Hoe verleen je op een efficiënte manier bijstand aan honderden slachtoffers bij een grote ramp en voorkom je chaos bij hulpdiensten? Inventeers ontwikkelde in opdracht van Prometech een revolutionaire oplossing waarmee het managen van slachtoffers veel soepeler kan verlopen.

Tijdens een calamiteit in een chemische fabriek bij het Finse Mikkeli komt een grote hoeveelheid chloorgas vrij. De wolk daalt neer op het centrum van het stadje, net op dat moment dat daar een markt gehouden wordt. Binnen korte tijd vallen er bijna 120 slachtoffers. Hulpdiensten snellen toe om omwonenden in veiligheid te brengen, de zwaargewonden te ontsmetten en medisch te verzorgen. Iedere seconde telt…

Slachtoffers managen

De ramp in Finland is gelukkig niet echt, maar blijkt een grootschalige oefening met de codenaam FTX-DISPERSE te zijn. De kermende slachtoffers zijn geschminkte acteurs die angstaanjagend goed hun rol weten te vervullen.

Het scenario is wel reëel want – hoewel klein – er is altijd een kans dat er zich een groot CBRN (chemisch, biologisch, radiologisch, nucleair) ongeval voordoet waarbij veel slachtoffers vallen. Een rampenoefening zoals die in Mikkeli eerder dit jaar is essentieel om hulpdiensten te trainen en nieuwe technologieën te testen waarmee dit soort rampen beter kunnen worden bestreden.

Techniek die voor het Nederlandse Prometech door Inventeers is ontwikkeld, vervult een sleutelrol tijdens de oefening. Prometech doet samen met o.a. universiteiten, onderzoeksinstituten, bedrijven en eindgebruikers mee in het Europese TOXI-Triage project (toxi-triage.eu) en ontwikkelde speciaal voor dit soort incidenten met veel slachtoffers het systeem Tag & Trace. Directeur Gert Wijnalda: “Onze oplossing geeft sneller en accurater inzicht in aantallen én zogeheten triage-status (medische beoordeling) van gewonden tijdens een incident met grote aantallen slachtoffers. Dat resulteert in een efficiëntere hulpverlening en een hogere overlevingskans voor de zwaargewonden.”

©PXimport

Digitaliseren

Om de impact van Tag & Trace te begrijpen, is het goed om een beeld te hebben van hoe het ‘managen’ van grote aantallen slachtoffers bij een ramp op dit moment plaatsvindt. Hulpverleners voorzien deze nu van papieren (triage)kaarten die met pen worden ingevuld. Dat kost tijd, maakt het verspreiden van informatie tijdrovend en zorgt voor onduidelijkheid. “Bijvoorbeeld als de kaart onleesbaar is geworden nadat een gewonde door de decontaminatie-straat (ontsmettingsdouche) is gegaan”, verduidelijkt Gert.

In het Tag & Trace-systeem zijn de papieren kaarten vervangen door armbanden met NFC-chips. De armbanden hebben vijf verschillende kleuren die aangeven hoe zwaar de verwondingen zijn. Locatie van het slachtoffer, status, naam hulpverlener en andere data kunnen middels de draadloze NFC techniek worden in- en uitgelezen en vervolgens draadloos worden doorgegeven. Gert: “De informatie wordt direct met leidinggevenden en het Commando Plaats Incident (CoPI) gedeeld, zodat deze kan worden ingezet om in te schatten hoe lang de hulpverlening in de verschillende zones duurt, statistieken van slachtoffers en hun triage-status, en dus hoeveel ambulances en ziekenhuisbedden op welke termijn benodigd gaan zijn. Hierdoor kunnen betere en snellere beslissingen genomen worden.”

Stand-alone tagger

Bij een eerdere oefening, FTX-FOCUS vorig jaar in Athene, werd voor het in- en uitlezen van de slachtofferinformatie gebruik gemaakt van smartphones. In deze oefening werd geconcludeerd dat het systeem weliswaar prima werkt, maar dat smartphones zo hun beperkingen hebben. Gert: “Het bedienen van een smartphone is lastig wanneer je een beschermend pak, gasmasker en dikke handschoenen aanhebt. Daarnaast is het mogelijk dat het mobiele netwerk eruit ligt bij een ramp. Dat moest beter kunnen.”

Het was aanleiding voor Prometech om een eigen stand-alone tagger te laten ontwikkelen en daarvoor werd aangeklopt bij onderzoek- en ontwikkelingspartner Inventeers. Gert: “Met slimme technologie heeft Inventeers binnen een paar maanden een tagger ontwikkeld die je op de arm van hulpverleners kunt bevestigen en waar de NFC-bandjes tegenaan worden gehouden. Zo kan de relevante informatie zoals locatie, geslacht en naam van de hulpverlener naar de NFC-band te schrijven en draadloos worden verzonden naar het CoPI.”

©PXimport

Draadloos radionetwerk

Om niet afhankelijk te zijn van bestaande radionetwerken (WiFi/GSM) tijdens een groot ongeval ontwikkelde Inventeers ook een eigen draadloos radionetwerk. De basis van dit netwerk is een speciale koffer met antenne en accu waarmee binnen enkele minuten een eigen radionetwerk voor de taggers opgezet kan worden. Prometech heeft de taggers en het radionetwerk vervolgens weer met het Tag & Trace-systeem geïntegreerd.

Gert Wijnalda is erg te spreken over de samenwerking met Inventeers. “De eerste drie maanden zijn gebruikt voor het opstellen van specificaties en kiezen van de techniek. Van concept tot de oplevering van de eerste serie werkende apparaten heeft slechts een half jaar geduurd. Dat is best indrukwekkend.”

