Je elektrische auto opladen kan in de wintermaanden best wat gedoe opleveren. Misschien heb je wel gemerkt dat het laden een stuk langzamer gaat dan gewoonlijk, of dat de accu veel sneller leegloopt. We kunnen ons voorstellen dat dat vragen oproept. Daarom lees je in dit artikel de antwoorden op 10 veelgestelde vragen over het opladen van je elektrische auto in de winter.

In dit artikel vertellen we je:
❄ Waar je allemaal extra op moet letten bij het opladen van je elektrische auto in de winter
❄ Welke problemen je in de winter kunt hebben wanneer je je elektrische auto oplaadt
❄ Hoe je oplaadproblemen in de winter voorkomt en oplost

Ook interessant voor jou: 5 tips voor het opladen van je elektrische auto in de winter

1: Kan de accu beschadigen bij het opladen in de winter?

Als je een lithium-ionaccu (oftewel, de auto-accu) die kouder is dan 0 graden opwarmt, kan er schade optreden. Onder het vriespunt vindt er slijtage plaats (lithiumplating genoemd), wat kan leiden tot permanente verslechtering van de prestaties. Tegenwoordig bevatten vrijwel alle EV's echter een zogenoemd BMS-systeem. Dat bewaakt de kwaliteit van de accu en heeft als doel ervoor te zorgen dat de accu niet beschadigd raakt. In de winter houdt dit bijvoorbeeld in dat de accu automatisch éérst opgewarmd wordt voordat hij opgeladen wordt.

2: Hoe voorkom ik schade aan mijn accu tijdens het opladen?

Hoewel dankzij het BMS-systeem van de EV de kans op eventuele schade heel klein is, kun je beter je accu niet al te koud opladen. Een beetje opwarmen voor hem op te laden is misschien wat omslachtig, maar het kán wel. Bijvoorbeeld door een stukje met de auto te rijden en de verwarming flink aan te zetten. Of, als de auto de mogelijkheid heeft, de accu-verwarmingsfunctie aan te zetten. Dan wordt het koelwater van de accu verwarmd en warmt zo de accu op tot de juiste temperatuur voor het laden.

3: Duurt het opladen in de winter langer?

Over het algemeen geldt: hoe kouder het is, hoe langer het duurt om je elektrische auto op te laden. Dat komt deels door het eerst-opwarmen-dan-pas-laden van het BMS-systeem, maar het komt ook doordat de chemische reacties die de oplader van stroom voorzien, langzamer optreden bij koud weer. Kou zorgt bij elektronen (net als bij mensen) voor een verlaging van de energie en dus de productiviteit. Volgens een Amerikaans onderzoek van Idaho National Laboratory neemt een elektrische auto bij 0 graden Celsius 36 procent minder energie op dan bij 25 graden (waarbij bij beide temperaturen eenzelfde laadperiode werd aangehouden). Oftewel, volledig opladen duurt ’s winters meer dan een derde zo lang.

©Tommy Ellingsen Easee | https://easee.com/nl

4: Kan ik in de winter minder lang rijden met een volle accu?

De actieradius (of het bereik) van de accu van je EV is in de winter een stuk lager. Bij -6 graden Celsius wordt het bereik van de gemiddelde EV (puur door de buitentemperatuur) al met 10 tot 12 procent verminderd, blijkt uit onderzoek van de American Automobile Association. Bij gebruik van Climate Control om de autotemperatuur te verhogen, kan dat zelfs oplopen tot een daling van 41(!) procent. De accu wordt dan immers niet alleen ingezet voor de automotor, maar ook voor het verwarmen van de auto. Hoe meer energie er voor dat laatste gebruikt moet worden, hoe minder er overblijft voor het voortstuwen van de EV. Op de website EV Database staat voor veel elektrische auto's de verwachte actieradius.

5: Werkt elke oplader even goed in de winter?

Niet elke EV-lader is even bestand tegen winterse temperaturen. Als je een thuisoplader wilt die je de beste resultaten geeft, zijn er een aantal zaken om rekening mee te houden. Ga voor een slimme lader, zodat het laden zich aan kan passen aan de weersomstandigheden. Er zijn tevens verschillende laders met ‘temperatuurcompensatie’, die door middel van een ingebouwde temperatuursensor de laadspanning van de accutemperatuur automatisch aanpassen. Daarnaast is het handig om te kijken naar de IP-certificering van de lader om te zien of hij tegen vocht kan (zie ook Kan er kortsluiting ontstaan als ik mijn auto oplaad terwijl het sneeuwt?).

