Eigenlijk zijn de toegankelijkheidsopties van iPadOS en iOS primair bedoeld voor mensen die op de een of andere manier moeite hebben met bepaalde dingen. Denk aan bijvoorbeeld slechtzienden (en horenden) enzovoort. Veel van de opties zijn dan ook heel specifiek. Maar een flink deel is zeker ook geschikt voor de gemiddelde gebruiker!

Als je bijvoorbeeld je iPad – voor een iPhone is het minder irritant – serieus wilt gebruiken, zorgt de overdaad aan animaties tijdens allerlei actie in de gebruikersinterface al snel voor vermoeidheid. Het mag ook best wat minder. Bovendien – veel erger – leveren al die effecten ‘ruzie’ op met een gekoppelde muis. De muiscursor – die toch al niet zo heel goed te zien is, komen we straks op terug – verdwijnt maar al te vaak in een pictogram. Waarna je als gebruiker maar moet raden dat het ding klaar staat om aangeklikt te worden. Voor meer zakelijk gebruik in combinatie met een muis en toetsenbord kunnen we al het geanimeer gelukkig snel en effectief temmen, waarbij meteen het gedrag van de muiscursor ook een heel stuk logischer wordt. Tik op de app Instellingen en daarin op Toegankelijkheid. Tik vervolgens op Beweging en zet de schakelaar achter Verminder beweging aan. Extra voordeeltje: het onderdrukken van ‘smurfensnotterig’ zachte animaties komt ook ten goede aan de batterijduur van je apparaat.

Muiscursor

Blijft over die muiscursor. Apple heeft voor een grijs balletje gekozen. Behalve dat dat niet extreem goed zichtbaar is, is het ding ook niet supernauwkeurig. Wil je bijvoorbeeld heel precieze uitsneden maken in een foto-app, dan moet je eerst flink wat ervaring opdoen om blindelings het midden van ’t balletje te gokken. En dan nog gaat het niet altijd goed. Door in Instellingen onder Toegankelijkheid en Aanwijzerbediening een andere kleur voor het balletje te kiezen, gaat het al een stuk beter. Let wel: het bolletje zelf blijft nog altijd grijs, maar er komt een duidelijke gekleurde cirkel omheen, die bepalen van het midden net weer wat makkelijker maak. Eventueel kun je ook de schakelaar achter Verhoog contrast aanzetten, al zal dat voor de meeste mensen niet echt noodzakelijk zijn. Wel weer handig is de schakelaar achter Verberg aanwijzer automatisch. Zet je die uit (staat standaard aan), dan blijft de cursor altijd in beeld en verdwijnt deze niet steeds als je bijvoorbeeld aan het tikken slaat. Ook met de overige opties – inclusief versnelling – kun je eens spelen, zo kun je het muisgedrag helemaal finetunen aan je eigen behoeften.

©PXimport

USB-muis versus Bluetooth-exemplaar

Tipje tussendoor trouwens (nu we het toch over die muis hebben): ja de iPad ondersteunt alweer een tijd muisgebruik. In theorie kun je ook een USB-muis gebruiken via een kabel. De ervaring leert echter dat dat minder nauwkeurig werkt dan een echte draadloze Bluetooth-muis. En dat moet dan ook echt een native Bluetooth-exemplaar zijn die zonder USB-dongle werkt. Die zijn inmiddels zeer betaalbaar en van diverse merken leverbaar. Een must voor serieus (thuis)werken met je iPad!

Voorlezen

We gaan eens naar een heel ander onderdeel in Instellingen onder – nog altijd – Toegankelijkheid. Als je onder Gesproken materiaal de schakelaar achter Spreek selectie uit aan zet, kun je geselecteerde tekst in bijvoorbeeld een document automatisch laten voorlezen. Je kiest dan simpelweg voor de optie Spreek uit na het maken van de selectie. Een andere mogelijkheid is om de schakelaar achter Spreek scherm uit aan te zetten. Je kunt dan door met twee vingers van boven naar beneden te vegen het hele scherm in één keer voor laten lezen. Beide opties komen wellicht van pas als je in een trein of iets dergelijks zit en geen zin hebt om naar een schermpje te staren. Of bij het achterhalen van de uitspraak van woorden in een vreemde taal. Daarbij is het goed om te weten dat van veel talen stemmen in een hogere kwaliteit beschikbaar zijn. Die nemen meer opslagruimte in, maar op een apparaat met opslag van 128 GB of meer is dat geen drama. Om een hoge kwaliteit-stem te installeren tik je op Stemmen en dan op de gewenste taal. Dan de stemnaam en als het een beetje mee zit is er voor de betreffende stem ook een versie met (verbeterd) erbij beschikbaar. Die moet je hebben en als stem selecteren. Klinkt een stuk beter!

©PXimport

Brand! (en andere rampspoed)

Eigenlijk bedoeld voor doven en slechthorenden zijn de opties onder Geluidsherkenning wellicht ook interessant voor een ieder die een groot deel van de dag naar muziek zit te luisteren via een hoofdtelefoon. Je hoort dan eventueel alarmerende geluiden uit je directe omgeving immers niet. Door de schakelaar achter Geluidsherkenning aan te zetten en vervolgens onder Geluiden aan te geven waarvoor je visueel gewaarschuwd wilt worden zit je net weer een stukje veiliger.

