Het D-SUV-segment krijgt er een nieuwkomer uit China bij: de BYD Seal U. Deze volledig elektrische SUV valt op door zijn ruime interieur en comfortabele rijeigenschappen. Na een duurtest van 1000 km onthult Irwin Versteegh van InstaAutoVlog de plus- en minpunten van deze Tesla Model Y-concurrent. Ontdek of deze veelzijdige nieuwkomer kan concurreren op actieradius, oplaadmogelijkheden en uitrusting.

Het is druk in het D-SUV-segment. De Tesla Model Y is nog altijd koploper in deze klasse, maar allerlei andere spelers willen ook scoren. Denk aan de Skoda Enyaq, de Hyundai IONIQ 5, maar zeker ook aan de Volkswagen iD.4. Dat is dan ook de reden dat BYD een paar maanden geleden de Seal U aan het gamma toevoegde. De eerste impressies van Irwin Versteegh van InstaAutoVlog kun je lezen in het artikel BYD Seal U: Chinees alternatief voor saaie Duitse SUV's. Lees snel verder om te zien hoe deze EV na 1000 kilometer bevalt!

Forse SUV

Met een lengte van 4,78 meter, een breedte van net geen 1,90 meter en een hoogte van net geen 1,67 meter is de Seal U een forse SUV. De importeur overhandigde me de sleutels van een Tian Qing Blue exemplaar, uitgevoerd in Design-trim. De andere uitvoering die je kunt kiezen is Comfort. Het is trouwens onmogelijk om deze twee uitvoeringen aan de buitenkant van elkaar te onderscheiden. Zo rollen ze allebei op 19-inch bi-color lichtmetalen wielen en Michelin Primacy-banden, zijn ze beide uitgerust met leddagrijverlichting en ledkoplampen, en is ook de keuze uit lakkleuren standaard. Verder zien we getint glas vanaf de B-stijl, een groot panoramadak en aluminium dakrails. 

Ook binnen in de auto is BYD scheutig wat betreft de uitrusting. We zien op leer lijkend materiaal voor de stoelbekleding; de stoelen zelf zijn standaard verwarm- en koelbaar. De zittingen zijn lang, bieden prima ondersteuning en ook de rugleuning is uitstekend gevormd. Gedurende de testweek heb ik de stoelen als zeer prettig ervaren. Zelf in de markt voor een Seal U? Ga dan wel even proefzitten, want mocht je een iets langer bovenlijf hebben, dan zit de hoofdsteun wellicht in de weg. Deze zit vast en kan niet worden versteld.

©Irwin Versteegh

Ergonomie en opbergruimte

Verder is ook de zitpositie goed bevallen. Het stuurwiel is over een riant bereik verstelbaar en met name de ondersteuning voor beide ellebogen is prettig. Ook de ergonomie is dik in orde en zoals het een SUV betaamt, is er lekker veel opbergruimte aan boord. Voldoende bekerhouders, vakjes en bakjes, maar vooral de twee draadloze telefoonopladers zijn erg prettig.

Die weelde vind je niet alleen voorin, want ook op de tweede zitrij is de Seal U riant uitgerust. We zien een vlakke vloer, een prima gevormde achterbank en een eigen ventilatiesysteem en usb-aansluitingen. Ook over de ruime kofferbak met 552 liter inhoud valt weinig te klagen. Deze biedt je meer dan voldoende flexibiliteit en als je alles neerklapt, krijg je bijna 1,5 kuub stouwruimte tot je beschikking. Met name de mogelijkheid tot het onder de vloer opbergen van de laadkabel is fijn, al was een frunk – een extra opbergruimte onder de motorkap – nóg fijner geweest. 

©Irwin Versteegh

Geen EV-routeplanning

Niet te missen is het draaibare infotainmentsysteem met navigatie, Apple Carplay en Android Auto en een 360-graden camerasysteem. Alles wat te maken heeft met de elektronica van de auto verloopt via dit snel en overzichtelijk werkende systeem. Het enige verschil tussen de Comfort- en de Design-uitvoering is hier het schermformaat. De Comfort heeft een 12,8-inch scherm, terwijl we bij de Design 15,6 inch noteren.

