Wollen kleding is lekker zacht, warm en tijdloos. Maar het heeft wel speciale zorg nodig om er mooi uit te blijven zien. Of het nu gaat om een trui, een hemd of jas: met de juiste wasmethode blijven je kledingstukken langer mooi.

Lees ook: Betekenis wassymbolen: wat zijn die wasvoorschriften?

Met de hand of in de wasmachine?

Het beste is om wollen kledingstukken met de hand te wassen. De wasmachine kan ervoor zorgen dat er de wol gaat pluizen of krullen. Dit geldt vooral als je een te hoge temperatuur gebruikt om te wassen. Wol wassen met de hand doe je zo:

1: Vul je badkuip, gootsteen of een emmertje met lauwwarm water en voeg er een wasmiddel aan toe dat geschikt is voor delicate materialen.
2: Keer het kledingstuk binnenstebuiten en dompel het in het water. Laat het kledingstuk niet te lang in het water liggen.
3: Haal het kledingstuk uit het water en spoel het wasmiddel eruit.

©ReaLiia

Heb je geen tijd of zin in een handwasje? Selecteer dan een wolwasprogramma op je wasmachine. De nieuwste machines hebben zo'n programma. Was het kledingstuk niet warmer dan 30 °C. En laat de machine maar kort centrifugeren, op maximaal 400 toeren per minuut. Ook bij een wasje met de wasmachine geldt dat je een wasmiddel speciaal voor wol of delicate stoffen gebruikt.

Wollen kleding drogen

Na het wassen is de wollen kleding nog flink nat, of je het nu met de hand of met de machine hebt gewassen. Wring de kledingstukken niet uit en gebruik ook geen kledinghanger om het kledingstuk aan te laten drogen. Zorg dat je een plek hebt waar je de wollen kledingstukken kunt neerleggen. Je hangt de kleding dus niet op een rek om te drogen. Om extra water te absorberen uit de wol, leg je het kledingstuk eerst op een schone, droge handdoek. De handdoek rol je op en je drukt er zachtjes op om het water uit het kledingstuk te duwen. Vervolgens leg je het kledingstuk op een andere schone handdoek om het te laten drogen.

Wol strijken

De wol kan ondanks je beste zorgen wat zijn gaan krullen. Om de originele vorm van je kledingstuk weer terug te krijgen, strijk je het. Doe dit wel met zorg. Zet het strijkijzer niet te warm en gebruik stoom. Of kijk of je strijkijzer een speciale instelling voor wol heeft.

Wol netjes opbergen in je kledingkast

Wassen, drogen, strijken en klaar? Nee, ook het opbergen van je wollen kleding moet je met zorg doen. Je bewaart deze kledingstukken het beste in een bak van plastic die je kunt afsluiten. Motten zijn namelijk gek op wol. Deze insecten leggen hun eitjes het liefst op dierlijke vezels. Jouw wollen kledingstuk kan zomaar dus een fijn nestje worden voor de mot. Heb je geen plastic bak om de kleding in te bewaren? Check dan regelmatig je kast om te kijken of er geen motten in zitten.

©Tatiana Foxy

Veelgemaakte fouten bij wollen kleding

❗ Je hoeft je wollen kleding niet zo vaak te wassen als gewone kleding. Wol is zelfreinigend. Dus wanneer je jouw wollen trui wilt opfrissen, kun je hem ook buiten ophangen.

❗ Doe je wasmachine niet te vol met wollen items. Wol slurpt water. Wanneer je de trommel niet te vol doet, komt het kledingstuk minder nat uit de machine.

❗ Was wol niet te koud of te heet. Koud water laat de vezels krimpen, net als te heet water. Met 30 °C zit je altijd veilig.

❗ Heb geen haast met het drogen van je wollen kleding. Het mag echt niet in de droger, tenzij je wilt dat je trui krimpt tot een croptop.

Toch een gekrompen wollen truitje? Stop de trui in een emmer met lauw water en doe hier babyshampoo bij. Laat het vervolgens weer op de goede manier drogen. Je leest er meer over in ons stappenplanTrui gekrompen in de was? Zo kun je hem mogelijk redden.

