Koffiebonen worden gebrand voordat je ze maalt en er koffie van zet. Hoelang je dat doet en op welke temperatuur bepaalt de branding. Light roast (licht branding), medium roast (ertussenin) of dark roast (donkere branding): in dit artikel lees je hoe dat precies zit en wat de branding doet voor de smaak van jouw koffie!

Lees ook: Verschillende soorten koffiebonen: welke kies je?

Wat is branding van koffiebonen?

Koffiebonen zijn koffiebonen. Ze zijn niet licht of donker van kleur. Dat wórden ze, door de branding, ook wel ‘roast’ genoemd.

We branden de koffie om de rauwe koffiebonen om te toveren tot de geurige korrels die we gebruiken om onze dag te beginnen.

Tijdens de branding worden rauwe koffiebonen blootgesteld aan hoge temperaturen. Door dit proces gaan de bonen van groen en smaakloos naar de aromatische koffiebonen die we allemaal kennen.

Het roosteren van de bonen heeft veel invloed op de uiteindelijke smaak van je kopje koffie. Het is een kunst die de nuances en karakteristieken van de bonen uitlicht en de unieke smaakprofielen van verschillende koffiesoorten benadrukt.

Eerste en tweede kraak

Het brandproces begint met rauwe bonen. Ze worden gebrand door ze bloot te stellen aan hitte in een koffiebrander (of, als je het thuis wilt doen, in de oven). De temperatuur ligt tussen de 180 en 240 graden Celsius. De duur en temperatuur van het brandproces bepalen of de bonen licht, medium, of donker worden gebrand.

Tijdens het branden ondergaan de bonen verschillende fases, waaronder het drogen, de eerste kraak en de tweede kraak. De eerste kraak is een hoorbaar geluid, vergelijkbaar met popcorn die in een pan wordt gepoft. Tijdens deze fase zetten de bonen uit en barsten ze open. De tweede kraak gebeurt op een later moment in het brandproces. De oliën beginnen vrij te komen uit de bonen. De bonen nemen hun uiteindelijke donkerdere kleur aan en ontwikkelen hun smaakprofiel. Elke fase heeft invloed op de smaak en aroma's van de bonen. Een goede koffiebrander luistert dus naar zijn of haar boontjes.

De keuze van de brandgraad (light, medium, dark roast) is sterk afhankelijk van de soort koffieboon, de herkomst en de kwaliteit van de boon. Om de juiste branding te kiezen, is wat expertise nodig. Maar het is natuurlijk erg leuk om hiermee te oefenen en je eigen smaak te ontdekken.

©Nitiphol

Light roast, ofwel lichte branding

Light roast koffiebonen zijn herkenbaar aan hun lichtere kleur en zachtere textuur. Ze zijn minder lang en minder heet geroosterd dan andere koffiebonen. Het branden stopt na de eerste kraak. De boon laat daarom minder oliën los: die blijven er grotendeels in.

Dit betekent dat ze mild van smaak zijn en de natuurlijke smaken en geuren van de bonen behouden. Light roast koffie heeft gewoonlijk een subtielere smaak en minder bitterheid dan donkerder gebrande koffievarianten.

Welke bonen je gebruikt heeft natuurlijk ook invloed op de smaak. Maar: bij light roast koffie proef je vaak fruitige tonen.

Dit type roast wordt vaak gebruikt om de specifieke smaakkenmerken van bonen uit bepaalde regio's te benadrukken, zoals specialty koffie. Je ziet het ook regelmatig bij single origin. Deze koffie staat bekend om zijn delicate en complexe smaakprofiel, in tegenstelling tot donkerder gebrande koffie, die vaak diepere maar eenvoudigere smaken heeft.

Koffiebonen met lichte branding bevatten meestal meer cafeïne dan donkere branding. Dit komt doordat cafeïne pas bij hogere temperaturen begint af te breken en light roast bonen worden niet op heel hoge temperaturen geroosterd.

