Met Spotify wordt cd's kopen bijna overbodig. De dienst brengt wel heel eenvoudig ontzettend veel muziek binnen handbereik. Gebruikers die kiezen voor de betaalde variant kunnen zo uren - zonder reclame's - luisteren naar een breed aanbod van muziek. Met afspeellijsten (playlists) hebt u uw favoriete muziek nog beter binnen handbereik. Een aantal lijsten op een rijtje.

Zoeken in Spotify

Veel van de lijsten in dit artikel zijn ook terug te vinden op de website ShareMyPlaylists.com.­ De site is uitstekend doorzoekbaar en stelt u in staat om zowel op member als of naam van de afspeellijst te zoeken. Ook in Spotify zelf kunt u eenvoudig zoeken naar gebruikers en op naam van de afspeellijst. Houd overigens ook uw Facebook-vriendenlijst rechts op uw beeldscherm in de gaten. Zonder dat u het merkt zullen ook zij steeds meer muziek aan hun lijsten toevoegen of nieuwe lijsten gaan volgen.

1. Wake up!

De lijst Wake up! van een gebruiker met de naam ceremony1981 is er eentje om rustig mee wakker te worden. Tenminste, als u een liefhebber bent van rockmuziek in de ochtend, want anders kunt u de lijst beter aan u voorbij laten gaan. Toch doet de lijst zijn naam wel eer aan. Hier geen snijdende gitaarlicks of keiharde drums, maar fijne gitaren van artiesten als The Doors, The Concretes, The Clash en Editors. Voor wie meer gitaren wil is er keuze genoeg, maar deze voorzichtige rocklijst laat u gepast wakker worden!

©PXimport

Rustig wakker worden met gitaren.

2. In the room where you sleep

De lijst In the room where you sleep lijkt een kandidaat om te worden afgespeeld na de lijst uit de vorige tip. Met artiesten als The Deadly Snakes en Dead Man's Bones laat deze slaapkamerlijst een stevige lijst van popmuziek horen, inclusief enkele fraaie akoestische uitvoeringen van The Magnetic Fields. Aan het einde van de lijst komen Dead Man's Bones nog een keer terug met - hee! - In the room where you sleep. Is dat vraagstuk ook opgelost. De lijst is door dezelfde gebruiker samengesteld als nummer 1, ze heeft in totaal elf lijsten op Spotify staan die het beluisteren stuk voor stuk waard zijn.

©PXimport

Een lijst met mooie akoestische uitvoeringen van The Magnetic Fields.

3. Rock Werchter e.a.

Ook muziekfestivals lenen zich prima voor het samenstellen van een Spotify-lijst. Op die manier kunt u eenvoudig het festival nog eens opnieuw beleven. Zo hebben verschillende bezoekers van het Belgische Rock Werchter 2010 een lijst samengesteld. Wij luisteren graag naar de lijst van jo.jonckers. Ook Lowlands 2010 is terug te vinden op de website www.sharemyplaylists.com. De samensteller, met gebruikersnaam paulkok, heeft zijn eigen bloemlezing van dit festival gedeeld met andere spotify'ers en laat u terugluisteren naar de bijdragen van Band of Horses, Jack Parow, The Kooks en - aanrader - The Gaslight Anthem. Zoek ook eens op 'Pinkpop'. Zowel de editie 2009 als die van dit jaar kunt u terugluisteren via Spotify.

©PXimport

The Gaslight Anthem speelden deze zomer op Rock Werchter.

4. Mahler

Van een heel ander kaliber is de afspeellijst van gebruiker Dante891. Deze gebruiker stelde een fraaie lijst samen met verschillende uitvoeringen van symfonieën van de Oostenrijkse componist Mahler. De lijst valt op vanwege de uitstekende keuze van uitvoeringen van onder meer het Koninklijk Concertgebouworkest, onder leiding van Bernard Haitink. Een beetje shoppen in de lijst van Dante891 levert nog veel meer fraaie klassieke muziek op. Wat te denken van enkele mooie vioolconcerten van Hongaars-Oostenrijkse componist Ligeti of een verzameling van stukken van Puccini. Voor liefhebbers van klassieke muziek is deze lijst een fraaie verzameling van vooral bijzondere uitvoeringen.