Je laptopaccu lijkt altijd leeg te zijn op het moment dat er nergens een stopcontact te bekennen is. Met de juiste software-instellingen pers je echter makkelijk een uur extra uit je apparaat, zonder dat je daarvoor technisch onderlegd hoeft te zijn. Wij leggen uit aan welke knoppen je precies moet draaien voor maximaal resultaat.

Er is weinig irritanter dan een laptop die in de spaarstand schiet of uitvalt terwijl je in de trein net de laatste hand legt aan een belangrijk document. Veel gebruikers denken bij een snel leeglopende batterij direct dat de hardware versleten is en kijken alweer naar een nieuwe laptop. Vaak is de accu zelf echter nog prima in orde, maar gaat het besturingssysteem slordig om met de beschikbare energie. Fabrieksinstellingen zijn namelijk vaak gericht op maximale prestaties en helderheid, niet op uithoudingsvermogen. In dit artikel leer je hoe je de regie terugpakt en de energievreters in toom houdt, zodat je met een gerust hart de dag doorkomt.

Waar die energie eigenlijk naartoe lekt

Om te begrijpen hoe je accucapaciteit bespaart, moet je eerst weten waar de energie aan opgaat. De twee grootste verbruikers in een laptop zijn vrijwel altijd het beeldscherm en de processor. Het scherm vreet stroom om pixels te verlichten; hoe feller het scherm, hoe sneller de teller tikt. Daarnaast speelt de verversingssnelheid een rol. Veel moderne schermen verversen het beeld 120 keer per seconde (120 Hz). Dat kijkt heel rustig, maar kost aanzienlijk meer rekenkracht dan de standaard 60 Hz.

Onder de motorkap is de processor continu bezig met het verwerken van taken. Een veelvoorkomende misvatting is dat je handmatig alle programma's moet afsluiten om stroom te besparen. Dat is maar ten dele waar, want moderne systemen zijn heel goed in het bevriezen van apps die je niet gebruikt. Wat wél energie kost, zijn achtergrondprocessen die actief blijven synchroniseren, zoals cloudopslagdiensten of mailprogramma's die elke minuut checken op nieuwe berichten. Ook randapparatuur die stroom trekt via de usb-poort, zelfs als je deze niet actief gebruikt, snoept procenten van je lading af.

Besparen tijdens eenvoudige taken

De energiebesparende modus is je beste vriend wanneer je taken uitvoert die weinig rekenkracht vereisen. Denk hierbij aan tekstverwerken, e-mailen, webbrowsen of het invullen van spreadsheets. In deze scenario's heb je de volledige kracht van je processor en videokaart simpelweg niet nodig. Door in Windows of macOS te kiezen voor de energiebesparende modus, klokt de processor zichzelf terug. Hij werkt dan letterlijk iets langzamer, maar voor administratieve taken merk je daar in de praktijk niets van. De letters verschijnen nog steeds direct op je scherm zodra je ze typt.

Daarnaast is dit het moment om eens kritisch naar je schermhelderheid te kijken. Binnenshuis is een helderheid van 50 tot 60 procent vaak meer dan voldoende om comfortabel te kunnen werken. Werk je vooral 's avonds? Dan kan het zelfs nog lager. Ook het uitschakelen van toetsenbordverlichting levert in deze context pure winst op. Het zijn kleine percentages per uur, maar op een hele werkdag maakt dit het verschil tussen wel of niet de oplader moeten pakken.

©PXimport

Prestaties boven accuduur

Er zijn momenten waarop je de batterijbesparingsinstellingen beter uit kunt laten, of zelfs agressief moet vermijden. Zodra je aan de slag gaat met zware grafische taken, zoals videobewerking, 3D-rendering of serieuze gaming, werkt een besparingsmodus averechts. De software knijpt de toevoer van stroom naar de componenten af, wat resulteert in een haperend beeld, trage exporttijden en een frustrerende gebruikservaring.

In deze gevallen heeft de hardware ademruimte nodig om te kunnen presteren. Als je probeert te gamen op een besparingsstand, zal het systeem de prestaties van de grafische chip zo ver terugschroeven dat het spel onspeelbaar wordt. Bovendien duurt het renderen van een video in spaarstand veel langer, waardoor het scherm en de schijf langer actief moeten blijven, wat onderaan de streep soms zelfs méér energie kost dan een korte piekbelasting op vol vermogen. Hier geldt: efficiëntie door snelheid is soms zuiniger dan traagheid.

