ID.nl logo
Professionele dataopslag: Nas met robuuste zfs-bestandssysteem
© Reshift Digital
Nieuws

Professionele dataopslag: Nas met robuuste zfs-bestandssysteem

In het hardware-aanbod zie je vaak een duidelijke scheiding tussen consumenten en zakelijke gebruikers. In de praktijk zal ook een gevorderde gebruiker graag in die tweede categorie shoppen. Een degelijke server of betrouwbare dataopslag is voor iedereen wel wat waard. Het geeft je bijvoorbeeld de mogelijkheid om het robuuste zfs-bestandssysteem te gebruiken. Je hoeft daarvoor niet zelf de hardware samen te stellen. Enkele nieuwe nassen van Qnap bieden het in combinatie met het besturingssysteem QuTS hero. We gaan op zoek naar de meerwaarde.

#brandedcontent - Dit artikel is tot stand gekomen in samenwerking met QNAP.

Bij computerhardware voor consumenten versus zakelijke gebruikers spreken we ook wel van consumer-grade versus enterprise-grade. Waar zit het verschil? Bij een server merk je het bijvoorbeeld aan robuustere hardware. Een zwaardere of dubbel uitgevoerde voeding, redundante opslag, betere koeling, ecc-geheugen (met foutcontroles), misschien wel een cluster van servers. Alles om geen zogeheten single point of failure te hebben. Ook ‘consumenten’ ssd’s worden vermeden, want alleen de zakelijke variante schrijven bij stroomuitval nog netjes alle gegevens weg, en kennen vaak een veel langere levensduur: er kunnen simpelweg meer terabytes naar geschreven worden (tbw of terabytes written) voordat het genoeg is. Bij harde schijven zijn de verschillen wat kleiner maar nog steeds aanwezig.

©PXimport

Hardware voor dataopslag

Stel je hogen eisen aan je dataopslag – en wie doet dat eigenlijk niet – dan is het om te beginnen wenselijk om bitrot tegen te gaan. Daarmee wordt bedoeld dat bestanden worden aangetast door degradatie van opslagmedia. Iets waar ook harde schijven last van kunnen hebben. Met de huidige bestandssystemen zoals ext4 blijven fouten helaas vaak onopgemerkt. Je merkt het pas bij het openen van bestanden, bijvoorbeeld door kleine afwijkingen op foto’s. Moderne bestandssystemen zoals zfs en btrfs zijn in staat om bitrot te herkennen en vaak ook te herstellen dankzij verschillende foutcontroles. Bedrijven gebruiken zulke bestandssystemen al heel lang, maar ze liggen tegenwoordig eigenlijk binnen ieders bereik. Veel recente Linux-distributies bieden het bijvoorbeeld als optie. De beste reputatie heeft zfs, maar het stelt wel wat hogere eisen aan je systeem, zoals een flinke geheugencapaciteit. Dat wordt nog wat meer als je van de-duplicatie gebruik wil maken (zie kader).

De-duplicatie bij zfs-bestandssysteem

Een bestandssysteem bevat na verloop van tijd vaak veel dubbele bestanden. Ruimte die nuttiger kan worden benut. Hier biedt zfs een oplossing voor met de-duplicatie dat dubbele bestanden tegengaat. Hiervoor houdt zfs een tabel met controlesommen van alle blokken die worden weggeschreven bij. Omdat de tabel bij iedere schrijfactie geraadpleegd moet worden, wordt deze in geheugen bijgehouden. Na verloop van tijd neemt de tabel logischerwijs in grootte toe. Als dit tot een punt komt dat het niet meer in het geheugen past heeft dat voor zfs zelf weliswaar geen gevolgen, maar de opslagprestaties zullen afnemen. Daarom heb je wat meer geheugen nodig als je met zfs én de-duplicatie gaat werken. Wil je geen de-duplicatie gebruiken dan kun je overigens met compressie, wat óók standaard mogelijk is bij zfs, al veel winst bieden, en meer nog bij dubbele bestanden.