©Maksym Yemelyanov - stock.adobe.com

6: Is het verstandig om mijn auto op te laden bij een snellader?

Voor snelladen wordt er in korte tijd een zeer hoog voltage gebruikt. Dit kan in theorie leiden tot snellere lithiumplating (de slijtage die plaatsvindt onder het vriespunt). Volgens onderzoek 'werkt' snelladen vanaf een temperatuur van 5 graden of minder eigenlijk al niet meer, omdat het laden dan traag gaat. Als de accu koud is, wil een snellader vaak vanaf het vriespunt helemaal niet meer opladen. Net als met thuisladen grijpt het BMS-systeem namelijk in om ervoor te zorgen dat schade door lithiumplating niet kan plaatsvinden, alleen heeft dit bij snelladers dus mogelijk het effect dat er helemáál niets meer gebeurt. Zorg er dus in ieder geval voor dat je accu lekker op temperatuur is als je bij een snellader komt te staan.

7: Moet ik mijn auto in de winter bijladen als ik hem even niet gebruik?

Als je de auto in de winter een tijdje niet gebruikt, kan dat nadelig zijn voor de levensduur van je accu. Daarom is regelmatig even bijladen nuttig. Dat hoeft niet elke week: eens in de paar weken is voldoende. Heb je een continue stroomgebruiker zoals bijvoorbeeld een dashcam in de auto zitten, schakel die dan uit. Daarmee zorg je ervoor dat je 12V-accu niet langzaam leegloopt waardoor de auto niet meer wil starten. Lang niet elke elektrische auto laadt de 12V-accu bij vanuit de hoofd-accu als de auto lang uit staat.

©Papichev Aleksandr

8: Kan mijn lader vastvriezen?

Het is mogelijk dat je EV-lader vastvriest, al gebeurt dat gelukkig niet zo vaak als je wellicht denkt. Een lader kan in potentie vastvriezen als er, voordat je hem in de auto stopt, vocht op zit. Dat vocht kan tijdens het vriezen immers veranderen in ijs. Als je ervoor zorgt dat de lader goed droog is én je hem niet over het autodak heen legt (aangezien er dan vocht via de kabel naar de aansluiting kan sijpelen), is de kans klein dat je lader vastvriest.

Mocht het onverhoopt toch nog gebeuren? Lees dan ons artikel Vastgevroren laadkabel? Zo los je het op én zo voorkom je het met een aantal simpele oplossingen voor een vastgevroren laadkabel.

©Alexsander Shapovalov - stock.adobe.com

9: Kan er kortsluiting ontstaan als ik mijn auto oplaad terwijl het sneeuwt?

Door natte sneeuw en condens is het uiteraard mogelijk dat er vocht in de laadpaal terechtkomt. De meeste laders zijn zo ontwikkeld dat ze er wel tegen kunnen (kijk bijvoorbeeld naar de IP-waarde van je lader om te zien waar hij precies tegen bestand is), maar dat wil niet zeggen dat kortsluiting helemaal nooit kan optreden. EV-laders hebben echter wél allemaal een ingebouwde bescherming (dat is immers wettelijk verplicht). Daardoor gaat de lader meteen uit als er kortsluiting ontstaat en laadt hij dan dus niet meer op. Hierdoor krijg je, als je gebruikmaakt van een gecertificeerde lader tenminste, geen schok.

10: Hoe kan ik de laadkabel het beste opbergen?

Een lader is goed bestand tegen winterse temperaturen, dus het is niet per se nodig om hem op een warme plek te bewaren. Je kunt hem dus gerust in je kofferbak laten (tip: er zijn speciale opbergtassen, waarmee je alles netjes bij elkaar houdt). Het enige waar je op moet letten, is dat de kabel droog blijft: hem dus buiten laten slingeren, met kans dat hij ondergesneeuwd of -geregend wordt, is geen goed idee. Dat gaat ten koste van de kunststoffen en de rubber, en ook de connectoren kunnen erdoor kapotgaan.

Kun je een laadpaal thuis laten plaatsen? Check hier het aanbod bij Coolblue.

