ID.nl logo
Eindelijk! Het updatebeleid van smartphones verbetert
© ltyuan - stock.adobe.com
Huis

Eindelijk! Het updatebeleid van smartphones verbetert

Nieuwe smartphones krijgen steeds langer updates. Dat is fijn, want versie-updates geven je toestel nieuwe functies en beveiligingsupdates lossen veiligheidsrisico’s op, zodat je je telefoon langer met een gerust gemoed kunt gebruiken.

In dit artikel nemen we het updatebeleid van betaalbare, mid-range en dure smartphones van bekende merken onder de loep.

Lees ook: Wat is het beste moment om je smartphone te vervangen?

Vergelijk je smartphones die nu in de winkel liggen met modellen van vier jaar geleden, dan zie je direct de evolutie in een moderner ontwerp en betere specificaties. Minder zichtbaar is de evolutie op softwaregebied. Verschillende merken hebben in de afgelopen jaren hun updatebeleid verbeterd en geven nieuwe smartphones langer updates. Dat doen ze deels uit eigen beweging – een beter updatebeleid kan mensen overtuigen om juist díé nieuwe smartphone te kopen – maar ook omdat gebruikers en media vragen om een langer updatebeleid. De Europese politiek wil ook dat fabrikanten langer updates aanbieden – waarover meer in het kader ‘Verplicht vijf jaar updates?’.

Wat bieden updates?

Updates klinken misschien maar saai, maar zijn juist erg boeiend. Versie-updates (iOS-updates voor de iPhone en Android-upgrades voor Android-telefoons) voegen nieuwe functies aan je toestel toe, ontwikkeld door de fabrikant. Zo kun je steeds meer met de telefoon die je al in je bezit hebt. Beveiligingsupdates zijn nog belangrijker, want die dichten gaten in de software van je toestel. Apple regelt die beveiligingsupdates zelf voor iOS, waar andere merken samenwerken met Google om het Android-besturingssysteem veiliger te maken.

Versie-updates voegen nieuwe functies toe en verbeteren bestaande functies.

Verplicht vijf jaar updates? De Europese politiek bemoeit zich al jaren met het updatebeleid van smartphones. Een voorstel uit 2022 pleit voor minimaal vijf jaar (beveiligings)updates voor nieuwe telefoons, zodat jij als consument zeker weet dat je jaren vooruit kunt met je toestel. Het voorstel werd enthousiast onthaald door partijen als Fairphone en consumentenorganisaties, maar kreeg ook kritiek van verschillende merken die de bemoeienis te ver vinden gaan. Het is nu al even stil rondom het wetsvoorstel, waardoor het niet duidelijk is of de Europese politici er in de huidige of een aangepaste vorm over gaan stemmen en zo ja, wanneer. Als de Europese politiek een dergelijk voorstel aanneemt, geldt het direct voor alle EU-lidstaten, waaronder Nederland. Gelet op de huidige stand van zaken lijkt het nog wel even te duren voordat er een updateverplichting geldt in de Europese Unie.

Premium smartphones

Het zal je niet verbazen dat veel fabrikanten het beste updatebeleid reserveren voor hun duurste smartphones. Wie veel geld voor een toestel betaalt, wil er immers jaren mee doen en daar horen jaren updategarantie bij. Inmiddels is die geboden periode van softwareondersteuning zelfs een marketinginstrument geworden. Althans, voor merken die langer updates garanderen dan de concurrentie. Er zijn namelijk – helaas – nog steeds dure telefoons met een mager updatebeleid.

De is een van de weinige smartphones die acht jaar lang updates krijgt.

Uitblinkers

In het dure segment vind je tegenwoordig vier uitblinkers. Apple biedt al jaren zes tot zeven jaar updates aan, zie ook het kader ‘Apple belooft niets’, maar is in de afgelopen maanden voorbijgestreefd door Google en Samsung. Googles Pixel 8 en 8 Pro die in oktober zijn uitgebracht, krijgen zeven jaar softwareondersteuning. Daar vallen zowel Android-upgrades als beveiligingsupdates onder. Samsung volgde in januari Googles voorbeeld voor de Galaxy S24, S24+ en S24 Ultra.

