De gamemakers van Hipster Whale hebben iets met oude videogames. Met hun megahit Crossy Road produceerden ze een geslaagde reboot van het Frogger-concept, en nu doen ze hetzelfde met Pac-Man. Het enige verschil met deze game is dat ze voor Pac-Man 256 aan de slag mochten met de echte klassieker.

De terugkeer van Pac-Man

Het lijkt erop dat Pac-Man weer helemaal hip is dit jaar. We zagen hem in 2015 eerder al in het verslavende Pac-Man Championship Edition DX, alsmede in een hoofrol in de niet zo geslaagde speelfilm Pixels. Nu is er dan Pac-Man 256, een spel dat kortgeleden pas werd aangekondigd, maar dat in korte tijd veel aandacht wist te genereren. Niet zo vreemd, want de makers van de originele Pac-Man, Namco Bandai, hebben besloten het oppoetsen van hun gele mascotte over te laten aan de ontwikkelaars van Hipster Whale. Dit bedrijfje boorde een goudmijn aan met hun zeer geslaagde Frogger-kloon Crossy Road, dat in korte tijd een groot succes werd.

Ze wisten met Crossy Road Frogger weer hip te maken, en Namco Bandai zag het blijkbaar wel zitten als dit ook met Pac-Man zou gaan gebeuren. Voor Hipster Whale was dit een unieke kans om met een van de 'Holy Grails' uit de videogamegeschiedenis aan de slag te gaan. Het had slecht af kunnen lopen, als de ontwikkelaar te veel nieuwe elementen aan de game toe zou hebben gevoegd, maar dit is geenszins het geval. Integendeel; Hipster Whale weet alles wat Pac-Man zo bijzonder maakte zo goed te combineren met hedendaagse spelgenres dat je jezelf af gaat vragen waarom er al niet veel eerder een dergelijk spel op de markt is gekomen.

©PXimport

Help! Er zit gevaarlijke code achter me aan!

Wat is het gevaar?

Voor we verder gaan met deze recensie even een vraag beantwoorden: waarom heet deze game Pac-Man 256? Hiervoor moeten we teruggaan naar de tijd van de originele Pac-Man arcadekast. De game bestond uit 256 levels, maar had helaas een bug in het 256e en laatste level. Als je de pech had tegen deze bug aan te lopen, dan liep het spel vast en had je voor niks de voorgaande 255 levels uitgespeeld. Het is een bug die tot op de dag van vandaag nog old school gamers frustreert, en waar vele artikelen over geschreven zijn. Hipster Whale heeft deze bug handig weten te gebruiken in de nieuwe game.

256-bug

Terug naar het spel. Als je Pac-Man 256 voor het eerst speelt lijkt alles op een standaard Pac-Man game. Je ziet onze gele held, een aantal spoken, de power pills die Pac-Man op moet eten en natuurlijk het doolhof waar Pac-Man doorheen moet rennen. Toch is niet alles hetzelfde. Het is namelijk niet meer het idee dat je alle pillen opeet, maar dat je zo snel mogelijk omhoog het scherm in rent. Natuurlijk moet je daarbij wel zoveel mogelijk punten scoren en de spoken ontwijken, maar het echte gevaar in deze game komt van de Pac-Man 256 bug. Als je namelijk niet snel genoeg omhoog gaat, zie je dat onderaan het scherm het doolhof langzaam maar zeker verandert in onbegrijpelijke regels code. De bug eet als het ware het spel op, en als je niet oppast gebeurt dit ook met Pac-Man. En dan is het toch echt game over.

©PXimport

Hipster Whale laat met hun interpretatie van Pac Man zien hoe je een game in een nieuw jasje steekt

Gamedesign van de bovenste plank

Precies, de mensen van Hipster Whale hebben van Pac-Man een endless runner gemaakt. Niet kreunen, want net als Crossy Road is Pac-Man 256 een subliem staaltje gamedesign. Alle elementen die de oude game zo'n klassieker maakte zijn aanwezig, en de nieuwe elementen voegen daadwerkelijk heel veel toe aan de oude formule. Het is juist die uitermate geslaagde combinatie van old school en new design die van Pac-Man 256 zo'n geslaagd spel maakt.