QuTS Hero

Een nas is eigenlijk de beste plek om zfs toe te passen, want hier staat immers al je data gestald. Zelfbouw kan een optie zijn. Als besturingssysteem kun je dan bijvoorbeeld FreeNAS overwegen dat is gebouwd met FreeBSD als basis. Al is zfs dankzij zfs on Linux inmiddels ook in de Linux-wereld doorgedrongen. Een kant-en-klare nas is óók een optie. Qnap zet met een reeks zakelijke nassen stevig in op het zfs-bestandssysteem. Hiervoor heeft het een nieuwe versie van het QTS-besturingssysteem ontwikkeld, onder de naam QuTS Hero. De ‘instap’ modellen zijn de 6-bay TS-h686 (ongeveer €1499) en 8-bay TS-h886 (ongeveer €1699). Ze liggen misschien niet binnen ieders bereik, maar je krijgt er wel veel voor terug.

©PXimport

Stevige hardware

Beide modellen gebruiken een Intel Xeon-processor uit de D-1600-serie, een dual-core bij de TS-h686 en een quad-core in de TS-h886. Zoals je het graag ziet bij zfs, zijn ze voorzien van ecc-geheugen. Zo profiteer je optimaal van de extra data-integriteit van het moderne bestandssysteem. Zonder ecc-geheugen kan immers al in het geheugen een datafout ontstaan. Je hebt er dan niet veel aan als die foute gegevens vervolgens ‘foutloos’ worden weggeschreven. De TS-h686 heeft standaard 8 GB geheugen, bij de TS-h886 is dat 16 GB. Uitbreiden is voor beide modellen mogelijk tot 128 GB.

Flexibel uitbreiden

Dankzij de twee pcie x8-sleuven kun je beide nassen heel flexibel uitbreiden. Plaats bijvoorbeeld een netwerkkaart voor 10 gigabit-ethernet en je kunt sneller dan ooit gegevens uitwisselen. De vier ethernetpoorten zijn met 2,5 gibabit-ethernet ook al wat meer gangbaar. Dergelijke ethernetpoorten vind je trouwens ook op veel recente pc’s. Omdat je soepel je bestaande netwerkkabels kunt gebruiken stap je dus zomaar over naar een sneller netwerk. Je hebt nog wel een geschikte switch nodig, maar die heeft Qnap sinds kort ook in het aanbod.

©PXimport

Software

Bij de installatie van de software kun je kiezen tussen QTS of het nieuwe QuTS Hero. Ze lijken sterk op elkaar, los van de achterliggende techniek, en als je bekend bent met Qnap zal het niet lastig zijn om de nas in gebruik te nemen. Waar je – met dank aan zfs – meteen van profiteert is dat je snel en eenvoudig snapshots kunt maken, in feite momentopnamen van je bestanden, die nauwelijks extra ruimte innemen. Het wordt als een goede extra bescherming tegen ransomware gezien, zeker als je frequent zulke momentopnames maakt. Overigens kun je enkele bestaande modellen van Qnap ook een upgrade naar het nieuwe besturingssysteem geven. Soms is dan wel meteen een geheugenupgrade gewenst of vereist. Er is namelijk minimaal 4 GB nodig en bij gebruik van de-duplicatie 8 GB. Meer geheugen zal de prestaties van zfs en je nas zeker ten goede komen.

· Bekijk hier alle QNAP modellen met QuTS Hero. · Het is ook mogelijk om te leasen. Voor meer informatie hierover, ga naar QNAP Lease.

▼ Volgende artikel
Direct-voorspellingen - Bonuslevel
Huis

Direct-voorspellingen - Bonuslevel

De volgende Nintendo Direct wordt waarschijnlijk een... Partner Showcase. Cody en Jacco bespreken wat dit betekent voor de line-up van Nintendo dit jaar, en welke games we dan verwachten.

Ook: censuur in Dispatch, Rayman-klassiekers, NSO-strategie, Beast of Reincarnation.

Kom bij onze Discord. Via ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠deze link⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠kan je met ons en andere luisteraars kletsen over games, deals, nieuws en meer.

Wil je zelf ook een vraag insturen of heb je iets leuks om te melden? Dat kan! Stuur een mailtje naar bonuslevelcast@gmail.com (of bonuslevelkast@gmail.com of bonuslevelqast@gmail.com) en wellicht hoor je jezelf terug in de volgende aflevering!