Situaties waarin instellingen het niet meer redden

Hoewel je met software veel kunt optimaliseren, zijn er harde grenzen waarbij geen enkele instelling je meer gaat redden. Je moet realistisch zijn over de fysieke staat van je apparaat.

Ten eerste is er de chemische degradatie. Als de maximale capaciteit van je accu (ook wel battery health geheten) onder de 70 procent is gezakt, kun je instellen wat je wilt, maar de rek is er fysiek uit. De batterijcellen kunnen de lading simpelweg niet meer vasthouden. Ten tweede is oververhitting een doodsteek voor je accuduur. Als de ventilatoren van je laptop continu staan te loeien omdat de koelkanalen vol stof zitten, kost dat enorm veel energie. Warmte is in feite verspilde energie. Tot slot helpt software niet als je zware externe apparaten zonder eigen voeding aansluit. Een externe harde schijf die zijn stroom via de laptop krijgt, trekt de accu leeg alsof het een rietje in een pakje sap is, ongeacht je schermhelderheid.

Creëer je eigen energieprofiel

Om echt grip te krijgen op je verbruik, moet je de instellingen afstemmen op jouw specifieke gedrag. Begin met de slaapstand-instellingen. Veel mensen laten hun laptop openstaan als ze even koffie gaan halen, waarbij het scherm zomaar tien minuten op volle sterkte blijft branden. Stel in dat het scherm al na twee of drie minuten inactiviteit uitgaat. Dat is de makkelijkste winst die je kunt boeken.

Kijk ook naar je randapparatuur. Gebruik je een externe monitor? Zorg dan dat je laptop zo is ingesteld dat het interne scherm volledig uitschakelt, en niet 'zwart maar aan' blijft staan. Gebruik je veel bluetooth-apparaten? Schakel bluetooth uit als je ze niet gebruikt; het constant scannen naar verbindingen kost stroom. Voor gebruikers met een oledscherm is er nog een extra truc: gebruik een donkere modus. Bij oledschermen verbruiken zwarte pixels namelijk helemaal geen energie, in tegenstelling tot traditionele lcd-schermen waar de achtergrondverlichting altijd aan staat.

Balans tussen snelheid en stopcontact

Het verlengen van je accuduur is uiteindelijk een balansspel tussen comfort en noodzaak. De grootste winst behaal je door de schermhelderheid te temperen en de slaapstand agressiever in te stellen, zodat je geen energie verspilt in de pauzes. Wees niet bang om de energiebesparingsmodus standaard aan te zetten voor alledaags werk; de moderne processors zijn krachtig genoeg om dat zonder haperingen op te vangen. Pas als je merkt dat je laptop traag reageert bij zwaardere taken, is het tijd om de teugels weer iets te laten vieren. Zo bepaal jij hoelang de werkdag duurt, en niet je batterij.

Een medley gebaseerd op soundtracks uit Super Mario-games van het Jazzorkest 8-Bit Big Band heeft afgelopen zondagnacht een Grammy gewonnen.

De medley ‘Super Mario Praise Break’ won een Grammy Award voor beste arrangement (instrumentaal of a capella). In de medley zijn nummers als Gusty Garden Galaxy uit Super Mario Galaxy en Bomb-Omb Battlefield uit Super Mario 64 te horen.

De 9-Bit Big Band is afkomstig uit New York en heeft al eens eerder een Grammy gewonnen voor gamemuziek. In 2022 won het orkest een Grammy voor het nummer Meta’s Knight’s Revenge uit de SNES-game Kirby Superstar.

De Grammy Awards

De Grammy Awards worden al sinds 1959 georganiseerd en worden gezien als een van de belangrijkste prijzen voor muziek ter wereld. Ze worden vaak vergeleken met de Oscars, die worden uitgereikt aan films. Dit jaar won Bad Bunny de prijs van album van het jaar, en ging Billie Eilish er vandoor met een Grammy voor nummer van het jaar. Overigens won Austin Wintory een Grammy in de categorie beste gamesoundtrack voor de soundtrack van Sword of the Sea.

De Super Mario-reeks van Nintendo valt op diverse spelcomputers van het bedrijf te spelen, waaronder de Nintendo Switch 2 en Nintendo Switch. Onder de meest recente grote hoofddelen vallen Super Mario Wonder en Super Mario Odyssey.