Medium roast

Medium roast, oftewel medium gebrande koffiebonen, bevinden zich ergens tussen light en dark roast in. Logisch wel. Ze zijn langer geroosterd dan light roast koffiebonen, waardoor de bonen een iets donkerdere kleur hebben. Deze branding behoudt nog steeds de karakteristieke eigenschappen van de koffieboon, maar voegt ook meer aroma's toe. In koffietermen: een vollere body en een lichte bitterheid.

De smaak van medium roast koffie is goed in balans. Tijdens het roosteren ondergaan de bonen de karamelisering van suikers, vandaar de bruine kleur. Hierdoor worden de subtiele smaaktonen aangevuld met diepere smaakprofielen. Dit type roast staat bekend om zowel de natuurlijke smaken en aroma's van de oorspronkelijke bonen als de smaken en aroma's verkregen tijdens het roosteren aanwezig zijn.

Medium roast koffiebonen hebben doorgaans een medium niveau van bitterheid, waardoor ze een populaire keuze zijn.

Dark roast, ofwel donkere branding

Dark roast, ofwel donker gebrande koffiebonen, ondergaan een intensief roosterproces. Dit betekent dat de bonen gedurende een langere periode en bij hogere temperaturen worden geroosterd, tot ze een diepe donkerbruine kleur hebben. Deze roast staat bekend om zijn stevige en bittere smaak. Koffie voor gevorderden, zeg maar. Door de langere branding verdwijnen veel van de oorspronkelijke natuurlijke smaken en aroma's van de bonen. In plaats daarvan ontwikkelen zich eigen intense smaken en aroma's. Deze koffiebonen hebben zeker veel smaak!

De kleur van dark roast koffiebonen is donker, een beetje chocoladebruin. De smaak is bitter maar rijk. Dit komt doordat de bonen tijdens het roosteren op een temperatuur worden gebracht die hoger is dan 220 graden, wat het einde van de tweede kraak markeert. Hierdoor verliezen de bonen meer vocht en komen de oliën naar buiten. Er zit zelfs vaak een nuance van rokerigheid in dark roast koffie.

Veel grote ketens gebruiken dark roast, omdat het echt een goede koffiesmaak heeft. De meeste koffiedrinkers vinden het lekker.

Dark roast wordt vaak gebruikt om espresso mee te maken vanwege de stevige body en het smaakvolle karakter. Die espresso kan ook de basis zijn voor lattes of cappucino. Dit type roast wordt helaas soms ook ingezet om eventuele onvolkomenheden in kwalitatief mindere bonen te maskeren.

Koffiebonen met donkere branding zijn over het algemeen zwaarder. Dat wil overigens zeker niet zeggen dat dark roast bitterder is (tenzij de bonen natuurlijk verbrand zijn). De smaak na het roosteren hangt af van het soort boon en de kwaliteit ervan. Robusta-bonen zijn over het algemeen wat zuurder en minder fruitig dan Arabica-bonen.

Over het algemeen bevat dark roast minder cafeïne omdat een deel van de cafeïne tijdens het roosteren wordt verbrand.

©hedgehog94

Een lekkere sterke bak uit Frankrijk of Italië

Er zijn nog ‘tussenliggende’ roasts, zoals medium dark roast en extra dark. Ook bestaan er nog twee andere ‘roasts: French en Italian (Franse en Italiaanse branding).

Bij French roast worden de koffiebonen langer gebrand dan bij de meeste andere brandingen. Ze worden donkerbruin tot bijna zwart en vertonen vaak een olieachtige glans op hun oppervlak. De smaak is sterk, bitter en rokerig, hoewel er soms een beetje zoet of zuur in kan zitten. French roast koffie heeft meestal weinig tot geen oorspronkelijke smaak van de koffieboon zelf, omdat de smaken tijdens het roosteren worden vervangen door de intense rokerige tonen. Dit is een favoriet bij liefhebbers van sterke, bittere koffie.

