Hoe verleen je op een efficiënte manier bijstand aan honderden slachtoffers bij een grote ramp en voorkom je chaos bij hulpdiensten? Inventeers ontwikkelde in opdracht van Prometech een revolutionaire oplossing waarmee het managen van slachtoffers veel soepeler kan verlopen.

Tijdens een calamiteit in een chemische fabriek bij het Finse Mikkeli komt een grote hoeveelheid chloorgas vrij. De wolk daalt neer op het centrum van het stadje, net op dat moment dat daar een markt gehouden wordt. Binnen korte tijd vallen er bijna 120 slachtoffers. Hulpdiensten snellen toe om omwonenden in veiligheid te brengen, de zwaargewonden te ontsmetten en medisch te verzorgen. Iedere seconde telt…

Slachtoffers managen

De ramp in Finland is gelukkig niet echt, maar blijkt een grootschalige oefening met de codenaam FTX-DISPERSE te zijn. De kermende slachtoffers zijn geschminkte acteurs die angstaanjagend goed hun rol weten te vervullen.

Het scenario is wel reëel want – hoewel klein – er is altijd een kans dat er zich een groot CBRN (chemisch, biologisch, radiologisch, nucleair) ongeval voordoet waarbij veel slachtoffers vallen. Een rampenoefening zoals die in Mikkeli eerder dit jaar is essentieel om hulpdiensten te trainen en nieuwe technologieën te testen waarmee dit soort rampen beter kunnen worden bestreden.

Techniek die voor het Nederlandse Prometech door Inventeers is ontwikkeld, vervult een sleutelrol tijdens de oefening. Prometech doet samen met o.a. universiteiten, onderzoeksinstituten, bedrijven en eindgebruikers mee in het Europese TOXI-Triage project (toxi-triage.eu) en ontwikkelde speciaal voor dit soort incidenten met veel slachtoffers het systeem Tag & Trace. Directeur Gert Wijnalda: “Onze oplossing geeft sneller en accurater inzicht in aantallen én zogeheten triage-status (medische beoordeling) van gewonden tijdens een incident met grote aantallen slachtoffers. Dat resulteert in een efficiëntere hulpverlening en een hogere overlevingskans voor de zwaargewonden.”

©PXimport

Digitaliseren

Om de impact van Tag & Trace te begrijpen, is het goed om een beeld te hebben van hoe het ‘managen’ van grote aantallen slachtoffers bij een ramp op dit moment plaatsvindt. Hulpverleners voorzien deze nu van papieren (triage)kaarten die met pen worden ingevuld. Dat kost tijd, maakt het verspreiden van informatie tijdrovend en zorgt voor onduidelijkheid. “Bijvoorbeeld als de kaart onleesbaar is geworden nadat een gewonde door de decontaminatie-straat (ontsmettingsdouche) is gegaan”, verduidelijkt Gert.

In het Tag & Trace-systeem zijn de papieren kaarten vervangen door armbanden met NFC-chips. De armbanden hebben vijf verschillende kleuren die aangeven hoe zwaar de verwondingen zijn. Locatie van het slachtoffer, status, naam hulpverlener en andere data kunnen middels de draadloze NFC techniek worden in- en uitgelezen en vervolgens draadloos worden doorgegeven. Gert: “De informatie wordt direct met leidinggevenden en het Commando Plaats Incident (CoPI) gedeeld, zodat deze kan worden ingezet om in te schatten hoe lang de hulpverlening in de verschillende zones duurt, statistieken van slachtoffers en hun triage-status, en dus hoeveel ambulances en ziekenhuisbedden op welke termijn benodigd gaan zijn. Hierdoor kunnen betere en snellere beslissingen genomen worden.”

Stand-alone tagger

Bij een eerdere oefening, FTX-FOCUS vorig jaar in Athene, werd voor het in- en uitlezen van de slachtofferinformatie gebruik gemaakt van smartphones. In deze oefening werd geconcludeerd dat het systeem weliswaar prima werkt, maar dat smartphones zo hun beperkingen hebben. Gert: “Het bedienen van een smartphone is lastig wanneer je een beschermend pak, gasmasker en dikke handschoenen aanhebt. Daarnaast is het mogelijk dat het mobiele netwerk eruit ligt bij een ramp. Dat moest beter kunnen.”

Het was aanleiding voor Prometech om een eigen stand-alone tagger te laten ontwikkelen en daarvoor werd aangeklopt bij onderzoek- en ontwikkelingspartner Inventeers. Gert: “Met slimme technologie heeft Inventeers binnen een paar maanden een tagger ontwikkeld die je op de arm van hulpverleners kunt bevestigen en waar de NFC-bandjes tegenaan worden gehouden. Zo kan de relevante informatie zoals locatie, geslacht en naam van de hulpverlener naar de NFC-band te schrijven en draadloos worden verzonden naar het CoPI.”

©PXimport

Draadloos radionetwerk

Om niet afhankelijk te zijn van bestaande radionetwerken (WiFi/GSM) tijdens een groot ongeval ontwikkelde Inventeers ook een eigen draadloos radionetwerk. De basis van dit netwerk is een speciale koffer met antenne en accu waarmee binnen enkele minuten een eigen radionetwerk voor de taggers opgezet kan worden. Prometech heeft de taggers en het radionetwerk vervolgens weer met het Tag & Trace-systeem geïntegreerd.

Gert Wijnalda is erg te spreken over de samenwerking met Inventeers. “De eerste drie maanden zijn gebruikt voor het opstellen van specificaties en kiezen van de techniek. Van concept tot de oplevering van de eerste serie werkende apparaten heeft slechts een half jaar geduurd. Dat is best indrukwekkend.”