Op dit moment wordt de ontwikkelde eigen Tag & Trace tagger samen met Inventeers verder productierijp gemaakt en is Prometech in gesprek met diverse partijen die voorloper willen zijn en het in gebruik willen nemen. Gert: “De partners binnen het Europese TOXI-Triage project zijn enthousiast. Binnen een paar maanden kunnen we de productie starten en volume maken.”

Apple heeft de tweede generatie van de AirTag gepresenteerd. De tracker is bedoeld om persoonlijke eigendommen zoals sleutelbossen of koffers terug te vinden via de Zoek Mijn-app. De nieuwe versie beschikt over een groter bluetooth-bereik en een vernieuwde speaker die aanzienlijk meer geluid produceert dan zijn voorganger.

De verbeterde prestaties zijn te danken aan de integratie van de tweede generatie Ultra Wideband-chip. Deze chip zorgt ervoor dat de functie 'Nauwkeurig Zoeken' nu tot 50 procent verder reikt. Je krijgt via je iPhone visuele en voelbare trillingen aanwijzingen om de exacte locatie van een object vast te stellen. Voor het eerst kun je deze functie ook direct vanaf de pols te gebruiken via de Apple Watch Series 9 en nieuwere modellen.

©Apple

Naast de hardwarematige verbeteringen is de software aangepast om het delen van locaties makkelijker te maken. Met de functie 'Deel Objectlocatie' kun je tijdelijk een beveiligde link sturen naar derden, zoals de klantenservice van een luchtvaartmaatschappij. Dit moet helpen bij het opsporen van zoekgeraakte bagage. Zodra de eigenaar en het voorwerp weer samen zijn, wordt de deellink automatisch gedeactiveerd.

Apple benadrukt dat de tracker uitsluitend is ontworpen voor objecten en niet voor het volgen van personen of dieren. Er zijn verschillende beveiligingen ingebouwd tegen ongewenst volgen, waaronder waarschuwingen wanneer een onbekende AirTag met iemand meebeweegt. De gegevens in het Zoek Mijn-netwerk zijn versleuteld, waardoor de locatie van de tracker niet te zien is voor Apple of andere gebruikers in het netwerk.

©Apple

Wat betreft het uiterlijk en de bouw is de nieuwe AirTag identiek aan de eerste generatie. Hierdoor passen alle bestaande accessoires en houders nog steeds op het nieuwe model.

Beschikbaarheid

De nieuwe AirTag is vanaf vandaag te bestellen en ligt later deze week in de winkel. Een losse tracker kost 35 euro, terwijl een pakket van vier stuks 119 euro gaat kosten. Voor het gebruik is een toestel met iOS 26 of iPadOS 26 vereist.

Op Kieskeurig.nl kun je alle AirTags van Apple bekijken en vergelijken.

Volgens een nieuw gerucht zal Grand Theft Auto 6 op release later dit jaar alleen digitaal verkrijgbaar zijn, en op een later moment pas op disk.

Dat claimt de Poolse website PPE.nl. De insider die dit aan de website heeft verteld, Graczdari, lekte eerder al correct de releasedatum van de fysieke editie van The Elder Scrolls 5: Remastered, de PS5-versie van Microsoft Flight Simulator en de Switch 2-versie van Sonic Racing: Crossworlds.

Mogelijke digitale release

GTA-uitgever Take-Two Interactive zou volgens de insider van plan zijn om het langverwachte Grand Theft Auto 6 eerst digitaal in de consolewinkels uit te brengen, en pas op een later moment fysieke exemplaren aan de winkels te leveren. Wanneer precies is niet duidelijk - het zou om drie à vier weken na de digitale release kunnen gaan, maar ook pas ergens in 2027. Meer informatie zou medio februari volgen.

Mocht dit kloppen, dan heeft het mogelijk te maken met het feit dat Take-Two en ontwikkelaar Rockstar Games er voor willen zorgen dat fysieke exemplaren van de game niet al voor release verkocht worden door winkels die de game al binnen hebben gekregen. De afgelopen jaren is dit met diverse andere games die fysiek uitkomen wel gebeurd, waardoor informatie over deze spellen, waaronder de plot, op internet komt te staan voordat het grootste gedeelte van de consumenten de game kan spelen.

Daarbij moet benadrukt worden dat Rockstar Games of Take-Two niets van het bovenstaande hebben bevestigd. De bedrijven hebben nog geen officiële informatie gegeven over de fysieke en digitale release, behalve de releasedatum dat de game uitkomt.

Bijna alle grote gamereleases komen tegenwoordig tegelijk fysiek en digitaal uit, al zijn er soms uitzonderingen, en groeit het aantal games dat digitaal wordt verkocht ten opzichte van fysiek op disk. Grand Theft Auto 6 is echter de grootste gamerelease in jaren, en als er op release geen fysieke exemplaren in de winkels zouden liggen, zou dit een uitzonderlijke situatie zijn.

Over Grand Theft Auto 6

Grand Theft Auto 6 moet op 19 november uitkomen op PlayStation 5 en Xbox Series X en S. De game werd meermaals uitgesteld voordat deze datum werd aangekondigd. Het spel draait om twee hoofdpersonages: Lucia Caminos en Jason Duval. Het duo heeft een relatie, en duidelijk is in ieder geval dat Lucia vrijkomt uit de gevangenis en het tweetal vervolgens nog verder het criminele pad op gaat.

De game speelt zich af in Vice City, een fictieve versie van Miami, en omstreken. Dat betekent dat spelers glooiende stranden en met neon verlichte straten kunnen verwachten. Het was ook al de setting van de PlayStation 2-game Grand Theft Auto: Vice City, dat na GTA 3 uitkomt. Naar verwachting zal Grand Theft Auto 6 een ongekende hoeveelheid details vertonen. Lees hier alles over de game.