Quizvraag: welk land produceert wereldwijd de meeste koffie? Bonuspuntje als je ook de koffiesoort weet. Het antwoord is... Brazilië! Grappig, want de vier soorten koffiebonen die bestaan (arabica, robusta, liberica en excelsa) komen geen van allen oorspronkelijk uit dat land. Nu wordt er vooral Arabica-koffie geteeld. Lees meer over de verschillende koffiesoorten, hun smaken en welke het best past bij jouw koffievoorkeur.

Arabica: feest van ontdekking

Arabica-bonen, ook wel de aristocraten van de koffiewereld genoemd, zijn de meest voorkomende koffiebonen ter wereld. Naar schatting is maar liefst 60 procent van alle koffie die we met zijn allen drinken van de arabica-soort.

Deze bonen komen oorspronkelijk uit Ethiopië en bieden een subtiele en elegante beleving voor je smaakpapillen. Volgens Joost Leopold van de Koffieschool is koffie uit Ethiopië sowieso een goede keuze. Het is niet voor niets zijn favoriet. “Koffie proeven is op zich een feest der herkenning. Je proeft honing, citrus of cacao, bijvoorbeeld. Maar Ethiopische koffie is altijd een feest van ontdekking. Het verrast altijd!” Onthouden dus.

De smaak van arabica is zacht, met hints van zoetheid en fruitigheid. Deze koffie biedt bovendien een delicaat zuurtje, vergelijkbaar met een vleugje citroen, dat je smaakpapillen opfrist. Arabica is in elk geval niet bitter van smaak.

Populaire varianten binnen de arabica-familie zijn onder andere de mildzoete Colombiaanse koffie en de bloemige Keniaanse bonen. Arabica-planten groeien goed op hoogte, in gebieden met gematigde temperaturen. Tegenwoordig worden ze voornamelijk geteeld in regio's rond de evenaar. Landen als Brazilië, Colombia, Ethiopië, Kenia en Costa Rica zijn bekende producenten van hoogwaardige arabica-bonen.

©Pawel Horosiewicz

Robusta: als je van stevig houdt

Robusta-bonen zijn de stevige jongens van de koffiewereld. Ze hebben hun oorsprong in West-Afrika en bieden een robuuste, krachtige smaakervaring. Stel je voor dat je een slok neemt van een stevige espresso met een pittige kick – dat is robusta.

De smaak van robusta is aards, vol karakter en heeft een nootachtige ondertoon. Robusta-koffie bevat meer cafeïne dan arabica, wat zorgt voor een extra energiestoot. De reden is dat robusta-planten lager groeien (rond de 600 meter hoogte) dan arabica-soorten (rond 1500 meter hoogte). De robusta moet zichzelf dus beter verdedigen, bijvoorbeeld tegen variërende weersomstandigheden. Dat doet de plant door meer cafeïne aan te maken.

Deze boon vindt zijn oorsprong in sub-Sahara-Afrika en wordt tegenwoordig voornamelijk verbouwd in Afrika en Indonesië. Hij is ook bijzonder populair in Vietnam en wordt vaak gemengd in koffieblends. Robusta-bonen zijn vaak te vinden in Italiaanse espresso en bieden een stevige basis voor cappuccino's en latte's.

Liberica: voor de blends

Liberica-bonen, oorspronkelijk afkomstig uit West-Afrika, zijn groter dan de gebruikelijke arabica- en robusta-bonen en hebben een kruidige smaak met houtachtige tonen en een vleugje rokerigheid. De smaak is ietwatpolariserend – sommige mensen waarderen dat, anderen geven de voorkeur aan de 'gewone' bonen, zoals arabica en robusta.

Deze bonen worden vaak gebruikt in koffieblends en zijn minder gebruikelijk in Nederland. Ze worden vooral geteeld in Maleisië en Indonesië.

©Nitr

Excelsa: unieke smaak

Excelsa-bonen werden eerst verward met liberica-bonen, maar worden nu erkend als een aparte soort. Ze groeien als bomen, hoger boven de grond, en worden vooral in Zuidoost-Azië verbouwd, zij het in kleinere hoeveelheden dan arabica- en robusta-bonen.

Excelsa biedt een unieke smaak met een complexe mix van zoet, zuur en kruidig. Zowel de smaak als het cafeïnegehalte zijn lichter dan die van robusta-bonen.

