ID.nl logo
Werken met OS X 10.9 Mavericks
© Reshift Digital
Huis

Werken met OS X 10.9 Mavericks

Een Mac is voor velen een goed alternatief voor een Windows-pc vanwege het gebruiksgemak, de integratie van software en hardware, en de mooie vormgeving. Toch is het wel even wennen als je jarenlang met Windows hebt gewerkt. We laten je zien dat een overstap best meevalt.

De laatste versie van het besturingssysteem voor de Mac heeft voor het eerst in tien jaar geen kattennaam. Na OS X Mountain Lion, ook wel bekend als OS X 10.8, heeft Apple gekozen voor de naam Mavericks met bijbehorend versienummer 10.9. Eerder heb je al kunnen lezen hoe positief we waren over OS X 10.9 Mavericks, we beloonden de inspanningen van Tim Cook en zijn team met bijna de maximale vijf sterren.

Apple brengt ongeveer elk anderhalf jaar een update uit van OS X. Voorheen kostten deze updates geld, maar de update van OS X 10.9 Mavericks is geheel gratis. Naast de grote updates, vergelijk het met een update van Windows 7 naar Windows 8, brengt Apple per versie een aantal sub-versies uit met bijgewerkte firmwaredrivers, patches en kleine verbeteringen. Deze updates worden aangegeven met een extra nummer, een update heet bijvoorbeeld 10.9.4. Updates en sub-versies installeer je vanuit de Mac App Store, dit is standaard geïnstalleerd op de Mac.

Het downloaden van OS X 10.9 Mavericks kan even duren, het besturingssysteem is ruim 5 gigabyte groot. Sub-versies zijn meestal zo tussen de 200 en 500 megabyte. Voor elke update is een herstart noodzakelijk.

©PXimport

Het nieuwe besturingssysteem installeer je vanuit de Mac App Store.

01 Kennismaking

Zodra je voor het eerst achter een Mac met OS X 10.9 zit, valt het op dat een paar dingen er anders uit zien dan op je Windows-systeem. Onderaan vind je het Dock, dit is een balk waar je veelgebruikte programma's terugvindt. Je ziet dat een programma actief is als er een bolletje onder staat. Helemaal links zie je het programma Finder. Dit is het equivalent van Windows Verkenner en is altijd actief. Met de toetscombinatie Cmd+N open je een nieuw venster.

Nieuw in Mavericks is dat je met Cmd+T een tabblad opent in Finder. Sluit je een externe schijf aan, dan verschijnt deze in de linkerkolom van Finder. Helemaal bovenin vind je het menu. Rechts zie je de tijd en of je een actieve internetverbinding hebt, helemaal links vind je het Apple-menu. Vanuit het Apple-menu zet je de Mac uit of lees je systeeminformatie.

De rest van de teksten in het bovenste menu zijn afhankelijk van het geopende programma. Open bijvoorbeeld browser Safari en het menu van Safari is bovenin zichtbaar. Dit is wezenlijk anders dan in Windows en vergt enige gewenning. Je ziet ook dat het sluiten van een venster met de rode knop linksboven in het venster gebeurt, dit in tegenstelling tot het kruisje in de rechterbovenhoek in Windows.

Groot verschil is eveneens dat het sluiten van een venster geen effect heeft op het programma. Sluit bijvoorbeeld het Safari-venster, het menu van Safari blijft zichtbaar bovenin, het programma is dus nog geopend en je hebt slechts het venster gesloten.

©PXimport

Het uiterlijk van OS X Mavericks: onderin het Dock, bovenin het menu.

02 Programma's

Het configuratiescherm heet in OS X Systeemvoorkeuren en je vindt het in het Dock. Hier maak je bijvoorbeeld een nieuwe gebruiker aan in het menu Gebruikers en groepen. Wil je iets zoeken op je Mac, dan klik je op het vergrootglas in het menu bovenin, Spotlight zoekt naar bestanden, mappen en teksten in documenten. De Mac App Store gebruik je om programma's voor je Mac te downloaden, maar staat een programma niet in de App Store, dan kun je het ook middels een normaal installatieprogramma van een website of dvd installeren.