Oudere premium smartphones van de twee merken profiteren niet van het verbeterde updatebeleid. In het geval van Google betekent dat dat voorgaande Pixel-telefoons drie Android-upgrades en vijf jaar beveiligingsupdates ontvangen. De Samsung Galaxy S23 en oudere modellen kunnen rekenen op vier upgrades en vijf jaar beveiligingsupdates. Het Nederlandse Fairphone is bijzonder, want het kleine merk garandeert acht jaar updates voor zijn Fairphone 5. Dat is een record, maar uit ervaring weten we ook dat Fairphone doorgaans lang nodig heeft om versie- en beveiligingsupdates uit te rollen.

Meer weten? Review: Fairphone 5 is voorbeeld voor de smartphone-industrie

Opletten

OnePlus en Oppo garanderen een korter updatebeleid voor hun dure smartphones. Al hebben ook zij stappen gezet, van drie jaar updates naar vijf jaar. Om precies te zijn, krijgt een toestel als de OnePlus 12 vier Android-upgrades en vijf jaar beveiligingsupdates. We raden je aan om per OnePlus- of Oppo-telefoon het updatebeleid te bekijken, want OnePlus maakt onderscheid tussen dure en écht dure smartphones. Zo krijgt de 699 euro kostende OnePlus 12R drie Android-upgrades en vier jaar beveiligingsupgrades, dus allebei een jaar korter dan de OnePlus 12, die start bij 949 euro.

Xiaomi verbeterde zijn updatebeleid vorig jaar, naar vier Android-upgrades en vijf jaar beveiligingsupdates voor zijn 13T (Pro). De recent uitgebrachte opvolgers, de Xiaomi 14 en 14 Ultra, kunnen rekenen op hetzelfde updatebeleid. Het Chinese merk zet dus geen volgende stap en blijft op gelijke hoogte als OnePlus en Oppo.

Xiaomi zet met de 14-serie geen volgende stap in zijn updatebeleid.

Achterblijvers

Hoewel veel merken kleine tot significante stappen gezet hebben, zijn er begin 2024 ook nog concurrenten met een minder goed updatebeleid. De twee meest opvallende namen zijn Sony en Lenovo, dat ook Motorola-telefoons uitbrengt. Sony geeft zijn nieuwste high-end-toestellen, de Xperia 5 V en Xperia 1 V, slechts twee Android-updates en drie jaar beveiligingsupdates. Dat vinden wij onacceptabel voor smartphones die 899 en 1199 euro kosten.

Motorola doet het beter dan Sony, maar scoort alsnog geen hoge score door zijn Motorola Edge 40 Pro-smartphone slechts drie Android-upgrades en vier jaar beveiligingsupdates te geven. Dit toestel verscheen bijna een jaar geleden voor 899 euro. Ook Asus laat een slechte indruk achter door de nieuwe Zenfone 11 Ultra (999 euro) slechts twee Android-upgrades en vier jaar beveiligingsupdates te geven.

De Asus Zenfone 11 Ultra krijgt veel korter updates dan de concurrentie.

Lees zeker ook: Keuzehulp: de 10 beste smartphones vanaf 600 euro

Apple belooft niets Apple is een van de grootste smartphonemerken ter wereld, maar garandeert géén concreet updatebeleid voor zijn iPhones. Dat is opvallend in vergelijking met de concurrentie, maar het is dan ook een aparte situatie. Apple voorziet zijn iPhones namelijk van het zelfontwikkelde besturingssysteem iOS, dat niet voor telefoons van andere merken uitkomt. Het merk heeft alle macht over het updatebeleid, want het ontwikkelt de smartphones en bijbehorende software onder één dak. In de praktijk krijgen moderne iPhones – ongeacht het model en prijs – vijf tot zeven jaar updates. Een lange periode dus. Apple heeft verschillende redenen om lang updates uit te brengen. Degelijke softwareondersteuning maakt een iPhone aantrekkelijk voor jaren gebruik, om na een paar jaar gebruik door te verkopen of door te geven én verlengt in theorie de periode waarin de consument gratis of betaalde Apple-diensten gebruikt. Van iCloud en iMessage tot FaceTime: dit soort exclusieve iPhone-functies kunnen de gebruiker in het Apple-ecosysteem weven, waardoor de consument, als hij een nieuwe smartphone wil, sneller geneigd is om weer voor een iPhone te kiezen. Die strategie werkt: onafhankelijke onderzoeken tonen telkens weer aan dat negentig procent van de iPhone-gebruikers opnieuw een iPhone wil kopen.

