ID.nl logo
Verschillende soorten koffiebonen: welke kies je?
© Olexandr Taranukhin
Huis

Verschillende soorten koffiebonen: welke kies je?

Quizvraag: welk land produceert wereldwijd de meeste koffie? Bonuspuntje als je ook de koffiesoort weet. Het antwoord is... Brazilië! Grappig, want de vier soorten koffiebonen die bestaan (arabica, robusta, liberica en excelsa) komen geen van allen oorspronkelijk uit dat land. Nu wordt er vooral Arabica-koffie geteeld. Lees meer over de verschillende koffiesoorten, hun smaken en welke het best past bij jouw koffievoorkeur.

In dit artikel lees je alles over koffiebonen. We vertellen je onder meer:

  • Dat de meest voorkomende koffiebonensoorten arabica en robusta zijn – in die volgorde
  • Naast die twee soorten heb je nog liberica en excelsa. Die kom je zelden op zichzelf tegen, maar worden wel aan blends toegevoegd.
  • Weet je niet welke koffie je lekker vindt? Tijd om dat te ontdekken!

Arabica: feest van ontdekking

Arabica-bonen, ook wel de aristocraten van de koffiewereld genoemd, zijn de meest voorkomende koffiebonen ter wereld. Naar schatting is maar liefst 60 procent van alle koffie die we met zijn allen drinken van de arabica-soort.

Deze bonen komen oorspronkelijk uit Ethiopië en bieden een subtiele en elegante beleving voor je smaakpapillen. Volgens Joost Leopold van de Koffieschool is koffie uit Ethiopië sowieso een goede keuze. Het is niet voor niets zijn favoriet. “Koffie proeven is op zich een feest der herkenning. Je proeft honing, citrus of cacao, bijvoorbeeld. Maar Ethiopische koffie is altijd een feest van ontdekking. Het verrast altijd!” Onthouden dus.

De smaak van arabica is zacht, met hints van zoetheid en fruitigheid. Deze koffie biedt bovendien een delicaat zuurtje, vergelijkbaar met een vleugje citroen, dat je smaakpapillen opfrist. Arabica is in elk geval niet bitter van smaak.

Populaire varianten binnen de arabica-familie zijn onder andere de mildzoete Colombiaanse koffie en de bloemige Keniaanse bonen. Arabica-planten groeien goed op hoogte, in gebieden met gematigde temperaturen. Tegenwoordig worden ze voornamelijk geteeld in regio's rond de evenaar. Landen als Brazilië, Colombia, Ethiopië, Kenia en Costa Rica zijn bekende producenten van hoogwaardige arabica-bonen.

  • Smaak: Zachte, subtiele smaak met hints van zoetheid en fruitigheid, en een delicaat zuurtje.
  • Cafeïnegehalte: Gemiddeld, lager dan Robusta.
  • Geschikt voor: Espresso, cappuccino en andere milde koffievarianten.
  • Voorgestelde bereiding: Ideaal voor espressomachines, French press en filterkoffie.
  • Voor wie? Ideaal voor beginners en liefhebbers van zachtere koffiesmaken.

©Pawel Horosiewicz

Robusta: als je van stevig houdt

Robusta-bonen zijn de stevige jongens van de koffiewereld. Ze hebben hun oorsprong in West-Afrika en bieden een robuuste, krachtige smaakervaring. Stel je voor dat je een slok neemt van een stevige espresso met een pittige kick – dat is robusta.

De smaak van robusta is aards, vol karakter en heeft een nootachtige ondertoon. Robusta-koffie bevat meer cafeïne dan arabica, wat zorgt voor een extra energiestoot. De reden is dat robusta-planten lager groeien (rond de 600 meter hoogte) dan arabica-soorten (rond 1500 meter hoogte). De robusta moet zichzelf dus beter verdedigen, bijvoorbeeld tegen variërende weersomstandigheden. Dat doet de plant door meer cafeïne aan te maken.

Deze boon vindt zijn oorsprong in sub-Sahara-Afrika en wordt tegenwoordig voornamelijk verbouwd in Afrika en Indonesië. Hij is ook bijzonder populair in Vietnam en wordt vaak gemengd in koffieblends. Robusta-bonen zijn vaak te vinden in Italiaanse espresso en bieden een stevige basis voor cappuccino's en latte's.

  • Smaak: Robuust en aards met een nootachtige ondertoon en een pittige kick.
  • Cafeïnegehalte: Hoog cafeïnegehalte, biedt een sterke energieboost.
  • Geschikt voor: Espresso en koffie met melk, zoals cappuccino en latte.
  • Voorgestelde bereiding: Geschikt voor espressomachines en percolators.
  • Voor wie? Voor geoefende koffiedrinkers en liefhebbers van krachtige smaken.

Liberica: voor de blends

Liberica-bonen, oorspronkelijk afkomstig uit West-Afrika, zijn groter dan de gebruikelijke arabica- en robusta-bonen en hebben een kruidige smaak met houtachtige tonen en een vleugje rokerigheid. De smaak is ietwatpolariserend – sommige mensen waarderen dat, anderen geven de voorkeur aan de 'gewone' bonen, zoals arabica en robusta.