High scores

Alle elementen uit het klassieke Pac-Man zijn aanwezig. De geluiden, de animatie van Pac-Man en de verschillende spoken, die allemaal hun eigen karaktereigenschappen hebben. Zo volgen de lichtblauwe spoken braaf een standaard patroon, komen de rode spoken echt achter je aan en blijven de donkergrijze spoken net zolang slapen tot je bij ze in de buurt komt. Hipster Whale heeft ook wat eigen spoken toegevoegd, zoals de groene spoken die altijd in formatie op dezelfde lijn blijven, en die je zo de doorgang proberen te blokkeren. Wel handig als je een witte power pill hebt gegeten en je zelf achter de spoken aankunt, want dan kun je deze spoken achter elkaar door oppeuzelen.

Hipster Whale heeft van de game een echt high score festijn gemaakt. Je krijgt punten voor elke stip die je opeet, iets meer punten per spook en extra punten als je een van de verschillende soorten fruit naar binnen werkt. Hierna treedt namelijk een multiplier in werking.

©PXimport

Power-ups helpen Pac-Man in zijn strijd tegen de spoken

Beschaafde IAP

Pac-Man 256 is een gratis spel, wat betekent dat er IAP in het spel zit, elementen die je met echt geld aan kunt schaffen. Het mooie aan deze game is echter dat Hipster Whale hier heel beschaafd mee om is gegaan. Er zijn genoeg games waar je na een aantal spelletjes een korte periode moet wachten voor je verder kunt, tenzij je voor echt geld extra credits aanschaft. Dat kan bij Pac-Man 256 ook, maar het is niet nodig. Je kunt de game onbeperkt blijven spelen als je dat wilt, je kunt dan alleen geen power-ups gebruiken. Deze power-ups geven Pac-Man de mogelijkheid om onder andere met een laser of bommen zijn tegenstanders uit te schakelen. Je kunt voordat je een spelletje opstart aangeven welke power-up je wilt gebruiken, dit kost dan wel een credit. Je krijgt als je de game opstart 6 credits tot je beschikking. Zijn ze op, dan kun je nieuwe credits bijkopen, of even door blijven spelen zonder credits, dan wel zonder power-ups. Je kunt ook voor een kleine 8 dollar onbeperkte credits aanschaffen, en zo de IAP min of meer uitschakelen. Een fijne optie, die meer freemium spellen zouden moeten bieden.

Conclusie

We kunnen het niet genoeg zeggen: Pac-Man 256 is een fenomale game. Er zit niet eens zoveel variatie in het spel, en effectief is dit 'slechts' een kruising tussen de originele Pac-Man en Crossy Road, maar alles zit zo perfect in elkaar, dat je het maar blijft proberen je high score te verbeteren. Van ons mag Hipster Whale nog wel een paar klassieke games onder handen nemen. Het concept van Donkey Kong lijkt ons ook prima te lenen voor een endless runner make over...

Toen je je laptop kocht, keek je waarschijnlijk vooral naar de processor, de grafische chip en hoeveel GB werkgeheugen erin zit. Of dat werkgeheugen DDR4 of DDR5 is, is voor de meeste mensen geen doorslaggevende factor. Toch is het wel handig om te weten wat de verschillen zijn tussen DDR4, dat je vooral in oudere laptops tegenkomt, en DDR5, dat bij nieuwe modellen meestal de standaard is. DDR5 kan per seconde meer data verwerken dan DDR4. Wat dat verschil betekent en wanneer extra gigabytes meer opleveren dan de stap naar DDR5, lees je in dit artikel.

De techniek achter DDR4 en DDR5

Het grootste verschil tussen DDR4 en DDR5 zit in de datasnelheid en bandbreedte. Zie het als een digitale weg: DDR4 is een prima route waar het verkeer netjes doorrijdt, DDR5 is een bredere snelweg waar per seconde meer data overheen kan. Daardoor hoeft de processor bij zware taken waarbij veel data heen en weer gaat (denk bijvoorbeeld aan videobewerking) minder vaak te wachten op nieuwe informatie. Let wel: die extra 'rijstroken' leveren pas winst op als je processor, grafische chip en software er ook echt gebruik van maken. Bij lichte taken, zoals browsen en tekstverwerken, is werkgeheugenbandbreedte zelden de bottleneck. Gaat dat langzaam, dan heeft dat eerder te maken met de processor, opslag, of de browser.

DDR5 kan ook helpen met het energieverbruik, omdat het op een lagere spanning werkt: 1,1 volt in plaats van 1,2 volt bij DDR4. In een laptop kan dat iets schelen, al hangt het effect af van wat je doet en hoe de rest van het systeem is opgebouwd. Daarnaast zit bij DDR5 een deel van de stroomregeling op de geheugenmodule zelf. Dat kan de stroomvoorziening stabieler maken, maar het maakt de module ook wat complexer om te produceren.

