Nog meer dan bij een normale fiets leveren de banden van een e-bike een belangrijke bijdrage aan het fietsplezier. Ga je een flink stuk fietsen met je e-bike, zorg dan dat je bent voorbereid op een lekke band. Koop daarnaast een goed werkende fietspomp, controleer regelmatig de bandendruk en leer het verschil tussen de diverse ventielen.

Eerste hulp bij lekrijden met een e-bike

Voor veel fietsers is het idee om een lekke band te krijgen op hun e-bike een nachtmerrie. Een lekke band komt natuurlijk altijd ongelegen, maar juist met de grotere actieradius van een e-bike is de kans groter dat je verder van huis bent of zelfs ergens achteraf op een verlaten plek bent. Ga dan maar eens een band plakken of een binnenband vervangen.

Ook interessant voor jou: De accu van je e-bike veilig opladen en veilig gebruiken: zo doe je dat!

Met een lidmaatschap op ANWB Wegenwacht Fiets is de vriendelijke hulp van iemand van de Wegenwacht nooit ver weg, maar met de juiste hulpmiddelen kun je ook zelf je lekke band verhelpen. Zonder te plakken! Er bestaat namelijk een speciale binnenband die niet helemaal rond is, maar een soort ‘worst’: de inmiddels beroemde Gaadi-binnenband. Het is een soort thuiskomertje voor fietsbanden. Vooraf koop je zo’n speciale binnenband met het juiste ventieltype (zie laatste paragraaf) en met de goede maat en dikte. De prijs is rond de 15 tot 20 euro.

©Hans de Looij

Het werkt als volgt: heb je onderweg een lekke band gekregen, leg de e-bike op z’n zijkant of desnoods met hulp van iemand op z’n kop op een zachte ondergrond. Kijk bij het ondersteboven zetten vooral uit dat het display niet beschadigt. Naast de nog lege Gaadi-binnenband heb je het volgende nodig: drie bandenlichters, een mesje en een reispomp. Deze dingen zou je gewoon altijd in een fietsgereedschapstasje moeten hebben.

Wip met de bandenlichters de buitenband aan één zijde van de velg, verwijder de lekke binnenband door hem met het mesje doormidden te snijden. Pomp de Gaadi-binnenband licht op en steek vervolgens eerst het ventiel in de velg. Leg daarna de binnenband in de buitenband met de twee uiteinden van de worst tegen elkaar. Wip de buitenband weer op de velg en pomp de band nu helemaal op. Zo kun je snel de fietstocht hervatten en eenmaal thuis kun je zelf (of de fietsenmaker) weer een normale binnenband monteren.

©Pannarai

Een goede fietspomp is het halve werk

Bijna niemand vind het oppompen van een fietsband een echt leuk klusje … vandaar dat je zoveel fietsers ziet rondrijden met zachte banden. Om het oppompen in ieder geval zo relaxt mogelijk te maken, is de investering in een goede fietspomp de moeite waard. Laat je bij de aanschaf van een fietspomp in ieder geval niet leiden door de prijs. De bekende Jumbo-fietspomp (op zo’n houten plank) lijkt een koopje, maar legt het in de praktijk echt af tegen een hogedruk-pomp met drukmeter.

Zo’n hogedruk-fietspomp is twee keer zo duur, maar betaalt zich terug in gemak. Niet alleen gaat het pompen veel minder zwaar, bovendien lees je op een drukmeter exact de juiste bandendruk af.

De fietsbanden zonder inspanning oppompen, kan ook met een elektrische fietspomp. Ze zijn een beetje lawaaiig, maar dankzij een oplaadbaar batterij en een kleine compressor kun je met zo’n pompje overal draadloos je fietsbanden van lucht voorzien. Een verlicht display geeft digitaal de bandenspanning aan.

Bandendruk bepaalt actieradius

Bij een e-bike is het cruciaal dat de banden altijd de juiste druk hebben. Met half opgepompte banden valt de actieradius ver terug, bovendien slijten zachte banden sneller, rijd je eerder lek, en stuurt je e-bike onrustig en minder strak. Genoeg redenen om de banden altijd op de ideale spanning te houden. Voor de banden van de meeste e-bikes is een maximale druk van 4 bar prima. De populaire brede fietsbanden met een breedte van 50 en 55 mm kunnen met 3 tot 3,5 bar toe. Wil je de exacte druk weten, kijk dan naar de aanduiding op de zijkant van de buitenband. Controleer de bandendruk iedere drie tot vier weken met behulp van een fietspomp met drukmeter.

Bij de elektrische fietspompjes stel je de gewenste druk vooraf in: de pomp blijft lucht blazen tot die druk bereikt is.

©Bosch

Welke ventiel heeft mijn fiets?

In de fietswereld bestaan er drie soorten ventielen. Verreweg de meeste fietsers veranderen niets aan het ventiel waarmee hun fiets standaard is uitgerust. Maar er zijn wel wat verschillen tussen de ventielen. In Nederland zijn we het meest vertrouwd met het Dunlop-ventiel. Dit ventiel voldoet prima en je kunt iedere fietspomp erop aansluiten.