Schudbestendig

Misschien heb je al eens een ‘vreemd’ gedrag opgemerkt van je iPad. Wanneer je bijvoorbeeld in een bus over een hobbelige weg rijdt worden ineens allerlei acties ongedaan gemaakt. Dit is een standaard ingeschakelde ‘feature’ van de iPad: ongedaan maken door schudden. Kun je uitzetten. Via Instellingen, Toegankelijkheid en Aanraken bereik je de schakelaar Herstel door schudden. Scheelt weer wat frustratie als je in een beweeglijke omgeving zit, of regelmatig met vervelende aardbevingen wordt geconfronteerd.

Vergrootglas voor priegelwerk

Verdraaid handig is het in iOS en iPadOS ingebouwde vergrootglas. Dat komt zéker niet alleen van pas voor bijvoorbeeld senioren. Denk aan fijn gepriegel met elektronische componenten, fijnmechanische reparaties, hobbywerk enzovoort: een goed vergrootglas komt altijd wel van pas. Met name het grote scherm van de iPad is dan perfect. Zeker de nieuwere exemplaren beschikken daarbij ook nog eens over een camera met een hoge mate van lichtgevoeligheid (al kun je ook de eventueel aanwezige LED-lamp gebruiken om bij te lichten). Om dat vergrootglas razendsnel beschikbaar te maken, tik je in de app Instellingen onder Activeringsknop op Vergrootglas. Als je nu voortaan drie keer snel achter elkaar op de aan/uit-knop drukt opent het vergrootglas. Ook alleraardigst om kleine insecten, plantjes enzovoort te bekijken. Eenmaal in de vergrootglas-app tref je daar – natuurlijk – een regelaar voor de vergrotingsfactor aan, een knop om de LED-lamp aan of uit te zetten, wat filters en een pauzeknop.

©PXimport

Al met al kun je stellen dat er alleraardigste opties tussen in de categorie Toegankelijkheid zijn te vinden. Neus er eens rustig in rond, het is een vaak wat vergeten categorie. Grote kans dat je er iets in aantreft waar je zomaar ineens heel gelukkig van wordt. En daar draait het toch allemaal maar mooi om in ’t leven!

Wanneer je je dekbed gewassen hebt, wil je dat het natuurlijk weer lekker dik en luchtig aanvoelt. Maar wanneer je hem gewoon in de droger gooit, kan de vulling gaan klonteren, zodat er dunne stukken en dikke stukken ontstaan. Dat slaapt niet echt lekker. Om dat te voorkomen, gooien veel mensen er een paar tennisballen bij. Helpt dat echt?

Wat tennisballen in de droger doen

Tijdens het drogen raken de tennisballen telkens het dekbed. Dat helpt vooral bij dons en veren. Als die nat zijn, blijven ze aan elkaar plakken en zakt de vulling in. Door de constante beweging vallen die samengepakte delen weer uiteen, waardoor de vulling zich opnieuw verspreidt. Zo kan de warme lucht overal beter bij en droogt het dekbed gelijkmatiger. De droogtijd wordt er niet korter van, maar het dekbed komt wel duidelijk voller uit de droger.

Hoeveel tennisballen zijn genoeg?

Met één tennisbal in de wasdroger merk je vaak weinig, zeker bij een groot dekbed. Die verdwijnt al snel in de stof en heeft dan weinig effect. Met twee tot vier ballen werkt het beter, omdat ze het dekbed op meerdere plekken tegelijk in beweging houden. Zolang de ballen vrij kunnen bewegen en niet vast blijven zitten in de vulling, doen ze hun werk.

Kun je elke tennisbal gebruiken bij het drogen van een dekbed in de droger?

iet elke tennisbal is even geschikt. Vooral nieuwe of felgekleurde ballen kunnen bij hogere temperaturen kleur afgeven en kleine pluisjes verliezen van de vilten buitenlaag. Dat komt niet vaak voor, maar het risico is wel aanwezig. Gebruik je oudere tennisballen, dan is de kans hierop kleiner. Wil je dat verder beperken, dan kun je de ballen in een oude witte sok stoppen en die dichtknopen. Het effect blijft grotendeels hetzelfde, al is het iets minder uitgesproken dan met losse ballen.

Geef het dekbed genoeg ruimte in de droger

Tennisballen helpen alleen als het dekbed voldoende ruimte heeft om te bewegen. Is de trommel te vol, dan draait alles als één geheel rond en gebeurt er weinig. Wil je grote tweepersoonsdekbedden drogen, dan heb je een droger met een ruime trommel nodig. Heb je die niet zelf? Kijk dan of er een wasserette bij je in de buurt is. Meer ruimte zorgt voor meer beweging en daarmee voor een beter eindresultaat.