Apple geeft alle iPhones in principe even lang updates.

Mid-range

Mid-range-smartphones ontvangen doorgaans ook een gemiddeld updatebeleid, maar vergis je niet. Er zit tussen merken veel verschil in de periode van softwareondersteuning, waardoor de ene middenklasse telefoon jaren langer veilig te gebruiken is dan een ander. De verschillen in dit prijssegment zijn de afgelopen jaren toegenomen omdat sommige merken hun updatebeleid verbeterd hebben en andere merken niet.

Uitblinkers

Tot de mid-range-smartphones die het langst updates krijgen, hoort allereerst de Apple iPhone SE. Apple geeft dit toestel zo’n vijf jaar updates. Als je op zoek bent naar een iPhone SE, raden we je het model uit 2022 aan. Samsung is op dit vlak de nummer twee. De populairste Galaxy A-smartphones krijgen vier jaar Android-upgrades en vijf jaar beveiligingsupdates. De nieuwste modellen die in aanmerking komen voor dit updatebeleid zijn de Galaxy A35 en Galaxy A55. Google neemt in deze prijsklasse de derde plek in. De Pixel a-modellen, waarvan de Pixel 8a op het moment van schrijven het meest recente model is, krijgt zeven Android-upgrades en even zoveel jaar beveiligingsupdates.

De Samsung Galaxy A35 en A55 krijgen vijf jaar updates.

Achterblijvers

Merken die hun updatebeleid vooralsnog niet verbeteren, zijn er helaas ook. Zo geeft HMD Global zijn Nokia XR21-telefoon van 599 euro drie Android-upgrades en vier jaar beveiligingsupdates. Maar die XR21 verscheen met een anderhalf jaar oude Android-versie. De eerste upgrade was dus naar de versie die – vinden veel recensenten en wij ook – al op de telefoon had moeten staan. Ook Motorola houdt vooralsnog vast aan een relatief mager updatebeleid. Zijn mid-range-toestellen mogen blij zijn met één of twee versie-updates en drie jaar beveiligingsupdates.

De Motorola Edge 40 Neo heeft geen bijzonder updatebeleid.

Nice to know: Keuzehulp: de 10 beste smartphones tot 600 euro

Budgetsmartphones

Goedkope telefoons profiteren vooralsnog het minst van de verbeterde softwareondersteuning. Hoewel betaalbare toestellen van merken als Samsung, Oppo en verschillende concurrenten wat langer updates krijgen dan een paar jaar geleden, is het verschil kleiner dan in het mid-range- en premiumsegment. Dat heeft in ieder geval één belangrijke reden: het is voor een fabrikant financieel minder aantrekkelijk om updates te ontwikkelen voor een goedkope telefoon. Elke update testen en uitbrengen kost geld, en een verkocht budgettoestel levert de fabrikant minder winst op dan een mid-range- of premiummodel. Het is naar verhouding dus duurder om updates voor zo’n goedkope smartphone uit te brengen.

De specificaties van een betaalbare smartphone spelen ook een rol. Na een paar jaar updates hoort een goedkope telefoon nog goed te werken, maar kan het wel zo zijn dat een nieuwe Android-versie te zwaar wordt voor het toestel.

Uitblinkers

Wie weinig geld uitgeeft aan een nieuwe smartphone, sluit verschillende compromissen. Een korter updatebeleid is zo’n compromis. Welke goedkope telefoons krijgen het langst updates? Dat zijn die van Samsung. De 200 euro kostende Galaxy A15 5G krijgt vier Android-upgrades en vijf jaar beveiligingsupdates. Dit toestel is in januari uitgebracht en kan dus nog jaren mee – mits de hardware al die updates aankan. De even dure Xiaomi Redmi Note 13 4G doet het met vier jaar beveiligingsupdates ook goed. Althans, op dat vlak. Want jammer is dat dit toestel slechts één echte versie-update krijgt.