Deze bonen worden vaak gebruikt in koffieblends en zijn minder gebruikelijk in Nederland. Ze worden vooral geteeld in Maleisië en Indonesië.

  • Smaak: Kruidig en houtachtig met een vleugje rokerigheid.
  • Cafeïnegehalte: Gemiddeld cafeïnegehalte, vergelijkbaar met arabica.
  • Geschikt voor: Vaak gebruikt in koffiemengsels voor complexiteit.
  • Voorgestelde bereiding: Geschikt voor diverse bereidingsmethoden, inclusief filterkoffie en French press.
  • Voor wie? Avontuurlijke koffieliefhebbers die van unieke smaken houden.

©Nitr

Excelsa: unieke smaak

Excelsa-bonen werden eerst verward met liberica-bonen, maar worden nu erkend als een aparte soort. Ze groeien als bomen, hoger boven de grond, en worden vooral in Zuidoost-Azië verbouwd, zij het in kleinere hoeveelheden dan arabica- en robusta-bonen.

Excelsa biedt een unieke smaak met een complexe mix van zoet, zuur en kruidig. Zowel de smaak als het cafeïnegehalte zijn lichter dan die van robusta-bonen.

Excelsa-bonen worden vaak gebruikt in koffieblends om diepte aan de smaak toe te voegen en worden zelden puur gedronken.

  • Smaak: Uniek met een complexe mix van zoet, zuur en kruidig.
  • Cafeïnegehalte: Gemiddeld cafeïnegehalte, lichter dan robusta.
  • Geschikt voor: Vaak gebruikt in koffiemengsels voor een unieke smaak.
  • Voor wie? Geschikt voor koffieliefhebbers die van avontuurlijke en diverse smaken houden.

Ben je op zoek naar een koffiemachine? Vraag dan de (gratis!) Kieskeurig.nl Koffiewijzer 2023 aan: 16 koffiemachines, uitgebreid getest door consumenten. Van gebruiksgemak tot onderhoud, van koffievariëteiten tot smaak: lees de onafhankelijke en eerlijke reviews van meer dan 100 testers.

De Kieskeurig.nl Koffiewijzer

16 koffiemachines getest door consumenten
Watch on YouTube
▼ Volgende artikel
Nieuwe FromSoftware-game The Duskbloods komt echt alleen naar Switch 2
Huis

Nieuwe FromSoftware-game The Duskbloods komt echt alleen naar Switch 2

The Duskbloods, de nieuwe game van Elden Ring- en Dark Souls-ontwikkelaar FromSoftware, zal echt alleen op Nintendo Switch 2 uitkomen.

Dat heeft de ontwikkelaar benadrukt bij het bekendmaken van zijn kwartaalcijfers (via VGC). Daarbij werd ook nog eens benadrukt dat The Duskbloods nog altijd gepland staat om ergens dit jaar uit te komen, net zoals de Switch 2-versie van Elden Ring.

Over de exclusieve Switch 2-release van The Duskbloods: "Het wordt verkocht via een samenwerking met Nintendo, met verkoopverantwoordelijkheden verdeeld per regio. De game komt alleen voor Nintendo Switch 2 beschikbaar." Daarmee is dus duidelijk gemaakt dat Nintendo een nauwe samenwerking met FromSoftware is aangegaan voor de game en dat het spel niet zomaar op andere platforms uit zal komen.

Over The Duskbloods

The Duskbloods werd begin vorig jaar aangekondigd in een speciale Nintendo Direct waarin de eerste Switch 2-games werden getoond, maar sindsdien zijn er geen nieuwe beelden van het spel uitgebracht. Zoals gezegd is de game ontwikkeld door FromSoftware, het Japanse bedrijf dat naam voor zichzelf heeft gemaakt met enorm uitdagende spellen, waaronder de Dark Souls-serie en Bloodborne. Met de openwereldgame Elden Ring scoorde de ontwikkelaar enkele jaren geleden nog een megahit.

Watch on YouTube

The Duskbloods wordt een PvPvE-game, waarbij spelers het dus tegen elkaar en tegen computergestuurde vijanden opnemen. Maximaal acht spelers doen aan potjes mee. Na het kiezen van een personage in een hub-gebied wordt men naar een gebied getransporteerd waar er met andere spelers en vijanden gevochten wordt, al kan men soms ook samenwerken om vijanden te verslaan.

Spelers besturen een 'Bloodsworn', wezens die dankzij een speciaal bloed dat in hun lichaam zit meer krachten tot hun beschikking hebben dan reguliere mensen. Ondertussen is het einde van de mensheid nabij, en bestaat de wereld uit verschillende tijdperken, wat voor een mengelmoes van stijlen zorgt.

▼ Volgende artikel
Beeldverversing versus pixels: waarom soepel gamen beter is dan scherp
© Gorodenkoff Productions OU
Huis

Beeldverversing versus pixels: waarom soepel gamen beter is dan scherp

Resolutie is marketing, refreshrate is beleving. Waar 4K zorgt voor een mooi plaatje, zorgt een hoge verversing (Hz) ervoor dat je daadwerkelijk wint. Hieronder lees je waarom snelheid in feite de échte koning is in gaming.