Als je een venster minimaliseert, verschijnt het rechtsonder naast het Dock. Klik er weer op en het wordt gemaximaliseerd. Een bestand verwijder je door op Cmd+backspace te drukken, je hoort het geluid van een propje papier dat in een prullenmand wordt gegooid. Wil je de prullenbak legen, ga dan naar Finder en selecteer Finder / Leeg prullenmand. Als een programma niet in het Dock staat, vind je het terug door in Finder links op Programma's te klikken. Je documenten-map vind je hier terug, evenals een map waar gedownloade bestanden worden bewaard.

©PXimport

Het configuratiescherm in OS X heet Systeemvoorkeuren.

Gebundelde software

Een groot voordeel van OS X 10.9 Mavericks is dat het boordevol nuttige software zit. Met iTunes speel je bijna alle audiobestanden af, met QuickTime Player maak je snelle bewerkingen in een video. Voorvertoning is een programma om onder andere pdf-bestanden mee te lezen en samen te voegen, FaceTime is een soort Skype en met Berichten verstuur je gratis berichten naar een andere Mac, iPhone of iPad. Nieuw in Mavericks is de app Kaarten, die ken je wellicht van de iPhone of iPad.

Met AirDrop verstuur je eenvoudig bestanden naar een andere Mac, iPhone of iPad in de buurt. Als je een nieuwe Mac koopt, krijg je er nog veel meer gratis bij. Zoals het pakket iLife: iMovie is een goed videobewerkingsprogramma, met GarageBand neem je muziek op of mix je een volledige dancetrack, en iPhoto is een fotobewerkingsprogramma. Sinds OS X 10.9 Mavericks krijg je het iWork-pakket er ook nog eens gratis bij. Dit is Apples tegenhanger van Office: met tekstverwerker Pages, spreadsheet-programma Numbers en presentatie-programma Keynote.

©PXimport

Kaarten is één van de nieuwe toevoegingen aan het besturingssysteem van Apple.

03 Bestandsindeling en schijfstructuur

Het grootste verschil met een Windows-pc is de bestandsindeling van OS X. Een Windows-programma dat eindigt met de extensie .exe kun je niet installeren op een Mac. Dit betekent bijvoorbeeld dat als je Microsoft Office voor de pc hebt aangeschaft, je dit niet kunt installeren op een Mac. Je hebt hiervoor de speciale Mac-versie nodig.

Het installeren en verwijderen van programma's gaat op een Mac wel stukken eenvoudiger, kleinere software hoef je niet eens te installeren. Je sleept het programma gewoon naar je harde schijf en opent het. Je moet echter wel even in de systeeminstellingen aangeven dat je ook programma's buiten de Mac App Store om wil installeren.

Wil je een programma verwijderen, ga dan naar Programma's in Finder en sleep het bestand naar de prullenbak. Een Mac-schijf heeft ook een andere schijfindeling, dit is vooral interessant om te weten als je een usb-drive of harde schijf wil gebruiken om bestanden van een Mac naar een pc te kopiëren of omgekeerd. Een pc is als FAT of exFAT geformatteerd, een Mac gebruikt het systeem Mac OS (journaled). Een Mac kan zonder problemen een pc-geformatteerde schijf lezen, omgekeerd is dit problematischer. Om een schijf op beide systemen leesbaar te maken, moet je het als FAT formatteren.

Op een Mac typ je in Spotlight Schijfhulpprogramma in en klik erop. Sluit een lege harde schijf of usb-drive aan en selecteer het aan de linkerkant. Kies voor Wissen, selecteer achter Structuur de optie MS-DOS (FAT) en klik op Wis. Je kunt ook kiezen voor ExFAT, maar dit geeft bij sommige gebruikers in Mavericks problemen.

©PXimport

Een programma als Firefox hoef je niet te installeren, je sleept het gewoon naar je programmamap.

©PXimport

Formatteer een schijf als FAT als je wil dat de schijf op beide systemen zichtbaar is.