Voor het navigatiesysteem volstaat het simpelweg invoeren van een eindbestemming, zoals ‘Q-Park Museumplein’ of ‘Kurhaus Scheveningen’ – erg fijn! Het enige manco blijft het feit dat BYD nog steeds geen EV-routeplanning aanbiedt. Je krijgt wel inzicht in de status van alle laadpalen en snelladers óp of langs je route, maar de auto aan de hand van ritgegevens zelfstandig een route via die laadpalen laten uitstippelen behoort niet tot de mogelijkheden. 

©Irwin Versteegh

Stille auto (maar wel een beetje koud)

Qua gebruiksgemak, connectiviteit en comfort is het interieur van de BYD Seal U uitstekend bevallen. Andere details, zoals een goed geïsoleerde cabine om het afrolgeluid en windgeruis te minimaliseren, dragen ook zeker bij aan deze ervaring. Toch zijn er ook wat aandachtspunten. Net als veel andere elektrische auto’s uit China heeft ook de Seal U moeite met het kundig op temperatuur brengen én houden van de cabine. Uiteindelijk had ik de temperatuurinstelling zelfs op 26 graden staan. In principe veel te hoog, maar het effect is hetzelfde als een graad of 21 in een auto van Europese makelij. Een verzachtende omstandigheid is de stoel- en stuurwielverwarming, die beide gelukkig uitstekend werken. 

Lees ook: 1000 km in de Volkswagen iD.7 - De elektrische droomsedan?

Opladen en capaciteit

En dat verwarmen gaat gelukkig standaard met een warmtepompinstallatie. Een sterk punt, aangezien deze energiebesparende techniek zeker nog geen gemeengoed is – zelfs niet in deze klasse. Ook een 3-fase-boordlader is standaard aanwezig, en dat is gezien het riante aantal kWh's beslist geen overbodige luxe.

Zo is de instapversie al voorzien van een net geen 72 kWh sterke Blade Battery en beschikt de geteste Design over zelfs 87 kWh capaciteit, goed voor respectievelijk 420 of 500 km (volgens de WLTP-testmethode). Snelladen kan-ie uiteraard ook, al is de Seal U op dat vlak vrij mild, met 115 kW voor de Comfort en 140 kW voor de Design. Dat zorgt in beide gevallen voor een 10-80%-lading in 40 minuten tijd. 

©Irwin Versteegh

Windgevoelig addertje onder het gras

De Design is dus voorzien van de grootste batterij: een naar goed BYD-gebruik nikkel- en kobaltvrije LFP-accu. In beide uitvoeringen stuurt deze accu zijn energie naar een 217 pk sterke elektromotor, maar in de Design-versie zien we iets meer Newtonmeters: 330 tegenover 310 voor de Comfort. Dat koppel is goed voor een 0-100-sprint in 9,3 seconden. Het vermogen en de prestaties van de voorwielaangedreven Seal U zijn adequaat, en dat geldt ook zeker voor het energieverbruik. Gedurende de 1000 kilometer-test nam de Seal U genoegen met een gemiddelde energieconsumptie van 21 kWh/100 km. In de praktijk is dat goed voor een range van 400 km, gemeten over een mooi gemixt traject.

Toch is er ook sprake van een addertje onder het gras: de wind. Wind mee of wind tegen kan een enorme invloed hebben op het energieverbruik van de Seal U. Wind tegen, na zeven uur 's avonds 130 km/u op cruisecontrol? Schrik dan niet van waarden die rond de 32 kWh/100 km schommelen. 100 km/u wind mee? Dan fluctueert-ie tussen de 15 en de 17 kWh/100 km.

©Irwin Versteegh

Onderscheidend rijcomfort

Ook het rijcomfort blijkt een sterke eigenschap van de Seal U. Met zijn onafhankelijke wielophanging en een fijne afstelling van de veren en dempers heeft het merk een fijne onderstelafstelling weten te realiseren. Onderscheidend zelfs, want in tegenstelling tot een aantal concurrenten is de Seal U een fijne dagelijkse metgezel. Er zit rust in het onderstel: drempels en oneffenheden verwerkt-ie kundig en dit alles zonder al te week te worden of zich te gedragen als een boot. Het enige dat beter kan, is het stuurgevoel – en dan voornamelijk het gebrek daaraan. De rechtuitstabiliteit is weliswaar dik op orde, maar met name gedurende het wisselen van rijstrook kan de communicatie beter. Nu is-ie soms wat erg vaag. 