Niet elk dekbed kan in de droger

Tennisballen hebben vooral effect bij dons- en verendekbedden. Bij synthetische vulling is dat verschil kleiner en kan de constante beweging van de ballen de vulling na verloop van tijd zelfs vervormen. Wol, zijde en andere natuurlijke materialen mogen meestal helemaal niet in de droger. Check daarom altijd eerst het waslabel voordat je het dekbed in de trommel legt.

Even tussendoor opschudden helpt

Haal het dekbed halverwege het programma even uit de droger en schud het los, alsof je het bed opmaakt. Leg het daarna omgedraaid terug in de trommel. Zo verdeelt de vulling zich opnieuw en kan het dekbed gelijkmatiger drogen.

Wat kun je van het eindresultaat verwachten?

Tennis- of drogerballen zijn vooral een hulpmiddel, geen vervanging voor de juiste drooginstellingen. Droog het dekbed niet te vaak of te heet: kies een lage of middelhoge temperatuur en selecteer een speciaal dons- of beddengoedprogramma als dat op je droger zit. Zorg ook voor voldoende ruimte in de trommel. Als je dan ook nog eens ballen laat meedraaien, heb je er alles aan gedaan om te zorgen dat je dekbed weer lekker vol uit de droger komt!

Waarom start een computer met een SSD binnen enkele seconden op, terwijl een oude harde schijf blijft ratelen? Het vervangen van een HDD door een SSD is de beste upgrade voor een trage laptop of pc. We leggen in dit artikel uit waar die enorme snelheidswinst vandaan komt en wat het fundamentele verschil is tussen deze twee opslagtechnieken.

Iedereen die zijn computer of laptop een tweede leven wil geven, krijgt vaak hetzelfde advies: vervang de oude harde schijf door een SSD. De snelheidswinst is direct merkbaar bij het opstarten en het openen van programma's. Maar waar komt dat enorme verschil in prestaties vandaan? Het antwoord ligt in de fundamentele technologie die schuilgaat onder de behuizing van deze opslagmedia.

De vertraging van mechanische onderdelen

Om te begrijpen waarom een Solid State Drive (SSD) zo snel is, moeten we eerst kijken naar de beperkingen van de traditionele harde schijf (HDD). Een HDD werkt met magnetische roterende platen. Dat kun je vergelijken met een geavanceerde platenspeler. Wanneer je een bestand opent, moet een fysieke lees- en schrijfkop zich naar de juiste plek op de draaiende schijf verplaatsen om de data op te halen. Dat fysieke proces kost tijd, wat we latentie noemen. Hoe meer de data op de schijf verspreid staat, hoe vaker de kop heen en weer moet bewegen en wachten tot de juiste sector onder de naald doordraait. Dit mechanische aspect is de grootste vertragende factor in traditionele opslag.

©Claudio Divizia

Flashgeheugen en directe gegevensoverdracht

Een SSD rekent definitief af met deze wachttijden omdat er geen bewegende onderdelen in de behuizing zitten. De naam 'Solid State' verwijst hier ook naar; het is een vast medium zonder rammelende componenten. In plaats van magnetische platen gebruikt een SSD zogenoemd NAND-flashgeheugen. Dat is vergelijkbaar met de technologie in een usb-stick, maar dan veel sneller en betrouwbaarder. Omdat de data op microchips wordt opgeslagen, is de toegang tot bestanden volledig elektronisch. Er hoeft geen schijf op toeren te komen en er hoeft geen arm te bewegen. De controller van de SSD stuurt simpelweg een elektrisch signaal naar het juiste adres op de chip en de data is direct beschikbaar.

Toegangstijd en willekeurige leesacties

Hoewel de maximale doorvoersnelheid van grote bestanden bij een SSD indrukwekkend is, zit de echte winst voor de consument in de toegangstijd. Een besturingssysteem zoals Windows of macOS is constant bezig met het lezen en schrijven van duizenden kleine systeembestandjes. Een harde schijf heeft daar enorm veel moeite mee, omdat de leeskop als een bezetene heen en weer moet schieten. Een SSD kan deze willekeurige lees- en schrijfopdrachten (random read/write) nagenoeg gelijktijdig verwerken met een verwaarloosbare vertraging. Dat is de reden waarom een pc met een SSD binnen enkele seconden opstart, terwijl een computer met een HDD daar soms minuten over doet.

©KanyaphatStudio

Van SATA naar NVMe-snelheden

Tot slot speelt de aansluiting een rol in de snelheidsontwikkeling. De eerste generaties SSD's gebruikten nog de SATA-aansluiting, die oorspronkelijk was ontworpen voor harde schijven. Hoewel dat al een flinke verbetering was, liepen snelle SSD's tegen de grens van deze aansluiting aan. Moderne computers maken daarom gebruik van het NVMe-protocol via een M.2-aansluiting. Deze technologie communiceert rechtstreeks via de snelle PCIe-banen van het moederbord, waardoor de vertragende tussenstappen van de oude SATA-standaard worden overgeslagen. Hierdoor zijn snelheden mogelijk die vele malen hoger liggen dan bij de traditionele harde schijf.