04 Gegevens overzetten

In tegenstelling tot wat veel mensen denken, kun je je Windows-documenten gewoon lezen op een Mac. De iWork-bundel kan Excel-, Word- en PowerPoint-bestanden lezen en je kunt ze ook weer in deze formaten opslaan. Heb je het iWork-pakket nog niet geïnstalleerd, dan kun je toch gewoon de bestanden inzien met OS X 10.9 Mavericks.

Ook afbeeldingen, muziekbestanden en andere documenten vormen geen enkel probleem, tenzij de documenten gemaakt zijn met een specifiek programma dat alleen voor de pc wordt aangeboden, maar dit zal slechts in een enkele situatie het geval zijn. Wil je je instellingen overzetten van een Windows-pc naar een Mac, download dan het programma Windows-migratie-assistent voor je Windows-systeem.

©PXimport

Apple maakt het je makkelijk om over te stappen door speciale Windows-software aan te bieden.

05 Randapparatuur

De meeste randapparatuur werkt ook gewoon op een Mac. Voor heel veel apparaten, zoals printers of scanners hoef je zelfs geen aparte drivers te installeren, OS X 10.9 Mavericks herkent automatisch dat je een printer hebt aangesloten en zonder dat je er over na hoeft te denken, installeert de Mac de bijbehorende drivers. In de praktijk levert dit bijna nooit een probleem op.

Ook toetsenborden, muizen en andere bluetooth-apparatuur wordt gewoon herkend op de Mac. Bij oudere apparatuur raadpleeg je het beste even de fabrikanten-website, het kan zijn dat sommige oude apparaten niet worden ondersteund door OS X 10.9.

©PXimport

Mavericks herkent automatisch een aangesloten printer of netwerkprinter en installeert eventueel zelf de benodigde drivers.

Sneltoetsen

Eigenlijk kun je alle bekende Windows-sneltoetsen één-op-één vertalen als je Ctrl vervangt door de Mac-toets Cmd. Cmd+C is kopiëren, Cmd+V is plakken. Omdat een programma in OS X geopend kan zijn zonder dat er een document actief is, zijn er twee sneltoetsen om een venster te sluiten.

Met Cmd+W sluit je het document of venster. Met Cmd+Q sluit je het hele programma en daarmee alle vensters. Wisselen tussen programma's doe je met Cmd+Tab en een schermafbeelding maak je met Shift+Cmd+3. Reageert een programma niet meer, druk dan op Alt+Cmd+Escape, selecteer het programma en kies voor Forceer stop. Spotlight activeer je door op Cmd+Spatiebalk te drukken.

©PXimport

Reageert een programma niet meer, sluit het dan af met het bevel Forceer stop.

06 Makkelijk

Overstappen naar een Mac is niet lastig en je zult merken dat Apple het je als Windows-gebruiker zo makkelijk mogelijk wil maken. Het bedrijf biedt informatie op de website voor overstappers en een programma als Windows-migratie-assistent helpt je bij het overzetten van je documenten naar de Mac.

Op een Mac kun je vrijwel alle documenten openen zonder dat je hiervoor iets extra's moet installeren. Het enige verschil is dat door de bestandsindeling en schijfstructuur specifieke Windows-programma's niet op een Mac zijn te instellaren. Gelukkig biedt bijna elke fabrikant tegenwoordig ook een Mac-versie aan, soms zelfs zonder dat je hiervoor extra moet betalen. Denk er verder aan dat je je harde schijven als FAT-systeem formatteert zodat je schijf op zowel een pc als een Mac kunt gebruiken.

©PXimport

Finder, met links verschillende locaties en aangesloten schijven. In OS X 10.9 Mavericks is het nu ook mogelijk meerdere tabbladen open te hebben.

▼ Volgende artikel
Wat is HDMI eARC en waarom is het onmisbaar voor de beste geluidskwaliteit?
© ER | ID.nl
Huis

Wat is HDMI eARC en waarom is het onmisbaar voor de beste geluidskwaliteit?