Italian roast is vergelijkbaar met French roast, maar meestal nog iets donkerder. De bonen zijn bijna zwart van kleur en hebben ook een olieachtige glans. De smaak is echt vrij bitter en rokerig, met weinig nuances van de oorspronkelijke boon. Italian roast wordt vaak gebruikt om espresso mee te maken, omdat het de intense smaken levert die typisch zijn voor espresso. Het wordt dan iets fijner gemalen dan een medium maalgraad, waardoor er meer oppervlak ontstaat voor extractie. Hierdoor komt nog meer smaak van de oliën vrij. Italiaanse branding gaat nog voorbij de tweede kraak.

Beide brandingniveaus zijn geschikt voor mensen die van zeer donkere en intense koffie houden, maar ze zijn minder geschikt voor degenen die de subtiele smaaktonen van de oorspronkelijke koffieboon willen behouden.

Lees ook: Hard of zacht, uit de kraan of uit een fles: zo beïnvloedt water de smaak van jouw koffie

Take-Two Interactive en ontwikkelaar Rockstar beginnen aankomende zomer met de marketing rondom de Grand Theft Auto 6-release. De releasedatum staat nog steeds gepland op 19 november van dit jaar.

Dat liet Take-Two weten bij het bekendmaken van diens fiscale kwartaalcijfers. Aldus de uitgever in een persbericht: "Dit fiscale jaar is uitzonderlijk voor ons en we zijn enorm zeker van onze zaak voor het aankomende fiscale jaar. Die gaat revolutionair voor Take-Two en de gehele entertainmentindustrie worden, geleid door de release van Grand Theft Auto 6. Rockstars marketing rondom de release gaat deze zomer van start."

Take-Two bevestigde wederom dat het langverwachte GTA 6 op 19 november moet uitkomen. Het bedrijf heeft al vaker releasedata voor de game beloofd om het later alsnog uit te stellen. Dat het nu meldt dat de marketing rondom de release van het spel aankomende zomer begint, geeft wel een gevoel van meer zekerheid over de mogelijkheid dat de huidige releasedatum wordt gehaald.

Fysieke release niet uitgesteld

Onlangs gingen er geruchten dat alleen de fysieke release van Grand Theft Auto 6 misschien zou worden uitgesteld. Het idee zou zijn dat de digitale release gewoon op 19 november zou verschijnen, maar de fysieke release in de winkels pas later verschijnt om zo leaks te voorkomen. Aan Variety liet Take-Two-ceo Strauss Zelnick weten dat dit echter "niet het plan is". Daarmee lijkt dit gerucht dus ontkracht.

Switch 2-versie van Borderlands 4

Take-Two geeft ook het populaire spel Borderlands 4 uit. Die game verscheen vorig jaar al op meerdere consoles, maar een Switch 2-versie werd uitgesteld. Tijdens de bekendmaking van de kwartaalcijfers vandaag bleek dat de game geheel uit het releaseschema van de uitgever is gehaald.

"We hebben de moeilijke beslissing gemaakt om de ontwikkeling (van de Switch 2-versie) te pauzeren", zo werd wederom aan Variety gemeld. "We blijven ons richten op het leveren van kwaliteitscontent voor de game en blijven het optimaliseren. We blijven ook nauw samenwerken met onze vrienden bij Nintendo. Zo komen PGA Tour 2K25 en WWE 2K26 voor de Switch 2 uit, en we willen graag meer van onze spellen naar het systeem brengen." Het is niet bekend wanneer en of Borderlands 4 nog uitkomt voor de Switch 2.

Over Grand Theft Auto 6

Grand Theft Auto 6 komt op 19 november uit voor PlayStation 5 en Xbox Series X en S. Het spel draait om twee hoofdpersonages: Lucia Caminos en Jason Duval. Het duo heeft een relatie, en duidelijk is in ieder geval dat Lucia vrijkomt uit de gevangenis en het tweetal vervolgens nog verder het criminele pad op gaat.