De stoomfunctie is inmiddels op veel wasmachines te vinden. Fabrikanten gebruiken deze techniek vooral om kreuk te verminderen, geurtjes aan te pakken en kleding snel op te frissen. De werking is vrij simpel. De machine verhit een kleine hoeveelheid water en laat de stoom op een precies moment in de trommel. Dat kan tijdens een normaal wasprogramma of via een apart stoomprogramma. Die twee toepassingen hebben elk een ander effect, waardoor het handig is om het verschil te kennen.

Hoe stoom tijdens een wasprogramma werkt

Bij de meeste wasprogramma's wordt stoom in de laatste fase ingezet. De warme damp ontspant de vezels, waardoor de was minder gekreukt uit de trommel komt, vaak nog voordat het centrifugeren begint. Dat effect zie je vooral bij synthetische stoffen en gemengde materialen. Katoen blijft gevoeliger voor kreuk en reageert minder sterk op stoom. Ook de belading speelt een rol. Zit de trommel vol, dan kan de stoom minder goed bij het wasgoed komen en is het effect dus kleiner.

De manier waarop stoom wordt verspreid, verschilt per wasmachine. Sommige modellen blazen de damp van bovenaf in de trommel, andere via de bodem. Het principe is hetzelfde, maar de maar de manier waarop de damp door de trommel wordt verspreid varieert per merk. Belangrijk om te weten is dat stoom het water en het wasmiddel niet vervangt Het ondersteunt de was, maar maakt stoffen niet op zichzelf schoon.

Extra hygiëne met een stoomprogramma

Naast stoom tijdens een gewone wasbeurt beschikken veel machines ook over aparte hygiëneprogramma's. Deze werken met een gecontroleerde temperatuur die hoog genoeg is om allergenen te verminderen, maar lager blijft dan bij een kookwas. Vooral pollen en huisstofmijt worden op deze manier aangepakt. Fabrikanten noemen soms percentages voor bacteriereductie, al zijn die gebaseerd op tests met kleine lapjes stof. In een volle trommel valt het effect lager uit. Stoom vormt daarmee vooral een extra aanvulling: hygiënischer dan een koud opfrisprogramma, maar geen volwaardige vervanging van een intensieve wasbeurt.

Kleding opfrissen zonder wasbeurt

Het opfrisprogramma is voor veel mensen de meest gebruikte toepassing van stoom. De trommel draait hierbij rustig, terwijl de stof warm en licht vochtig blijft. Stoom-opfrisprogramma's duren meestal zo'n 20 tot 30 minuten, afhankelijk van het merk, de vulling van de trommel en het gekozen programma. Sommige machines geven precies 20 minuten aan, bij andere loopt het op tot ongeveer een half uur. Geuren die zich in textiel vastzetten, zoals rook, kooklucht of andere vervelende geurtjes die in textiel zijn blijven hangen, verdwijnen doorgaans goed. Vlekken en vetresten worden hiermee niet verwijderd. De techniek werkt vooral bij kleding die je kort hebt gedragen en verder schoon is. Doordat er weinig water wordt gebruikt en de trommel minder intensief beweegt, blijft de belasting voor de stof beperkt.

Energieverbruik en slijtage van kleding

Het maken van stoom kost warmte en dus energie. Toch ligt het totale verbruik meestal lager dan bij een volledige wasbeurt, omdat er nauwelijks water door de machine stroomt. Voor kleding is een stoomprogramma relatief mild. De vezels worden minder zwaar belast dan tijdens een normale was, al kunnen elastische materialen bij zeer frequent gebruik gevoeliger reageren op warmte. Dat effect verschilt per stof en per merk.

©Sergei Klopotov

Wat stoom wel én niet doet

De stoomfunctie werkt vooral in specifieke situaties. Kreukvermindering zie je vooral bij synthetische stoffen en een niet te volle trommel. Hygiëneprogramma's helpen allergenen te verminderen, maar vervangen niet de klassieke wasbeurt. Opfrisprogramma's verwijderen geuren, maar laten vlekken ongemoeid. In de praktijk levert stoom vooral gemak op. Je hoeft minder te strijken, kleding blijft langer fris en je kunt een kort programma gebruiken voor was die nog niet echt vies is.

