ID.nl logo
Alles over VPN: veilig op openbare wifi en anoniem online
© Reshift Digital
Huis

Alles over VPN: veilig op openbare wifi en anoniem online

Dankzij een VPN-verbinding is je internetverkeer beveiligd. Niet alleen maak je je dataverkeer onuitleesbaar voor hackers, overheden en advertentiebedrijven als Google en Facebook, zelfs je locatie is niet te achterhalen. Hierdoor kun je regioblokkades op videosites omzeilen. In dit overzicht leggen we uit hoe VPN werkt en hoe je het zelf ook gebruikt.

Dankzij een VPN-verbinding wordt het dataverkeer van jouw apparaat versleuteld. Hierdoor kunnen anderen niet nagaan wat jouw locatie is en wat de inhoud is van je dataverkeer. Hiermee beveilig je jezelf bijvoorbeeld tegen pottenkijkers, zoals hackers die uit zijn op wachtwoorden of betaalgegevens. Omdat ook je locatie wordt verhuld kunnen streamingdiensten geen inhoud blokkeren op basis van je locatie, zogeheten geoblokkades. Vooral op mobiele apparaten, die regelmatig verbinden met (openbare) netwerken van anderen, is VPN cruciale beveiliging. De netwerkbeheerders of andere gebruikers kunnen niets met de data die van jouw mobiele apparaat vandaan komt.

Omdat data niet uit te lezen valt en de locatie verhuld wordt, is VPN ook een veelgebruikt middel om in onderdrukte landen onder censuur en overheidsspionage uit te komen. Bijvoorbeeld in China en Rusland, maar ook in Turkije, waar bijvoorbeeld YouTube regelmatig wordt geblokkeerd.

Lees meer: Wat is VPN?

VPN: Veilig op openbare netwerken

Veilig op vakantie met VPN

Downloaden

Er is veel bangmakerij rondom downloaden uit illegale bron. De suggestie wordt bijvoorbeeld gewekt dat de filmindustrie filmkijkers wil beboeten die op illegale manier aan hun films en series zijn gekomen. Ook claimen ze ip-adressen van downloaders te verzamelen. Of partijen als Dutch FilmWorks filmkijkers aan kán klagen is nog maar de vraag, providers zijn niet happig gegevens af te staan en het is maar de vraag of een ip-adres overtuigend bewijsmateriaal is. Toch is het voor te stellen dat je geen enkel risico wilt nemen, of je nou bewust illegaal downloadt en streamt of niet helemaal zeker van je zaak bent. Met een VPN-verbinding kunnen partijen als Brein en Dutch FilmWorks je echte ip-adres niet achterhalen. Bovendien kun je de gecensureerde PirateBay ook gewoon weer bezoeken.

Lees meer: Veilig streamen en downloaden

©CIDimport

VPN-aanbieders

De veiligheid van VPN staat of valt met de aanbieder. Een onbetrouwbare VPN-aanbieder, kan alsnog jouw dataverkeer analyseren of afstaan aan derden. Het is dus belangrijk om van tevoren na te gaan wat de reputatie is en of de aanbieder geen logs bewaard. De afkomst van de aanbieder is ook relevant. Natuurlijk zou je een Chinese of Russische VPN-aanbieder minder snel vertrouwen met jouw waardevolle dataverkeer. Maar het is ook oppassen met Engelse en Amerikaanse aanbieders, die ook last hebben van de spionage-drang van overheden. Vanwege deze reden zijn veel VPN-aanbieders gehuisvest in bijvoorbeeld Zwitserland (vanwege de neutraliteit) en Duitsland (vanwege de goede privacy-wetgeving).

Dit zijn de beste VPN-diensten

Overzicht: 15 VPN-aanbieders

©CIDimport

VPN instellen

Tot zover het hoe en waarom van een VPN-verbinding. Wanneer je een VPN-aanbieder hebt gekozen, hoe stel je het vervolgens in? Je kunt het eenvoudig instellen op je smartphone en tablet (Android, iPhone, iPad). Maar een VPN kun je ook makkelijk op je Windows-pc of laptop configureren. Het is eventueel ook mogelijk de VPN op je router in te stellen. Ieder apparaat binnen het netwerk is dan automatisch via een VPN verbonden met het internet.

VPN op je iPhone en iPad

Zo zet je een VPN op al je apparaten

Smartphone-beveiliging

Er is veel te doen om beveiliging van smartphones. Veel antivirus-aanbieders proberen antimalware-apps te slijten. Een antivirus-app op je smartphone of tablet heb je niet nodig. Een VPN-verbinding is daarentegen onmisbare beveiliging. Vooral als je regelmatig verbinding maakt met openbare wifi-netwerken.