Excelsa-bonen worden vaak gebruikt in koffieblends om diepte aan de smaak toe te voegen en worden zelden puur gedronken.

Ben je op zoek naar een koffiemachine? Vraag dan de (gratis!) Kieskeurig.nl Koffiewijzer 2023 aan: 16 koffiemachines, uitgebreid getest door consumenten. Van gebruiksgemak tot onderhoud, van koffievariëteiten tot smaak: lees de onafhankelijke en eerlijke reviews van meer dan 100 testers.

Frustraties over een trage pc of ongewenste advertenties? Grote kans dat de standaard Windows-instellingen de boosdoener zijn. Met drie simpele ingrepen optimaliseer je direct de snelheid, privacy en veiligheid van je systeem. Wij zetten de belangrijkste aanpassingen op een rij, zodat je direct weer vlot en zorgeloos aan de slag kunt!

Of je nu net een gloednieuwe laptop uit de doos haalt of al jaren op dezelfde vertrouwde desktop werkt, de standaardinstellingen van Windows zijn zelden optimaal. Microsoft kiest vaak voor opties die hun eigen diensten promoten in plaats van jouw gebruiksgemak centraal te stellen. Gelukkig kun je met een paar gerichte ingrepen direct winst behalen. Pas deze drie essentiële instellingen aan voor meer privacy, snelheid en overzicht.

Schakel onnodige opstart-apps uit

Niets is zo frustrerend als een computer die er minutenlang over doet om startklaar te zijn. De grootste boosdoener hiervoor is vaak een overdaad aan programma's die automatisch opstarten zodra je de pc aanzet. Veel applicaties, van Spotify tot samenwerkingstools als Microsoft Teams, nestelen zich tijdens de installatie ongevraagd in je opstartproces. Dat vreet direct aan je systeemgeheugen en vertraagt de opstarttijd aanzienlijk.

Je lost dit eenvoudig op door naar de instellingen van Windows te navigeren en te zoeken naar de optie Opstart-apps. Hier zie je een duidelijk overzicht van alle software die met Windows mee start, inclusief de impact die elk programma heeft op de prestaties. Loop kritisch door deze lijst heen. Programma's die je niet dagelijks direct na het inloggen nodig hebt, kun je zonder risico uitschakelen door het schuifje om te zetten. Je verwijdert de software hiermee niet; je voorkomt alleen dat ze op de achtergrond draaien zonder dat je erom gevraagd hebt. Je pc zal hierdoor merkbaar vlotter reageren.

Weg met die advertenties en suggesties!

Windows is in de loop der jaren steeds meer veranderd in een platform waarop Microsoft eigen en gesponsorde diensten probeert te verkopen. Dat uit zich in zogenaamde 'suggesties' in je Startmenu, op je vergrendelingsscherm en zelfs in de Verkenner. Voor de meeste gebruikers voelt dat – terecht – als ongewenste reclame binnen een besturingssysteem waarvoor al betaald is. Het zorgt bovendien voor ruis en leidt af van waar je eigenlijk mee bezig bent.

Om deze stroom aan prikkels te stoppen, duik je in het menu Persoonlijke instellingen. Bij de instellingen voor het Startmenu en het Vergrendelingsscherm vind je opties die verwijzen naar het tonen van suggesties, tips of leuke weetjes. Vink deze opties uit om een schonere, rustigere interface te krijgen. Vergeet ook niet bij de privacy-instellingen de optie uit te zetten die Windows toestaat om je Instellingen-app te gebruiken voor het tonen van voorgestelde inhoud. Het resultaat is een professionelere werkomgeving die doet wat hij moet doen, zonder je continu te proberen te verleiden tot extra klikken.

Maak bestandsextensies zichtbaar

Een van de meest riskante standaardinstellingen in Windows is het verbergen van bestandsextensies voor bekende bestandstypen. Standaard zie je alleen de naam van een bestand, bijvoorbeeld 'factuur', maar niet of het een .pdf, .docx of een .exe is. Cybercriminelen maken daar dankbaar gebruik van door virussen te vermommen als onschuldige documenten. Een bestand dat 'foto.jpg.exe' heet, wordt door Windows dan getoond als 'foto.jpg', waardoor je denkt een afbeelding te openen terwijl je in werkelijkheid schadelijke software installeert.