Op dit moment wordt de ontwikkelde eigen Tag & Trace tagger samen met Inventeers verder productierijp gemaakt en is Prometech in gesprek met diverse partijen die voorloper willen zijn en het in gebruik willen nemen. Gert: “De partners binnen het Europese TOXI-Triage project zijn enthousiast. Binnen een paar maanden kunnen we de productie starten en volume maken.”

Je hebt vorige week al een aantal keer de leukste filmpjes vanaf de CES voorbij zien komen, gemaakt door Martin Verschoor van Power Unlimited Tech. De CES is inmiddels voorbij (tot volgend jaar, Las Vegas!), maar als toetje hebben we nog vijf bijzondere TikToks voor je verzameld.

Ook leuk: CES 2026: 4 opvallende dingen gespot door Martin van Power Unlimited Tech

Vechtende robots

Vliegend naar je werk met de jetbike

Vloeistof-speakers (en ja, dat ziet er gaaf uit)

Tip voor de Vierdaagse: extra steun voor je benen

Gewone fiets? Zo maak je er een e-bike van

Frustraties over een trage pc of ongewenste advertenties? Grote kans dat de standaard Windows-instellingen de boosdoener zijn. Met drie simpele ingrepen optimaliseer je direct de snelheid, privacy en veiligheid van je systeem. Wij zetten de belangrijkste aanpassingen op een rij, zodat je direct weer vlot en zorgeloos aan de slag kunt!

Of je nu net een gloednieuwe laptop uit de doos haalt of al jaren op dezelfde vertrouwde desktop werkt, de standaardinstellingen van Windows zijn zelden optimaal. Microsoft kiest vaak voor opties die hun eigen diensten promoten in plaats van jouw gebruiksgemak centraal te stellen. Gelukkig kun je met een paar gerichte ingrepen direct winst behalen. Pas deze drie essentiële instellingen aan voor meer privacy, snelheid en overzicht.

Schakel onnodige opstart-apps uit

Niets is zo frustrerend als een computer die er minutenlang over doet om startklaar te zijn. De grootste boosdoener hiervoor is vaak een overdaad aan programma's die automatisch opstarten zodra je de pc aanzet. Veel applicaties, van Spotify tot samenwerkingstools als Microsoft Teams, nestelen zich tijdens de installatie ongevraagd in je opstartproces. Dat vreet direct aan je systeemgeheugen en vertraagt de opstarttijd aanzienlijk.

Je lost dit eenvoudig op door naar de instellingen van Windows te navigeren en te zoeken naar de optie Opstart-apps. Hier zie je een duidelijk overzicht van alle software die met Windows mee start, inclusief de impact die elk programma heeft op de prestaties. Loop kritisch door deze lijst heen. Programma's die je niet dagelijks direct na het inloggen nodig hebt, kun je zonder risico uitschakelen door het schuifje om te zetten. Je verwijdert de software hiermee niet; je voorkomt alleen dat ze op de achtergrond draaien zonder dat je erom gevraagd hebt. Je pc zal hierdoor merkbaar vlotter reageren.

Weg met die advertenties en suggesties!

Windows is in de loop der jaren steeds meer veranderd in een platform waarop Microsoft eigen en gesponsorde diensten probeert te verkopen. Dat uit zich in zogenaamde 'suggesties' in je Startmenu, op je vergrendelingsscherm en zelfs in de Verkenner. Voor de meeste gebruikers voelt dat – terecht – als ongewenste reclame binnen een besturingssysteem waarvoor al betaald is. Het zorgt bovendien voor ruis en leidt af van waar je eigenlijk mee bezig bent.

Om deze stroom aan prikkels te stoppen, duik je in het menu Persoonlijke instellingen. Bij de instellingen voor het Startmenu en het Vergrendelingsscherm vind je opties die verwijzen naar het tonen van suggesties, tips of leuke weetjes. Vink deze opties uit om een schonere, rustigere interface te krijgen. Vergeet ook niet bij de privacy-instellingen de optie uit te zetten die Windows toestaat om je Instellingen-app te gebruiken voor het tonen van voorgestelde inhoud. Het resultaat is een professionelere werkomgeving die doet wat hij moet doen, zonder je continu te proberen te verleiden tot extra klikken.

Maak bestandsextensies zichtbaar

Een van de meest riskante standaardinstellingen in Windows is het verbergen van bestandsextensies voor bekende bestandstypen. Standaard zie je alleen de naam van een bestand, bijvoorbeeld 'factuur', maar niet of het een .pdf, .docx of een .exe is. Cybercriminelen maken daar dankbaar gebruik van door virussen te vermommen als onschuldige documenten. Een bestand dat 'foto.jpg.exe' heet, wordt door Windows dan getoond als 'foto.jpg', waardoor je denkt een afbeelding te openen terwijl je in werkelijkheid schadelijke software installeert.

Je kunt dit veiligheidsrisico direct verhelpen via de Bestandsverkenner. Zoek in de menubalk naar de optie Weergeven en navigeer vervolgens naar de instellingen voor weergeven. Hier vind je een optie genaamd Extensies voor bestandsnamen. Zorg dat deze optie aangevinkt staat. Hoewel het in het begin even wennen kan zijn om achter elk bestand een punt en drie of vier letters te zien staan, geeft het je volledige controle en inzicht. Je ziet nu in één oogopslag met wat voor type bestand je écht te maken hebt, en dat verkleint de kans op een succesvolle malware-infectie drastisch.