De game speelt zich af in Vice City, een fictieve versie van Miami, en omstreken. Dat betekent dat spelers glooiende stranden en met neon verlichte straten kunnen verwachten. Het was ook al de setting van de PlayStation 2-game Grand Theft Auto: Vice City, dat na GTA 3 uitkomt. Naar verwachting zal Grand Theft Auto 6 een ongekende hoeveelheid details vertonen. Lees hier alles over de game.

Je laptopaccu lijkt altijd leeg te zijn op het moment dat er nergens een stopcontact te bekennen is. Met de juiste software-instellingen pers je echter makkelijk een uur extra uit je apparaat, zonder dat je daarvoor technisch onderlegd hoeft te zijn. Wij leggen uit aan welke knoppen je precies moet draaien voor maximaal resultaat.

Er is weinig irritanter dan een laptop die in de spaarstand schiet of uitvalt terwijl je in de trein net de laatste hand legt aan een belangrijk document. Veel gebruikers denken bij een snel leeglopende batterij direct dat de hardware versleten is en kijken alweer naar een nieuwe laptop. Vaak is de accu zelf echter nog prima in orde, maar gaat het besturingssysteem slordig om met de beschikbare energie. Fabrieksinstellingen zijn namelijk vaak gericht op maximale prestaties en helderheid, niet op uithoudingsvermogen. In dit artikel leer je hoe je de regie terugpakt en de energievreters in toom houdt, zodat je met een gerust hart de dag doorkomt.

Waar die energie eigenlijk naartoe lekt

Om te begrijpen hoe je accucapaciteit bespaart, moet je eerst weten waar de energie aan opgaat. De twee grootste verbruikers in een laptop zijn vrijwel altijd het beeldscherm en de processor. Het scherm vreet stroom om pixels te verlichten; hoe feller het scherm, hoe sneller de teller tikt. Daarnaast speelt de verversingssnelheid een rol. Veel moderne schermen verversen het beeld 120 keer per seconde (120 Hz). Dat kijkt heel rustig, maar kost aanzienlijk meer rekenkracht dan de standaard 60 Hz.

Onder de motorkap is de processor continu bezig met het verwerken van taken. Een veelvoorkomende misvatting is dat je handmatig alle programma's moet afsluiten om stroom te besparen. Dat is maar ten dele waar, want moderne systemen zijn heel goed in het bevriezen van apps die je niet gebruikt. Wat wél energie kost, zijn achtergrondprocessen die actief blijven synchroniseren, zoals cloudopslagdiensten of mailprogramma's die elke minuut checken op nieuwe berichten. Ook randapparatuur die stroom trekt via de usb-poort, zelfs als je deze niet actief gebruikt, snoept procenten van je lading af.

Besparen tijdens eenvoudige taken

De energiebesparende modus is je beste vriend wanneer je taken uitvoert die weinig rekenkracht vereisen. Denk hierbij aan tekstverwerken, e-mailen, webbrowsen of het invullen van spreadsheets. In deze scenario's heb je de volledige kracht van je processor en videokaart simpelweg niet nodig. Door in Windows of macOS te kiezen voor de energiebesparende modus, klokt de processor zichzelf terug. Hij werkt dan letterlijk iets langzamer, maar voor administratieve taken merk je daar in de praktijk niets van. De letters verschijnen nog steeds direct op je scherm zodra je ze typt.

Daarnaast is dit het moment om eens kritisch naar je schermhelderheid te kijken. Binnenshuis is een helderheid van 50 tot 60 procent vaak meer dan voldoende om comfortabel te kunnen werken. Werk je vooral 's avonds? Dan kan het zelfs nog lager. Ook het uitschakelen van toetsenbordverlichting levert in deze context pure winst op. Het zijn kleine percentages per uur, maar op een hele werkdag maakt dit het verschil tussen wel of niet de oplader moeten pakken.