Je kunt dit veiligheidsrisico direct verhelpen via de Bestandsverkenner. Zoek in de menubalk naar de optie Weergeven en navigeer vervolgens naar de instellingen voor weergeven. Hier vind je een optie genaamd Extensies voor bestandsnamen. Zorg dat deze optie aangevinkt staat. Hoewel het in het begin even wennen kan zijn om achter elk bestand een punt en drie of vier letters te zien staan, geeft het je volledige controle en inzicht. Je ziet nu in één oogopslag met wat voor type bestand je écht te maken hebt, en dat verkleint de kans op een succesvolle malware-infectie drastisch.

Wanneer je je dekbed gewassen hebt, wil je dat het natuurlijk weer lekker dik en luchtig aanvoelt. Maar wanneer je hem gewoon in de droger gooit, kan de vulling gaan klonteren, zodat er dunne stukken en dikke stukken ontstaan. Dat slaapt niet echt lekker. Om dat te voorkomen, gooien veel mensen er een paar tennisballen bij. Helpt dat echt?

Wat tennisballen in de droger doen

Tijdens het drogen raken de tennisballen telkens het dekbed. Dat helpt vooral bij dons en veren. Als die nat zijn, blijven ze aan elkaar plakken en zakt de vulling in. Door de constante beweging vallen die samengepakte delen weer uiteen, waardoor de vulling zich opnieuw verspreidt. Zo kan de warme lucht overal beter bij en droogt het dekbed gelijkmatiger. De droogtijd wordt er niet korter van, maar het dekbed komt wel duidelijk voller uit de droger.

Hoeveel tennisballen zijn genoeg?

Met één tennisbal in de wasdroger merk je vaak weinig, zeker bij een groot dekbed. Die verdwijnt al snel in de stof en heeft dan weinig effect. Met twee tot vier ballen werkt het beter, omdat ze het dekbed op meerdere plekken tegelijk in beweging houden. Zolang de ballen vrij kunnen bewegen en niet vast blijven zitten in de vulling, doen ze hun werk.

Kun je elke tennisbal gebruiken bij het drogen van een dekbed in de droger?

iet elke tennisbal is even geschikt. Vooral nieuwe of felgekleurde ballen kunnen bij hogere temperaturen kleur afgeven en kleine pluisjes verliezen van de vilten buitenlaag. Dat komt niet vaak voor, maar het risico is wel aanwezig. Gebruik je oudere tennisballen, dan is de kans hierop kleiner. Wil je dat verder beperken, dan kun je de ballen in een oude witte sok stoppen en die dichtknopen. Het effect blijft grotendeels hetzelfde, al is het iets minder uitgesproken dan met losse ballen.

Geef het dekbed genoeg ruimte in de droger

Tennisballen helpen alleen als het dekbed voldoende ruimte heeft om te bewegen. Is de trommel te vol, dan draait alles als één geheel rond en gebeurt er weinig. Wil je grote tweepersoonsdekbedden drogen, dan heb je een droger met een ruime trommel nodig. Heb je die niet zelf? Kijk dan of er een wasserette bij je in de buurt is. Meer ruimte zorgt voor meer beweging en daarmee voor een beter eindresultaat.

Niet elk dekbed kan in de droger

Tennisballen hebben vooral effect bij dons- en verendekbedden. Bij synthetische vulling is dat verschil kleiner en kan de constante beweging van de ballen de vulling na verloop van tijd zelfs vervormen. Wol, zijde en andere natuurlijke materialen mogen meestal helemaal niet in de droger. Check daarom altijd eerst het waslabel voordat je het dekbed in de trommel legt.

Even tussendoor opschudden helpt

Haal het dekbed halverwege het programma even uit de droger en schud het los, alsof je het bed opmaakt. Leg het daarna omgedraaid terug in de trommel. Zo verdeelt de vulling zich opnieuw en kan het dekbed gelijkmatiger drogen.

Wat kun je van het eindresultaat verwachten?

Tennis- of drogerballen zijn vooral een hulpmiddel, geen vervanging voor de juiste drooginstellingen. Droog het dekbed niet te vaak of te heet: kies een lage of middelhoge temperatuur en selecteer een speciaal dons- of beddengoedprogramma als dat op je droger zit. Zorg ook voor voldoende ruimte in de trommel. Als je dan ook nog eens ballen laat meedraaien, heb je er alles aan gedaan om te zorgen dat je dekbed weer lekker vol uit de droger komt!