Wat biedt DDR5 in de praktijk?

DDR5 komt vooral tot zijn recht bij taken die veel werkgeheugenbandbreedte vragen, zoals 8K videobewerking of complexe simulaties. Daarbij blijft de processor (en soms de GPU) meestal de doorslaggevende factor: die bepaalt of je systeem zo'n klus überhaupt vlot aankan. DDR5 kan helpen om wachttijd te verminderen, maar het maakt een trage CPU niet ineens snel. Een ander voordeel is dat je per module hoge capaciteiten kunt halen. Voor zware desktop-werkstations zijn systemen met 256 GB aan werkgeheugen inmiddels realiteit. Bij laptops ligt die grens doorgaans lager, vaak rond de 128 GB, omdat ze meestal minder geheugenslots hebben. Bovendien is het werkgeheugen bij veel modellen vastgesoldeerd, waardoor je later niet kunt uitbreiden.

©Batorskaya Larisa

DDR5 voor gamers: nodig of niet?

Voor gamers blijft het voordeel van DDR5 vaak beperkt. In veel games gaat het om een klein verschil, en op 1440p of 4K zie je dat meestal nog minder terug omdat je dan eerder tegen de grens van de videokaart aanloopt dan tegen die van het werkgeheugen. Ook hier geldt: de keuze voor CPU en vooral GPU bepaalt je gameprestaties veel sterker dan de stap van DDR4 naar DDR5. Dat verschil tussen DDR4 en DDR5 is onderzocht in een vergelijkingstest van de gezaghebbende site Tom's Hardware. Daarbij ging het bijvoorbeeld om 3% verschil in gameprestaties in Assassin's Creed Valhalla, 2% in Far Cry 6, Tom Clancy's Ghost Recon Breakpoint, Watch Dogs: Legion en Borderlands 3, en 1% in Shadow of the Tomb Raider en Wolfenstein: Youngblood.

©Crystal Dynamics

Is een laptop met DDR4 nog goed genoeg?

Ja, voor de meeste Nederlanders is een laptop met DDR4 nog steeds goed genoeg. Gebruik je hem vooral voor internetten, Netflix kijken, Microsoft Office en af en toe een simpele fotobewerking, dan merk je in de praktijk nauwelijks verschil tussen DDR4 en DDR5. Bij laptops is DDR4 of DDR5 bovendien vaak geen losse keuze: het hangt samen met de generatie processor die in het model zit.

DDR5 kan wel voordeel geven bij zwaardere taken waarbij de computer grote hoeveelheden data tegelijk moet verwerken, maar dat wordt pas echt interessant als je met zware programma's werkt, of als je games zo soepel mogelijk wilt laten lopen - ervan uitgaande dat je CPU en GPU die werklast ook aankunnen. Denk aan situaties waarin je merkt dat je laptop moeite heeft om alles bij te houden, ook al staat de beeldkwaliteit niet eens extreem hoog. In veel situaties blijft het verschil klein. Belangrijker is vaak de hoeveelheid werkgeheugen: 16 GB voelt meestal merkbaar fijner dan 8 GB, ongeacht of het DDR4 of DDR5 is.

DDR4 is niet meer vanzelfsprekend goedkoop

Lange tijd was DDR4 de slimme, goedkope keuze als je vooral op de prijs lette: het verschil met DDR5 was groot. Door de huidige tekorten klopt dat beeld minder. DDR4-geheugen is flink duurder geworden; in sommige gevallen is de prijs zelfs meer dan verdubbeld. DDR5 is ook duurder geworden, maar omdat de productie van DDR4 wordt afgebouwd, kan DDR4 relatief harder in prijs oplopen. Daardoor ligt DDR4 in veel gevallen dichter tegen DDR5 aan dan je zou verwachten. Wie nu een nieuw systeem koopt, is met DDR4 vaak nog steeds het minst kwijt, alleen is 'goedkoop' bij werkgeheugen momenteel een rekbaar begrip.

©ronstik

Upgraden: wat wel en niet kan

DDR4 en DDR5 zijn nooit onderling uitwisselbaar, ook niet in een desktop. De inkeping zit op een andere plek en het platform moet het juiste type werkgeheugen ondersteunen. Je kunt dus geen DDR5 plaatsen in een systeem dat voor DDR4 is gemaakt, en andersom ook niet.