©PXimport

Op de afspeellijst van Dante891 zijn zeer bijzondere uitvoeringen van muziek van Mahler te horen.

5. Van singer/songwriters tot electro

De Spotify-afspeellijst Indieplaylist stelt u in staat maandelijks kennis te maken met gloednieuwe muziek die kan variëren van obscure singer/songswriters tot hippe electro. De lijst biedt een alternatief voor het grote aanbod aan mainstreammuziek, aldus de samensteller. De muziekbibliotheek van Spotify is immers veel groter dan dat. De lijst wordt op elke eerste van de maand automatisch ververst. De Indieplaylist, die met 600 subscribers bijzonder populair is, heeft ook een eigen website met meer informatie en uitleg over de lijst. De site is te vinden via Indieplaylist en is ook te volgen op Twitter via @INDIE_playlist.

©PXimport

De Indieplaylist is een alternatief voor mainstreammuziek.

6. Acid Jazz Hispano

Jazz is een muziekstroming waarvan regelmatig nieuwe varianten verschijnen. Een van die stromingen is de Acid Jazz. Acid jazz combineert elementen van onder meer soul, funk, disco, house en hiphop. De samensteller van deze lijst is acidjazzhispano, die er uitstekend in geslaagd is om een zeer gevarieerde lijst van moderne jazzstukken samen te stellen met bijzonder opvallende namen als Kool & The Gang met Hollywood Swingin' (Feat. Jamiroquai). Noemenswaardig is ook de bijna elf minuten durende van Time door Light of the World. Iedere maand plaatst deze gebruiker een nieuwe lijst.

©PXimport

Op de lijst Acid Jazz Hispano zijn onder meer remixen van Kool & The Gang te horen.

7. Bekend van tv

Bepaalde muziek is bekend geworden doordat het werd gebruikt als intro van een series of als soundtrack voor een speelfilm. De afspeellijst Bones - Music from the TV series biedt een fraai overzicht van mooie muziek die u misschien even doet terugdenken aan een bepaalde aflevering. Apart noemen we ook nog even de afspeellijst van gebruiker musicalmadgari. Hij heeft alle muziek die voorkwam in de eerste vier seizoenen van Ugly Betty netjes voor u op een rijtje gezet. De serie, die ook in Nederland behoorlijk populair is, blijkt vol te zitten met nummers die stuk voor stuk bekend in de oren klinken. Aanrader!

©PXimport

Er was opvallend veel muziek te horen in de tv-serie Ugly Betty.

8. Laid back

Echte liefhebbers van Reggae zullen misschien niet veel nieuws tegenkomen op de lijst Reggae Hits van jespeerjonsson, maar wie alle grote der reggae-aarde graag eens op een rijtje heeft staan, zal zien dat hij een compleet overzicht van raggae-standaards tot zijn beschikking heeft. Uiteraard mogen Bob Marley en zijn Wailers op zo'n laid-back-lijst niet ontbreken, maar ook UB40, Maxi Priest en K'Naan komen voorbij. Ook Bob's nageslacht heeft muzikale sporen in de raggae achtergelaten. Daarom zijn ook Ziggy Marley en Damian Marley in deze lijst te horen. Dat deze lijst nog beter klinkt op vakantie in een warm land, liggend in een hangmat laat zich makkelijk raden.

©PXimport

Bob Marley ontbreekt uiteraard niet op een afspeellijst met raggae-muziek.

