Tor-browser (waarover je verder meer leest), de Persistent storage en de eerdergenoemde e-mailclient en wachtwoordmanager. Ook vind je hier de bestandenverkenner, waarmee Persistent storage gebruikt wordt (verderop lees je hierover meer).

Tails leunt hevig op het gebruik van het Tor-netwerk voor online activiteiten. Het Tor-netwerk staat bekend om de bescherming van persoonsgegevens, doordat de communicatie op verschillende lagen wordt geanonimiseerd. In Tails verschijnt de wizard Tor Connection zodra je online wilt. Je kunt ervoor kiezen om automatisch met Tor verbinding te maken (kies Connect to Tor automatically). In het notificatiegedeelte van Tails zie je op elk moment of je bent verbonden met Tor. Zie je het pictogram van een ui, dan is de verbinding met Tor actief. Zie je hetzelfde pictogram in combinatie met een kruis, dan is de Tor-verbinding niet actief.

Systeemmenu

Tails is relatief gebruiksvriendelijk en de gebruikersomgeving spreekt na enige tijd voor zich. Rechtsboven in het venster vind je in de navigatiebalk de toegang tot het systeemmenu (herkenbaar aan het netwerk-, volume- en batterijpictogram). Klik erop om via het menu zaken zoals netwerk en andere verbindingen, zoals bluetooth, in te stellen. Via hetzelfde menu kun je de computer uitschakelen of opnieuw opstarten. Wil je andere systeeminstellingen aanpassen? Open het menu Apps (linksboven) en kies System Tools, Settings voor een overzicht van alle instellingen.

Als je Persistent storage hebt geactiveerd, kun je je persoonlijke bestanden veilig opslaan. Kies Apps, Accessories, Files. Open de map Persistent en plaats hier je persoonlijke bestanden.

Qubes OS als alternatief

Heb je de smaak te pakken, dan is ook het besturingssysteem Qubes OS het bekijken waard. Qubes OS is een gratis en opensource besturingssysteem. Het gebruikt van elkaar gescheiden silo’s waarin je verschillende activiteiten kunt verrichten. Je kunt hiermee de computer in verschillende compartimenten onderverdelen (vergelijk het met een fysiek gebouw met verschillende kamers). De ene silo gebruik je bijvoorbeeld voor het browsen op internet (relatief onveilig), terwijl je een andere ruimte gebruikt voor werkzaken (over het algemeen iets veiliger) of voor lokaal werk. Je kunt bovendien wegwerp-silo’s maken, die je na verloop van tijd verwijdert en alleen voor tijdelijke taken gebruikt. Voor het gebruik van Qubes OS is enige ervaring met Linux wel welkom. Ben je een relatief onervaren gebruiker, maar wil je toch met Qubes aan de slag, dan is de uitgebreide documentatie op de website van de makers een prima startpunt.

E-mail

Natuurlijk kun je kiezen voor een gratis e-maildienst, zoals Outlook.com of Gmail, maar ook zo’n account heeft uiteindelijk z’n prijs. Je betaalt immers met (al dan niet geanonimiseerde) data, waardoor de makers dergelijke diensten ‘gratis’ kunnen maken. In plaats hiervan kun je ook kiezen om te betalen voor de e-maildienst. Goed voorbeeld hiervan is Soverin (https://soverin.nl). Deze partij biedt een e-mailbox aan waarbij privacy op één staat. De dienst kent bijvoorbeeld geen advertenties en tracking. Je kunt je bestaande domein koppelen aan de dienst, zodat je zelf de volledige controle houdt. Soverin gebruikt meerdere technieken die je digitale correspondentie veiliger moeten maken, waaronder DMARC, SPF, DANE en DKIM. Bovendien staan de servers in Europa, zodat je te maken hebt met Europese wetgeving. Je betaalt 3,25 euro per maand voor de dienst.

Windows, maar dan anders

Geen zin om een ander besturingssysteem dan Windows te gebruiken? Gelukkig kun je Windows ook een handje op weg helpen en privacyvriendelijker maken. De makers van de website Privacy is sexy hebben een flinke hoeveelheid scripts geschreven waarmee je in één keer privacy-instellingen aanpast. Bezoek de website en klik op een categorie, bijvoorbeeld Privacy Cleanup. Een overzicht van beschikbare optimalisaties binnen die categorie verschijnt. Plaats vinkjes bij de opties die je wilt toepassen.