▼ Volgende artikel
Gratis cursussen: zo gebruik je YouTube als online docent
© ID.nl
Huis

Gratis cursussen: zo gebruik je YouTube als online docent

YouTube staat vol met uitstekende cursussen, maar zonder plan van aanpak raak je al snel verdwaald in het woud aan losse video's, autoplay en aanbevelingen. De oplossing is leren aanpakken als project. Maakt eigen afspeellijsten, plan kijktijd alsof het lesuren zijn en combineer video's met slimme notities. Met onze tips wordt YouTube je ideale onlinedocent.

In dit artikel

Je maakt van YouTube een echte leeromgeving door te beginnen met een concreet doel en daar één duidelijke playlist per onderwerp aan te koppelen. Daarna leer je sneller door slim te kijken: ondertiteling en transcript gebruiken om termen terug te vinden, hoofdstukken als navigatie, en de afspeelsnelheid aanpassen aan de moeilijkheid. Je plant je kijktijd als studieblokken met ruimte voor notities en herhaling, zodat je niet blijft hangen in 'even kijken'. Tot slot blijf je het algoritme voor door gericht te zoeken, Later bekijken als buffer te gebruiken en jezelf actief te toetsen, zodat de kennis ook echt blijft hangen. 

Lees ook: Een leven lang leren? Zo breid je je kennis uit of houd je het op peil

Gestructureerd leren betekent dat je YouTube gebruikt als lesomgeving met duidelijke doelen en vaste leerroutes, in plaats van willekeurig te klikken van video naar video. Je bouwt aan één doorlopend cursustraject per onderwerp, zodat je elke sessie precies weet wat je gaat kijken, waarom dat relevant is en hoe je de informatie onthoudt.

YouTube kent naast losse instructiefilmpjes ook complete series met hoofdstukken, tijdcodes en zelfs volwaardige cursussen. Via YouTube Studio kunnen mensen hele cursussen publiceren. Als kijker is dat fijn, want ze bestaan uit overzichtelijke reeksen met duidelijke titels en een logische volgorde. Zoek je bijvoorbeeld naar 'Python course' of 'Excel cursus', dan kun je selectief kiezen voor kanalen die een complete serie aanbieden. Als een video verdeeld is in losse hoofdstukken, zie je die als markeringen in de voortgangsbalk en kun je gericht naar andere onderdelen springen. Dat maakt een lange les behapbaar en navigeerbaar.

YouTube Studio is de centrale plek waar mensen hun video's publiceren.

Wat wil je leren?

Log in op YouTube en begin met een concreet leerdoel. Denk aan iets als formules in Excel toepassen of websites leren maken. Noteer het resultaat dat je wilt bereiken en de tijd die je per week eraan kunt besteden. Open daarna YouTube en zoek op het onderwerp in combinatie met woorden als cursus, beginner of playlist. Klik bij een veelbelovend resultaat op de pagina en controleer of er afspeellijsten zijn die logisch geordend zijn. Kijk of er recente uploads zijn, of de beschrijving bronnen bevat en of er ondertiteling of transcripts (uitgeschreven teksten) beschikbaar zijn.

Zet eventueel ondertiteling aan door linksboven te klikken op de drie streepjes, en klik dan op Instellingen / Afspelen en prestaties / Altijd ondertiteling tonen; zo kun je meelezen en lastige termen terugzoeken. Je opent de beschrijving van de video door in de grijze balk eronder te klikken op Meer. Klik op Transcript tonen in de beschrijving om de volledige tekst met tijdcodes te zien; met de zoekbalk boven het transcript spoor je trefwoorden snel op en spring je naar het juiste moment in de video. Deze functie werkt overigens bij lang niet alle video's.

Tot slot controleer je of de video hoofdstukken heeft; zie je horizontale streepjes in de voortgangsbalk onder de video, dan kun je per onderdeel navigeren.

Ook als je goed Engels of een andere taal spreekt, zijn ondertitels handig tijdens een cursus.

Maak lijsten

Je hebt nu je cursus gekozen; tijd om je leeromgeving te bouwen. Open de eerste les en klik onder de video op de drie puntjes, dan op Opslaan/Nieuwe playlist. Geef je playlist een duidelijke naam, en kies de zichtbaarheid. Open de playlist via een klik op het rondje rechtsboven (waar je foto wellicht in staat) en Je kanaal bekijken. Dan klik je op Playlists en de betreffende aangemaakt afspeellijst om nieuwe video's toe te voegen en de volgorde aan te passen door video's te verslepen; zo bewaak je de opbouw.