Xiaomi’s Redmi Note 13 4G krijgt maar één Android-update, maar wél vier jaar beveiligingsupdates.

Achterblijvers

De budgetsmartphones van HMD Global (Nokia), Motorola en Poco krijgen minder lang updates dan veel concurrenten. In het geval van HMD Global is dat extra opvallend, omdat het merk zich probeert te positioneren als een duurzame smartphonefabrikant wiens toestellen je eenvoudig zelf kunt repareren om er langer mee te doen. Maar wie jaren vooruit wil met zijn smartphone, is gebaat bij een goed updatebeleid. HMD Global belooft echter slechts twee Android-upgrades en drie jaar beveiligingsupdates voor betaalbare toestellen als de Nokia G22.

Smartphones van Motorola mogen blij zijn met één of twee Android-upgrades en twee of drie jaar beveiligingsupdates. Daar willen we wel een nuance in aanbrengen, want voor het ene Motorola-toestel is dat ondergemiddeld, maar voor een ander model juist netjes. Denk aan de Moto G14, die sinds augustus te koop is voor nog geen 130 euro en drie jaar beveiligingsupdates krijgt. Voor zo’n prijs kun je simpelweg geen vijf jaar updates verwachten.

Poco is een vreemde eend in de bijt. Het zustermerk van Xiaomi garandeert minimaal twee jaar updates, maar in de praktijk is het soms langer. Xiaomi zelf communiceert een duidelijker updatebeleid.

De Nokia G22 moet lang meegaan, maar krijgt niet zo lang updates.

Kiezen maar! Keuzehulp: de 7 beste smartphones tot 400 euro

Conclusie

Veel smartphonemerken zijn in de afgelopen jaren langer versie- en beveiligingsupdates gaan aanbieden. Daar lijken verschillende redenen voor. Meer mensen willen langer met hun toestel doen, de wetgeving wordt, in ieder geval in Europa, strenger en de merken zelf kunnen voordeel halen uit een langer updatebeleid. Bijvoorbeeld als verkoopargument ten opzichte van concurrerende fabrikanten met een minder goed updatebeleid, maar ook met de intentie om de consument langer aan het merk te binden. Apple heeft die les al vroeg begrepen en boekt er nog steeds succes mee.

Nu vooral premium en mid-range-smartphones profiteren van een langer updatebeleid, zijn we benieuwd of merken ook durven te investeren in de softwareondersteuning van hun goedkopere telefoons. In die categorie valt namelijk de grootste winst te behalen.

Watch on YouTube
▼ Volgende artikel
Microsoft Gaming-baas Phil Spencer en Xbox-president Sarah Bond vertrekken
Huis

Microsoft Gaming-baas Phil Spencer en Xbox-president Sarah Bond vertrekken

Microsoft Gaming-ceo Phil Spencer en Xbox-directeur Sarah Bond vertrekken bij het Amerikaanse bedrijf.

Dat hebben verschillende media vernomen, en Spencer zelf heeft het inmiddels ook bevestigd via social media. Daarbij publiceerde IGN ook interne e-mails van Microsoft's ceo Satya Nadella, de te vertrekken Spencer en de nieuwe Microsoft Gaming-ceo Asha Sharma en Matt Booty.

Naar verwachting vertrekt Spencer, die bijna veertig jaar bij Microsoft werkzaam was, aanstaande maandag. Xbox-president Sarah Bond - waarvan voorheen werd gedacht dat ze Spencer uiteindelijk zou vervangen - gaat ook weg. Asha Sharma is op dit moment nog de president van Microsofts CoreAI en gaat dus Microsoft Gaming bestieren. Matt Booty, het hoofd van Xbox Game Studios, wordt gepromoot naar chief content officer en zal nauw samenwerken met Sharma.