©PXimport

Prestaties boven accuduur

Er zijn momenten waarop je de batterijbesparingsinstellingen beter uit kunt laten, of zelfs agressief moet vermijden. Zodra je aan de slag gaat met zware grafische taken, zoals videobewerking, 3D-rendering of serieuze gaming, werkt een besparingsmodus averechts. De software knijpt de toevoer van stroom naar de componenten af, wat resulteert in een haperend beeld, trage exporttijden en een frustrerende gebruikservaring.

In deze gevallen heeft de hardware ademruimte nodig om te kunnen presteren. Als je probeert te gamen op een besparingsstand, zal het systeem de prestaties van de grafische chip zo ver terugschroeven dat het spel onspeelbaar wordt. Bovendien duurt het renderen van een video in spaarstand veel langer, waardoor het scherm en de schijf langer actief moeten blijven, wat onderaan de streep soms zelfs méér energie kost dan een korte piekbelasting op vol vermogen. Hier geldt: efficiëntie door snelheid is soms zuiniger dan traagheid.

Situaties waarin instellingen het niet meer redden

Hoewel je met software veel kunt optimaliseren, zijn er harde grenzen waarbij geen enkele instelling je meer gaat redden. Je moet realistisch zijn over de fysieke staat van je apparaat.

Ten eerste is er de chemische degradatie. Als de maximale capaciteit van je accu (ook wel battery health geheten) onder de 70 procent is gezakt, kun je instellen wat je wilt, maar de rek is er fysiek uit. De batterijcellen kunnen de lading simpelweg niet meer vasthouden. Ten tweede is oververhitting een doodsteek voor je accuduur. Als de ventilatoren van je laptop continu staan te loeien omdat de koelkanalen vol stof zitten, kost dat enorm veel energie. Warmte is in feite verspilde energie. Tot slot helpt software niet als je zware externe apparaten zonder eigen voeding aansluit. Een externe harde schijf die zijn stroom via de laptop krijgt, trekt de accu leeg alsof het een rietje in een pakje sap is, ongeacht je schermhelderheid.

Creëer je eigen energieprofiel

Om echt grip te krijgen op je verbruik, moet je de instellingen afstemmen op jouw specifieke gedrag. Begin met de slaapstand-instellingen. Veel mensen laten hun laptop openstaan als ze even koffie gaan halen, waarbij het scherm zomaar tien minuten op volle sterkte blijft branden. Stel in dat het scherm al na twee of drie minuten inactiviteit uitgaat. Dat is de makkelijkste winst die je kunt boeken.

Kijk ook naar je randapparatuur. Gebruik je een externe monitor? Zorg dan dat je laptop zo is ingesteld dat het interne scherm volledig uitschakelt, en niet 'zwart maar aan' blijft staan. Gebruik je veel bluetooth-apparaten? Schakel bluetooth uit als je ze niet gebruikt; het constant scannen naar verbindingen kost stroom. Voor gebruikers met een oledscherm is er nog een extra truc: gebruik een donkere modus. Bij oledschermen verbruiken zwarte pixels namelijk helemaal geen energie, in tegenstelling tot traditionele lcd-schermen waar de achtergrondverlichting altijd aan staat.

Balans tussen snelheid en stopcontact

Het verlengen van je accuduur is uiteindelijk een balansspel tussen comfort en noodzaak. De grootste winst behaal je door de schermhelderheid te temperen en de slaapstand agressiever in te stellen, zodat je geen energie verspilt in de pauzes. Wees niet bang om de energiebesparingsmodus standaard aan te zetten voor alledaags werk; de moderne processors zijn krachtig genoeg om dat zonder haperingen op te vangen. Pas als je merkt dat je laptop traag reageert bij zwaardere taken, is het tijd om de teugels weer iets te laten vieren. Zo bepaal jij hoelang de werkdag duurt, en niet je batterij.