Alles wat je wel interessant lijkt, maar nog niet op de hoofdlijn past, parkeer je in Later bekijken. Dat is de plek met materiaal om later te sorteren. Je voegt nieuwe video's eraan toe tijdens het kijken door te klikken op Opslaan / Later bekijken.

Werk dit onderdeel wekelijks bij: wat echt bij de cursus hoort, verplaats je naar je leerplaylist, de rest gaat weg. Zo blijft je cursus schoon en maak je het jezelf eenvoudig om snel te bekijken video's te scheiden van video's die misschien voor later interessant zijn.

Je kunt ook video's markeren om achter elkaar te worden afgespeeld. Dat doe je door in het overzicht van video's te klikken op de drie puntjes rechts van de video. Kies dan voor je Toevoegen aan wachtrij.

Een playlist is een goede methode om al je leervideo's te verzamelen.

Is een serie cursuswaardig?

Je tijd is kostbaar. Beoordeel daarom in enkele minuten of een serie cursuswaardig is. Start bij de kanaalpagina en kijk of de maker een duidelijke afspeellijst aanbiedt die logisch is geordend. Een goede playlist heeft oplopende titels (Les 1, Les 2) en een beschrijving met leerdoelen. Open de eerste video en schakel de ondertiteling in om te zien of je kunt meelezen; in de beschrijving vind je Transcript tonen, waarmee je kunt zoeken op kernwoorden als het transcript beschikbaar is. Kijk kort in de reacties: inhoudelijke vragen en antwoorden van de maker zijn een plus. Tot slot: voeg alleen de eerste twee video’s toe aan je leerplaylist en zet de rest in Opslaan / Later bekijken.

Lees ook: Van kijken tot streamen: zo gebruik je YouTube voor jouw wensen

Van kijktijd naar studieblokken

Nu je playlist er staat, maak je een realistisch studierooster. Behandel de totale kijktijd als lesuren en plan daarnaast verwerkingstijd voor pauzes, aantekeningen en oefeningen. Open je playlist en bekijk hoelang de video's duren. Bepaal per sessie een doel, zoals de eerste twee video's bekijken en samenvatten. Streef naar blokken van 25 tot 45 minuten, gevolgd door een korte pauze.

Op de computer kunt je met de eerdergenoemde optie Toevoegen aan wachtrij een reeks video's klaarzetten. Je slaat deze tijdelijke playlist op via een klik op de drie puntjes naast de video in het overzicht en dan op Opslaan in playlist. Zo heb je voor elk moment een 'pakket' klaarstaan.

Slaat YouTube je rij niet op, dan gebruik je Opslaan in Later bekijken als wachtkamer en sleep je de selectie daarna in je leerplaylist. Houd rekening met herhaling: plan per twee of drie kijkblokken één blok om terug te spoelen, lastige stukken in lagere snelheid te herbekijken en je notities bij te werken.

Later bekijken is een goede manier om video's op te slaan die niet in je basis-afspeellijst thuishoren.

Slimmer kijken

Tijdens het kijken wil je ook echt begrijpen wat je ziet en hoort. Klik rechtsonder in de speler op afbeelding van een tandwiel en dan op Ondertiteling om ondertitels in te schakelen; kies eventueel een andere stijl of grotere letters in de ondertitelingsopties. Past het tempo niet, kies dan Instellingen / Afspeelsnelheid en schakel bijvoorbeeld naar 1.25x voor bekende stof of 0.75x bij complexe uitleg.

Heeft de video hoofdstukken, dan zie je streepjes in de voortgangsbalk; beweeg de muis over de balk om titels te lezen en spring gericht naar het juiste onderdeel. Op een mobiel apparaat kun je met 'precies zoeken' nauwkeurige miniatuurbeelden oproepen door vanaf de voortgangsbalk iets omhoog te vegen; dat helpt bij het exact terugvinden van een stuk.

Een langzamere of juist snellere afspeelsnelheid kan je helpen de video beter te begrijpen.