"Afgelopen najaar deelde ik met Satya dat ik nadacht over mijn vertrek en het beginnen aan het volgende hoofdstuk van mijn leven", zo stelt Spencer in zijn e-mail. "Vanaf dat moment gingen we aan de slag met onze aanpak, met het oog op het behoud van stabiliteit en het versterken van de fundering die we hebben gebouwd. Xbox is altijd meer dan een bedrijf geweest. Het is een levendige gemeenschap bestaande uit spelers, makers en teams die erg veel geven om wat we bouwen en hoe we dat doen. Het verdient een goed doordacht plan voor de toekomst."

"Ik wil Phil bedanken voor zijn uitzonderlijke leiderschap en samenwerking", aldus Nadella in zijn e-mail naar werknemers. "In meer dan 38 jaar bij Microsoft, waaronder 12 jaar aan het hoofd van de gamedivisie, heeft Phil geholpen met het transformeren van wat we doen en hoe we dat doen."

View post on X

De nieuwe Microsoft Gaming-ceo aan het woord

Sharma, de nieuwe ceo van Microsoft Gaming, meldt in haar e-mail: "Mijn eerste taak is simpel: begrijpen hoe dit werkt en het vervolgens beschermen. Dat begint bij drie verplichtingen. Ten eerste geweldige games - daar begint alles mee. We moeten geweldige games hebben die door onze spelers geliefd worden." Vervolgens vertelt Sharma over het belang van onvergetelijke personages, de macht geven aan ontwikkelstudio's en iconische franchises.

"Ten tweede: de terugkeer van Xbox. We verbinden ons opnieuw aan onze trouwe Xbox-fans en -spelers, die de afgelopen 25 jaar in ons hebben geïnvesteerd, en de ontwikkelaars waar we de uitgebreide universa en ervaringen die onze spelers wereldwijd omarmen mee hebben gebouwd. We zullen onze afkomst eren met een vernieuwde inzet voor Xbox, te beginnen bij de console, die heeft gevormd wie we zijn." Sharma benadrukt daarbij dat games tegenwoordig op meerdere apparaten te vinden zijn, en spreekt uit dat Microsoft zich niet wil limiteren aan één apparaat. "Terwijl we uitbreiden op pc, mobiel en cloud, moet Xbox naadloos, onmiddellijk en waardig voor de gemeenschappen die we serveren voelen."

Het derde punt van Sharma is "de toekomst van spelen. We nemen de heruitvinding van spelen waar. Daarom zullen we investeren in nieuwe zakenmodellen en nieuwe manieren om te spelen door gebruik te maken van wat we al hebben: iconische teams, personages en werelden waar mensen van houden. Maar we zullen die werelden niet behandelen als statische IP om uit te melken en geld uit te onttrekken. We bouwen een gedeeld platform en gereedschappen die ontwikkelaars en spelers de macht geven om hun eigen verhalen te creëren en delen."

Over Spencer en de staat van Xbox

Phil Spencer werd in 2014 hoofd van Xbox, toen hij de opdracht had Xbox One van een gebrekkige release het jaar ervoor te redden. Tijdens die consolegeneratie werd onder andere het populaire Xbox Game Pass gelanceerd. Dankzij onder andere die service en zijn veelvuldige interviews werd hij al snel populair onder gamers.

Na de Xbox Series X en S-release in 2020 begon de mening over Spencer om te slaan, vooral gevoed door de veranderingen rondom Xbox als merk. Sinds enkele jaren komen de spellen van Xbox-ontwikkelaar zelfs vaak ook op andere platforms uit - bijvoorbeeld op PlayStation 5 en Nintendo Switch. Tegelijkertijd loopt de verkoop van de huidige Xbox Series X en S-consoles flink terug. Spencer zelf verscheen de afgelopen jaren steeds minder vaak in interviews, en ook de vele ontslagrondes en studiosluitingen binnen de Xbox-divisie zorgden voor reputatieschade.

Tegelijkertijd werden onder Spencers leiding grote aankopen als Bethesda en Activision Blizzard gedaan, bekend van gamefranchises als The Elder Scrolls, Fallout en Call of Duty.