Lees meer over hoe je je Android beveiligt

Helaas hebben Huawei smartphones een Androidskin Emui, die in het kader van accubesparing achtergrondprocessen afkapt. Omdat Huawei ook de functionaliteit heeft verwijderd die VPN-verbindingen actief houd (Always On-VPN), zul je merken dat je VPN-verbinding vaak uitvalt. Dat maakt Huawei-smartphones en -tablets moeilijker te beveiligen. Ook apparaten van het Chinese Xiaomi hebben in de Androidskin MIUI geen Always On-functionaliteit.

Huawei smartphones en tablets hebben een beveiligingsprobleem

©PXimport

Eigen VPN-server

Wanneer je een VPN-dienst afsluit maak je verbinding met de VPN-server van de aanbieder. De echte knutselaar wil wellicht zelf een VPN-server thuis opzetten. Dit kan natuurlijk op een server die Linux draait, maar is bijvoorbeeld ook mogelijk op een NAS of zelfs een Raspberry Pi. Wanneer je een server opstelt moet je router echter wel port forwarding ingeschakeld hebben. Het voordeel van een eigen server is dat je maandelijkse kosten van de aanbieder bespaart. Heb je een snelle internetverbinding thuis, dan zul je weinig snelheidsverschil merken - wat bij sommige aanbieders wél een probleem kan zijn. Ook hoef je je geen zorgen te maken over betrouwbaarheid van de aanbieder en zul je geen last hebben van webdiensten de mogelijk de ip-adressen van de VPN-aanbieder blokkeren. Dat moet Netflix bijvoorbeeld doen om geoblokkades in stand te houden.

Zo werkt Port Forwarding

Veilig surfen via een eigen VPN-server

Raspberry Pi als VPN-server inzetten

©PXimport

▼ Volgende artikel
Wanneer is een tv écht te groot voor je woonkamer?
Huis

Wanneer is een tv écht te groot voor je woonkamer?

Iedereen droomt weleens van een thuisbioscoop, maar groter is niet altijd beter. Een te groot scherm kan bijvoorbeeld zorgen voor vermoeide ogen of korrelig beeld. Ontdek hoe zaken als kijkafstand, de resolutie en de kijkhoek bepalen of een televisie daadwerkelijk in je woonkamer past.

In de felverlichte showroom van de elektronicawinkel lijkt die enorme 75-inch televisie waanzinnig indrukwekkend, maar eenmaal aan de muur in een doorsnee Nederlandse doorzonwoning kan zo'n gapend zwart vlak de ruimte volledig domineren. Veel consumenten denken onterecht dat een groter scherm automatisch garant staat voor een betere kijkervaring, ongeacht de afmetingen van de kamer. Toch is er een harde technische grens waarbij groot verandert in té groot, met hoofdpijn en onscherp beeld als direct gevolg. In dit artikel leer je precies hoe je die grens bepaalt en de ideale televisie kiest.

De kern van het probleem: resolutie en blikveld

Het probleem van een te grote tv is niet alleen esthetisch, maar vooral fysiologisch en technisch. Het draait allemaal om de verhouding tussen de resolutie (het aantal beeldpunten) en je blikveld. Zelfs bij moderne 4K-televisies zijn de pixels niet oneindig klein. Als je een enorm scherm neemt en daar te dicht op zit, trek je het beeld als het ware uit elkaar. Hierdoor verliest het beeld zijn scherpte en samenhang; je hersenen moeten harder werken om de losse informatie tot één geheel te smeden.

Een veelgehoorde misvatting is dat je simpelweg went aan elk formaat. Hoewel de eerste shock van een groot scherm inderdaad verdwijnt, blijft de fysieke belasting overeind. Als een scherm meer dan 40 graden van je horizontale blikveld inneemt, kun je niet meer het hele plaatje in één oogopslag zien. Je ogen moeten dan constant van links naar rechts scannen om de actie te volgen, vergelijkbaar met het kijken naar een tenniswedstrijd vanaf de eerste rij. Dat zorgt voor vermoeide ogen en kan op den duur zelfs leiden tot misselijkheid, ook wel 'cybersickness' genoemd.

©Gorodenkoff

Wanneer werkt een groot formaat wél goed?

Er zijn specifieke scenario's waarin een wandvullend scherm niet alleen kan, maar zelfs de voorkeur heeft. Dat geldt vooral als je de televisie primair gebruikt voor hoogwaardige content. Denk hierbij aan films op 4K Blu-ray of streamingdiensten die uitzenden in de hoogste bitrate, en uiteraard gaming op moderne consoles. In deze gevallen is de bronkwaliteit zo hoog dat je dichterbij kunt zitten zonder fouten in het beeld te zien.