9. Ol' Blue Eyes

Ook liefhebbers van jazz komen aan hun trekken op Spotify. Om te beginnen is er een prachtige lijst van standaards gezongen door Frank Sinatra. The Voice, die al weer in 1988 overleed, heeft gedurende zijn lange carrière gespeeld met zo'n beetje alle groten der aarde. Zo was hij bevriend met Dean Martin en Sammy Davis Jr. en trad hij ook nog op als acteur in verschillende films. De zanger is op deze lijst te horen met schitterende uitvoeringen van onder meer The Lady Is a Tramp, New York New York en Love and Marriage. De lijst heet kortweg Sinatra en samengesteld door Gav1986.

©PXimport

Frank Sinatra leefde een bewogen leven.

10. Late Lounge

Late Lounge is de perfecte lijst om een lange avond in café of club in stijl af te sluiten. Wanneer de laatste borrel wordt ingeschonken en het volume nog even wat naar beneden wordt bijgesteld creëert deze lange lijst de juiste sfeer om nog even na te praten voor het slapen gaan. En of het nu Jeff Buckley, Erykah Badu of Joni Mitchell is die de avond definitief afsluit, vaststaat dat het langzaam licht kan worden zodra de mellow-klanken van deze lijst klinken. Samensteller vethan heeft er alles aan gedaan om er een eindeloze lijst van te maken.

©PXimport

Loungen met Erykah Badu.

11. Eighties

Feestjes met muziek uit de Jaren tachtig doen het altijd goed. Zodra Duran Duran, The Human League, Orchestral Manoeuvres in the Dark of zelfs Kraftwerk uit de installatie klinken, moet er haast wel worden gedanst. Samensteller fatcarver heeft in ieder geval wat dat betreft een prachtige lijst samengesteld waarmee ieder feestje dat als een nachtkaars dreigt uit te gaan mee kan worden gered. Want zeg nou eerlijk: wie kan er blijven stilzetten wanneer Jermaine Stewart zingt: We don't have to take our clothes off?

©PXimport

Met artiesten als Duran Duran leeft uw 80's-feestje weer op.

12. Wekelijkse R&B-update

Completer kan haast niet: De RNB Party 2010 is een R&B-lijst van sonymusicse, wat (inderdaad) een lijst van Sony zelf is (SonyMusicSweden). De lijst wordt wekelijks geüpdatet. Resultaat is natuurlijk een up-to-date overzicht van de allernieuwste R&B-muziek, waarop artiesten als Christina Aguilera, J. Cole en Ontario niet ontbreken. Ook Alicia Keys en R. Kelly zijn op deze lijst te horen. Prima lijst voor iedereen die van R&B houdt en graag op de hoogte blijft van de nieuwste nummers.

©PXimport

Wekelijkse updates met de RNB Party 2010-lijst.

13. Voor de dood

De samensteller van deze lijst noemt zijn eigen lijst "de ultieme mengeling van metal, rock en 10 great songs". Over de kwaliteit van de muziek is hij ook duidelijk. Hij noemde de lijst: 126 songs you need to hear before you die. En inderdaad: wanneer u liefhebber bent van bands als In Flames, Slipknot, System of a Down en Dropkick Murphys, dan is deze lijst inderdaad een aanrader. Zelfs The Rolling Stones ontbreken niet. Inmiddels is de lijst al wat gegroeid, op moment van schrijven bestaat hij uit 155 nummers.

©PXimport

Slipknot is een van de artiesten op de lijst van andrelundin.

14. Van alles

Spotify loopt over van de 'Best of'-lijsten. Zoeken op het trefwoord ­'compilation' levert een overvloed aan lijsten waarin het beste van maart, het ultieme van juni of de keuze van september van verschillende radiostations wordt aangeboden. Een aanrader die we bij naam noemen: de 500 beste songs volgens het toonaangevende muziekblad Rolling Stone Magazine. Dit is een lijst die iedere muziekliefhebber toch minstens één keer beluisterd moet hebben. Een meer dan compleet overzicht! Artiesten als U2, Studio 99 en Bob Dylan komen aan bod en natuurlijk ontbreken de Rolling Stones niet.