Conclusie

De stoomfunctie is een handige aanvulling op de gewone was. Kleding komt frisser uit de trommel, je kunt kleding vaker dragen zonder dat je een compleet wasprogramma  hoeft te dragen en de extra hygiëne van stoom is ideaal tegen allergenen. De techniek neemt de rol van water en wasmiddel niet over, maar stoom voegt wel extra gemak toe voor wie minder wil strijken en kleding langer mooi wil houden.

 5x Wasmachines met stoomfunctie

De Hisense WF3S9043BW3/BLX is een moderne wasmachine die opvalt door zijn opvallend lage energieverbruik, met een label dat maar liefst 30% zuiniger is dan de standaard A-klasse. Met een trommelinhoud van 9 kilogram biedt het apparaat voldoende ruimte voor de was van een groot gezin. De machine haalt een toerental van 1400 rotaties per minuut en zet stoom in voor een extra diepe, hygiënische reiniging van het textiel. Voor wie weinig tijd heeft, zijn er handige opties zoals het Power Wash-programma van 49 minuten of een ultrakorte cyclus van een kwartier.

De Samsung WW11DB7B34GBU3 Bespoke EcoBubble heeft een trommelcapaciteit van 11 kilogram. Voor een diepgaande reiniging beschikt de machine over een gespecialiseerd stoomprogramma dat afrekent met allergenen en bacteriënt. Naast de fysieke prestaties biedt het apparaat slimme functies via de SmartThings-app. Dankzij de EcoBubble-technologie wordt het wasmiddel krachtig de stof in geblazen, waardoor kleding ook op lagere temperaturen grondig schoon wordt en de kwaliteit van het textiel behouden blijft.

De AEG LR7604UC4 uit de 7000-serie (vulgewicht 10 kilo) is ontworpen om kleding langer mooi te houden door vaker te stomen in plaats van te wassen, wat slechts twee liter water per cyclus verbruikt. Met het Steam Refresh-programma zijn muffe geurtjes en kreukels binnen 25 minuten verdwenen, terwijl de UniversalDose-lade ervoor zorgt dat wasmiddelcapsules sneller oplossen voor een beter resultaat bij koude wasbeurten. De PreciseWash-technologie optimaliseert de instellingen automatisch op basis van het gewicht, wat een besparing tot 40% op tijd en energie oplevert bij kleinere ladingen. Voor de dagelijkse was biedt het MixLoad-programma een snelle oplossing door gemengd textiel in 69 minuten grondig te reinigen op slechts 30 graden.

De Siemens WG44G2ZWNL (vulcapaciteit 9 kilo) heeft een zeer zuinig energielabel A en biedt dankzij het speedPack L maximale tijdsbesparing. Voor hardnekkige vlekken past het antiVlekken-systeem de temperatuur en spoeltijd automatisch aan. De stoomfunctie, genaamd smartFinish, strijkt zelfs sterk gekreukte items in slechts 20 minuten glad. De innovatieve waveTrommel zorgt ervoor dat zijde en andere fijne stoffen behoedzaam worden behandeld. Dankzij de koolborstelloze iQdrive-motor is de machine niet alleen stil en efficiënt, maar ook nagenoeg slijtagevrij.

De Bosch Serie 4 WAN282E4FG (vulgewicht 8 kilo) is een uiterst efficiënte wasmachine met energielabel A. Met de Iron Assist-functie wordt kleding gedurende 20 minuten met stoom behandeld, wat kreukels tot wel 50% vermindert. Sensoren van Active Water Plus zorgen ervoor dat het waterverbruik exact wordt afgestemd op de hoeveelheid wasgoed, terwijl de SpeedPerfect-optie de wastijd met 65% verkort voor een snelle, schone resultaat. Voor extra hygiëne doodt het Hygiene Plus-programma bacteriën al op 40 graden, wat ideaal is voor babykleding of mensen met een allergie. De bijvulfunctie maakt het mogelijk om een vergeten kledingstuk tijdens de wasbeurt alsnog toe te voegen.

Bij de specificaties van een nieuwe smartphone, smartwatch of bluetooth-speaker zie je vaak de term 'IP68' staan. In marketinguitingen wordt dit veelal vertaald naar 'waterdicht' of 'stofbestendig'. Dat klinkt geruststellend, maar de praktijk is weerbarstiger. Kun je met een IP68-telefoon daadwerkelijk zwemmen, of biedt de certificering slechts bescherming tegen een val in het toilet?