Daarnaast werkt een groot formaat goed als de kijkafstand het toelaat. In moderne woningen met een open plattegrond of een loft-indeling staat de bank vaak wat verder van de muur. Als je kijkafstand meer dan 3 meter is, valt een 55-inch televisie al snel in het niet en moet je turen om details te zien. Een 65-inch of groter model herstelt in dat geval de balans en zorgt voor die gewenste bioscoopervaring, waarbij het scherm groot genoeg is om je onder te dompelen zonder dat je individuele pixels ziet.

Wanneer werkt dit níet goed?

De nadelen van een te grote tv worden pijnlijk duidelijk bij 'gewoon' tv-kijken. Veel lineaire televisieprogramma's, zoals het journaal, talkshows of sportuitzendingen via de kabel, worden niet in 4K uitgezonden, maar in Full HD of zelfs nog lager. Een enorme tv vergroot dat signaal genadeloos uit. Op een te groot scherm zie je dan plotseling ruis, compressieblokjes en onscherpe randen die op een kleiner scherm onzichtbaar zouden blijven. Het beeld oogt daardoor onrustig en rommelig.

Ook in de fysieke ruimte kan het tegenvallen. Een tv die uit staat is een groot, zwart en reflecterend vlak. In een compacte woonkamer zuigt een te groot scherm alle aandacht naar zich toe, zelfs als hij uitstaat. Zoiets verstoort de balans in je interieur en kan de kamer kleiner laten aanvoelen dan hij eigenlijk is. Daarnaast is de plaatsing van sfeerverlichting vaak lastiger; een gigantisch scherm blokkeert lichtinval of reflecteert lampen op een storende manier.

©RDVector

Als je té dicht op je televisie zit, kun je de kleurenleds van elkaar onderscheiden.

Dealbreakers: hier ligt de grens

Er zijn een paar harde grenzen die aangeven dat je beter een maatje kleiner kunt kiezen. Als je een van de onderstaande punten herkent, is dat een duidelijk signaal.

Je moet je hoofd fysiek draaien

Als je tijdens het kijken naar een film ondertiteling leest en daardoor de actie boven in het scherm mist, of als je je nek daadwerkelijk moet draaien om van de linker- naar de rechterhoek te kijken, is het scherm te groot voor je kijkafstand. Je verliest het overzicht.

De tv past fysiek niet op het meubel

Dit klinkt misschien logisch, maar wordt vaak genegeerd. Als de pootjes van de tv net aan op de rand van je tv-meubel balanceren, of als het scherm breder is dan het meubel zelf, oogt dat niet alleen goedkoop, het is ook onveilig. Een scherm dat buiten de kaders van het meubel steekt, is enorm kwetsbaar voor (om)stoten.

Je ziet pixels of rastervorming

Ga op je favoriete plek op de bank zitten. Zie je bij normaal HD-beeld een soort hordeur-effect of individuele blokjes? Dan zit je te dichtbij voor dat specifieke formaat. Dat is geen kwestie van wennen; het is een mismatch tussen resolutie, inch-maat en kijkafstand.

Wat betekent dit voor jouw situatie?

Om te bepalen of een tv past, moet je de rolmaat erbij pakken en even kritisch naar je eigen kijkgedrag kijken. De algemene vuistregel voor 4K-televisies is: meet de afstand van je ogen tot het scherm in centimeters en deel dat door 1,2 tot 1,5. De uitkomst is de ideale schermdiagonaal.

Zit je bijvoorbeeld op 2,5 meter (250 cm) van je scherm? Dan kom je uit op een schermdiagonaal tussen de 166 cm (65 inch) en 208 cm (82 inch). Maar let op: dat geldt alleen voor pure 4K-content. Kijk je veel normale televisie (praatprogramma's, nieuws)? Hanteer dan factor 2. Bij 250 cm afstand kijkt een scherm van 125 cm diagonaal (ongeveer 50 inch) dan vaak prettiger en rustiger. Ben je een fanatieke gamer of filmfanaat? Dan kun je de grens opzoeken. Ben je een casual kijker? Kies dan veilig voor een formaatje kleiner.

©BS | ID.nl

In het kort

Een televisie is te groot wanneer het beeld onscherp oogt of wanneer je fysiek je hoofd moet draaien om alles te kunnen volgen. Hoewel een groot scherm indrukwekkend lijkt, vergroot het bij standaard televisie-uitzendingen ook alle beeldfouten uit. De ideale grootte is een balans tussen kijkafstand en de kwaliteit van wat je kijkt. Meet daarom altijd de afstand tussen bank en muur, en wees realistisch over je kijkgedrag. Zo voorkom je hoofdpijn en blijft tv-kijken ontspannend.