Voor de ultieme bioscoopervaring thuis is geluid minstens zo belangrijk als scherp beeld. Om die reden kom je op veel moderne televisies en soundbars tegenwoordig de term eARC tegen. Het zou een onmisbare schakel voor je nieuwe apparatuur zijn, maar is dat ook zo? We scheiden de marketing van de feiten, zodat je precies weet of deze upgrade voor jou noodzakelijk is.

Wie onlangs een nieuwe televisie of soundbar heeft aangeschaft, is de term ongetwijfeld op de aansluitingen tegengekomen: HDMI eARC. Deze technologie belooft een superieure luisterervaring en meer gebruiksgemak, maar de technische details zijn niet altijd direct even duidelijk. In dit artikel leggen we uit wat enhanced Audio Return Channel (want daar staat de afkorting voor) precies doet, wat het verschil is met de oudere standaard en wanneer deze functie voor jou interessant is.

De evolutie van ARC naar eARC

Om te begrijpen wat eARC is, moeten we eerst kijken naar de voorganger. ARC, oftewel Audio Return Channel, maakte het jaren geleden mogelijk om via één HDMI-kabel zowel beeld als geluid te versturen tussen je televisie en een receiver of soundbar. Er waren niet langer extra optische kabels nodig en het zorgde er bovendien voor dat je het volume van je audiosysteem met de afstandsbediening van de tv kon bedienen.

eARC is de enhanced oftewel verbeterde versie van deze techniek. De grootste vooruitgang zit 'm in de bandbreedte en de snelheid waarmee audiosignalen worden verstuurd. Waar de oude standaard zich nog weleens kon verslikken in de hoeveelheid data die tegelijkertijd door de kabel werd gestuurd, zet de nieuwe versie de sluis volledig open voor moderne audioformaten.

Populaire merken voor soundbars met eARC

Wanneer je op zoek bent naar audioapparatuur die HDMI eARC volledig benut, zijn er enkele fabrikanten die vooroplopen in de markt. Een van de bekendste spelers is Sonos, dat met zijn premium soundbars naadloos integreert in moderne huishoudens en veel nadruk legt op gebruiksgemak via eARC. Voor wie liever een traditionele receiver wil, biedt Denon al jarenlang betrouwbare en geavanceerde modellen die ondersteuning bieden voor de nieuwste audioformaten. Ook Samsung en LG zijn prominente spelers; zij ontwikkelen soundbars die specifiek ontworpen zijn om perfect samen te werken met hun eigen televisies, vaak met unieke functies die de luidsprekers van de tv en de soundbar combineren. Tot slot is JBL een sterke keuze voor consumenten die op zoek zijn naar een fijne prijs-kwaliteitverhouding en een diepe integratie met zowel films als gaming-consoles.

'Lossless' geluid voor de thuisbioscoop

Het belangrijkste voordeel van deze verhoogde bandbreedte is de mogelijkheid om ongecomprimeerd (ook wel lossless geheten) geluid te versturen. De originele ARC-aansluiting moet het geluidssignaal vaak comprimeren om het door de kabel te krijgen, wat resulteert in kwaliteitsverlies. Bij eARC is dat niet langer nodig.

Hierdoor kun je genieten van audioformaten zoals Dolby TrueHD en DTS-HD Master Audio. Dat is vooral relevant voor liefhebbers van ruimtelijk geluid. Object-gebaseerde formaten zoals Dolby Atmos en DTS:X komen pas echt tot hun recht via een eARC-verbinding, omdat de hoogte- en diepte-effecten zonder compressie veel nauwkeuriger kunnen worden weergegeven. Je hoort het geluid precies zoals de regisseur het in de studio heeft bedoeld.

©Proxima Studio

Wanneer heb je eARC echt nodig?

Niet elke gebruiker heeft direct profijt van deze upgrade. Als je voornamelijk naar het journaal kijkt of net zo lief gebruikmaakt van de ingebouwde speakers van de televisie, is de meerwaarde verwaarloosbaar. De technologie wordt echter onmisbaar wanneer je investeert in een hoogwaardige soundbar of surround-set en content van hoge kwaliteit consumeert. Denk hierbij aan het kijken van 4K Blu-rays of het streamen van films via diensten als Netflix en Disney+ die Dolby Atmos ondersteunen.