Veel gamers staren zich blind op 4K-resolutie. Ze kopen een duur scherm, zetten de settings op Ultra en vragen zich vervolgens af waarom hun spel stroperig aanvoelt. De misvatting is dat 'mooier' gelijkstaat aan 'beter'. In werkelijkheid is de vloeibaarheid van het beeld – de refreshrate, oftewel verversingssnelheid – veel bepalender voor hoe direct en responsief een game aanvoelt. Aan het eind van dit artikel weet je precies of jij moet kiezen voor pixels of snelheid.

Hoe je ogen bedrogen worden door Hertz

Stel je voor dat je snel met je muis over je bureaublad beweegt. Op een standaard 60Hz-scherm zie je de cursor in schokjes over het beeld springen; je hersenen vullen de gaten in. Op een 144Hz- of 240Hz-gaming-monitor verdwijnen die gaten.

Het technische verschil zit hem in de verversingssnelheid: het aantal keren per seconde dat het beeld wordt vernieuwd. Bij 60 Hz krijg je elke 16,6 milliseconden een nieuw beeld. Bij 144 Hz is dat elke 6,9 milliseconden. Dat klinkt als een klein verschil, maar je voelt het direct. Het gestotter dat je onbewust gewend bent verdwijnt. Bewegingen voelen boterzacht aan, alsof de cursor (of je crosshair) aan je hand vastgeplakt zit in plaats van er achteraan zwemt. Dit effect wordt motion clarity genoemd: objecten blijven scherp, zelfs als ze snel door het beeld bewegen.

©Framestock

De winst in shooters en snelle actie

Wanneer werkt dit in je voordeel? Vooral in competitieve shooters zoals Call of Duty, Counter-Strike of Valorant. In dit soort games telt elke milliseconde. Een hogere refreshrate vermindert de input lag, oftewel de tijd tussen jouw klik en de actie op het scherm.

Stel, je draait je personage snel om. Bij een lage refreshrate wordt de vijand een fractie later getoond en zie je veel bewegingsonscherpte (motion blur). Met een hoge refreshrate zie je de vijand eerder en scherper, waardoor je sneller kunt reageren. Je hebt letterlijk actuelere informatie dan je tegenstander. Om dat te bereiken heb je wel een krachtige videokaart nodig die genoeg beelden per seconde (FPS) kan genereren om je snelle scherm bij te houden.

Wanneer resolutie het toch wint van snelheid

Is snelheid altijd heilig? Nee. Als je vooral tragere, meer verhalende games speelt (zoals Cyberpunk 2077 in de 'sightseeing' modus), Microsoft Flight Simulator of grafische RPG's, dan voegt 240 Hz weinig toe. In deze titels kijk je vaak naar stilstaande of langzaam bewegende omgevingen.

In dat geval wil je juist de texturen van de bomen, de reflecties in het water en de details in gezichten zien. Een 4K-monitor op 60 of 120 Hz is dan een logischer keuze dan een onscherp 1080p-scherm op 360 Hz. De visuele pracht weegt hier zwaarder dan de milliseconden reactietijd. Ook voor console-gamers die op de bank zitten, is een goede televisie met 4K en HDR vaak indrukwekkender dan puur de hoogste framerates.

Situaties waarin een hoge refreshrate zinloos is

Er zijn momenten dat investeren in een snel scherm weggegooid geld is. Dat gebeurt bijvoorbeeld als je hardware de snelheid niet kan leveren; als je videokaart maar 50 frames per seconde kan leveren, heeft een 144Hz-scherm geen nut omdat het scherm wacht op de computer. Daarnaast beperken oude kabels je bandbreedte, waardoor je monitor soms terugvalt naar 60 Hz zonder dat je het doorhebt. Ook op oudere consoles zoals de Nintendo Switch of de standaard PS4 heb je niets aan snelle schermen, omdat deze hardware fysiek gelimiteerd is op 60 Hz of lager.

Bepaal wat jouw setup aankan

Kijk dus kritisch naar je huidige situatie voordat je naar de winkel rent. Heb je een high-end pc die makkelijk 120+ FPS haalt in jouw favoriete games? Dan is een upgrade naar een 144- of 165Hz-monitor de grootste sprong in spelplezier die je kunt maken. Speel je op een PlayStation 5 of Xbox Series X? Zoek dan specifiek naar een scherm met HDMI 2.1-ondersteuning om 120 Hz op 4K mogelijk te maken. Zit je ver van je scherm af en speel je relaxed? Investeer dan liever in resolutie en kleurdiepte.

©Proxima Studio

Kortom: snelheid is de sleutel tot succes!

Verversingssnelheid is belangrijker dan resolutie voor iedereen die actie- of competitieve games speelt. Het zorgt voor een vloeiender beeld, minder input lag en betere motion clarity, wat je direct een voordeel geeft in het spel. Resolutie is vooral luxe voor het oog, maar refreshrate is pure prestatie voor de speler.