De term IP68 is een technische classificatie die exact aangeeft in welke mate de behuizing van elektronica bestand is tegen invloeden van buitenaf. De afkorting IP staat voor Ingress Protection (of soms International Protection). Het is een internationale standaard die duidelijkheid moet scheppen over de robuustheid van een apparaat. De code bestaat altijd uit twee cijfers, waarbij het eerste cijfer iets zegt over vaste stoffen en het tweede cijfer over vloeistoffen.

©ID.nl

Het eerste cijfer: bescherming tegen stof

In de code IP68 staat het eerste cijfer, de 6, voor de bescherming tegen vaste deeltjes zoals stof en zand. Deze schaal loopt van 0 (geen bescherming) tot 6 (maximale bescherming). Een apparaat met een 6 als eerste cijfer is dus volledig stofdicht.

In een testomgeving betekent dit dat er, zelfs na acht uur blootstelling aan circulerend stof, niets de behuizing is binnengedrongen. Voor de levensduur van je toestel is dit heel belangrijk, aangezien opgehoopt stof aan de binnenkant kan zorgen voor slechtere koeling of zelfs kortsluiting.

©ID.nl

Het tweede cijfer: bescherming tegen water

Voor veel consumenten is het tweede cijfer doorslaggevend bij de aankoop. Dit getal geeft de weerstand tegen vocht aan. Bij IP68 is dit een 8. Hoewel de schaal in specifieke industriële gevallen doorloopt tot 9, is 8 doorgaans de hoogste score die je bij consumentenelektronica tegenkomt.

Om de waarde van die 8 te begrijpen, is het goed om te weten dat een 4 slechts staat voor spatwaterdichtheid (bijvoorbeeld regen) en een 7 aangeeft dat een toestel incidenteel ondergedompeld kan worden (tot 1 meter diep).

Een IP68-certificering gaat een stap verder. Het betekent dat het toestel hermetisch is afgesloten en geschikt is voor langdurige onderdompeling dieper dan 1 meter. Fabrikanten mogen bij dit cijfer zelf specificeren wat de exacte limiet is. Vaak garanderen merken zoals Samsung of Apple dat een toestel 30 minuten lang op een diepte van 1,5 tot wel 6 meter kan overleven. Het is daarom altijd slim om de specifieke productpagina van het apparaat te raadplegen voor de exacte waarden.

Laboratorium versus de praktijk

Hoewel de specificaties suggereren dat je probleemloos het water in kunt duiken met je elektronica, is enige nuance op zijn plaats. De tests voor deze certificeringen worden namelijk uitgevoerd onder strikte laboratoriumcondities. Hierbij wordt gebruikgemaakt van vers, stilstaand kraanwater. De werkelijkheid is vaak anders.

©ID.nl

Wanneer je bijvoorbeeld met een telefoon gaat zwemmen, beweeg je door het water. Hierdoor ontstaat waterdruk die lokaal hoger kan zijn dan de druk in een stilstaande testtank. Hierdoor kan water alsnog langs de afdichtingen worden geperst. Daarnaast is de samenstelling van het water een risicofactor. Zeewater bevat zout en zwembadwater bevat chloor. Beide stoffen kunnen de lijmranden en rubberen afdichtingen van een toestel aantasten. Zodra deze afdichtingen uitdrogen of poreus worden, is de waterdichtheid niet langer gegarandeerd. Ook zeep en shampoo onder de douche verlagen de oppervlaktespanning van water, waardoor vocht makkelijker binnendringt.

Slijtage en garantievoorwaarden

Een ander belangrijk aspect is de factor tijd. Een gloednieuw toestel dat net uit de doos komt, voldoet perfect aan de IP68-normen. Na verloop van tijd kan de bescherming echter afnemen door normale slijtage, temperatuurschommelingen of kleine valpartijen die onzichtbare haarscheurtjes veroorzaken. Een toestel met een barst in het scherm of de achterkant is per definitie niet meer waterdicht.

©ID.nl

Tot slot is er een belangrijk voorbehoud rondom de garantie. Vrijwel alle fabrikanten sluiten waterschade uit van de fabrieksgarantie, ondanks de IP68-rating. In de meeste moderne smartphones zitten vochtsensoren. Als deze verkleuren door contact met water, zal een reparatieverzoek doorgaans worden afgewezen. De fabrikant kan achteraf namelijk niet controleren of het toestel op 1,5 meter diepte is geweest (wat zou moeten kunnen) of op de bodem van een diep zwembad heeft gelegen.