Onderscheidend én SEPP

En wat dit dan allemaal mag kosten? In principe zeg ik genoeg als ik zeg dat dat beide varianten in aanmerking komen voor de SEPP-regeling. De meest complete Design kost rijklaar 45.990 euro, en voor dat bedrag krijg je gewoon ontzettend veel auto. Of-ie beter is dan sommige concurrenten? Niet direct, maar onderscheidend is-ie zeker. Zo rijdt de Seal U prettig comfortabel, heeft-ie een fraai afgewerkt interieur en ook het infotainmentsysteem mag als uniek worden bestempeld. 

Microsoft Gaming-ceo Phil Spencer en Xbox-directeur Sarah Bond vertrekken bij het Amerikaanse bedrijf.

Dat hebben verschillende media vernomen, en Spencer zelf heeft het inmiddels ook bevestigd via social media. Daarbij publiceerde IGN ook interne e-mails van Microsoft's ceo Satya Nadella, de te vertrekken Spencer en de nieuwe Microsoft Gaming-ceo Asha Sharma en Matt Booty.

Naar verwachting vertrekt Spencer, die bijna veertig jaar bij Microsoft werkzaam was, aanstaande maandag. Xbox-president Sarah Bond - waarvan voorheen werd gedacht dat ze Spencer uiteindelijk zou vervangen - gaat ook weg. Asha Sharma is op dit moment nog de president van Microsofts CoreAI en gaat dus Microsoft Gaming bestieren. Matt Booty, het hoofd van Xbox Game Studios, wordt gepromoot naar chief content officer en zal nauw samenwerken met Sharma.

"Afgelopen najaar deelde ik met Satya dat ik nadacht over mijn vertrek en het beginnen aan het volgende hoofdstuk van mijn leven", zo stelt Spencer in zijn e-mail. "Vanaf dat moment gingen we aan de slag met onze aanpak, met het oog op het behoud van stabiliteit en het versterken van de fundering die we hebben gebouwd. Xbox is altijd meer dan een bedrijf geweest. Het is een levendige gemeenschap bestaande uit spelers, makers en teams die erg veel geven om wat we bouwen en hoe we dat doen. Het verdient een goed doordacht plan voor de toekomst."

"Ik wil Phil bedanken voor zijn uitzonderlijke leiderschap en samenwerking", aldus Nadella in zijn e-mail naar werknemers. "In meer dan 38 jaar bij Microsoft, waaronder 12 jaar aan het hoofd van de gamedivisie, heeft Phil geholpen met het transformeren van wat we doen en hoe we dat doen."

De nieuwe Microsoft Gaming-ceo aan het woord

Sharma, de nieuwe ceo van Microsoft Gaming, meldt in haar e-mail: "Mijn eerste taak is simpel: begrijpen hoe dit werkt en het vervolgens beschermen. Dat begint bij drie verplichtingen. Ten eerste geweldige games - daar begint alles mee. We moeten geweldige games hebben die door onze spelers geliefd worden." Vervolgens vertelt Sharma over het belang van onvergetelijke personages, de macht geven aan ontwikkelstudio's en iconische franchises.

"Ten tweede: de terugkeer van Xbox. We verbinden ons opnieuw aan onze trouwe Xbox-fans en -spelers, die de afgelopen 25 jaar in ons hebben geïnvesteerd, en de ontwikkelaars waar we de uitgebreide universa en ervaringen die onze spelers wereldwijd omarmen mee hebben gebouwd. We zullen onze afkomst eren met een vernieuwde inzet voor Xbox, te beginnen bij de console, die heeft gevormd wie we zijn." Sharma benadrukt daarbij dat games tegenwoordig op meerdere apparaten te vinden zijn, en spreekt uit dat Microsoft zich niet wil limiteren aan één apparaat. "Terwijl we uitbreiden op pc, mobiel en cloud, moet Xbox naadloos, onmiddellijk en waardig voor de gemeenschappen die we serveren voelen."