Daarnaast is het voor gamers met een PlayStation 5 of Xbox Series X een belangrijke toevoeging, omdat het zorgt voor een ideale samenwerking tussen beeld en geluid – zonder vertraging. Een bijkomend voordeel van de nieuwe standaard is namelijk een verplichte correctie voor 'lip-sync', waardoor beeld en geluid altijd perfect gelijk lopen.

Benodigde apparatuur en kabels

Om gebruik te kunnen maken van deze functionaliteit, moet de gehele keten van apparatuur de standaard ondersteunen. Dat betekent dat zowel je televisie als je audiosysteem over een HDMI eARC-aansluiting moeten beschikken. Meestal is dat hardware die HDMI 2.1 ondersteunt. Ook de bekabeling speelt een rol. Hoewel sommige oudere HDMI-kabels met ethernet de signalen kunnen verwerken, wordt voor de zekerheid een 'Ultra High Speed' HDMI-kabel aangeraden.

Wanneer je zeker weet dat al je apparatuur compatibel is, hoef je in de meeste gevallen niets in te stellen; de apparaten herkennen elkaar automatisch en kiezen de hoogst mogelijke geluidskwaliteit.

▼ Volgende artikel
CES 2026: ASUS presenteert eerste wifi 8-router en praktijktests
© ASUS ROG
Huis

CES 2026: ASUS presenteert eerste wifi 8-router en praktijktests

ASUS heeft tijdens de CES-beurs de ROG NeoCore onthuld, een conceptrouter die gebruikmaakt van de nieuwe wifi 8-standaard. De fabrikant toonde hierbij de eerste praktijkresultaten, waaruit blijkt dat de focus bij deze generatie meer ligt op stabiliteit en bereik dan op pure snelheid. De eerste consumentenmodellen worden in de loop van 2026 op de markt verwacht.

Bij eerdere wifi-generaties leek het verbreken van snelheidsrecords vaak het enige doel. Wifi 8 gooit het echter over een andere boeg. De technologie is ontworpen om de verbinding krachtig te houden wanneer je niet pal naast de router staat. Het nieuwe protocol krijgt dan ook niet voor niets het label Ultra-High Reliability (UHR) mee.

Uit praktijktests van ASUS blijkt dat de snelheid op middellange afstand (denk aan de slaapkamer of de werkkamer op de bovenverdieping) tot wel twee keer hoger ligt dan bij wifi 7. De techniek gaat dan ook slimmer om met obstakels zoals dikke muren en betonnen plafonds. Voor jou betekent dit dat een 4K-stream of een belangrijke videocall niet meer hapert zodra je naar de keuken loopt voor een kop koffie. De beruchte 'dead zones' in huis behoren hiermee definitief tot het verleden.

Kan jouw netwerk wel een upgrade gebruiken?

Bekijk hier de beste deals voor jouw apparatuur!

Wifi 8: de resultaten op een rijtje

  • Snelheid op afstand: De doorvoersnelheid op middellange afstand (door muren en plafonds) ligt tot 2x hoger dan bij wifi 7. Waar eerdere standaarden snel inkakken zodra je de kamer verlaat, houdt wifi 8 de bandbreedte langer vast.

  • Betrouwbaarheid (latency): De zogenaamde P99-latentie (de uitschieters in vertraging die zorgen voor haperingen tijdens het gamen of videobellen) is tot 6x lager. Dat zorgt voor een vloeiender ervaring, zelfs als het netwerk zwaar wordt belast.

  • Bereik voor slimme apparaten: Het bereik voor IoT-apparatuur, zoals slimme lampen en beveiligingscamera’s, is verdubbeld. Door verbeterde tweerichtingscommunicatie kunnen apparaten met kleine antennes op grotere afstand verbonden blijven.

  • Efficiëntie in drukke wijken: Dankzij slimmere coördinatie van het radiospectrum heeft de router aanzienlijk minder last van signalen van de buren. In testomgevingen met veel omgevingsruis bleef de verbinding stabiel waar wifi 7 vaker snelheid verloor.