Bij laptops betekent dit meestal dat als je wilt overstappen op DDR5 je een nieuwe laptop zult moeten kopen. Veel laptops hebben namelijk geen uitbreidbaar werkgeheugen meer: de geheugenchips zitten voor ruimte- en kostenbesparing op het moederbord gesoldeerd, en bij sommige ontwerpen zelfs in hetzelfde pakket als de processor. Dan kun je later niets meer bijprikken. Dat is ook precies waarom DDR4 vs DDR5 bij laptops zelden de hoofdvraag is: je kiest een model, en daar hoort dit type geheugen bij.

Bij een desktop heb je vaak meer speelruimte, maar ook daar is het geen kwestie van alleen de geheugenmodules wisselen. Wil je van DDR4 naar DDR5, dan heb je een moederbord nodig dat DDR5 ondersteunt, en vaak ook een processor die bij dat moederbord past. Heb je vooral te weinig werkgeheugen (bijvoorbeeld 8 of 16 GB) en merk je dat je pc daardoor traag wordt, dan is extra DDR4 bijplaatsen meestal de goedkoopste verbetering. Pas als je toch al toe bent aan een grotere upgrade van je pc, wordt de stap naar DDR5 logisch.

Wanneer moet je echt upgraden?

Echt upgraden is pas zinvol als je merkt dat je huidige machine niet meer probleemloos werkt bij zware klussen zoals grote fotobestanden bewerken, video's monteren of veel dingen tegelijk doen. Heb je nu een laptop met 16 GB of 32 GB DDR4 die nog vlot werkt? Blijf die dan vooral gebruiken zolang de prijzen zo hoog liggen. Twijfel je, kijk dan eerst wat de oorzaak van de mindere prestaties is: zit je werkgeheugen tegen zijn limiet, of zijn het vooral je processor of GPU die de klus niet bijbenen?

Zo controleer je of je extra RAM nodig hebt

Voordat je besluit om een flinke investering te doen in een nieuw systeem of extra geheugen, is het slim om te kijken hoe je huidige computer presteert onder druk. Je kunt dit eenvoudig zelf testen op zowel Windows als Mac.

Windows

Open eerst de programma's die je normaal gesproken tegelijk gebruikt, zoals je browser met veel tabbladen, Word en een videocall. Druk daarna op Ctrl + Shift + Esc om Taakbeheer te openen. Ga naar het tabblad Prestaties en klik op Geheugen. Kijk vervolgens naar de grafiek en het percentage dat in gebruik is: blijft dat langere tijd rond de 80 tot 90 procent hangen terwijl je gewoon je dagelijkse werk doet, dan zit je tegen de grens van je werkgeheugen aan. Dat merk je vaak aan kleine haperingen, zoals tabbladen die trager laden of apps die later reageren. Zie je tegelijk dat je pc veel met de schijf bezig is, bijvoorbeeld omdat programma's ineens langzamer worden terwijl je opslaglampje blijft knipperen, dan is de kans groot dat Windows tijdelijk data op de SSD parkeert omdat het werkgeheugen volloopt.

Apple

Open je gebruikelijke programma's en druk daarna op Command + Spatiebalk. Typ Activiteitenweergave en druk op enter. Klik bovenin op het tabblad Geheugen en kijk onderaan naar de grafiek bij Geheugendruk. Is die groen, dan is er niets aan de hand. Wordt de grafiek geel of rood, dan heeft je Mac meer geheugen nodig om alles vlot te blijven draaien. Let ook op Gebruikte swap: als dat oploopt tot meerdere gigabytes, dan is je werkgeheugen in de praktijk te krap.

Energieopslag stond lang gelijk aan een technische puzzel van losse kastjes en kabels. De Hoymiles HiOne rekent daar definitief mee af. Dit systeem integreert krachtige prestaties in één strakke, modulaire zuil die gezien mag worden. Ben jij klaar voor de volgende stap in energieonafhankelijkheid? Wij doken in de specificaties van deze stille krachtpatser.

Partnerbijdrage - in samenwerking met Hoymiles

Geen kabelbrij, maar strak design

Wie zijn garage of technische ruimte netjes wil houden, zit niet te wachten op een wirwar van kastjes en leidingen. De HiOne lost dit op met een slim modulair ontwerp. De installateur stapelt de batterij- en omvormermodules simpelweg op elkaar.