Het derde punt van Sharma is "de toekomst van spelen. We nemen de heruitvinding van spelen waar. Daarom zullen we investeren in nieuwe zakenmodellen en nieuwe manieren om te spelen door gebruik te maken van wat we al hebben: iconische teams, personages en werelden waar mensen van houden. Maar we zullen die werelden niet behandelen als statische IP om uit te melken en geld uit te onttrekken. We bouwen een gedeeld platform en gereedschappen die ontwikkelaars en spelers de macht geven om hun eigen verhalen te creëren en delen."

Over Spencer en de staat van Xbox

Phil Spencer werd in 2014 hoofd van Xbox, toen hij de opdracht had Xbox One van een gebrekkige release het jaar ervoor te redden. Tijdens die consolegeneratie werd onder andere het populaire Xbox Game Pass gelanceerd. Dankzij onder andere die service en zijn veelvuldige interviews werd hij al snel populair onder gamers.

Na de Xbox Series X en S-release in 2020 begon de mening over Spencer om te slaan, vooral gevoed door de veranderingen rondom Xbox als merk. Sinds enkele jaren komen de spellen van Xbox-ontwikkelaar zelfs vaak ook op andere platforms uit - bijvoorbeeld op PlayStation 5 en Nintendo Switch. Tegelijkertijd loopt de verkoop van de huidige Xbox Series X en S-consoles flink terug. Spencer zelf verscheen de afgelopen jaren steeds minder vaak in interviews, en ook de vele ontslagrondes en studiosluitingen binnen de Xbox-divisie zorgden voor reputatieschade.

Tegelijkertijd werden onder Spencers leiding grote aankopen als Bethesda en Activision Blizzard gedaan, bekend van gamefranchises als The Elder Scrolls, Fallout en Call of Duty.

Microsoft heeft eerder laten weten aan een nieuwe console te werken, die de grenzen tussen consoles en pc moet vervagen. Voor zover bekend wordt dit een apparaat die in feite pc-games af gaat spelen, alsmede Xbox-games, en waarop verschillende digitale pc-winkels bereikbaar zullen zijn - en dus niet alleen die van Microsoft zelf.

Het vertrek van twee belangrijke kopstukken binnen Microsofts gamedivisie is opvallend, zeker in combinatie met het feit dat de gametak van het bedrijf schijnbaar in een transitieperiode zit. Ook het feit dat de nieuwe ceo van Microsoft Gaming van CoreAI afkomt, houdt de gemoederen onder gamers bezig. Microsoft zet groots in op kunstmatige intelligentie, maar onder gamers heerst vooral onvrede over de invloed die AI tegenwoordig heeft op hun hobby. Sharma benadrukte in haar interne e-mail echter dat Xbox zich niet gaat richten op "zielloze AI-slop".

Toen je je laptop kocht, keek je waarschijnlijk vooral naar de processor, de grafische chip en hoeveel GB werkgeheugen erin zit. Of dat werkgeheugen DDR4 of DDR5 is, is voor de meeste mensen geen doorslaggevende factor. Toch is het wel handig om te weten wat de verschillen zijn tussen DDR4, dat je vooral in oudere laptops tegenkomt, en DDR5, dat bij nieuwe modellen meestal de standaard is. DDR5 kan per seconde meer data verwerken dan DDR4. Wat dat verschil betekent en wanneer extra gigabytes meer opleveren dan de stap naar DDR5, lees je in dit artikel.

De techniek achter DDR4 en DDR5

Het grootste verschil tussen DDR4 en DDR5 zit in de datasnelheid en bandbreedte. Zie het als een digitale weg: DDR4 is een prima route waar het verkeer netjes doorrijdt, DDR5 is een bredere snelweg waar per seconde meer data overheen kan. Daardoor hoeft de processor bij zware taken waarbij veel data heen en weer gaat (denk bijvoorbeeld aan videobewerking) minder vaak te wachten op nieuwe informatie. Let wel: die extra 'rijstroken' leveren pas winst op als je processor, grafische chip en software er ook echt gebruik van maken. Bij lichte taken, zoals browsen en tekstverwerken, is werkgeheugenbandbreedte zelden de bottleneck. Gaat dat langzaam, dan heeft dat eerder te maken met de processor, opslag, of de browser.