Microsoft heeft eerder laten weten aan een nieuwe console te werken, die de grenzen tussen consoles en pc moet vervagen. Voor zover bekend wordt dit een apparaat die in feite pc-games af gaat spelen, alsmede Xbox-games, en waarop verschillende digitale pc-winkels bereikbaar zullen zijn - en dus niet alleen die van Microsoft zelf.

Het vertrek van twee belangrijke kopstukken binnen Microsofts gamedivisie is opvallend, zeker in combinatie met het feit dat de gametak van het bedrijf schijnbaar in een transitieperiode zit. Ook het feit dat de nieuwe ceo van Microsoft Gaming van CoreAI afkomt, houdt de gemoederen onder gamers bezig. Microsoft zet groots in op kunstmatige intelligentie, maar onder gamers heerst vooral onvrede over de invloed die AI tegenwoordig heeft op hun hobby. Sharma benadrukte in haar interne e-mail echter dat Xbox zich niet gaat richten op "zielloze AI-slop".

▼ Volgende artikel
Het geheugen van je computer: dit is het verschil tussen DDR4 en DDR5
© Ayo man | Law of God
Huis

Het geheugen van je computer: dit is het verschil tussen DDR4 en DDR5

Toen je je laptop kocht, keek je waarschijnlijk vooral naar de processor, de grafische chip en hoeveel GB werkgeheugen erin zit. Of dat werkgeheugen DDR4 of DDR5 is, is voor de meeste mensen geen doorslaggevende factor. Toch is het wel handig om te weten wat de verschillen zijn tussen DDR4, dat je vooral in oudere laptops tegenkomt, en DDR5, dat bij nieuwe modellen meestal de standaard is. DDR5 kan per seconde meer data verwerken dan DDR4. Wat dat verschil betekent en wanneer extra gigabytes meer opleveren dan de stap naar DDR5, lees je in dit artikel.

In dit artikel

je leest wat DDR4 en DDR5 precies van elkaar onderscheidt, wanneer je dat verschil in snelheid en energieverbruik echt merkt en waarom het voordeel van DDR5 ten opzichte van DDR4 bij gamen vaak beperkt blijft. Ook leggen we uit waarom DDR4 niet automatisch meer de goedkope keuze is, waarom je DDR4 en DDR5 niet kunt uitwisselen en wat dat betekent voor upgraden bij laptops en desktops. Tot slot lees je hoe je op Windows en Mac snel checkt of je meer RAM nodig hebt.

Lees ook: RAM(p)-scenario: waarom tech in 2026 duurder wordt

De techniek achter DDR4 en DDR5

Het grootste verschil tussen DDR4 en DDR5 zit in de datasnelheid en bandbreedte. Zie het als een digitale weg: DDR4 is een prima route waar het verkeer netjes doorrijdt, DDR5 is een bredere snelweg waar per seconde meer data overheen kan. Daardoor hoeft de processor bij zware taken waarbij veel data heen en weer gaat (denk bijvoorbeeld aan videobewerking) minder vaak te wachten op nieuwe informatie. Let wel: die extra 'rijstroken' leveren pas winst op als je processor, grafische chip en software er ook echt gebruik van maken. Bij lichte taken, zoals browsen en tekstverwerken, is werkgeheugenbandbreedte zelden de bottleneck. Gaat dat langzaam, dan heeft dat eerder te maken met de processor, opslag, of de browser.

DDR5 kan ook helpen met het energieverbruik, omdat het op een lagere spanning werkt: 1,1 volt in plaats van 1,2 volt bij DDR4. In een laptop kan dat iets schelen, al hangt het effect af van wat je doet en hoe de rest van het systeem is opgebouwd. Daarnaast zit bij DDR5 een deel van de stroomregeling op de geheugenmodule zelf. Dat kan de stroomvoorziening stabieler maken, maar het maakt de module ook wat complexer om te produceren.

Wat biedt DDR5 in de praktijk?