  • Naadloos schakelen: Bij gebruik van meerdere toegangspunten (mesh) is het pakketverlies tijdens het overschakelen tussen kamers met 25 procent afgenomen, wat zorgt voor een stabielere verbinding tijdens het rondlopen in huis.

Geen last meer van de buren

Woon je in een drukke wijk of in een appartementencomplex? Dan vecht jouw router eigenlijk constant met die van de buren om hetzelfde radiospectrum, met traag internet tot gevolg. Wifi 8 lost dat op door het beschikbare spectrum veel fijnmaziger te coördineren tussen verschillende netwerken. Je router herkent vreemde signalen sneller en ontwijkt ze proactief.

Daarnaast is er goed nieuws voor je smarthome-setup. Apparaten zoals slimme lampen, thermostaten en stekkers hebben vaak maar kleine antennes met een beperkt bereik. Wifi 8 verdubbelt het bereik voor dit soort Internet of Things-apparatuur (IoT). Die slimme stekker achter in de tuin of in de schuur blijft voortaan dus moeiteloos verbonden.

Onder de motorkap: Waarom wifi 8 ‘Ultra High Reliability’ heet

Waar wifi 7 nog draaide om brute snelheid, is de officiële naam van de wifi 8-standaard veelzeggend: IEEE 802.11bn Ultra High Reliability. Geen snellere topsnelheid dus (die blijft steken op een toch al indrukwekkende 46 Gbps), maar technologie die ervoor zorgt dat die snelheid ook echt aankomt bij je apparaat.

Daarbij spelen drie innovaties een belangrijke rol:

  • De slimme buurman (Co-SR): Dankzij Coordinated Spatial Reuse praten routers in een drukke omgeving met elkaar. Jouw router herkent wanneer de buurman op hetzelfde kanaal zit en past zijn eigen zendkracht dynamisch aan om storingen te voorkomen. Resultaat? Tot 25 procent meer efficiëntie in drukke woonwijken.

  • Geen zwakste schakel (UEQM): In huidige netwerken kan één apparaat met een slecht bereik de snelheid van het hele netwerk omlaag trekken. Met Unequal Modulation krijgt elke datastroom zijn eigen snelheidsspecificatie. Zo kan je smartphone op volle kracht streamen, terwijl die verre beveiligingscamera aan de dakgoot de rest van de verbinding niet meer vertraagt.

  • De verkeersregelaar (DCA): Via Dynamic Sub-Channel Allocation verdeelt de router de bandbreedte veel slimmer. In plaats van een apparaat een vaste 'baan' op de digitale snelweg te geven, kijkt de router per milliseconde wat een apparaat echt nodig heeft. Dat voorkomt digitale opstoppingen en zorgt voor een spectaculaire daling in vertraging (latency).

©ASUS

Korte metten met haperingen

Voor gamers en thuiswerkers die afhankelijk zijn van clouddiensten is de latency (vertraging) belangrijker dan de pure downloadsnelheid. Niets is frustrerender dan haperend beeld tijdens een online match of een stotterende audioverbinding tijdens een meeting.

ASUS claimt dat de pieken in die vertraging bij wifi 8 tot wel zes keer lager uitvallen. De router plant het dataverkeer van alle apparaten in huis namelijk efficiënter in. Zelfs als het hele gezin tegelijkertijd online is, wordt de bandbreedte zo razendsnel verdeeld dat niemand op zijn beurt hoeft te wachten. Het resultaat is een netwerk dat direct en lekker snappy aanvoelt.

Nu al overstappen of niet?

De officiële wifi 8-standaard wordt pas in 2028 definitief vastgelegd, maar ASUS wacht daar niet op. Net als bij eerdere generaties ontwikkelt de fabrikant nu al hardware op basis van de huidige conceptversies. De verwachting is dat de eerste routers en mesh-systemen, waaronder de ROG NeoCore, in de loop van 2026 al in de schappen liggen.

Hoewel je natuurlijk ook nieuwe apparaten nodig hebt om de volledige voordelen van wifi 8 te benutten, werkt de nieuwe hardware uiteraard ook met je huidige smartphone en laptop. Je bent dus direct voorbereid op de toekomst.