Tip: maak een weekplanning

Reken per uur video minstens dertig extra minuten voor pauzes, notities en een korte herhaalronde met lagere snelheid. Houd het haalbaar: plan liever drie blokken van veertig minuten dan één marathonsessie. Kies per blok een doel, wat je precies wilt onthouden van de betreffende video. Sluit elk blok af met twee eigen quizvragen in je notities en een markering van lastige onderdelen die je nogmaals wilt bekijken. Aan het eind van de week verplaats je de playlist van die week naar je archief en maak je een nieuwe voor de volgende week. Zo voorkom je dat je afspeellijst onhandelbaar lang wordt en houd je overzicht over je echte voortgang.

View post on TikTok

Verwerken van de lesstof

Wat je onthoudt, hangt af van wat je met de informatie doet. Gebruik tijdstempels in je notities, zodat je altijd terug kunt naar het juiste moment. Pauzeer op een belangrijk moment, klik met de rechtermuisknop in de speler en kies Video-URL kopiëren vanaf huidig tijdstip en plak die link in je notities; veel apps maken er automatisch een klikbare link van. Zet boven elk kopje je leerdoel van dat fragment in één zin en noteer daarna in je eigen woorden wat je ervan begrepen hebt.

Tijdens het terugkijken helpt het toetsenbord: pauzeer met de spatiebalk of een druk op K, spoel 10 seconden terug met J of vooruit met I, ga sneller met / en langzamer met <, ga naar de volgende hoofdstukken met Ctrl+PijltjeRechts (Windows) of Option+PijltjeRechts (Mac) en open de sneltoetsenlijst met Shift+?. Zo wissel je razendsnel tussen kijken en noteren zonder je muis te hoeven gebruiken.

Je kunt een video-link zo kopiëren dat hij begint te spelen vanaf een bepaald tijdstip.

Blijf het algoritme de baas

YouTube geeft bij video's aanbevelingen voor andere filmpjes. Voer daarom gerichte zoekopdrachten uit en voeg alleen video's toe die je doel ondersteunen. Als je op de resultaatpagina staat, gebruik je de beschikbare filters en klik je pas daarna een video open; zo voorkom je dat je impulsief iets anders bekijkt.

Omdat YouTube regelmatig functies test en verplaatst, kan de exacte plek van knoppen of filters variëren; laat je daardoor niet uit het veld slaan en controleer de helpteksten wanneer iets ineens anders werkt.

Houd je startpagina schoon door doelbewust te kijken, ongepaste suggesties te markeren en vooral je Later bekijken-inbox te blijven opschonen. Blijkt een rij video's toch waardevol, sla die op als nieuwe afspeellijst via de drie puntjes en Opslaan in playlist. En als je echt de rust in je overzicht wilt bewaren, overweeg dan om een apart Google-account te gebruiken om in te loggen, zodat je 'studie-algoritme' niet wordt beïnvloed door de andere video's die je bekijkt.

Een apart Google-account is handig om je zoekresultaten vrij van ruis te houden.

Test jezelf

Passief kijken voelt efficiënt, maar de informatie blijft slecht hangen. Actief kennis ophalen uit je geheugen in plaats van alleen te herlezen, werkt vele malen beter. Combineer YouTube's transcript met zelftoetsing: kijk een hoofdstuk, sluit de video en schrijf uit het hoofd de kernstappen op. Check daarna in het transcript of je alles hebt meegenomen, voeg ontbrekende details toe en maak twee oefenvragen. Spreid je sessies: herhaal dezelfde stof later nog eens kort; verspreid oefenen werkt beter dan alles achter elkaar kijken. In de praktijk betekent dit dat je een langzame tweede kijkronde plant met Afspeelsnelheid op 0.75x, terwijl je quizvragen beantwoordt. Met deze combinatie van transcript, gespreid herhalen en korte zelftoetsen maak je van elke les een blijver.

Kennis onderhouden

Als je alle tips toepast, ontwikkel je een routine om optimaal te profiteren van de kennis die je opdoet tijdens het bekijken van de video, de stof samenvatten en herhalen en jezelf toetsen. Een logische vervolgstap is om één nieuw onderwerp te kiezen en de aanpak van dit artikel precies één maand vol te houden; evalueer daarna en schaaf je format bij. Zo groeit YouTube mee met jouw vaardigheden, in plaats van andersom.

Je vorderingen (ook) op papier bijhouden?

Shop collegeblokken