DDR5 komt vooral tot zijn recht bij taken die veel werkgeheugenbandbreedte vragen, zoals 8K videobewerking of complexe simulaties. Daarbij blijft de processor (en soms de GPU) meestal de doorslaggevende factor: die bepaalt of je systeem zo'n klus überhaupt vlot aankan. DDR5 kan helpen om wachttijd te verminderen, maar het maakt een trage CPU niet ineens snel. Een ander voordeel is dat je per module hoge capaciteiten kunt halen. Voor zware desktop-werkstations zijn systemen met 256 GB aan werkgeheugen inmiddels realiteit. Bij laptops ligt die grens doorgaans lager, vaak rond de 128 GB, omdat ze meestal minder geheugenslots hebben. Bovendien is het werkgeheugen bij veel modellen vastgesoldeerd, waardoor je later niet kunt uitbreiden.

©Batorskaya Larisa

DDR5 voor gamers: nodig of niet?

Voor gamers blijft het voordeel van DDR5 vaak beperkt. In veel games gaat het om een klein verschil, en op 1440p of 4K zie je dat meestal nog minder terug omdat je dan eerder tegen de grens van de videokaart aanloopt dan tegen die van het werkgeheugen. Ook hier geldt: de keuze voor CPU en vooral GPU bepaalt je gameprestaties veel sterker dan de stap van DDR4 naar DDR5. Dat verschil tussen DDR4 en DDR5 is onderzocht in een vergelijkingstest van de gezaghebbende site Tom's Hardware. Daarbij ging het bijvoorbeeld om 3% verschil in gameprestaties in Assassin's Creed Valhalla, 2% in Far Cry 6, Tom Clancy's Ghost Recon Breakpoint, Watch Dogs: Legion en Borderlands 3, en 1% in Shadow of the Tomb Raider en Wolfenstein: Youngblood.

©Crystal Dynamics

Het verschil tussen RAM en opslag

Veel mensen halen werkgeheugen (RAM) en opslaggeheugen (SSD of HDD) door elkaar, terwijl ze iets heel anders doen: RAM is het korte-termijngeheugen waarin de gegevens staan van programma's die je nú gebruikt, waardoor je met meer RAM makkelijker en sneller tussen meerdere apps schakelt, maar zodra je de computer uitzet is dit geheugen weer leeg. Opslaggeheugen is juist het lange-termijngeheugen waarop je foto's, documenten en andere bestanden blijven staan, ook als er geen stroom is.

Is een laptop met DDR4 nog goed genoeg?

Ja, voor de meeste Nederlanders is een laptop met DDR4 nog steeds goed genoeg. Gebruik je hem vooral voor internetten, Netflix kijken, Microsoft Office en af en toe een simpele fotobewerking, dan merk je in de praktijk nauwelijks verschil tussen DDR4 en DDR5. Bij laptops is DDR4 of DDR5 bovendien vaak geen losse keuze: het hangt samen met de generatie processor die in het model zit.

DDR5 kan wel voordeel geven bij zwaardere taken waarbij de computer grote hoeveelheden data tegelijk moet verwerken, maar dat wordt pas echt interessant als je met zware programma's werkt, of als je games zo soepel mogelijk wilt laten lopen - ervan uitgaande dat je CPU en GPU die werklast ook aankunnen. Denk aan situaties waarin je merkt dat je laptop moeite heeft om alles bij te houden, ook al staat de beeldkwaliteit niet eens extreem hoog. In veel situaties blijft het verschil klein. Belangrijker is vaak de hoeveelheid werkgeheugen: 16 GB voelt meestal merkbaar fijner dan 8 GB, ongeacht of het DDR4 of DDR5 is.

DDR4 is niet meer vanzelfsprekend goedkoop

Lange tijd was DDR4 de slimme, goedkope keuze als je vooral op de prijs lette: het verschil met DDR5 was groot. Door de huidige tekorten klopt dat beeld minder. DDR4-geheugen is flink duurder geworden; in sommige gevallen is de prijs zelfs meer dan verdubbeld. DDR5 is ook duurder geworden, maar omdat de productie van DDR4 wordt afgebouwd, kan DDR4 relatief harder in prijs oplopen. Daardoor ligt DDR4 in veel gevallen dichter tegen DDR5 aan dan je zou verwachten. Wie nu een nieuw systeem koopt, is met DDR4 vaak nog steeds het minst kwijt, alleen is 'goedkoop' bij werkgeheugen momenteel een rekbaar begrip.