DDR5 kan ook helpen met het energieverbruik, omdat het op een lagere spanning werkt: 1,1 volt in plaats van 1,2 volt bij DDR4. In een laptop kan dat iets schelen, al hangt het effect af van wat je doet en hoe de rest van het systeem is opgebouwd. Daarnaast zit bij DDR5 een deel van de stroomregeling op de geheugenmodule zelf. Dat kan de stroomvoorziening stabieler maken, maar het maakt de module ook wat complexer om te produceren.

Wat biedt DDR5 in de praktijk?

DDR5 komt vooral tot zijn recht bij taken die veel werkgeheugenbandbreedte vragen, zoals 8K videobewerking of complexe simulaties. Daarbij blijft de processor (en soms de GPU) meestal de doorslaggevende factor: die bepaalt of je systeem zo'n klus überhaupt vlot aankan. DDR5 kan helpen om wachttijd te verminderen, maar het maakt een trage CPU niet ineens snel. Een ander voordeel is dat je per module hoge capaciteiten kunt halen. Voor zware desktop-werkstations zijn systemen met 256 GB aan werkgeheugen inmiddels realiteit. Bij laptops ligt die grens doorgaans lager, vaak rond de 128 GB, omdat ze meestal minder geheugenslots hebben. Bovendien is het werkgeheugen bij veel modellen vastgesoldeerd, waardoor je later niet kunt uitbreiden.

©Batorskaya Larisa

DDR5 voor gamers: nodig of niet?

Voor gamers blijft het voordeel van DDR5 vaak beperkt. In veel games gaat het om een klein verschil, en op 1440p of 4K zie je dat meestal nog minder terug omdat je dan eerder tegen de grens van de videokaart aanloopt dan tegen die van het werkgeheugen. Ook hier geldt: de keuze voor CPU en vooral GPU bepaalt je gameprestaties veel sterker dan de stap van DDR4 naar DDR5. Dat verschil tussen DDR4 en DDR5 is onderzocht in een vergelijkingstest van de gezaghebbende site Tom's Hardware. Daarbij ging het bijvoorbeeld om 3% verschil in gameprestaties in Assassin's Creed Valhalla, 2% in Far Cry 6, Tom Clancy's Ghost Recon Breakpoint, Watch Dogs: Legion en Borderlands 3, en 1% in Shadow of the Tomb Raider en Wolfenstein: Youngblood.

©Crystal Dynamics

Is een laptop met DDR4 nog goed genoeg?

Ja, voor de meeste Nederlanders is een laptop met DDR4 nog steeds goed genoeg. Gebruik je hem vooral voor internetten, Netflix kijken, Microsoft Office en af en toe een simpele fotobewerking, dan merk je in de praktijk nauwelijks verschil tussen DDR4 en DDR5. Bij laptops is DDR4 of DDR5 bovendien vaak geen losse keuze: het hangt samen met de generatie processor die in het model zit.

DDR5 kan wel voordeel geven bij zwaardere taken waarbij de computer grote hoeveelheden data tegelijk moet verwerken, maar dat wordt pas echt interessant als je met zware programma's werkt, of als je games zo soepel mogelijk wilt laten lopen - ervan uitgaande dat je CPU en GPU die werklast ook aankunnen. Denk aan situaties waarin je merkt dat je laptop moeite heeft om alles bij te houden, ook al staat de beeldkwaliteit niet eens extreem hoog. In veel situaties blijft het verschil klein. Belangrijker is vaak de hoeveelheid werkgeheugen: 16 GB voelt meestal merkbaar fijner dan 8 GB, ongeacht of het DDR4 of DDR5 is.

DDR4 is niet meer vanzelfsprekend goedkoop

Lange tijd was DDR4 de slimme, goedkope keuze als je vooral op de prijs lette: het verschil met DDR5 was groot. Door de huidige tekorten klopt dat beeld minder. DDR4-geheugen is flink duurder geworden; in sommige gevallen is de prijs zelfs meer dan verdubbeld. DDR5 is ook duurder geworden, maar omdat de productie van DDR4 wordt afgebouwd, kan DDR4 relatief harder in prijs oplopen. Daardoor ligt DDR4 in veel gevallen dichter tegen DDR5 aan dan je zou verwachten. Wie nu een nieuw systeem koopt, is met DDR4 vaak nog steeds het minst kwijt, alleen is 'goedkoop' bij werkgeheugen momenteel een rekbaar begrip.