Het Franse ventiel wordt vooral bij sportieve fietsen gebruikt, aangezien dit ventiel een kleine diameter heeft en daarom beter in smalle velgen past. Bovendien kan een Frans ventiel een hogere druk aan. Bij het oppompen moet er wel eerst een borgmoertje worden opengedraaid. Laat voor het oppompen eerst ietwat lucht ontsnappen door licht op het borgmoertje te drukken. Afhankelijk van je pomp heb je een verloopnippel nodig.

Mountainbikes en fatbikes zijn vaak uitgerust met een autoventiel. Een eenvoudige fietspomp past niet op zo’n autoventiel, hiervoor heb je een verloopnippel nodig. Hogedruk-pompen hebben dikwijls een pompkop die ook op een autoventiel past. Het grootste voordeel van het autoventiel is dat je overal de banden kunt oppompen bij tankstations en autogarages.

©NilsZ

Je laptopaccu lijkt altijd leeg te zijn op het moment dat er nergens een stopcontact te bekennen is. Met de juiste software-instellingen pers je echter makkelijk een uur extra uit je apparaat, zonder dat je daarvoor technisch onderlegd hoeft te zijn. Wij leggen uit aan welke knoppen je precies moet draaien voor maximaal resultaat.

Er is weinig irritanter dan een laptop die in de spaarstand schiet of uitvalt terwijl je in de trein net de laatste hand legt aan een belangrijk document. Veel gebruikers denken bij een snel leeglopende batterij direct dat de hardware versleten is en kijken alweer naar een nieuwe laptop. Vaak is de accu zelf echter nog prima in orde, maar gaat het besturingssysteem slordig om met de beschikbare energie. Fabrieksinstellingen zijn namelijk vaak gericht op maximale prestaties en helderheid, niet op uithoudingsvermogen. In dit artikel leer je hoe je de regie terugpakt en de energievreters in toom houdt, zodat je met een gerust hart de dag doorkomt.

Waar die energie eigenlijk naartoe lekt

Om te begrijpen hoe je accucapaciteit bespaart, moet je eerst weten waar de energie aan opgaat. De twee grootste verbruikers in een laptop zijn vrijwel altijd het beeldscherm en de processor. Het scherm vreet stroom om pixels te verlichten; hoe feller het scherm, hoe sneller de teller tikt. Daarnaast speelt de verversingssnelheid een rol. Veel moderne schermen verversen het beeld 120 keer per seconde (120 Hz). Dat kijkt heel rustig, maar kost aanzienlijk meer rekenkracht dan de standaard 60 Hz.

Onder de motorkap is de processor continu bezig met het verwerken van taken. Een veelvoorkomende misvatting is dat je handmatig alle programma's moet afsluiten om stroom te besparen. Dat is maar ten dele waar, want moderne systemen zijn heel goed in het bevriezen van apps die je niet gebruikt. Wat wél energie kost, zijn achtergrondprocessen die actief blijven synchroniseren, zoals cloudopslagdiensten of mailprogramma's die elke minuut checken op nieuwe berichten. Ook randapparatuur die stroom trekt via de usb-poort, zelfs als je deze niet actief gebruikt, snoept procenten van je lading af.

Besparen tijdens eenvoudige taken

De energiebesparende modus is je beste vriend wanneer je taken uitvoert die weinig rekenkracht vereisen. Denk hierbij aan tekstverwerken, e-mailen, webbrowsen of het invullen van spreadsheets. In deze scenario's heb je de volledige kracht van je processor en videokaart simpelweg niet nodig. Door in Windows of macOS te kiezen voor de energiebesparende modus, klokt de processor zichzelf terug. Hij werkt dan letterlijk iets langzamer, maar voor administratieve taken merk je daar in de praktijk niets van. De letters verschijnen nog steeds direct op je scherm zodra je ze typt.

Daarnaast is dit het moment om eens kritisch naar je schermhelderheid te kijken. Binnenshuis is een helderheid van 50 tot 60 procent vaak meer dan voldoende om comfortabel te kunnen werken. Werk je vooral 's avonds? Dan kan het zelfs nog lager. Ook het uitschakelen van toetsenbordverlichting levert in deze context pure winst op. Het zijn kleine percentages per uur, maar op een hele werkdag maakt dit het verschil tussen wel of niet de oplader moeten pakken.

©PXimport

Prestaties boven accuduur

Er zijn momenten waarop je de batterijbesparingsinstellingen beter uit kunt laten, of zelfs agressief moet vermijden. Zodra je aan de slag gaat met zware grafische taken, zoals videobewerking, 3D-rendering of serieuze gaming, werkt een besparingsmodus averechts. De software knijpt de toevoer van stroom naar de componenten af, wat resulteert in een haperend beeld, trage exporttijden en een frustrerende gebruikservaring.