©ronstik

Upgraden: wat wel en niet kan

DDR4 en DDR5 zijn nooit onderling uitwisselbaar, ook niet in een desktop. De inkeping zit op een andere plek en het platform moet het juiste type werkgeheugen ondersteunen. Je kunt dus geen DDR5 plaatsen in een systeem dat voor DDR4 is gemaakt, en andersom ook niet.

Bij laptops betekent dit meestal dat als je wilt overstappen op DDR5 je een nieuwe laptop zult moeten kopen. Veel laptops hebben namelijk geen uitbreidbaar werkgeheugen meer: de geheugenchips zitten voor ruimte- en kostenbesparing op het moederbord gesoldeerd, en bij sommige ontwerpen zelfs in hetzelfde pakket als de processor. Dan kun je later niets meer bijprikken. Dat is ook precies waarom DDR4 vs DDR5 bij laptops zelden de hoofdvraag is: je kiest een model, en daar hoort dit type geheugen bij.

Bij een desktop heb je vaak meer speelruimte, maar ook daar is het geen kwestie van alleen de geheugenmodules wisselen. Wil je van DDR4 naar DDR5, dan heb je een moederbord nodig dat DDR5 ondersteunt, en vaak ook een processor die bij dat moederbord past. Heb je vooral te weinig werkgeheugen (bijvoorbeeld 8 of 16 GB) en merk je dat je pc daardoor traag wordt, dan is extra DDR4 bijplaatsen meestal de goedkoopste verbetering. Pas als je toch al toe bent aan een grotere upgrade van je pc, wordt de stap naar DDR5 logisch.

Wanneer moet je echt upgraden?

Echt upgraden is pas zinvol als je merkt dat je huidige machine niet meer probleemloos werkt bij zware klussen zoals grote fotobestanden bewerken, video's monteren of veel dingen tegelijk doen. Heb je nu een laptop met 16 GB of 32 GB DDR4 die nog vlot werkt? Blijf die dan vooral gebruiken zolang de prijzen zo hoog liggen. Twijfel je, kijk dan eerst wat de oorzaak van de mindere prestaties is: zit je werkgeheugen tegen zijn limiet, of zijn het vooral je processor of GPU die de klus niet bijbenen?

Zo controleer je of je extra RAM nodig hebt

Voordat je besluit om een flinke investering te doen in een nieuw systeem of extra geheugen, is het slim om te kijken hoe je huidige computer presteert onder druk. Je kunt dit eenvoudig zelf testen op zowel Windows als Mac.

Windows

Open eerst de programma's die je normaal gesproken tegelijk gebruikt, zoals je browser met veel tabbladen, Word en een videocall. Druk daarna op Ctrl + Shift + Esc om Taakbeheer te openen. Ga naar het tabblad Prestaties en klik op Geheugen. Kijk vervolgens naar de grafiek en het percentage dat in gebruik is: blijft dat langere tijd rond de 80 tot 90 procent hangen terwijl je gewoon je dagelijkse werk doet, dan zit je tegen de grens van je werkgeheugen aan. Dat merk je vaak aan kleine haperingen, zoals tabbladen die trager laden of apps die later reageren. Zie je tegelijk dat je pc veel met de schijf bezig is, bijvoorbeeld omdat programma's ineens langzamer worden terwijl je opslaglampje blijft knipperen, dan is de kans groot dat Windows tijdelijk data op de SSD parkeert omdat het werkgeheugen volloopt.

Apple

Open je gebruikelijke programma's en druk daarna op Command + Spatiebalk. Typ Activiteitenweergave en druk op enter. Klik bovenin op het tabblad Geheugen en kijk onderaan naar de grafiek bij Geheugendruk. Is die groen, dan is er niets aan de hand. Wordt de grafiek geel of rood, dan heeft je Mac meer geheugen nodig om alles vlot te blijven draaien. Let ook op Gebruikte swap: als dat oploopt tot meerdere gigabytes, dan is je werkgeheugen in de praktijk te krap.