©PXimport

De 500 beste songs volgens Rolling Stone Magazine.

15. Donkere dagen

Wellicht nog wat vroeg, maar we belichten toch even de donkere dagen. Afspeellijsten lenen zich prima voor seizoensgerelateerde muziek, en Spotify is rijkelijk gevuld met muziek voor onder de kerstboom. Een voorbeeld: de A 60's Inspired Christmas Playlist. Deze lijst ademt de rustgevende sfeer van de jaren zestig uit, die helemaal past bij het gevoel dat hoort bij het einde van het jaar. Als de wereldvrede dan nog uw huiskamer niet is binnengestroomd, heeft in ieder geval niet gelegen aan Jingle Bell Rock van Brenda Lee of Santa Baby van Eartha Kitt. En wellicht ten overvloede: ook John Lennon en Yoko Ono wensen u op deze afspeellijst een Happy Xmas.

©PXimport

Fijne kerstdagen namens John en Ono.

Iedereen droomt weleens van een thuisbioscoop, maar groter is niet altijd beter. Een te groot scherm kan bijvoorbeeld zorgen voor vermoeide ogen of korrelig beeld. Ontdek hoe zaken als kijkafstand, de resolutie en de kijkhoek bepalen of een televisie daadwerkelijk in je woonkamer past.

In de felverlichte showroom van de elektronicawinkel lijkt die enorme 75-inch televisie waanzinnig indrukwekkend, maar eenmaal aan de muur in een doorsnee Nederlandse doorzonwoning kan zo'n gapend zwart vlak de ruimte volledig domineren. Veel consumenten denken onterecht dat een groter scherm automatisch garant staat voor een betere kijkervaring, ongeacht de afmetingen van de kamer. Toch is er een harde technische grens waarbij groot verandert in té groot, met hoofdpijn en onscherp beeld als direct gevolg. In dit artikel leer je precies hoe je die grens bepaalt en de ideale televisie kiest.

De kern van het probleem: resolutie en blikveld

Het probleem van een te grote tv is niet alleen esthetisch, maar vooral fysiologisch en technisch. Het draait allemaal om de verhouding tussen de resolutie (het aantal beeldpunten) en je blikveld. Zelfs bij moderne 4K-televisies zijn de pixels niet oneindig klein. Als je een enorm scherm neemt en daar te dicht op zit, trek je het beeld als het ware uit elkaar. Hierdoor verliest het beeld zijn scherpte en samenhang; je hersenen moeten harder werken om de losse informatie tot één geheel te smeden.

Een veelgehoorde misvatting is dat je simpelweg went aan elk formaat. Hoewel de eerste shock van een groot scherm inderdaad verdwijnt, blijft de fysieke belasting overeind. Als een scherm meer dan 40 graden van je horizontale blikveld inneemt, kun je niet meer het hele plaatje in één oogopslag zien. Je ogen moeten dan constant van links naar rechts scannen om de actie te volgen, vergelijkbaar met het kijken naar een tenniswedstrijd vanaf de eerste rij. Dat zorgt voor vermoeide ogen en kan op den duur zelfs leiden tot misselijkheid, ook wel 'cybersickness' genoemd.

©Gorodenkoff

Wanneer werkt een groot formaat wél goed?

Er zijn specifieke scenario's waarin een wandvullend scherm niet alleen kan, maar zelfs de voorkeur heeft. Dat geldt vooral als je de televisie primair gebruikt voor hoogwaardige content. Denk hierbij aan films op 4K Blu-ray of streamingdiensten die uitzenden in de hoogste bitrate, en uiteraard gaming op moderne consoles. In deze gevallen is de bronkwaliteit zo hoog dat je dichterbij kunt zitten zonder fouten in het beeld te zien.