Herhaal deze stappen voor elke categorie. Zo zijn er categorieën waarmee je Windows verbiedt om gegevens van je te verzamelen (Disable OS Data Collection), waarmee je de gebruikersomgeving meer respect voor je privacy laat geven (UI for privacy) en waarmee je veelgebruikte apps aan banden legt (Configure Programs). Die laatste categorie stelt je in staat om ‘telemetrie’-data – informatie over je gebruik – voor die programma’s te blokkeren.

In één keer afdwingen

In plaats van elke optie individueel te markeren, kun je je het leven eenvoudiger maken door een profiel met vooraf ingestelde opties te kiezen. Linksboven in het venster van de website kies je voor Standard, Strict of All. Weet je nog niet zeker welke mate van privacy je wilt afdwingen, dan plaats je de muis op een van de opties. Een pop-up verschijnt met meer informatie over de aanpassingen die de scripts doorvoeren. Klik op een categorie om te controleren welke opties zijn geactiveerd.

Ben je tevreden? Klik op de knop Download. Die optie is interessant voor gebruikers die weten hoe je met een script omgaat. Houd er rekening mee dat Windows waarschuwingen geeft: het gaat immers om een script dat van alles kan bevatten. In plaats van een script kun je de instellingen ook via een app binnen Windows toepassen. Klik op Download en kies voor Download desktop version om de bijbehorende app te gebruiken.

Privacy in Edge verbeteren

Maak je gebruik van het in Windows ingebouwde Edge? Je kunt de privacy-instellingen van deze browser ook verbeteren. In de adresbalk van Edge typ je edge://settings/privacy en druk je op Enter. Eerst stellen we de tracking-preventie van Edge goed in. Dit mechanisme wordt door website-trackers gebruikt om informatie over de browser te verzamelen. Kies Privacy, zoeken en services. Klik op Traceringspreventie. In Edge kies je tussen drie modi: Basis, Gebalanceerd en Strikt. Wil je voor de meest privacyvriendelijke variant gaan, dan kies je Strikt. Onder elke modus lees je wat de gevolgen zijn.

Open hierna de sectie Privacy. Zet de schuif op Aan bij Niet volgen-verzoeken verzenden. Hiermee geef je bij websites aan dat je tracering niet op prijs stelt. Houd er rekening mee dat die methode niet waterdicht is en er mogelijk alsnog tracering plaatsvindt. Verder willen we niet dat er diagnostische gegevens worden verstuurd. In de sectie Privacy hebben de laatste drie opties hierop betrekking. Lees de beschrijving door en zet de schuif op Uit als je hierop geen prijs stelt.

Browser testen

Ben je benieuwd hoe je browser presteert op het gebied van privacy? Via de test op https://coveryourtracks.eff.org kun je de browser aan een test onderwerpen. Klik op de knop Test your browser. Na afloop lees je in een rapport in hoeverre de gebruikte browser informatie van je prijsgeeft. Zo zie je of er advertentietrackers worden geblokkeerd en of de browser beschermt tegen fingerprinting. Daarbij worden losse kenmerken van de computer verzameld die als geheel een uniek profiel vormen en je daarmee herkenbaar maken (bijvoorbeeld een combinatie van schermresolutie en geïnstalleerde systeemlettertypen). Op de website vind je instructies om de browserprivacy verder te verbeteren.

De Europese Commissie claimt dat het socialmediaplatform TikTok te verslavend is, en wil dan ook dat het oneindig kunnen scrollen in de app onmogelijk wordt.

Volgens de Europese Commissie verbreekt TikTok daarmee de Digital Services Act (DSA). Naast oneindig kunnen scrollen worden ook sommige pushnotificaties en autoplay als boosdoeners gezien.

Doomscrollen

De Commissie haalt specifiek oneindig scrollen aan als een gevaarlijk onderdeel van de app. De Commissie meent dat dit gebruikers in een soort trance brengt door dwangmatig gedrag - in feite waar de populaire term 'doomscrollen' op slaat.

De Commissie heeft echter nog geen bindend oordeel uitgebracht. Zo mag ByteDance, het bedrijf achter TikTok, zichzelf eerst verantwoorden. Ook gaat de Commissie eerst advies vragen aan de Europese Raad, om specifiek te zijn een adviesgroep hierbinnen die over digitale diensten gaat. Mocht de Europese Raad het eens zijn met de Commissie, dan moet TikTok in Europa mogelijk onderdelen van het socialmediaplatform aanpassen. Gebeurt dat niet, dan kan ByteDance forse boetes ontvangen.

Social media onder het vergrootglas

Social media - waaronder TikTok - ligt de laatste tijd toch steeds vaker onder een vergrootglas. In Australië bijvoorbeeld is social media sinds enige tijd verboden voor kinderen, en Spanje kondigde eerder deze week aan soortgelijke maatregelen te nemen.