Conclusie

IP68 biedt een goede bescherming bij alledaagse ongelukjes. Valt je telefoon per ongeluk in de wasbak, het toilet of een plas water, dan is de kans op schade met deze certificering zeer klein. Maar zie IP68 vooral als een vangnet voor noodgevallen. Gebruik je je telefoon onder water, bijvoorbeeld in zee voor onderwaterfotografie, dan kun je beter het zekere voor het onzekere nemen en een speciale waterdichte hoes gebruiken.

3x IP68-smartphones

Vrijwel alle high-end smartphones hebben tegenwoordig deze certificering. Dit is de standaard voor toestellen in het duurdere segment.

Samsung Galaxy S25-serie: Samsung voorziet zijn toptoestellen al jaren standaard van IP68. Dit geldt voor de gehele lijn (S25, S25+ en S25 Ultra).

Apple iPhone 17-serie: Hoewel Apple vaak spreekt over 'maximale diepte van 6 meter diep tot 30 minuten' (wat de IP68-norm overstijgt), vallen ze technisch onder de IP68-classificatie. Dit geldt voor zowel de standaardmodellen als de Pro-versies. Lees hier onze Apple iPhone 17 review.

Google Pixel 10 Pro XL: Ook de nieuwere generaties telefoons van Google zijn volledig stof- en waterdicht volgens deze norm. Lees hier onze Google Pixel 10 Pro XL review.

3x IP68-smartwatches (5ATM)

Bij smartwatches is het opletten: IP68 is vaak niet genoeg om mee te zwemmen (vanwege de armslag-druk). Daarom hebben goede horloges vaak ook een '5ATM' of 'WR50' rating. De onderstaande modellen combineren deze eigenschappen of hebben een gelijkwaardige bescherming.

Samsung Galaxy Watch 8: Deze horloges hebben expliciet zowel een IP68- als een 5ATM-rating, waardoor ze officieel geschikt zijn om mee te zwemmen. Lees hier onze Samsung Galaxy Watch 8 Classic review.

Google Pixel Watch 3: Ook dit horloge draagt de IP68-classificering in combinatie met 5ATM waterbestendigheid. Lees hier onze Google Pixel Watch 3 review.

Apple Watch Ultra 2:Let op: Apple gebruikt officieel de zwaardere zwemstandaard (WR100; WR staat voor water-resistant) en noemt daarbij vaak IP6X voor stofdichtheid. In de volksmond valt deze watch in de "beter dan IP68"-categorie voor water, maar technisch is de rating anders omschreven. Het horloge is echter uitstekend waterdicht. Lees hier onze Apple Watch Ultra 2 review.

3x bluetooth-speakers (IP68 vs. IP67)

Hier zit een addertje onder het gras. De overgrote meerderheid van de "waterdichte" speakers (zoals de populaire JBL Flip 6 of UE Boom 3) heeft een IP67-rating. Dat betekent: dompeldicht tot 1 meter. IP68 (dieper dan 1 meter) is bij speakers zeldzaam omdat je een speaker zelden diep onder water duwt. Toch zijn er inmiddels modellen die de stap naar IP68 maken of zeer dicht in de buurt komen:

JBL Charge 6: In de nieuwste generaties stappen fabrikanten zoals JBL bij specifieke modellen over naar IP68 om de robuustheid te benadrukken. (Let op: check altijd de doos, de voorganger Charge 5 was nog IP67).

Tribit StormBox Micro 2: Een zeer populaire, compacte speaker die vaak wordt geprezen om zijn volledige waterdichtheid (IP67, maar in tests vaak robuuster bevonden).

Soundcore Motion X600: Deze speaker staat bekend om zijn ruimtelijke geluid: de muziek lijkt van alle kanten te komen in plaats van uit één punt. Ondanks zijn chique uiterlijk is hij met een IPX7-rating volledig waterdicht, dus hij kan prima mee naar het park of strand.

Advies: Voor een bluetooth-speaker is IP67 in de praktijk ruim voldoende (hij overleeft een val in het zwembad). Staar je voor speakers dus niet blind op die '8' aan het eind; een '7' is hier ook uitstekend.