Daarnaast werkt een groot formaat goed als de kijkafstand het toelaat. In moderne woningen met een open plattegrond of een loft-indeling staat de bank vaak wat verder van de muur. Als je kijkafstand meer dan 3 meter is, valt een 55-inch televisie al snel in het niet en moet je turen om details te zien. Een 65-inch of groter model herstelt in dat geval de balans en zorgt voor die gewenste bioscoopervaring, waarbij het scherm groot genoeg is om je onder te dompelen zonder dat je individuele pixels ziet.

Wanneer werkt dit níet goed?

De nadelen van een te grote tv worden pijnlijk duidelijk bij 'gewoon' tv-kijken. Veel lineaire televisieprogramma's, zoals het journaal, talkshows of sportuitzendingen via de kabel, worden niet in 4K uitgezonden, maar in Full HD of zelfs nog lager. Een enorme tv vergroot dat signaal genadeloos uit. Op een te groot scherm zie je dan plotseling ruis, compressieblokjes en onscherpe randen die op een kleiner scherm onzichtbaar zouden blijven. Het beeld oogt daardoor onrustig en rommelig.

Ook in de fysieke ruimte kan het tegenvallen. Een tv die uit staat is een groot, zwart en reflecterend vlak. In een compacte woonkamer zuigt een te groot scherm alle aandacht naar zich toe, zelfs als hij uitstaat. Zoiets verstoort de balans in je interieur en kan de kamer kleiner laten aanvoelen dan hij eigenlijk is. Daarnaast is de plaatsing van sfeerverlichting vaak lastiger; een gigantisch scherm blokkeert lichtinval of reflecteert lampen op een storende manier.

©RDVector

Dealbreakers: hier ligt de grens

Er zijn een paar harde grenzen die aangeven dat je beter een maatje kleiner kunt kiezen. Als je een van de onderstaande punten herkent, is dat een duidelijk signaal.

Wat betekent dit voor jouw situatie?

Om te bepalen of een tv past, moet je de rolmaat erbij pakken en even kritisch naar je eigen kijkgedrag kijken. De algemene vuistregel voor 4K-televisies is: meet de afstand van je ogen tot het scherm in centimeters en deel dat door 1,2 tot 1,5. De uitkomst is de ideale schermdiagonaal.

Zit je bijvoorbeeld op 2,5 meter (250 cm) van je scherm? Dan kom je uit op een schermdiagonaal tussen de 166 cm (65 inch) en 208 cm (82 inch). Maar let op: dat geldt alleen voor pure 4K-content. Kijk je veel normale televisie (praatprogramma's, nieuws)? Hanteer dan factor 2. Bij 250 cm afstand kijkt een scherm van 125 cm diagonaal (ongeveer 50 inch) dan vaak prettiger en rustiger. Ben je een fanatieke gamer of filmfanaat? Dan kun je de grens opzoeken. Ben je een casual kijker? Kies dan veilig voor een formaatje kleiner.

©BS | ID.nl

In het kort

Een televisie is te groot wanneer het beeld onscherp oogt of wanneer je fysiek je hoofd moet draaien om alles te kunnen volgen. Hoewel een groot scherm indrukwekkend lijkt, vergroot het bij standaard televisie-uitzendingen ook alle beeldfouten uit. De ideale grootte is een balans tussen kijkafstand en de kwaliteit van wat je kijkt. Meet daarom altijd de afstand tussen bank en muur, en wees realistisch over je kijkgedrag. Zo voorkom je hoofdpijn en blijft tv-kijken ontspannend.

Het is ergens in 2025 als Fable voor het eerst, een soort van, getoond wordt. Beelden volgen elkaar in rap tempo op. We zien de dame die de hoofdrol lijkt te spelen, geen HUD en vooral heel veel mooie filmpjes. Daarna begint het wild speculeren, de klachten over het hoofdpersonage, de vraagtekens over de gameplay. Gelukkig was daar gister de Xbox Developer Direct, waar Microsoft eens te meer bewees de code gekraakt te hebben.