In deze gevallen heeft de hardware ademruimte nodig om te kunnen presteren. Als je probeert te gamen op een besparingsstand, zal het systeem de prestaties van de grafische chip zo ver terugschroeven dat het spel onspeelbaar wordt. Bovendien duurt het renderen van een video in spaarstand veel langer, waardoor het scherm en de schijf langer actief moeten blijven, wat onderaan de streep soms zelfs méér energie kost dan een korte piekbelasting op vol vermogen. Hier geldt: efficiëntie door snelheid is soms zuiniger dan traagheid.

Situaties waarin instellingen het niet meer redden

Hoewel je met software veel kunt optimaliseren, zijn er harde grenzen waarbij geen enkele instelling je meer gaat redden. Je moet realistisch zijn over de fysieke staat van je apparaat.

Ten eerste is er de chemische degradatie. Als de maximale capaciteit van je accu (ook wel battery health geheten) onder de 70 procent is gezakt, kun je instellen wat je wilt, maar de rek is er fysiek uit. De batterijcellen kunnen de lading simpelweg niet meer vasthouden. Ten tweede is oververhitting een doodsteek voor je accuduur. Als de ventilatoren van je laptop continu staan te loeien omdat de koelkanalen vol stof zitten, kost dat enorm veel energie. Warmte is in feite verspilde energie. Tot slot helpt software niet als je zware externe apparaten zonder eigen voeding aansluit. Een externe harde schijf die zijn stroom via de laptop krijgt, trekt de accu leeg alsof het een rietje in een pakje sap is, ongeacht je schermhelderheid.

Creëer je eigen energieprofiel

Om echt grip te krijgen op je verbruik, moet je de instellingen afstemmen op jouw specifieke gedrag. Begin met de slaapstand-instellingen. Veel mensen laten hun laptop openstaan als ze even koffie gaan halen, waarbij het scherm zomaar tien minuten op volle sterkte blijft branden. Stel in dat het scherm al na twee of drie minuten inactiviteit uitgaat. Dat is de makkelijkste winst die je kunt boeken.

Kijk ook naar je randapparatuur. Gebruik je een externe monitor? Zorg dan dat je laptop zo is ingesteld dat het interne scherm volledig uitschakelt, en niet 'zwart maar aan' blijft staan. Gebruik je veel bluetooth-apparaten? Schakel bluetooth uit als je ze niet gebruikt; het constant scannen naar verbindingen kost stroom. Voor gebruikers met een oledscherm is er nog een extra truc: gebruik een donkere modus. Bij oledschermen verbruiken zwarte pixels namelijk helemaal geen energie, in tegenstelling tot traditionele lcd-schermen waar de achtergrondverlichting altijd aan staat.

Balans tussen snelheid en stopcontact

Het verlengen van je accuduur is uiteindelijk een balansspel tussen comfort en noodzaak. De grootste winst behaal je door de schermhelderheid te temperen en de slaapstand agressiever in te stellen, zodat je geen energie verspilt in de pauzes. Wees niet bang om de energiebesparingsmodus standaard aan te zetten voor alledaags werk; de moderne processors zijn krachtig genoeg om dat zonder haperingen op te vangen. Pas als je merkt dat je laptop traag reageert bij zwaardere taken, is het tijd om de teugels weer iets te laten vieren. Zo bepaal jij hoelang de werkdag duurt, en niet je batterij.

Een medley gebaseerd op soundtracks uit Super Mario-games van het Jazzorkest 8-Bit Big Band heeft afgelopen zondagnacht een Grammy gewonnen.

De medley ‘Super Mario Praise Break’ won een Grammy Award voor beste arrangement (instrumentaal of a capella). In de medley zijn nummers als Gusty Garden Galaxy uit Super Mario Galaxy en Bomb-Omb Battlefield uit Super Mario 64 te horen.

De 9-Bit Big Band is afkomstig uit New York en heeft al eens eerder een Grammy gewonnen voor gamemuziek. In 2022 won het orkest een Grammy voor het nummer Meta’s Knight’s Revenge uit de SNES-game Kirby Superstar.

De Grammy Awards

De Grammy Awards worden al sinds 1959 georganiseerd en worden gezien als een van de belangrijkste prijzen voor muziek ter wereld. Ze worden vaak vergeleken met de Oscars, die worden uitgereikt aan films. Dit jaar won Bad Bunny de prijs van album van het jaar, en ging Billie Eilish er vandoor met een Grammy voor nummer van het jaar. Overigens won Austin Wintory een Grammy in de categorie beste gamesoundtrack voor de soundtrack van Sword of the Sea.

De Super Mario-reeks van Nintendo valt op diverse spelcomputers van het bedrijf te spelen, waaronder de Nintendo Switch 2 en Nintendo Switch. Onder de meest recente grote hoofddelen vallen Super Mario Wonder en Super Mario Odyssey.