©ronstik

Upgraden: wat wel en niet kan

DDR4 en DDR5 zijn nooit onderling uitwisselbaar, ook niet in een desktop. De inkeping zit op een andere plek en het platform moet het juiste type werkgeheugen ondersteunen. Je kunt dus geen DDR5 plaatsen in een systeem dat voor DDR4 is gemaakt, en andersom ook niet.

Bij laptops betekent dit meestal dat als je wilt overstappen op DDR5 je een nieuwe laptop zult moeten kopen. Veel laptops hebben namelijk geen uitbreidbaar werkgeheugen meer: de geheugenchips zitten voor ruimte- en kostenbesparing op het moederbord gesoldeerd, en bij sommige ontwerpen zelfs in hetzelfde pakket als de processor. Dan kun je later niets meer bijprikken. Dat is ook precies waarom DDR4 vs DDR5 bij laptops zelden de hoofdvraag is: je kiest een model, en daar hoort dit type geheugen bij.

Bij een desktop heb je vaak meer speelruimte, maar ook daar is het geen kwestie van alleen de geheugenmodules wisselen. Wil je van DDR4 naar DDR5, dan heb je een moederbord nodig dat DDR5 ondersteunt, en vaak ook een processor die bij dat moederbord past. Heb je vooral te weinig werkgeheugen (bijvoorbeeld 8 of 16 GB) en merk je dat je pc daardoor traag wordt, dan is extra DDR4 bijplaatsen meestal de goedkoopste verbetering. Pas als je toch al toe bent aan een grotere upgrade van je pc, wordt de stap naar DDR5 logisch.

Wanneer moet je echt upgraden?

Echt upgraden is pas zinvol als je merkt dat je huidige machine niet meer probleemloos werkt bij zware klussen zoals grote fotobestanden bewerken, video's monteren of veel dingen tegelijk doen. Heb je nu een laptop met 16 GB of 32 GB DDR4 die nog vlot werkt? Blijf die dan vooral gebruiken zolang de prijzen zo hoog liggen. Twijfel je, kijk dan eerst wat de oorzaak van de mindere prestaties is: zit je werkgeheugen tegen zijn limiet, of zijn het vooral je processor of GPU die de klus niet bijbenen?

Zo controleer je of je extra RAM nodig hebt

Voordat je besluit om een flinke investering te doen in een nieuw systeem of extra geheugen, is het slim om te kijken hoe je huidige computer presteert onder druk. Je kunt dit eenvoudig zelf testen op zowel Windows als Mac.

Windows

Open eerst de programma's die je normaal gesproken tegelijk gebruikt, zoals je browser met veel tabbladen, Word en een videocall. Druk daarna op Ctrl + Shift + Esc om Taakbeheer te openen. Ga naar het tabblad Prestaties en klik op Geheugen. Kijk vervolgens naar de grafiek en het percentage dat in gebruik is: blijft dat langere tijd rond de 80 tot 90 procent hangen terwijl je gewoon je dagelijkse werk doet, dan zit je tegen de grens van je werkgeheugen aan. Dat merk je vaak aan kleine haperingen, zoals tabbladen die trager laden of apps die later reageren. Zie je tegelijk dat je pc veel met de schijf bezig is, bijvoorbeeld omdat programma's ineens langzamer worden terwijl je opslaglampje blijft knipperen, dan is de kans groot dat Windows tijdelijk data op de SSD parkeert omdat het werkgeheugen volloopt.

Apple

Open je gebruikelijke programma's en druk daarna op Command + Spatiebalk. Typ Activiteitenweergave en druk op enter. Klik bovenin op het tabblad Geheugen en kijk onderaan naar de grafiek bij Geheugendruk. Is die groen, dan is er niets aan de hand. Wordt de grafiek geel of rood, dan heeft je Mac meer geheugen nodig om alles vlot te blijven draaien. Let ook op Gebruikte swap: als dat oploopt tot meerdere gigabytes, dan is je werkgeheugen in de praktijk te krap.