Het unieke hieraan is dat alle verbindingen intern lopen. Aan de buitenkant zie je dus geen kabels, wat zorgt voor een rustig en 'afgewerkt' beeld. De behuizing voelt niet aan als goedkoop plastic, maar als een solide apparaat dat tegen een stootje kan. Dankzij de IP66-certificering (water- en stofdicht) is het systeem zelfs robuust genoeg om buiten onder een overkapping geplaatst te worden, mocht je binnen ruimte willen besparen.

Klaar voor de moderne grootverbruiker

Dit systeem is specifiek ontworpen om de energiehonger van het moderne, duurzame gezin te stillen. Heb je een warmtepomp, een elektrische auto of een druk huishouden? Dan is de HiOne in zijn element.

De huidige line-up van de HiOne is geoptimaliseerd voor woningen met een 3-fase aansluiting (ondersteuning tot 33,3 A per fase), maar ook 1-fase varianten staan op de planning. Dit maakt het systeem enorm veelzijdig. Waar lichtere systemen vaak moeite hebben om meerdere zware apparaten tegelijk van stroom te voorzien, levert de HiOne onverstoorbaar door. De echte meerwaarde zit in de onafhankelijkheid. Dankzij de 'whole-home backup'-functie kan het systeem bij stroomuitval het hele huis draaiende houden. Dus niet alleen de wifi en de koelkast, maar ook het koken en verwarmen gaan gewoon door.

©Hoymiles / Jeroen Keep

Het brein: AI en dynamische tarieven

Een batterij is tegenwoordig meer dan een opslagvat; het is een slimme handelscomputer. De HiOne wordt aangestuurd door de S-Miles Cloud, een platform dat verder kijkt dan alleen 'vol' of 'leeg'. Met de ingebouwde 'Time-of-Use' modus kan het systeem slim inspelen op energietarieven.

Heb je een dynamisch energiecontract? Dan kan de software automatisch laden als de stroom goedkoop (of zelfs gratis) is en terugleveren of ontladen als de prijzen pieken. Zo verdien je de investering niet alleen terug door eigen gebruik, maar ook door slim te handelen op de energiemarkt. Bovendien leert het systeem jouw verbruikspatronen kennen, zodat er altijd voldoende buffer is voor jouw specifieke situatie.

Geen DIY, maar professionele zekerheid

Het is belangrijk om te benadrukken dat de HiOne geen doe-het-zelfproject is, zoals een eenvoudige balkon-set. Dit is hoogwaardige infrastructuur die naadloos geïntegreerd wordt in je meterkast en woning. Je koopt dit systeem dan ook via een gecertificeerde installateur.

Voor de consument is dat een groot voordeel: je hoeft je niet druk te maken over de techniek. De vakman zorgt dat de zuil op de juiste plek komt te staan, regelt de koppeling met je zonnepanelen en zorgt dat alles veilig draait. Jij bedient het systeem vervolgens simpelweg via de app.

Om deze krachtpatser veilig te houden, is een 5-laags veiligheidssysteem ingebouwd. Dit varieert van speciale drukkleppen en aerogel-isolatie tussen de cellen tot een actieve brandonderdrukkingsmodule die in noodsituaties binnen enkele seconden reageert. Daarnaast wordt de temperatuur op negen punten per cel continu gemonitord.

©Hoymiles / Jeroen Keep

Toekomstmuziek: je auto als batterij

Misschien wel het meest interessante aspect voor EV-rijders is de voorbereiding op V2X (Vehicle-to-Everything). Hoymiles heeft aangekondigd dat er een specifieke V2X-module aankomt voor de HiOne. Hiermee wordt het in de toekomst mogelijk om de enorme accu van je elektrische auto te koppelen aan je thuisbatterij. Je auto fungeert dan als een soort super-accu voor je huis, terwijl de HiOne de regie voert. Daarmee is dit systeem niet alleen een oplossing voor nu, maar ook een voorbereiding op de volgende stap in de energietransitie.

Conclusie

De Hoymiles HiOne is een premium keuze voor huiseigenaren die verder kijken. Het systeem combineert een strak design met de brute kracht die nodig is voor een huis vol warmtepompen en EV's. Door te kiezen voor een professioneel geïnstalleerd systeem met 5-voudige beveiliging en slimme AI-software, haal je niet alleen een batterij in huis, maar een complete energiemanager die klaar is voor de toekomst.