▼ Volgende artikel
Microsofts Xbox Developer Direct heeft de code gekraakt
Huis

Microsofts Xbox Developer Direct heeft de code gekraakt

Het is ergens in 2025 als Fable voor het eerst, een soort van, getoond wordt. Beelden volgen elkaar in rap tempo op. We zien de dame die de hoofdrol lijkt te spelen, geen HUD en vooral heel veel mooie filmpjes. Daarna begint het wild speculeren, de klachten over het hoofdpersonage, de vraagtekens over de gameplay. Gelukkig was daar gister de Xbox Developer Direct, waar Microsoft eens te meer bewees de code gekraakt te hebben.

Vóór de pandemie, toen de Electronic Entertainment Expo (E3) nog bestond en online showcases, Directs en State of Plays nog niet echt een ding waren, wisten gameboeren hun spellen prima te verkopen. Ontwikkelaars verschenen op het podium tijdens liveshows, praatten over hun games, speelden live een demo (wat net zo vaak goed als faliekant misging) en dergelijke presentaties werden afgewisseld met teasers, hypetrailers en (nog verder terug) zelfs weleens grafieken en verkoopcijfers. Hoe anders is de wereld anno nu.

Watch on YouTube

Trailers vol trailers

Klaar zitten voor The Game Awards, een gemiddelde Direct, Showcase of Summer Game Fest is leuk, maar niet hetzelfde als ‘toen’. Want de formule is inmiddels bekend. Een half uur, een uurtje, een paar uur lang wordt er de ene na de andere trailer op je hersenen afgevuurd. Wat is ‘reclame’ en wat niet? Geen idee. Standaard zijn de animegames die elkaar zo rap opvolgen dat de gemiddelde kijker niet eens meer weet waar de ene game begint en de ander ophoudt. Meestal zit er een klapper aan het begin, waarna het grote wachten op de klapper aan het einde begint.

Vraag iemand een week later wat ie gezien heeft, en meer dan de helft van de getoonde games is waarschijnlijk uit het geheugen verdwenen.  En al die flarden van beelden zonder fatsoenlijke uitleg leiden vaker wel dan niet tot hetzelfde als die ene soort van trailer van Fable: speculaties, wild geroep en vraagtekens. Het komt de online discussie rondom games niet ten goede.

©Playground Games

Hoe anders was de inmiddels traditionele Xbox Developer Direct. Langer dan een uur, voor maar vier games. Die games kregen zodoende alle tijd, net als de ontwikkelaars. Gameplaybeelden zijn niet aan te slepen, verscheidene modi worden uitgebreid besproken en zelfs de kleinste details krijgen meer dan genoeg ademruimte. Zo horen we tijdens de Forza Horizon 6-presentatie dat het nummer van je eigen hangar (78) gekozen is omdat de game zich afspeelt in Japan, en die cijfers daar een positieve lading hebben. Fijn om te horen hoe scherp het oog voor detail van een ontwikkelaar is. Dat zegt iets over het project. En het is ook iets wat je never nooit in een hypetrailer van anderhalve minuut langs had zien komen.

Trailers vol trailers

En dus zit ik gisteravond te genieten. Niet eens per se van de games, want ze vallen net niet in mijn straatje. Forza Horizon 6 vind ik héél indrukwekkend en de game zal ongetwijfeld miljoenen spelers perfect bedienen, maar ik ben niet zo van het racen. Game Freak - de makers van Pokémon die eindelijk hun vleugels uitslaan met graphics uit dit decennium - komen met Beast of Reincarnation. Het ziet er oké uit. Double Fine vindt in mij ook geen fan en een multiplayer-pottenbakgame (Kiln) is niet iets wat hoog op mijn lijstje stond. Zelfs afsluiter Fable wist me met z’n levenssimulaties ook niet te overtuigen. Maar, nogmaals, wat heb ik genoten. Van ontwikkelaars die ruim de tijd kregen. Van de games, die van alle kanten belicht werden. Van de antwoorden die we kregen.

©Playground Games

Want wat ik nou precies van die games vond, is niet eens zo heel belangrijk. Veel belangrijker is dat iedereen dit keer in ieder geval een uitgebreid beeld kreeg van wat deze games nu precies worden. Een Xbox Developer Direct creëert geen valse hype. Van die vier getoonde games, weten we nu eigenlijk alles wat we redelijkerwijs moeten weten. Zoals bijvoorbeeld dat Fable een character creation-modus heeft, om maar iets te noemen. En plots zie je de discussies rondom de games gaan om… de inhoud. En niet op wilde speculaties rondom hoofdpersonages die helemaal niet vast blijken te staan. Love it.