Vóór de pandemie, toen de Electronic Entertainment Expo (E3) nog bestond en online showcases, Directs en State of Plays nog niet echt een ding waren, wisten gameboeren hun spellen prima te verkopen. Ontwikkelaars verschenen op het podium tijdens liveshows, praatten over hun games, speelden live een demo (wat net zo vaak goed als faliekant misging) en dergelijke presentaties werden afgewisseld met teasers, hypetrailers en (nog verder terug) zelfs weleens grafieken en verkoopcijfers. Hoe anders is de wereld anno nu.

Trailers vol trailers

Klaar zitten voor The Game Awards, een gemiddelde Direct, Showcase of Summer Game Fest is leuk, maar niet hetzelfde als ‘toen’. Want de formule is inmiddels bekend. Een half uur, een uurtje, een paar uur lang wordt er de ene na de andere trailer op je hersenen afgevuurd. Wat is ‘reclame’ en wat niet? Geen idee. Standaard zijn de animegames die elkaar zo rap opvolgen dat de gemiddelde kijker niet eens meer weet waar de ene game begint en de ander ophoudt. Meestal zit er een klapper aan het begin, waarna het grote wachten op de klapper aan het einde begint.

Vraag iemand een week later wat ie gezien heeft, en meer dan de helft van de getoonde games is waarschijnlijk uit het geheugen verdwenen.  En al die flarden van beelden zonder fatsoenlijke uitleg leiden vaker wel dan niet tot hetzelfde als die ene soort van trailer van Fable: speculaties, wild geroep en vraagtekens. Het komt de online discussie rondom games niet ten goede.

©Playground Games

Hoe anders was de inmiddels traditionele Xbox Developer Direct. Langer dan een uur, voor maar vier games. Die games kregen zodoende alle tijd, net als de ontwikkelaars. Gameplaybeelden zijn niet aan te slepen, verscheidene modi worden uitgebreid besproken en zelfs de kleinste details krijgen meer dan genoeg ademruimte. Zo horen we tijdens de Forza Horizon 6-presentatie dat het nummer van je eigen hangar (78) gekozen is omdat de game zich afspeelt in Japan, en die cijfers daar een positieve lading hebben. Fijn om te horen hoe scherp het oog voor detail van een ontwikkelaar is. Dat zegt iets over het project. En het is ook iets wat je never nooit in een hypetrailer van anderhalve minuut langs had zien komen.

Trailers vol trailers

En dus zit ik gisteravond te genieten. Niet eens per se van de games, want ze vallen net niet in mijn straatje. Forza Horizon 6 vind ik héél indrukwekkend en de game zal ongetwijfeld miljoenen spelers perfect bedienen, maar ik ben niet zo van het racen. Game Freak - de makers van Pokémon die eindelijk hun vleugels uitslaan met graphics uit dit decennium - komen met Beast of Reincarnation. Het ziet er oké uit. Double Fine vindt in mij ook geen fan en een multiplayer-pottenbakgame (Kiln) is niet iets wat hoog op mijn lijstje stond. Zelfs afsluiter Fable wist me met z’n levenssimulaties ook niet te overtuigen. Maar, nogmaals, wat heb ik genoten. Van ontwikkelaars die ruim de tijd kregen. Van de games, die van alle kanten belicht werden. Van de antwoorden die we kregen.

©Playground Games

Want wat ik nou precies van die games vond, is niet eens zo heel belangrijk. Veel belangrijker is dat iedereen dit keer in ieder geval een uitgebreid beeld kreeg van wat deze games nu precies worden. Een Xbox Developer Direct creëert geen valse hype. Van die vier getoonde games, weten we nu eigenlijk alles wat we redelijkerwijs moeten weten. Zoals bijvoorbeeld dat Fable een character creation-modus heeft, om maar iets te noemen. En plots zie je de discussies rondom de games gaan om… de inhoud. En niet op wilde speculaties rondom hoofdpersonages die helemaal niet vast blijken te staan. Love it.